Άγιοι - Πατέρες - ΓέροντεςΟρθόδοξη πίστη

Εργογραφικά του Σαμίου Πατριάρχη Ιεροσολύμων Τιμοθέου Α’ του Θέμελη (1878-1955) Μ. Γ. Βαρβούνη

15 Δεκεμβρίου 2012

Του αναπληρωτού Καθηγητού Λαογραφίας

Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης

 Ο Σάμιος Πατριάρχης Ιεροσολύμων Τιμόθεος Α’ ο Θέμελης γεννήθηκε στη Χώρα της Σάμου, στις 22 Σεπτεμβρίου 1878, γιός του ιερέα Νικολάου Θέμελη και της προσβυτέρας Βαρβάρας. Αφού ολοκήρωσε τη στοιχειώδη και τη γυμνασιακή εκπαίδευση στη γενέτειρά του, το 1898 πήγε στα Ιεροσόλυμα και φοίτησε στην ακμάζουσα τότε Θεολογική Σχολή του Τιμίου Σταυρού. Μετά την αποφοίτησή του μετέβη στην Ευρώπη, όπου σπούδασε στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης. Το 1906 εκάρη μοναχός και χειροτονήθηκε διάκονος, ενώ το 1914 χειροτονήθηκε πρεσβύτερος και το 1917 ανάλαβε τα καθήκοντα του Αρχιγραμματέως του Ιερού Κοινού του Παναγίου Τάφου, επί της πατριαρχείας του επίσης Σαμίου Πατριάρχου Ιεροσολύμων Δαμιανού Α’, του οποίου υπήρξε πνευματικό ανάστημα και άμεσος και βασικός συνεργάτης.

Ο δραστήριος και συνεπής Αγιοταφίτης Αρχιμανδρίτης Τιμόθεος διετέλεσε, μεταξύ άλλων, διευθυντής του επιστημονικού περιοδικού του Πατριαρχείου Ιεροσολύμων Νέα Σιών, ενώ ίδρυσε Επιμελητήριο Γυναικείας Εργασίας, Ορφανοτροφείο στη Βηθλεέμ, κ.λπ.. Από δε τις στήλες του περιοδικού αυτού δημοσίευσε πάμπολλες εργασίες, όπως παρακάτω αποδελτιώνονται, σχετικές με την ιστορία των προσκυνημάτων της Αγίας Γης, το προσκυνηματικό καθεστώς, αλλά και ιστορικά και δογματικά ζητήματα, σχετιζόμενα με την εκκλησιαστική ιστορία και την επικρατούσα κατάσταση στα Ιεροσόλυμα και την Παλαιστίνη.

Το 1921 ο Τιμόθεος εξελέγη και χειροτονήθηκε Αρχιεπίσκοπος Ιορδανού, αναλαμβάνοντας καθήκοντα Πατριαρχικού Επιτρόπου στη Βηθλεέμ, δηλαδή πνευματικού και διοικητικού προϊσταμένου του ναού της Γεννήσεως. Αμέσως δε μετά την κοίμηση του Πατριάρχου Δαμιανού, εξελέγη διάδοχος του Πατριάρχη Ιεροσολύμων, στις 9 Ιουλίου 1935, για να αναγνωριστεί πλήρως από την πολιτική ηγεσία της περιοχής τέσσερα χρόνια μετά, το 1939. Εκοιμήθη σε ηλικία 78 ετών, στις 18 Δεκεμβρίου 1955 στα Ιεροσόλυμα, μετά από μακροχρόνια και βασανιστική ασθένεια.

Ως Πατριάρχης, ο Τιμόθεος αγωνίστηκε για τα δίκαια της Αγιοταφιτικής Αδελφότητας και του Πατριαρχείου Ιεροσολύμων, ενώ κατά την περίοδο του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου φρόντισε ώστε να περιθάλψει τους Έλληνες που από τη Μέση Ανατολή προωθήθηκαν στην Αίγυπτο, φεύγοντας από την γερμανοκρατούμενη Ελλάδα. Στη συνέχεια παρατίθενται οι δημοσιεύσεις του, όσες κατέστη δυνατό να εντοπιστούν, κατά τη χρονολογική σειρά της δημοσίευσης τους:

 

«Ο πληθυσμός της Ιερουσαλήμ επί Ιησού Χριστού», Νέα Σιών 2 (1905), σ. 871 κ.έξ.

 

«Ο Ακάθιστος Ύμνος», Νέα Σιών 3 (1906), σ. 44 κ.έξ. Νέα Σιών 6 (1907), σ. 826 κ.έξ.

 

«Ελλήνων επιστολαί προς τον Πατρίκιον Ιούνιον», Νέα Σιών 5 (1907), σ. 305 κ.έξ.

 

«Η Ορθόδοξος Ανατολική και η Αγγλικανική Εκκλησία», Νέα Σιών 5 (1907), σ. 315 κ.έξ.

 

«Το Ελληνικόν Φροντιστήριον εν Οξφόρδη», Νέα Σιών 5 (1907), σ. 458 κ.έξ.

 

«Το Άγιον Όρος εν Οξφόρδη», Νέα Σιών 7 (1908), σ. 674 κ.έξ.

 

«Το εν Λονδίνω Λατινικόν Συνέδριον περί της Θείας Ευχαριστίας», Νέα Σιών 7 (1908), σ. 730 κ.έξ.

 

«Ορθοδόξων και Αγγλικανών σχέσεις», Νέα Σιών 5 (1907), σ. 520 κ.έξ.

 

«Η Οδός του Μαρτυρίου», Νέα Σιών 7 (1908), σ. 769 κ.έξ. [και αυτοτελώς, το 1910]

 

«Ο Αγγλικανισμός», Νέα Σιών 7 (1908), σ. 602 κ.έξ.

 

«Ανεύρεσις δακτυλίου των πρώτων χριστιανικών χρόνων», Νέα Σιών 7 (1908), σ. 602 κ.έξ.

 

«Το παπικόν πρωτείον», Νέα Σιών 7 (1908), σ. 602 κ.έξ.

 

«Η θαυμάσια όρασις της αδελφής Laura Gardner», Νέα Σιών 7 (1908), σ. 602 κ.έξ.

 

«Ο Αρχιεπίσκοπος των Παρισίων και ο Πρόεδρος της Γαλλικής Δημοκρατίας», Νέα Σιών 7 (1908), σ. 602 κ.έξ.

 

«Ο Αγγλικανισμός», Νέα Σιών 7 (1908), σ. 602 κ.έξ.

 

« Ο Ιησουΐτης Ουρβανός επί του ζητήματος της ενώσεως των Εκκλησιών», Νέα Σιών 7 (1908), σ. 745 κ.έξ.

 

«Η ανακήρυξίς του Πάπα Πίου του Θ’ ως μακαρίου», Νέα Σιών 7 (1908), σ. 745 κ.έξ.

 

«Φως εκ του Σινά», Νέα Σιών 7 (1908), σ. 745 κ.έξ.

 

«Το Ιωβηλαίον του Τολστόι», Νέα Σιών 7 (1908), σ. 745 κ.έξ.

 

«Ο Πάπας και ο νεωτερισμός», Νέα Σιών 7 (1908), σ. 745 κ.έξ.

 

«Εις Αγγλικανός κατά του Συνεδρίου της Ευχαριστίας», Νέα Σιών 7(1908), σ. 745 κ.έξ.

 

«Ο Παλαιοκαθολικισμός και η εορτή της Μεταστάσεως της Θεοτόκου», Νέα Σιών 7 (1908), σ. 745 κ.έξ.

 

«Ιερογραφία και ιερολογία», Νέα Σιών 7 (1908), σ. 745 κ.έξ.

 

«Η περί του αστρώου συστήματος υπόθεσις», Νέα Σιών 7 (1908), σ. 745 κ.έξ.

 

«Επιστολή του Λουκάρεως προς τον Abbot», Νέα Σιών 8 (1909), σ. 113 κ.έξ.

 

«Το Πραιτώριον», Νέα Σιών 8 (1909), σ. 113 κ.έξ.

 

«Εγκύκλιος του Πατριάρχου Κωνσταντινουπόλεως Παρθενίου», Νέα Σιών 8 (1909), σ. 255 κ.έξ.

 

«Επιστολή του Αγίου ΦιΛαδελφείας προς τον Αρχιεπίσκοπον των Άγγλων», Νέα Σιών 8 (1909), σ. 258 κ.έξ.

 

«Οι μεταξύ του Πραιτωρίου και του Γολγοθά Άγιοι Τόποι», Νέα Σιών 8 (1909), σ. 303 κ.έξ. Νέα Σιών 22 (1927), σ. 425 κ.έξ., 449 κ.έξ.

 

«Ανά τα προσκυνήματα, προσκυνήματα και μοναστήρια, η αυθεντικότης των προσκυνημάτων, η υπέρ των προσκυνημάτων λογία διά μέσου των αιώνων, η επί των προσκυνημάτων ελληνική κυριαρχία ομολογουμένη υπό της ιστορίας και επικυρουμένη υπό της κυβερνήσεως, αι προπαγάνδαι, τα εν Ιερουσαλήμ Λατινικά τάγματα», Νέα Σιών 9 (1909), σ. 1 κ.έξ.

 

«Περί αναβαπτισμού Γεωργίου Κορεσίου, ιατρού και θεολόγου της Μ. Εκκλησίας του Χριστού, εί χρή τον αιρετικόν αναβαπτίζεσθαι ερωτηθείς υπό του Πατριάρχου Κωνσταντινουπόλεως», Νέα Σιών 9 (1909), σ. 115 κ.έξ.

 

«Αι περί της σημασίας του Γολγοθά πατρολογικαί και έπιστημονικαί ερμηνείαι», Νέα Σιών 9 (1909), σ. 203 κ.έξ.

 

«Συμβολαί εις την αλληλογραφίαν του Μητροφάνους Κριτοπούλου ως φοιτητού της Οξφόρδης», Νέα Σιών 9 (1909), σ. 291 κ.έξ.

 

«Ιερεμίου του ιερέως και διδασκάλου της Ανατολικής Εκκλησίας έκθεσις σύντομος των της Ανατολικής Εκκλησίας δογμάτων», Νέα Σιών 9 (1909), σ. 414 κ.έξ.

 

«Ο Γολγοθάς εν τη ζωγραφική τέχνη και ως κέντρον της γής», Νέα Σιών 9 (1909), σ. 447 κ.έξ.

 

«Απόψεις τινές περί του εν Παλαιστίνη Ωριγενισμού», Νέα Σιών 10 (1910), σ. 3 κ.έξ.

 

«Νέος κατάλογος των εν τη Ιερά Μονή του Σταυρού Ηγουμένων», Νέα Σιών 10 (1910), σ. 126 κ.έξ.

 

«Ερμηνεία του Ακάθιστου Ύμνου», Νέα Σιών 10 (1910), σ. 295 κ.έξ., 395 κ.έξ., 566 κ.έξ. Νέα Σιών 11 (1911), σ. 36 κ.έξ.

 

«Η σύγχρονος Νεστοριανή Εκκλησία και ο Rev. W. Α. Wigram head of the Mission of the Archbishop of Canterbury to Assyrian (Nestorian) Christians», Νέα Σιών 10 (1910), σ. 155 κ.έξ.

 

«Το ζήτημα της αναχειροτονίας εν τη Δυτική Εκκλησία», Νέα Σιών 10 (1910), σ. 367 κ.έξ.

 

«Η σύγχρονος περιγραφή του Παναγίου Τάφου», Νέα Σιών 10 (1910), σ.9 κ.έξ.

 

«Αι εν τω Ναώ της Αναστάσεως τελεταί κατά την αρχαίαν, μέσην και νεωτέραν περίοδον», Νέα Σιών 10 (1910), σ. 53 κ.έξ.

 

«Πληροφορίαι εκ των οδοιπορικών περί των εν τω Ναώ της Αναστάσεως χριστιανικών εθνών», Νέα Σιών 10 (1910), σ. 135 κ.έξ.

 

«Η αυθεντικότης του Γολγοθά και του Παναγίου Τάφου», Νέα Σιών 10 (1910), σ. 192 κ.έξ.

 

«Η τελευταία ανοικοδόμησις του Ναού της Αναστάσεως», Νέα Σιών 10 (1910), σ. 292 κ.έξ.

 

«Ανασκευή πεπλανημένων θεωριών εν τη Ιστορία της Εκκλησίας Ιεροσολύμων», Νέα Σιών 11 (1911), σ. 145 κ.έξ.

 

«Η πραγματεία του Ιερωνύμου κατά Ιωάννου επισκόπου Ιεροσολύμων», Νέα Σιών 11 (1911), σ. 346 κ.έξ., 498 κ.έξ. Νέα Σιών 14 (1914), σ. 60 κ.έξ., 153 κ.έξ.

 

«Εκδρομή εις την Λαύραν του αγίου Σάββα», Νέα Σιών 12 (1912), σ. 64 κ.έξ.

 

Ανά τα προσκυνήματα. Ιερουσαλήμ 1912.

 

«Ονομασίαι της Ιερουσαλήμ», Νέα Σιών 13 (1913), σ. 801 κ.έξ.

 

Επίσημα έγγραφα περί των δικαίων του Πατριαρχείου Ιεροσολύμων (1908-1913). Ιεροσόλυμα 1914.

 

Κύριλλος Ιεροσολύμων ο Κατηχητής. Ιερουσαλήμ 1920.

 

«Βιογραφία αγίου Κυρίλλου Επισκόπου Ιεροσολύμων», Νέα Σιών 15 (1920), σ. 153 κ.έξ.

 

«Διδασκαλία αυτού», Νέα Σιών 15 (1920), σ. 313 κ.έξ.

 

«Α Brief Record of the advance of the Egyptian expeditionary Force under the Command of General Sir Ed. Η. H. Allemby, Cairo 1916», Νέα Σιών 15 (1920), σ. 97 κ.έξ.

 

«Το αραβικόν κίνημα», Νέα Σιών 15 (1920), σ. 233 κ.έξ.

 

«Ο Μπολσεβικισμός», Νέα Σιών 15 (1920), σ. 264 κ.έξ.

 

«Η πολιτική της Αγίας Έδρας προς την νίκην της Συνεννοήσεως», Νέα Σιών 15 (1920), σ. 359 κ.έξ.

 

«Greeks and Franciscans in the Holy Places», Νέα Σιών 15 (1920), σ. 381 κ.έξ.

 

«Les Grecs aux lieux saints», Νέα Σιών 15 (1920), σ. 400 κ.έξ.

 

«Εικοσαετηρίς του Πατριάρχου Δαμιανού», Νέα Σιών 15 (1920), σ. 429 κ.έξ.

 

«Έγγραφα περί του δανείου του Ιερού Κοινού του Παναγίου Τάφου», Νέα Σιών 15 (1920), σ. 445 κ.έξ.

 

«Λατίνοι και Άγιοι Τόποι», Νέα Σιών 15 (1920), σ. 550 κ.έξ.

 

«Η Σταυροφορία των παίδων», Νέα Σιών 16 (1921), σ. 22 κ.έξ.

 

«Η κατάρα ενός Πατριάρχου Ιεροσολύμων», Νέα Σιών 16 (1921), σ. 33 κ.έξ.

 

«Ο Ελληνισμός εν ημερολογίω», Νέα Σιών 16 (1921), σ. 74 κ.έξ., 162 κ.έξ.

 

«Les Grecs aux Sanctuaires durant la periode des Croisades», Νέα Σιών 16 (1921), σ. 342 κ.έξ., 364 κ. έξ., 757 κ. έξ.

 

«Η εις υπερορίαν απαγωγή του Πατριάρχου Ιεροσολύμων και αι επακολουθήσασαι κρίσεις. 1917-1921», Νέα Σιών 16 (1921), σ. 404 κ.έξ.

 

Η Ιερουσαλήμ και τα μνημεία αυτής 1-2. Ιεροσόλυμα 1932 [ = Νέα Σιών 19 (1924), σ. 700 κ.έξ. Νέα Σιών 20 (1925), σ. 65 κ.έξ., 321 κ.έξ., 385 κ.έξ., 449 κ.έξ., 513 κ.έξ.].

 

«Η τελετή του Αγίου Φωτός», Εκατονταετηρίς του Πανιέρου Ναού της Αναστάσεως 1810-1910. Έν Ιεροσολύμοις 1911 [ = Νέα Σιών (1911)], σ. 115κ.έξ.].

 

Οι Έλληνες εν τοις Αγίοις Τόποις. Έν Αθήναις 1919 [=Νέα Σιών 17 (1922), σ. 68 κ.έξ.].

 

«Έλληνες και Φραγκισκανοί εν τοις Αγίοις Τόποις», Νέα Σιών 17 (1922), σ. 68 κ.έξ.

 

«Η τραγωδία του Παρθενίου Ιεροσολύμων (1737-1766)», Νέα Σιών 17 (1922), σ. 717 κ.έξ.

 

«Διπλωματικά έγγραφα περί του προσκυνηματικού καθεστώτος», Νέα Σιών 18 (1923), σ. 35 κ.έξ., 84 κ.έξ. Νέα Σιών 19 (1924), σ. 661 κ.έξ.

 

«Περί του Ημερολογίου», Νέα Σιών 18 (1923), σ. 295 κ.έξ.

 

«Η Παλαιστίνη εν τω Αγγλικώ Κοινοβουλίω», Νέα Σιών 18 (1923), σ. 300 κ.έξ., 368 κ.έξ.

 

«Η εν Βηθλεέμ Βασιλική διά μέσου των αιώνων», Νέα Σιών 18 (1923), σ. 385 κ.έξ.

 

«Το εν Αθήναις Μετόχιον του Παναγίου Τάφου», Νέα Σιών 18 (1923), σ. 598 κ.έξ.

 

«Η οικοδομή του εν Αθήναις Μετοχίου», Νέα Σιών 19 (1924), σ.

113 κ.έξ.

 

«Επιμνημόσυνος λόγος του Ιεροσολύμων Χρύσανθου διά την εκλαμπροτάτην Μαρίαν Μαυροκορδάτου», Νέα Σιών 19 (1924), σ. 140 κ.έξ.

 

«Αι Σύνοδοι της Εκκλησίας Ιεροσολύμων», Νέα Σιών 19 (1924), σ. 198 κ.έξ., 261 κ.έξ., 307 κ.έξ., 417 κ.έξ., 499 κ.έξ.

 

«Ικετηρία του Γένους των Γραικών προς πάσαν την χριστιανικήν Ευρώπην», Νέα Σιών 19 (1924), σ. 435 κ.έξ.

 

«Τα τείχη της Ιερουσαλήμ», Νέα Σιών 20 (1925), σ. 577 κ.έξ., 641 κ.έξ., 705 κ.έξ.

 

«Πύλαι και πύργοι της Ιερουσαλήμ», Νέα Σιών 21 (1925), σ. 3 κ.έξ., 116 κ.έξ., 145 κ.έξ.

 

«Ο Ναός των Ιουδαίων», Νέα Σιών 21 (1925), σ. 210 κ.έξ.

 

«Συναγωγαί», Νέα Σιών 21 (1925), σ. 304 κ.έξ.

 

«Βηθεσδά», Νέα Σιών 21 (1925), σ. 321 κ.έξ.

 

«Εκκλησία της αγίας Άννης», Νέα Σιών 21 (1925), σ. 385 κ.έξ.

 

«Azazel and Dionysus by Nicholas Evreinoff, ή ήτο η ελληνική τραγωδία ανάπτυξις του αρχαίου εβραϊκού τελετουργικού;», Νέα Σιών 21 (1925), σ. 436 κ.έξ.

 

«Το Υπερώον», Νέα Σιών 21 (1925), σ. 513 κ.έξ.

 

«Η Γεθσημανή», Νέα Σιών 21 (1925), σ. 577 κ.έξ., 735 κ.έξ. Νέα Σιών 22 (1927), σ. 19 κ.έξ., 65 κ.έξ., 160 κ.έξ.

 

«Εντυπώσεις εκ Κύπρου», Νέα Σιών 21 (1925), σ. 641 κ.έξ., 705

κ.έξ.

 

«Το Πραιτώριον», Νέα Σιών 22 (1927), σ. 193 κ.έξ., 257 κ.έξ.

 

«Άγνωστος σελίς της διοικήσεως του Πατριαρχείου Ιεροσολύμων», Νέα Σιών 22 (1927), σ. 311 κ.έξ.

 

«Η Οδός του Μαρτυρίου», Νέα Σιών 22 (1927), σ. 321 κ.έξ.

 

«Οι Άγιοι Τόποι προ του Μ. Κωνσταντίνου», Νέα Σιών 22 (1927), σ. 577 κ.έξ.

 

«Πως έβλεπεν ο Μ. Κωνσταντίνος τους Αγίους Τόπους», Νέα Σιών 22 (1927), σ. 641 κ.έξ., 716 κ.έξ. Νέα Σιών 23 (1928), σ. 3 κ.έξ., 65 κ.έξ.

 

Τα εν τω Ναώ της Αναστάσεως χριστιανικά έθνη. Αλεξάνδρεια 1934 [= Νέα Σιών 10 (1910), σ. 119 κ.έξ.]

 

«Η αυθεντικότης του Γολγοθά και του Παναγίου Τάφου», Νέα Σιών 23 (1928), σ. 129 κ.έξ., 193 κ.έξ., 274 κ.έξ.

 

«Ο Ναός της Αναστάσεως επί Μεγάλου Κωνσταντίνου», Νέα Σιών 23 (1928), σ. 338 κ.έξ., 402 κ.έξ., 449 κ.έξ., 513 κ.έξ.

 

«Η Εύρεσις του Σταυρού», Νέα Σιών 23 (1928), σ. 577 κ.έξ., 641 κ.έξ., 705 κ.έξ.

 

«Το Τίμιον Ξύλον», Νέα Σιών 24 (1929), σ. 4 κ.έξ.

 

«Ο Ναός της Αναστάσεως μέχρι του 614», Νέα Σιών 24 (1929), σ. 65 κ.έξ.

 

«Η υπό του Μόδεστου ανοικοδόμησις του Ναού της Αναστάσεως», Νέα Σιών 24 (1929), σ. 129 κ.έξ., 193 κ.έξ., 289 κ.έξ., 321 κ.έξ., 385 κ.έξ.

 

«Η σταυροφορική περίοδος του Ναού της Αναστάσεως», Νέα Σιών 24 (1929), σ. 449 κ.έξ.

 

«Ο Ναός της Αναστάσεως από του IB’ αιώνος μέχρι του 1517», Νέα Σιών 24 (1929), σ. 513 κ.έξ., 601 κ.έξ., 641 κ.έξ.

 

«Ο Ναός της Αναστάσεως από του 1517-1671», Νέα Σιών 24 (1929), σ. 705 κ.έξ. Νέα Σιών 25 (1930), σ. 3 κ.έξ.

 

«Περί των εγκαινίων του Ναού», Νέα Σιών 25 (1930), σ. 65 κ.έξ.

 

«Ο Ναός από της ανοικοδομήσεως του 1808 και εξής», Νέα Σιών 25 (1930), σ. 129 κ.έξ., 193 κ.έξ., 257 κ.έξ., 321 κ.έξ., 385 κ.έξ., 449 κ.έξ.

 

«Το Όρος των Ελαιών», Νέα Σιών 25 (1930), σ. 513 κ.έξ., 577 κ.έξ., 641 κ.έξ.

 

«Η Ορθόδοξος Αντιπροσωπεία και το εν Λάμπεθ Συνέδριον του 1930», Νέα Σιών 25 (1930), σ. 552 κ.έξ.

 

«Διάφοροι μοναί», Νέα Σιών 25 (1930), σ. 705 κ.έξ. Νέα Σιών 26 (1931), σ. 3 κ.έξ., 65 κ.έξ., 129 κ.έξ., 346 κ.έξ., 402 κ.έξ., 488 κ.έξ., 513 κ.έξ., 601 κ.έξ., 641 κ.έξ.

 

«Τάφοι, εντός και εκτός της Ιερουσαλήμ», Νέα Σιών 26 (1931), σ. 705 κ.έξ. Νέα Σιών 27 (1932), σ. 45 κ.έξ., 102 κ.έξ.

 

«Ύδατα της Ιερουσαλήμ», Νέα Σιών 27 (1932), σ. 137 κ.έξ., 193

κ.έξ.

 

«Εκδρομή εις τά Γάδαρα. Ο Ελληνισμός ύπερθεν του Ιορδανού», Νέα Σιών 28 (1933), σ. 345 κ.έξ., 394 κ.έξ.

 

«Το αίθριον της εν Βηθλεέμ Βασιλικής», Νέα Σιών 28 (1933), σ. 545 κ.έξ.

 

«Οι Δελφοί», Νέα Σιών 29 (1934), σ. 77 κ.έξ., 194 κ.έξ.

 

«Τα εν τη Βασιλική της Βηθλεέμ ανακαλυφθέντα μωσαϊκά», Νέα Σιών 29 (1934), σ. 388 κ.έξ.

 

«Αγιοταφίτικοί πίνακες», Νέα Σιών 29 (1934), σ. 648 κ.έξ., 689 κ.έξ. Νέα Σιών 30 (1935), σ. 44 κ.έξ., 102 κ.έξ., 193 κ.έξ., 257 κ.έξ., 360 κ.έξ., 433 κ.έξ., 527 κ.έξ., 561 κ.έξ.

 

«Περί Κουβουκλίου και Εκκλησίας του Παναγίου Τάφου», Νέα Σιών 30 (1935), σ. 724 κ.έξ.

 

Παναγία μετά των τίτλων της. Ιερουσαλήμ 1935.

 

«Νεώτερα Οδοιπορικά», Νέα Σιών 31 (1936), σ. 121 κ.έξ., 185 κ.έξ., 257 κ.έξ., 313 κ.έξ., 377 κ.έξ., 441 κ.έξ., 505 κ.έξ., 569 κ.έξ.

 

«Συζητήσεις μετά την θεολογικήν Αγγλικανορρουμανικήν συνεννόηση», Νέα Σιών 31 (1936), σ. 353 κ.έξ.

 

«Εκ των ανεκδότων Νεοφύτου του Κυπρίου», Νέα Σιών 31 (1936), σ. 633 κ.έξ., 697 κ.έξ. Νέα Σιών 32 (1937), σ. 3 κ.έξ.

 

«Ίδε ο άνθρωπος», Νέα Σιών 32 (1937), σ. 106 κ.έξ.

 

«Οι πρώτοι Επίσκοποι των Ιεροσολύμων», Νέα Σιών 32 (1937), σ. 289 κ.έξ.

 

«Ο χριστιανισμός και η θρησκευτική κρίσις», Νέα Σιών 32 (1937), σ. 513κ.έξ.

 

«Η Αίγυπτος και η Χαναάν κατά τον Alan Row», Νέα Σιών 32 (1937), σ. 642 κ.έξ.

 

«Ο Ιεροσολύμων Ιουβενάλιος και τα ψευδή έγγραφα», Νέα Σιών 32 (1937), σ. 698 κ.έξ.

 

«Ο Πατριάρχης Αθανάσιος και η πολιτική αλλαγή της Παλαιστίνης τω 1841», Νέα Σιών 33 (1938), σ. 41 κ.έξ.

 

«Ο Πατριάρχης Χρύσανθος και ο αφορισμός», Νέα Σιών 33 (1938), σ. 66 κ.έξ.

 

«Εις τα Κοιμητήρια των Φαραώ», Νέα Σιών 33 (1938), σ. 97 κ.έξ., 161 κ.έξ., 225 κ.έξ., 289 κ.έξ., 353 κ.έξ., 417 κ.έξ., 481 κ.έξ.

 

«Ο Άγγλος Πρεσβευτής Thomas Rowe και ο Πατριάρχης Κύριλλος ο Λούκαρις», Νέα Σιών 33 (1938), σ. 387 κ.έξ., 470 κ.έξ., 645 κ.έξ.

 

«Το Βιβλίον των Νεκρών», Νέα Σιών 33 (1938), σ. 562 κ.έξ., 609 κ.έξ., 673 κ.έξ.

 

«Τα Τακτικά των Πατριαρχείων», Νέα Σιών 34 (1939), σ. 3 κ.έξ., 65 κ.έξ.

 

«Οι Χαιρετισμοί εις τον Πανάγιον Τάφον», Νέα Σιών 34 (1939), σ. 129 κ.έξ.

 

«Θεολογικαί συζητήσεις εν τη Αγγλικανική Εκκλησία», Νέα Σιών 34 (1939), σ. 257 κ.έξ., 321 κ.έξ., 385 κ.έξ., 445 κ.έξ., 509 κ.έξ.

 

«Συνδιάσκεψης μεταξύ του Σουλτάνου και του Βασιλέως της Ουγγαρίας περί των Ιησουϊτών», Νέα Σιών 34 (1939), σ. 544 κ.έξ.

 

«Δοκίμιον Σεβαστού Κυμινήτου τω Αρχιδιακόνω Χρυσάνθω περί της θείας Ευχαριστίας και ένστασις Πατριάρχου Δοσιθέου», Νέα Σιών 34 (1939), σ. 583 κ.έξ. Νέα Σιών 35 (1940), σ. 128 κ.έξ.

 

«Εκ της εν Λονδίνω Βιβλιοθήκης του Λάμπεθ», Νέα Σιών 34 (1939), σ. 605 κ.έξ.

 

«Περί Ηρακλείου», Νέα Σιών 34 (1939), σ. 605 κ.έξ.

 

«Ο Θηβαΐδος Αρσένιος», Νέα Σιών 34 (1939), σ. 605 κ.έξ.

 

«Ο Κωνσταντινουπόλεως Καλλίνικος τω Φιλιππουπόλεως Νεοφύτω», Νέα Σιών 34 (1939), σ. 605 κ.έξ.

 

«Αντιοχείας Μακάριος», Νέα Σιών 34 (1939), σ. 605 κ.έξ.

 

«Εκ της Βιβλιοθήκης του King’s College Cambridge. The Church Times και η Νέα Σιών», Νέα Σιών 34 (1939), σ. 605 κ.έξ.

 

«Οι Κύπριοι και η μαγεία», Νέα Σιών 34 (1939), σ. 605 κ.έξ.

 

Η αρχαιολογία και η Παλαιά Διαθήκη. Ιερουσαλήμ 1939.

 

«Διάφοροι επιστολαί εκ της εν Βουκουρεστίω Βιβλιοθήκης», Νέα Σιών 35 (1940), σ. 203 κ.έξ., 345 κ.έξ.

 

«Περί του γάμου των εξαδέλφων», Νέα Σιών 35 (1940), σ. 307 κ.έξ.

 

«Που υπάρχουσιν Ελεούσαι, Νέα Σιών 35 (1940), σ. 369 κ.έξ.

 

«Η βάσις του ισραηλιτικού γάμου», Νέα Σιών 35 (1940), σ. 289 κ.έξ.

 

«Εκκλησιάζονται οι Άγγλοι;», Νέα Σιών 35 (1940), σ. 289 κ.έξ.

 

«Κρίσεις περί του Πάπα Πίου ΙΑ’», Νέα Σιών 35 (1940), σ. 289 κ.έξ.

 

«Το Οδοιπορικόν του Αντωνίνου», Νέα Σιών 35 (1940), σ. 289 κ.έξ.

 

«Η πυρκαϊά του Παναγίου Τάφου εν Ζακύνθω», Νέα Σιών 35 (1940), σ. 289 κ.έξ.

 

«Δέκα εντολαί ή 613;», Νέα Σιών 35 (1940), σ. 289 κ.έξ.

 

«Οι Βυζαντινοί εν Σικελία», Νέα Σιών 35 (1940), σ. 289 κ.έξ.

 

«Διωγμοί των Εβραίων εν τη αρχαιότητα, Νέα Σιών 35 (1940), σ. 289 κ.έξ.

 

«Ο ιπποτισμός των Αράβων», Νέα Σιών 35 (1940), σ. 289 κ.έξ.

 

«Όρκοι των Βυζαντινών», Νέα Σιών 35 (1940), σ. 289 κ.έξ.

 

«Οι Βησσοί (Βεσσοί) εν Παλαιστίνη», Νέα Σιών 35 (1940), σ. 289 κ.έξ.

 

«Ο ναός της Ευρέσεως του Σταυρού», Νέα Σιών 36 (1941), σ. 309 κ.έξ.

 

«Τριανδρίαι Θεών», Νέα Σιών 35 (1940), σ. 289 κ.έξ.

 

«Ο Βαάλ και η οικογένεια αυτού», Νέα Σιών 35 (1940), σ. 289 κ.έξ.

 

«Αγώνες διά το προσκυνηματικόν καθεστώς», Νέα Σιών 41 (1946), σ. 95 κ.έξ., 138 κ.έξ. Νέα Σιών 42 (1947), σ. 3 κ.έξ., 84 κ.έξ.

 

«Η συμμετοχή των Εβραίων εν τη υπό των Περσών αλώσει της Ιερουσαλήμ τω 614 μ.Χ. υπό Κ. Hilkowitz», Νέα Σιών 35 (1940), σ. 405 κ.έξ.

 

«Ο λειτουργών δύναται να μη κοινωνήση», Νέα Σιών 35 (1940), σ. 497 κ.έξ.

 

«Επίθετα των Ολυμπίων Θεών», Νέα Σιών 35 (1940), σ. 497 κ.έξ.

 

«Σκέψεις επί της ζωής του ανθρώπου ενταύθα και πέραν του Τάφου», Νέα Σιών 36 (1941), σ. 41 κ.έξ.

 

«Ο τόπος του λιθασμού του αγίου Στεφάνου και αι Εκκλησίαι αυτού εν Ιερουσαλήμ», Νέα Σιών 36 (1941), σ. 113 κ.έξ., 225 κ.έξ., 329 κ.έξ.

 

«Η Αφρική εν τη χριστιανική φιλολογία», Νέα Σιών 36 (1941), σ. 299 κ.έξ.

 

«Εις λόγος του δευτέρου αιώνος», Νέα Σιών 36 (1941), σ. 301 κ.έξ.

 

«Ο όφις», Νέα Σιών 37 (1942), σ. 3 κ.έξ.

 

«Αρχιερατικά του Θρόνου Ιεροσολύμων», Νέα Σιών 37 (1942), σ. 115 κ.έξ.

 

«Η εκατονταετήρις της Αγγλο-Πρωσσικής Επισκοπής εν Ιεροσολύμοις 1841-1941», Νέα Σιών 37 (1942), σ. 180 κ.έξ.

 

«Δεύτε λάβετε φως», Νέα Σιών 37 (1942), σ. 219 κ.έξ., 315 κ.έξ.

 

«Μία επιγραφή περί του Πατριάρχου Ιεροσολύμων Πέτρου», Νέα Σιών 37 (1942), σ. 273 κ.έξ.

 

«Συμεών Πατριάρχης Ιεροσολύμων», Νέα Σιών 38 (1943), σ. 70 κ.έξ.

 

«Ο Πελαγιανισμός», Νέα Σιών 38 (1943), σ. 81 κ.έξ., 117 κ έξ 265 κ.έξ.

 

«Εκ της εν Οξφόρδη Βιβλιοθήκης», Νέα Σιών 36 (1941), σ. 200 κ.έξ.

 

«Περί της Γεννήσεως και Ταφής των Προφητών», Νέα Σιών 36 (1941), σ. 200 κ.έξ.

 

«Δωρεά του Λιβύης Αθανασίου υπέρ του ημετέρου Νοσοκομείου», Νέα Σιών 36 (1941), σ. 200 κ.έξ.

 

«Το ύδωρ του Ιορδανού», Νέα Σιών 36 (1941), σ. 200 κ.έξ.

 

«Κωνσταντίνειαι Βασιλικαί», Νέα Σιών 36 (1941), σ. 200 κ.έξ.

 

«Νικηφορία», Νέα Σιών 36 (1941), σ. 200 κ.έξ.

 

«Διατύπωσις του Δόγματος της Αγίας Τριάδος», Νέα Σιών 36 (1941), σ. 282 κ.έξ.

 

«Περί των χειρογράφων της Ομολογίας Κυρίλλου του Λουκάρεως», Νέα Σιών 39 (1944), σ. 214 κ.έξ.

 

«Η φυτολογία υπηρετεί τας θρησκείας», Νέα Σιών 39 (1944), σ. 277 κ.έξ.

 

«Ο θάνατος του Ομάρ», Νέα Σιών 39 (1944), σ. 315 κ.έξ.

 

«Ποικίλα Σημειώματα», Νέα Σιών 39 (1944), σ. 320 κ.έξ. Νέα Σιών 40 (1945), σ. 71 κ.έξ.

 

«Η Βασιλική της Βηθλεέμ», Νέα Σιών 39 (1944), σ. 356 κ.έξ. Νέα Σιών 40 (1945), σ. 70 κ.έξ., 98 κ.έξ.

 

«Άδωνις», Νέα Σιών 40 (1945), σ. 228 κ.έξ., 256 κ.έξ.

 

«Ο Ιορδάνης», Νέα Σιών 40 (1945), σ. 287 κ.έξ.

 

«Η περιουσία εν τη Εκκλησία», Νέα Σιών 40 (1945), σ. 287 κ.έξ.

 

«Αχειροποίητος», Νέα Σιών 40 (1945), σ. 287 κ.έξ.

 

«Σύγχρονος περιήγησις του αρχαιολόγου Θεοδώρου Meysels», Νέα Σιών 40 (1945), σ. 287 κ.έξ.

 

«Αγώνες διά το προσκυνηματικόν καθεστώς», Νέα Σιών 41 (1946), σ. 3 κ.έξ., 95 κ.έξ., 138 κ.έξ. Νέα Σιών 42 (1947), σ. 3 κ.έξ., 84 κ.έξ.

 

«Συζητήσεις περί του ελληνικού κειμένου της Κ. Διαθήκης», Νέα Σιών 41 (1946), σ. 148 κ.έξ.

 

«Ο Σταυρός προ Χριστού», Νέα Σιών 42 (1947), σ. 87 κ.έξ., 137 κ.έξ., 201 κ.έξ. Νέα Σιών 43 (1948), σ. 1 κ.έξ.

 

«Πνευματικά έργα της Εκκλησίας Ιεροσολύμων, άτινα εγένοντο αποδεκτά υπό της όλης Ορθοδόξου Εκκλησίας», Νέα Σιών 44 (1949), σ. 3 κ.έξ., 65 κ.έξ., 129 κ.έξ.

 

Που υπάρχουν Έλεούσαι. Ιερουσαλήμ 1950.

 

Περί του γάμου των εξαδέλφων. Ιερουσαλήμ 1950.

 

Η εν Νοβισάδ Χριστιανική Συνδιάσκεψις. Ιερουσαλήμ 1950.

 

Οι αρχαιότεροι ύμνοι εν τη θεία λατρεία της Εκκλησίας. Ιερουσαλήμ 1950.

 

«Πως λέγεται ότι ο Μέγας Κωνσταντίνος έβλεπε τους Αγίους Τόπους», Νέα Σιών 46 (1951), σ. 93 κ.έξ.

 

«Αι επωνυμίαι της Παναγίας», Νέα Σιών 47 (1952), σ. 1 κ.έξ., 99 κ.έξ., 177 κ.έξ., 255 κ.έξ. Νέα Σιών 48 (1953), σ. 1 κ.έξ., 71 κ.έξ., 147 κ.έξ., 231 κ.έξ. Νέα Σιών 49 (1954), σ. 1 κ.έξ., 85 κ.έξ., 235 κ.έξ., 337 κ.έξ. Νέα Σιών 50 (1955), σ. 1 κ.έξ., 123 κ.έξ., 213 κ.έξ., 371 κ.έξ. Νέα Σιών 51 (1956), σ. 1 κ.έξ.

 

Από τα παραπάνω καταφαίνεται ότι ο Πατριάρχης Τιμόθεος υπήρξε, εκτός από μεγάλος εκκλησιαστικός άνδρας, και συνεπής ερευνητής, αλλά και ακάματος συγγραφέας. Οι δημοσιεύσεις του ανήκουν σε διάφορες θεματικές κατηγορίες : ιστορικά και φιλολογικά μελετήματα, βιβλικά, αγιολογικά, ερμηνευτικά, δογματικά και εκκλησιολογικά κείμενα, ιστορικά για το Πατριαρχείο Ιεροσολύμων, τη Σιωνίτιδα Εκκλησία, την Ελληνική και Αγιοταφιτική παρουσία στα πανάγια προσκυνήματα της Αγίας Γής, αλλά και τις σχέσεις των Ελληνορθόδοξων με τα υπόλοιπα δόγματα, κυρίως δε με τους Λατίνους Φραγκισκανούς των Ιεροσολύμων και της Παλαιστίνης. Η συντριπτική πλειονοψηφία των δημοσιευμάτων αυτών είδαν, για πρώτη φορά, το φως της δημοσιότητας στο περιοδικό Νέα Σιών, κατόπιν δε κυκλοφορήθηκαν και σε αυτοτελή ανάτυπα, που έπειχαν θέση αυτοτελών δημοσιεύσεων.

Η μελέτη των δημοσιευμάτων του Πατριάρχη Ιεροσολύμων Τιμοθέου Α’, όπως αυτά έχουν παραπάνω αποδελτιωθεί, δείχνει ότι για πολλά ζητήματα της νεώτερης και σύγχρονης αγιοταφιτικής ιστορίας, το συγγραφικό έργο του αποτελεί την πλέον αξιόπιστη πηγή. Παραλλήλως δε η καλλιέπεια, η ελληνομάθεια, η επαφή με τη σχετική διεθνή βιβλιογραφία, η άριστη γνώση και μεθοδική χρήση της μας δείχνουν ότι ο Πατριάρχης Τιμόθεος, μέχρι το τέλος σχεδόν της ζωής του υπήρξε συνεπής λόγιος, εργαζόμενος με βάση τις θεμελιώδεις αρχές της επιστήμης, τις οποίες είχε διδαχθεί κατά τη διάρκεια των σπουδών του.

Το συγγραφικό αυτό έργο, παράλληλα με την υπόλοιπη δράση της λαμπρής πατριαρχείας τού αποτελούν σήμερα τα μέσα που διαθέτουμε για τη μελέτη του βίου και του έργου του, και στηρίζει επαρκώς τη διαπίστωση ότι ο Σάμιος Πατριάρχης Ιεροσολύμων Τιμόθεος Α’ υπήρξε από τους σημαντικότερους και επιφανέστερους Πατριάρχες που κόσμησαν τον θρόνο της Μητρός των Εκκλησιών, ανά τους αιώνες.

 

 

Πηγή: Διμηνιαίο Περιοδικό της Ιεράς Μητροπόλεως Θεσσαλονίκης «Γρηγόριος ο Παλαμάς», έτος 94, τεύχος 843, Νοέμβριος–Δεκέμβριος 2011