Πεμπτουσία

Η θρησκευτικότητα στη Μετανεωτερική Ελλάδα (Εύη Ψάλτη, Στέλεχος Επιχειρήσεων, BA (Διοίκηση Επιχειρήσεων), BA (Ιστορία Ευρωπαϊκού Πολιτισμού), MA (Ορθόδοξη Θεολογία))

15 Μαρτίου 2018

Το 2006 οι Ανώτερες Εκκλησιαστικές Σχολές αναβαθμίσθηκαν σε τριτοβάθμιες μετά από αίτημα του τότε Αρχιεπισκόπου, μακαριστού Χριστόδουλου. Ο Ν. 3432/2006 «Δομή και λειτουργία της Εκκλησιαστικής Εκπαίδευσης» μεταρρύθμισε λειτουργικά και δομικά την ελληνική εκκλησιαστική εκπαίδευση.

Είχε προηγηθεί αρκετά έντονο κλίμα μεταξύ των εμπλεκομένων πλευρών δηλαδή του Κράτους και της Εκκλησίας. Για την εφαρμογή του νόμου ιδρύθηκε η Εστία Εκκλησιαστικής Εκπαίδευσης (Ε.Ε.Ε.), ένα νομικό πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου. Η Ε.Ε.Ε. εξασφαλίζει διαμονή και διατροφή στους φοιτητές και τους μαθητές των εκκλησιαστικών εκπαιδευτικών ιδρυμάτων, εφόσον αυτοί το αιτούνται. Το Κράτος μέσω του Υπουργείου Παιδείας επιχορηγεί την Ε.Ε.Ε. για τις δαπάνες εξοπλισμού και λειτουργίας των Εστιών των Ανώτατων Εκκλησιαστικών Ακαδημιών, των Προγραμμάτων Ιερατικών Σπουδών και των Ιερατικών Σχολών Δεύτερης Ευκαιρίας. Η Εκκλησία, από την πλευρά της επιχορηγεί την Ε.Ε.Ε. για τις αντίστοιχες δαπάνες, τις Εστίες των Ενιαίων Εκκλησιαστικών Γυμνασίων Λυκείων και των Εκκλησιαστικών Ινστιτούτων Επαγγελματικής Κατάρτισης. Η ελληνική οικονομική κρίση των τελευταίων επτά ετών έχει μειώσει κατά πολύ τα έσοδα της Ε.Ε.Ε. ενώ οι φοιτητές και οι μαθητές που αιτούνται τις παροχές διαμονής και διατροφής έχουν αυξηθεί. Από το σχολικό έτος 2012-2013 σε τέσσερα εκκλησιαστικά σχολεία έγιναν δεκτές μαθήτριες για πρώτη φορά στην ιστορία της εκκλησιαστικής εκπαίδευσης με δικαίωμα στην παροχή σίτισης αλλά όχι της ανάλογης διαμονής. Η ένταξη μαθητριών δείχνει μία τάση για εκσυγχρονισμό της αντίληψης της θεσμικής Εκκλησίας, έστω και αν οι μαθήτριες δεν απολαμβάνουν ισοδύναμα τις παροχές της Ε.Ε.Ε. Οι τοπικές Εστίες της Ε.Ε.Ε. βοηθούν σημαντικά στην άμβλυνση των κοινωνικών ανισοτήτων μεταξύ των φοιτητών, εφόσον παρέχονται ίδιας ποιότητας και ποσότητας παροχές[227].

Στο πλαίσιο της πορείας της ορθόδοξης θεολογίας ο Μητροπολίτης Περγάμου Ιωάννης Ζηζιούλας μας ταρακουνάει: «Ζούμε σε μία εποχή θεολογικού αλληλοσπαραγμού». Θα πρέπει άμεσα να εκσυγχρονισθεί και να απεγκλωβισθεί η σύγχρονη Ορθόδοξη θεολογία. Ήδη ο θεσμός του Επισκόπου είναι σχεδόν μη ενεργητικός κυρίως με υπαιτιότητα των ίδιων των Επισκόπων. Η πλειονότητά τους, οι «εἰς τύπον καὶ τόπον Χριστοῦ» λειτουργοί, αφέθηκαν στα γρανάζια του κρατικού μηχανισμού και είναι δημόσιοι υπάλληλοι. Όλες οι ενέργειες και τα Μυστήρια για τη σωτηρία των πιστών διενεργούνται από τους πρεσβύτερους. Ο συνοδικός θεσμός, το βασικό χαρακτηριστικό της Ορθοδοξίας, έχει άτυπα υποβιβασθεί σε διεκπεραιωτικό όργανο μικρο – θεμάτων. Οι συνοδικές αποφάσεις, οι αποφάσεις της καθολικής, σε σύνοδο, Εκκλησίας, δεν έχουν καλύτερη αντιμετώπιση. Οι περισσότεροι Ιεράρχες απλά τις αγνοούν[228].

Η σύγχρονη Ελλάδα κατατάσσεται στα νεότερα ευρωπαϊκά έθνη – κράτη. Η εδαφική της ολοκλήρωση διήρκεσε εκατό και πλέον χρόνια και μαζί με τις άλλες χώρες του ευρωπαϊκού φτωχού νότου, μετατράπηκε από χώρα αποστολής μεταναστών σε χώρα υποδοχής τους[229]. Οι αριθμοί των μεταναστών και προσφύγων (τουλάχιστον αυτοί που καταμετρήθηκαν) οι οποίοι έφθασαν στην Ελλάδα με οποιοδήποτε μέσον, είναι τρομακτικοί[230]. Ήδη η Ελλάδα υφίσταται κυρώσεις για τον τρόπο διαχείρισης των ανθρώπων αυτών. Η Ελλάδα, ως χώρα πλέον αποστολής προσφύγων στην Ε.Ε. και πάντα στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής νομοθεσίας το 2011, καταδικάσθηκε μαζί με το Βέλγιο για «ευτελιστική μεταχείριση του ανθρώπου!»[231].

Τίθεται το ερώτημα, εάν η Ελλάδα, ως γεωφυσικό σύνορο της Ε.Ε., αντιμετωπίζει ένα «θρησκευτικό ντάμπινγκ». Μετά το οικονομικό, εμπορικό, περιβαλλοντικό και κοινωνικό ντάμπινγκ πώς αντιμετωπίζεται το «θρησκευτικό ντάμπινγκ»;[232]

 

[flipbook title=’Διαβάστε ολόκληρη τη μελέτη εδώ’ book=’psalti_book’ file=’index.html’][/flipbook]

 

[227] Αναστασία Λαλάγκου – Καλή Αλυσανδράτου, «Η εκκλησιαστική εκπαίδευση σε περίοδο οικονομικής κρίσης στην Ελλάδα: Από την οικοτροφειακή πολιτική στην Εστία Εκκλησιαστικής Εκπαίδευσης» στο Κοινωνική Πολιτική, 4, (2015), σσ. 65-75.
[228] Ἰωάννη Ζηζιούλα, Μητροπολίτου Περγάμου, Η Ορθόδοξη Θεολογία και οι προκλήσεις του 21ου αιώνα, Ομιλία που εκφωνήθηκε κατά την υποδοχή του Μητροπολίτου Περγάμου ως «Εταίρου» της Ακαδημίας Θεολογικών Σπουδών, στον Βόλο, 29 Οκτωβρίου 2011, στο http://acadimia.org/ images/stories/2011/pergamou/metropolitan_john_zizioulas_volos_21century.pdf, ημερομηνία πρόσβασης, 3 Αυγούστου 2015 και Ἰωάννη Ζηζιούλα, Μητροπολίτου Περγάμου. «Ὁ Συνοδικὸς Θεσμός: Ἱστορικά, ἐκκλησιολογικὰ καὶ κανονικὰ προβλήματα», στο ΘΕΟΛΟΓΙΑ, 2, τόμος Π΄, (2009).
[229] Λεοντίδου, Αγεωγράφητος Χώρα, σ. 781.
[230] Jonathan Clayton, «Περισσότεροι από ένα εκατομμύριο πρόσφυγες ταξίδεψαν στην Ελλάδα από το 2015», United Nations High Commissioner for Refugees (UNHCR), στο http://www.unhcr.org/ news/ latest/2016/3/56e 9821b6/million-refugees-travel-greece-since-2015.html, ημερομηνία πρόσβασης, 16 Μαρτίου 2016.
[231] Η Ελλάδα καταδικάσθηκε διότι μεταχειρίζεται ευτελιστικά τους πρόσφυγες και γενικά τους ανθρώπους. Το Βέλγιο καταδικάσθηκε διότι σύμφωνα με τον Κανονισμό Δουβλίνο ΙΙ (βλ. Εισαγωγή, υποσημ. 11) επέστρεψε στην Ελλάδα νεαρό Αφγανό που αιτήθηκε άσυλο (στην Ελλάδα) ενώ όφειλε να γνωρίζει τις συνθήκες που επικρατούν στον ελλαδικό χώρο και ουσιαστικά παραβίασε το δικαίωμα του πρόσφυγα στη ζωή και στην αξιοπρέπεια. Case of M.S.S. v. Belgium and Greece (Application no. 30696/09) Judgment, Strasbourg, 21 January 2011, European Court of Human Rights, στο http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-103050# {«itemid»:[«001-103050″]}, ημερομηνία πρόσβασης, 19 Αυγούστου 2016.
[232] Σύνδρομο Dumping: Σύνδρομο ραγδαίας κενώσεως στομάχου: (ιατρική) Η ταχεία κένωση του περιεχομένου του στομάχου προς το λεπτό έντερο. Εξαιτίας αυτής της ξαφνικής, ογκώδους μετακίνησης υγρών δημιουργούνται μία σειρά συμπτωμάτων όπως: αδυναμία, καταβολή, πτώση της πίεσης, διάρροια, ηλεκτρολυτικές διαταραχές, λιποθυμία κ.α., BaylorScott&White Health, Central Texas, στο http://www.sw.org/HealthLibrary? page= Dumping%20Syndrome, ημερομηνία πρόσβασης, 31 Μαίου 2016.
Η έννοια του ντάμπινγκ εισήχθη στην οικονομική σκέψη και πρακτική για να περιγράψει μία συγκεκριμένη αθέμιτη εμπορική πρακτική: την εξαγωγή σε ιδιαίτερα χαμηλή τιμή ενός προϊόντος. Βασίλης Πεσμαζόγλου, «Διεθνές Εμπόριο και Περιβάλλον» στο Παγκοσμιοποίηση και Περιβάλλον (Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα και Διεπιστημονικού Ινστιτούτου Περιβαλλοντικών Ερευνών, 2008), σ. 158.