Πεμπτουσία

Αλήθειες και ψέματα για την πυρηνική ενέργεια (Αθανάσιος Κ. Γεράνιος, Υφηγητής – Αν. Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών)

13 Μαΐου 2017

Πόσο φθηνή και πόσο «καθαρή» είναι η πυρηνική ενέργεια; Γιατί ακίνδυνη δεν είναι σίγουρα και αυτό η ανθρωπότητα το έχει ήδη νιώσει δύο φορές στο πρόσφατο παρελθόν. Ποια είναι η αλήθεια για τα σημερινά πυρηνικά εργοστάσια;

Μύθος 1ος

Υποστηρίζουν ότι οι πυρηνικοί αντιδραστήρες δεν εκπέμπουν ραδιενέργεια στο περιβάλλον. Εντούτοις, σε κατάσταση ομαλής λειτουργίας οι πυρηνικοί αντιδραστήρες εκπέμπουν ραδιενεργά αέρια που διαφεύγουν στην ατμόσφαιρα. Με επίσημες καταγγελίες, γερμανικές μη κυβερνητικές οργανώσεις έχουν διαπιστώσει επίπεδα ραδιενέργειας της ατμόσφαιρας κοντά σε πυρηνικούς αντιδραστήρες που ξεπερνούν τα καθορισμένα ανώτατα όρια.

Μύθος 2ος

Υποστηρίζουν ότι η πυρηνική ενέργεια είναι καθαρή. Η πυρηνική ενέργεια είναι άχρωμη, άοσμη, άγευστη και αόρατη. Καμιά από τις πέντε αισθήσεις του ανθρώπου δεν μπορεί να την ανιχνεύσει και να την αντιληφθεί, παρά μόνο μετά από καιρό, από τυχόν επιπτώσεις στην υγεία μας.

Μύθος 3ος

Υποστηρίζουν ότι τα πυρηνικά εργοστάσια δεν ευθύνονται για την υπερθέρμανση του πλανήτη. Αντιθέτως, συντελούν σημαντικά στην θερμική μόλυνση της ατμόσφαιρας. Διότι, από τη συνολική παραγόμενη ισχύ τους, ένα μέρος μετατρέπεται σε ηλεκτρική ενέργεια και δυο σε θερμότητα που εκλύεται στο περιβάλλον.

Μύθος 4ος

Υποστηρίζουν ότι η πυρηνική ενέργεια είναι φθηνή. Όμως ο όρος “φθηνή” είναι αποπροσανατολιστικός, διότι συγκρίνεται με τις άλλες μορφές ενέργειας μόνο ως προς το κόστος καυσίμου (κατανάλωση ουρανίου-πετρελαίου). Οι τιμές όμως του ουρανίου είναι βέβαιο ότι θα ακολουθήσουν αυτές του πετρελαίου. Ήδη, πυρηνική ενέργεια ουρανίου συνεργάζεται με πετρελαική εταιρία (Technip).

Στο κόστος του πυρηνικού εργοστασίου δεν συμπεριλαμβάνεται επίσης (2-3 φορές ακριβότερη του συμβατικού), το κόστος της ασφαλούς διαχείρισης των πυρηνικών αποβλήτων και η διάλυση του αντιδραστήρα μετά το γήρας του. Σε διάστημα δέκα ετών από σήμερα θα πρέπει να κλείσουν και να γίνουν πυρηνικά απόβλητα 350 πυρηνικοί αντιδραστήρες (καθώς μετά την πάροδο 30 περίπου ετών ο πυρηνικός αντιδραστήρας καθίσταται επικίνδυνος)…

Μύθος 5ος

Υποστηρίζουν ότι η πυρηνική ενέργεια είναι ανεξάρτητη. Αντιθέτως, είναι πλήρως εξαρτώμενη. Αναμφισβήτητα οι τελευταίες συντονισμένες προσπάθειες προώθησης των πυρηνικών αντιδραστήρων στηρίχθηκαν στην εξάρτηση της πρώτης ύλης του πετρελαίου. Ως προς την εξάρτηση είναι πολύ πιο έντονη στην περίπτωση υιοθέτησης πυρηνικού αντιδραστήρα, παρά συμβατικού εργοστασίου. Επίσης, η εγκατάσταση και η λειτουργία πυρηνικού σταθμού σε μια μη πυρηνική χώρα την καθιστά τριπλά εξαρτημένη από τη χώρα που την προμήθευσε, δηλαδή τεχνολογικά, οικονομικά και πολιτικά.

Μύθος 6ος

Υποστηριζόταν ότι οι πυρηνικοί αντιδραστήρες είναι ασφαλείς. Αντιθέτως, σε περίπτωση ατυχήματος, όπως γνωρίζουμε πλέον και εμπειρικά, αλλά και όπως φαίνεται από την περίπτωση της Ιαπωνίας, οι επιπτώσεις είναι ανυπολόγιστες και σε έκταση και σε διάρκεια.

Μύθος 7ος

Λέγεται ότι οι πυρηνικοί αντιδραστήρες θα γίνουν ασφαλέστεροι και φθηνότεροι. Αυτό δεν ισχύει, καθώς κατά βάση οι νέοι αντιδραστήρες είναι ίδιοι με τους παλαιότερους και δεν θα είναι φθηνότεροι. Αντιθέτως, λόγω των απαιτήσεων των εργαζομένων και της κοινωνίας για μεγαλύτερη ασφάλεια θα στοιχίζουν ακριβότερα.

Μύθος 8ος

Υποστηρίζουν ότι η χρήση της πυρηνικής ενέργειας είναι ειρηνική. Αντιθέτως, η λειτουργία ενός αντιδραστήρα προϋποθέτει μονάδα εμπλουτισμού του καυσίμου. Αυτό παράγει σαν παραπροιόν το γνωστό από τη χρήση του από Αμερική, Ισραήλ και Αγγλία στους πολέμους του Ιράκ, Αφγανιστάν, Γιουγκοσλαβίας και Λιβάνου απεμπλουτισμένο ουράνιο, πρώτη ύλη κατασκευής ραδιενεργών όπλων. Το ραδιενεργό αυτό απόβλητο είναι ήδη συσσωρευμένο κατά χιλιάδες τόνους και οι ΗΠΑ για να αποφύγουν το μεγάλο κόστος διαχείρισης του το προσφέρουν “αφιλοκερδώς” στα μέλη του ΝΑΤΟ.

Μύθος 9ος

Υποστηρίζουν ότι η πυρηνική ενέργεια για ηλεκτροπαραγωγή δεν έχει στρατιωτική χρήση. Κι όμως έχει, διότι μια άλλη, “στρατιωτικού ενδιαφέροντος” μονάδα είναι η μονάδα επεξεργασίας του καμένου πυρηνικού καυσίμου, από το οποίο ανακτάται ποσότητα πλουτωνίου που έχει παραχθεί μέσα στον αντιδραστήρα κατά τη λειτουργία του. Και όπως είναι γνωστό, το πλουτώνιο αυτό, με ειδική επεξεργασία μπορεί να αποτελέσει την πυρηνική πρώτη ύλη κατασκευής πυρηνικού όπλου.

Και η αλήθεια:

Είναι πράγματι γεγονός ότι οι πυρηνικοί αντιδραστήρες δεν εκπέμπουν οι ίδιοι αέριους ρύπους που επιδεινώνουν το φαινόμενο του θερμοκηπίου. Αλλά οι βοηθητικές πυρηνικές μονάδες που προαναφέρθηκαν εκπέμπουν τέτοιους ρύπους. Η εγκατάσταση ενός πυρηνικού σταθμού είναι μια άκρως κοινωνική απόφαση που μακροπρόθεσμα δεν είναι αναστρέψιμη, καθώς ο πυρηνικός σταθμός θα παραμείνει αιώνια ραδιενεργός. Το σοβαρότατο αυτό πρόβλημα, οι τεχνοκράτες και οι οικονομικές ελίτ το άφησαν να το λύσουν οι επόμενες γενιές.

Πηγή: Περιοδικό «Ουτοπία»