«Ο Ιερομόναχος Παΐσιος ο Κοινοβιάρχης, Καθηγούμενος της Ιεράς Μονής Ξενοφώντος»
27 Μαΐου 2026
Η Ιερά Μονή Ξενοφώντος διοργάνωσε, σήμερα, Σάββατο 23 Μαΐου, στο αμφιθέατρο του Εκπαιδευτικού και Πολιτιστικού Ιδρύματος «Άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς», στην Πυλαία Θεσσαλονίκης, επιστημονική Ημερίδα με θέμα: «Ο Ιερομόναχος Παΐσιος ο Κοινοβιάρχης, Καθηγούμενος της Ιεράς Μονής Ξενοφώντος».
Η Ημερίδα ετέθη υπό την αιγίδα του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων & Αθλητισμού, και αποτελεί εκδήλωση εις τα πλαίσια της συμπληρώσεως πεντήκοντα ετών από της εγκαταβιώσεως εις την Ιεράν Μονήν Ξενοφώντος του αρχικού πυρήνος της Αδελφότητος και της ενθρονίσεως του σεβαστού Γέροντος Αρχιμ. Αλεξίου ως Καθηγουμένου.
Αντικείμενο της Ημερίδος ήταν η παρουσίαση των ερευνών, η μελέτη και η ανάδειξη της προσωπικότητος, καθώς και του πνευματικού και ποιμαντικού έργου του Ιερομονάχου Παισίου, ο οποίος διετέλεσε πρώτος Ηγούμενος της Ιεράς Μονής Ξενοφώντος, από την αποκατάταστασι Αυτής ως Κοινοβίου το 1784, έως την κοίμησί του το 1801. Ο ιερομόναχος Παΐσιος ο Κοινοβιάρχης επανέφερε και οργάνωσε την κοινοβιακή ζωή εις την Ιερά Μονή Ξενοφώντος, και συνέβαλε εις την πνευματική αναγέννηση του Αγιωνύμου Όρους του Άθωνος, καθώς τα αμέσως επόμενα έτη, ευάριθμες Ιερές Μονές ακολούθησαν το παράδειγμα της Ιεράς Μονής μας, και επανήλθαν εις το Πατερικό σύστημα της κοινοβιακής ζωής.
Συναφώς, οι εισηγητές , καθηγητές Πανεπιστημίου και λόγιοι μοναχοί, αναφέρθηκαν στις πολιτιστικές και πνευματικές συνθήκες της εποχής εκείνης, αλλά και περί άλλων σημαινόντων πνευματικών προσώπων, Πατριαρχών, Μητροπολιτών, επιφανών Φαναριωτών, λογάδων του Γένους, φιλοκαλικών μορφών, μετά των οποίων συνεδέετο ο ιερομόναχος Παίσιος, καθώς και υποτακτικών του κτήτορος ιερομονάχου Παϊσίου, που συνέθεταν το πνευματικό περιβάλλον του καιρού εκείνου.
Στην Ημερίδα υπήρχε σημαντική συμμετοχή φίλων του Αγίου Όρους και της Ιεράς Μονής. Στην έναρξη, χαιρετισμό απηύθυναν ο Παναγιώτατος Μητροπολίτης Θεσσαλονίκης κ. Φιλόθεος, ως εκπρόσωπος του Οικουμενικού Πατριάρχου κ.κ. Βαρθολομαίου και του Αρχιεπισκόπου Αθηνών & πάσης Ελλάδος κ.κ. Ιερωνύμου, ο εξοχ. Υφυπουργός Παιδείας κ. Νικ. Παπαιωάννου, η Υφυπουργός εργασίας & κοινωνικής ασφάλισης κ. Άννα Ευθυμίου, εκ μέρους της Ιεράς Κοινότητος ο ιερομόναχος π. Θεόφιλος Παντοκρατορινός ενώ ο ιερομόναχος Αιμιλιανός ανέγνωσε χαιρετισμό του Αρχιμ. Ελισσαίου, Καθηγουμένου της Ιεράς Μονής Σίμωνος Πέτρας. Την εναρξη της Επιστημονικής Ημερίδος κήρυξε ο Καθηγούμενος της Ι.Μονής Ξενοφώντος Αρχιμ. Γέροντας Αλέξιος.
Παρέστησαν οι Σεβασμιώτατοι Μητροπολίτες Μιλήτου κ. Απόστολος, Σιδηροκάστρου κ. Μακάριος, Γρεβενών κ. Δαβίδ, Σισανίου & Σιατίστης κ. Αθανάσιος, οι Θεοφιλέστατοι Επίσκοποι Αμορίου κ. Νικηφόρος και Δομενίκου κ. Αθηναγόρας, εκπρόσωποι των Μητροπολιτών Πολυανής & Κιλκισίου και Νέας Κρήνης & Καλαμαριάς, εκπρόσωπος της χορηγού Τραπέζης Όπτιμα, Πανεπιστημιακοί καθηγητές και πλήθος κόσμου που παρακολούθησαν με ιδιαίτερο ενδιαφέρον τις εργασίες της Ημερίδος.
Συγκεκριμένα, στις δύο Συνεδρίες της Ημερίδος, εκφωνήθηκαν οι εξής εισηγήσεις:
– Το Ξενοφωντινό Μετόχι της Μεταμορφώσεως στην Σκόπελο και ο Ιερομόναχος Παΐσιος ο Κοινοβιάρχης, από τον καθηγητή Γεώργιο Χρ. Τσιγάρα.
– Ο κώδικας Ξενοφώντος 25 και η θέση του στη νεομαρτυρολογική γραμματεία, από τον καθηγητή Δημοσθένη Στρατηγόπουλο.
– Τα χειρόγραφα του Ιερομονάχου Παϊσίου του Κοινοβιάρχου στη Βιβλιοθήκη της Ιεράς Μονής Ξενοφώντος, από τον καθηγητή Δημοσθένη Κακλαμάνο,
– Σχέδιο βιογραφίας του Ιερομονάχου Παϊσίου του Κοινοβιάρχου, από τον Δρ. Κωνσταντίνο Δ. Σεραφειμίδη,
– Πνευματικά κινήματα και ζητήματα της εποχής του Ιερομονάχου Παϊσίου του Λεσβίου, μέσα από κώδικες της Ι.Μ. Ξενοφώντος, από τον καθηγητή Συμεών Πασχαλίδη,
– Η επανακοινοβιοποίησις της Ι.Μ. Σίμωνος Πέτρας επί ηγουμένου Υακίνθου, από τον Μοναχό Κοσμά Σιμωνοπετρίτη,
– Αποτυπώματα διδασκάλου. Περί του μοναχού Ονουφρίου – Διονυσίου Ξενοφωντινού, του εκ Παλαιών Πατρών Αχαΐας, από τον Μοναχό Συμεών Νεζερίτη,
– Ο ιερομόναχος Παίσιος ο Λέσβιος και το πνευματικόν του περιβάλλον εις τα Καυσοκαλύβια και την Ι.Μ. Ξενοφώντος, από τον Μοναχό Πατάπιο Καυσοκαλυβίτη, και
– 1784-1821. Η επαναφορά του κοινοβιακού Μοναχισμού στις Αγιορειτικές Μονές. Σχόλια για την ιστορική πορεία της κληρονομιάς του κοινοβιάρχου Παισίου του Καυσοκαλυβίτη, από τον Μοναχό Πρόχορο Παντοκρατορινό.
Την Ημερίδα ολοκλήρωσε με τον καταληκτήριο λόγο ο Πανοσ. Καθηγούμενος της Ι.Μ. Ξενοφώντος Αρχιμ. Γ. Αλέξιος, ο οποίος ευχαρίστησε ιδιαιτέρως τους εισηγητές και όλους τους ευγενώς προσελθόντες. Σε όλους τους παρευρισκομένους, δόθηκε μικρό αναμνηστικό.

















