Κατέβηκαν από το eBay οι ιστορικές φωτογραφίες από την εκτέλεση των 200 κομμουνιστών στην Καισαριανή
26 Φεβρουαρίου 2026
Την ίδια στιγμή φαίνεται ότι έγιναν και οι πρώτες ταυτοποιήσεις από τα συγκλονιστικά ντοκουμέντα της εκτέλεσης των 200 της Καισαριανής.
Δεν είναι πλέον διαθέσιμες προς πώληση οι φωτογραφίες στις οποίες απεικονίζονται οι τελευταίες στιγμές των 200 εκτελεσμένων κομμουνιστών της Καισαριανής την Πρωτομαγιά του 1944. Κάποιες από τις φωτογραφίες ξεπέρασαν τα 1.000 και 2.000 ευρώ όσο ήταν διαθέσιμες. Υπενθυμίζεται ότι η αγγελία για τη δημοπρασία έγινε γνωστή μέσω ανάρτησης της σελίδας Greece at WWII Archives στο Facebook.

Το συγκλονιστικό υλικό ανέβηκε προς δημοπρασία το βράδυ του Σαββάτου στο ebay από έναν λογαριασμό με έδρα το Βέλγιο, από τον οποίο πωλούνται έγγραφα, φωτογραφίες και αντικείμενα που σχετίζονται με το Τρίτο Ράιχ. Οι φωτογραφίες από την Καισαριανή κατά πάσα πιθανότητα προέρχονται από το φωτογραφικό άλμπουμ του Γερμανού υπολοχαγού Χέρμαν Χόιερ, που υπηρετούσε στο 1012 Festungs-Bataillon με έδρα τη Μαλακάσα. Στον ίδιο λογαριασμό υπάρχουν φωτογραφίες από τη Μαλακάσα, την Κόρινθο και την Αθήνα.

Ανοιχτός σε εποικοδομητικό διάλογο με τις ελληνικές αρχές ο Βέλγος συλλέκτης
Ανοιχτός για εποικοδομητικό διάλογο με τις αρχές στην Ελλάδα δηλώνει στην Εφημερίδα των Συντακτών, ο Βέλγος συλλέκτης από τη Γάνδη, Τιμ Ντε Κρένε, ο οποίος δημοπρατούσε τις συγκλονιστικές φωτογραφίες.
Σε απάντησή του στην «Εφ.Συν.» και την ανταποκρίτρια Μαρία Ψαρά, ο Βέλγος συλλέκτης αναφέρει ότι «κατανοεί πλήρως ότι αυτές οι φωτογραφίες είναι ευαίσθητης ιστορικής φύσης», ενώ παράλληλα δηλώνει σοκαρισμένος «από τη ζημιά που προκλήθηκε στο μνημείο της Καισαριανής χθες».
«Γνωρίζω ότι τα συναισθήματα γύρω από αυτό το θέμα μπορεί να είναι σημαντικά και λυπάμαι που το θέμα οικειοποιείται και πολιτικά», υπογραμμίζει ο ίδιος προσθέτοντας ότι «σήμερα το πρωί, αποφάσισα προσωπικά να κλείσω τις δημοπρασίες του eBay σχετικά με τις ιστορικές φωτογραφίες της Καισαριανής».
«Δεν έχει ληφθεί ακόμη απόφαση για πώληση και παραμένω ανοιχτός σε εποικοδομητικό διάλογο με τις αρμόδιες ελληνικές κυβερνητικές αρχές σχετικά με το μέλλον αυτού του υλικού», τονίζει και ξεκαθαρίζει ότι «τελικά, η απόφαση σχετικά με το σε ποιον και υπό ποιες συνθήκες αυτές οι φωτογραφίες μπορούν να βρουν νέο φύλακα εναπόκειται σε εμένα και σκοπεύω να λάβω τέτοιες αποφάσεις προσεκτικά, υπεύθυνα και με πλήρη επίγνωση της ιστορικής τους σημασίας».
Ο Τιμ Ντε Κρένε σημειώνει ότι επικοινώνησε μαζί του μεγάλος αριθμός ιδιωτών συλλεκτών που εξέφρασαν έντονο ενδιαφέρον για την απόκτηση των φωτογραφιών και ταυτόχρονα ζητεί «με σεβασμό να αναγνωριστεί και να αντιμετωπιστεί με τον δέοντα σεβασμό η νόμιμη ιδιοκτησία μου επί των φωτογραφιών. Τεχνητά τροποποιημένες εικόνες που αφαιρούν την προστασία των πνευματικών μου δικαιωμάτων έχουν διαδοθεί ευρέως, παραμορφώνοντας ακόμη και ορισμένα πρόσωπα των θυμάτων και προκαλώντας άσκοπη συζήτηση σχετικά με την πρωτοτυπία των φωτογραφιών».
«Σας ευχαριστώ για την προσοχή σας, για τον σεβασμό της ιδιωτικότητάς μου και για την τιμή που επιθυμούσα να μην παρέχω περαιτέρω σχόλια ή συνεντεύξεις στα μέσα ενημέρωσης», καταλήγει ο ίδιος.

Χαραλαμπίδης: Οι φωτογραφίες είναι συγκλονιστικές – Χρειάζονται επιστημονική τεκμηρίωση
Την ανάγκη να τεκμηριωθεί επιστημονικά η αυθεντικότητα των φωτογραφιών υπογραμμίζει ο ιστορικός Μενέλαος Χαραλαμπίδης επισημαίνοντας ότι «τα λόγια μοιάζουν φτωχά για να περιγράψουν τα συναισθήματα που μας δημιουργούν».
«Πρέπει να γίνει προσπάθεια ώστε αυτές οι φωτογραφίες να αποκτηθούν και να κατατεθούν σε επίσημο αρχειακό φορέα, με τον όρο ότι θα είναι διαθέσιμες στην έρευνα και ότι τα ψηφιακά τους αντίγραφα θα μπορούν να χρησιμοποιηθούν χωρίς αντίτιμο σε εκδόσεις, εκθέσεις, ντοκιμαντέρ κ.ά», αναφέρει ο γνωστός ιστορικός.
Υπενθυμίζοντας ότι λίγες ημέρες μετά την πρωτομαγιά του ’44, όταν εκτελέστηκαν οι 200 αντιστασιακοί στο Σκοπευτήριο, η ίδια διαδικασία επαναλήφθηκε και στις 10 Μαΐου, με την εκτέλεση άλλων 100 πολιτικών κρατουμένων ο κ. Χαραλαμπίδης υπογραμμίζει την ανάγκη για «επιστημονική τεκμηρίωση».
«Βλέπουμε λήψεις από το στρατόπεδο συγκέντρωσης Χαϊδαρίου, από τα γερμανικά φορτηγά που μετέφεραν τους κρατουμένους και από το Σκοπευτήριο της Καισαριανής. Πρέπει να εξασφαλίσουμε ότι απεικονίζουν κάποιους από τους 200 εκτελεσμένους της Πρωτομαγιάς του 1944, γιατί η ίδια διαδικασία επαναλήφθηκε λίγες ημέρες αργότερα, στις 10 Μαΐου 1944, με την εκτέλεση άλλων 100 πολιτικών κρατουμένων. Συνεπώς, πρέπει να αναγνωρίσουμε τουλάχιστον ένα από τα πρόσωπα που διακρίνονται σε αυτές» σημειώνει χαρακτηριστικά.

Τονίζει, επίσης, τα εξής σημαντικά: «Αν θέλουμε να αφηγηθούμε την ιστορία των κομμουνιστών πολιτικών κρατουμένων που εκτελέστηκαν την Πρωτομαγιά του 1944 στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής, αφετηρία μας δεν μπορεί να είναι η περίοδος της Κατοχής, αλλά εκείνη της δικτατορίας της 4ης Αυγούστου 1936, που επιβλήθηκε από τον Ιωάννη Μεταξά με την υποστήριξη του βασιλιά. Και αυτό διότι οι 157 από τους 200 εκτελεσμένους ήταν κομμουνιστές πολιτικοί κρατούμενοι που είχαν συλληφθεί από τις αρχές ασφαλείας του δικτατορικού καθεστώτος του Ιωάννη Μεταξά την περίοδο 1936–1939 και είχαν παραδοθεί από τις ελληνικές αρχές στα γερμανικά στρατεύματα, όταν αυτά εισέβαλαν στη χώρα τον Απρίλιο του 1941. Όμως, και μετά την κατάληψη της χώρας από τους Γερμανούς και τους συμμάχους τους, η διοίκηση των χώρων κράτησης των κομμουνιστών παρέμεινε στα χέρια της Ελληνικής Χωροφυλακής. Με άλλα λόγια, αυτοί οι άνθρωποι ήταν πρωτίστως θύματα του αντικομμουνιστικού ελληνικού κράτους και δευτερευόντως των Γερμανών κατακτητών.
Εκτός από τους 157 προπολεμικούς κομμουνιστές πολιτικούς κρατουμένους (από αυτούς, τρεις ήταν αρχειομαρξιστές και τέσσερις τροτσκιστές), μεταξύ των εκτελεσμένων της Πρωτομαγιάς του 1944 υπήρχαν και τουλάχιστον 22 μέλη του ΕΑΜ, τα οποία είχαν συλληφθεί κατά τη διάρκεια της Κατοχής από την Ελληνική Χωροφυλακή, η οποία τα παρέδωσε στους Γερμανούς προς εκτέλεση.
Θα μπορούσαμε να έχουμε μια σαφέστερη εικόνα για τα θύματα αυτά, καθώς έχουμε ηθική υποχρέωση να τιμούμε τη μνήμη τους. Όμως το ελληνικό κράτος εξακολουθεί να κρατά κλειστά τα πολύτιμα για την έρευνα αρχεία των ελληνικών υπηρεσιών ασφαλείας, παρά το γεγονός ότι έχουν περάσει 80 χρόνια από τη λήξη του πολέμου και 85 χρόνια από την περίοδο της δικτατορίας του Ιωάννη Μεταξά».

Ταυτοποιήθηκαν οι δύο αντιστασιακοί
Η ταυτότητα δύο εκ των 200 Ελλήνων αντιστασιακών που εκτελέστηκαν στην Καισαριανή την 1η Μαΐου του 1944, έγινε γνωστή μετά τη δημοσιοποίηση των φωτογραφιών που βγήκαν σε δημοπρασία στο eBay και αποτυπώνουν στιγμές πριν από την εκτέλεση στο Σκοπευτήριο.
Ειδικότερα, όπως αναφέρει η εφημερίδα «Τα Νέα», σε μία από τις φωτογραφίες όπου οι άνδρες οδηγούνται στο εκτελεστικό απόσπασμα, ο ψηλός άνδρας με το λευκό πουκάμισο, δεύτερος στη διάταξη, είναι ο Βασίλειος Παπαδήμας.
Ο ίδιος ήταν ο μεγαλύτερος αδελφός του γνωστού εκδότη και αντιστασιακού Δημήτρη Παπαδήμα (απεβίωσε το 2016). Ο Βασίλης Παπαδήμας γεννήθηκε στην Πύλο το 1909 και εργαζόταν στο εργοστάσιο της Ανώνυμης Εταιρείας Οινοπνευματοποιίας στη Γιάλοβα Μεσσηνίας. Πολέμησε στο αλβανικό μέτωπο και στις 6 Αυγούστου 1941 συνελήφθη από ιταλούς καραμπινιέρους και έλληνες χωροφύλακες. Αρχικά μεταφέρθηκε στο στρατόπεδο του Ναυπλίου και στη συνέχεια στη Λάρισα, πριν οδηγηθεί στην εκτέλεση στην Καισαριανή.

Σύμφωνα με το ίδιο δημοσίευμα, το πρώτο νεαρό αγόρι που διακρίνεται να χαμογελά σε άλλη φωτογραφία είναι ο Ηλίας Ρίζος του Δημητρίου.
Ήταν αρτεργάτης σε βιοτεχνία ζυμαρικών στη Λαμία, στην περιοχή του Αγίου Λουκά. Μετά την είσοδο των Ιταλών στην πόλη, παραδόθηκε από έλληνες συνεργάτες και οδηγήθηκε αρχικά στις Φυλακές Λαμίας και στη συνέχεια στο στρατόπεδο Χαϊδαρίου. Τα αδέλφια του, Αποστόλης και Βασιλική, είχαν επίσης αντιστασιακή δράση και προσέκειντο στο ΚΚΕ.



