Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Για την εξόφληση του μεγάλου χρέους που έκανε, στις 20 Ιουλίου 1815, ήρθαν στον ηγεμόνα ο πρέσβης της αυστριακής Αυτοκρατορίας και ο Ρώσος πρόξενος που είχαν δανείσει το Βησσαρίωνα 355.000 τάληρα. Οι επίτροποι του Καρατζά έλεγαν: “σκεφθήκαμε πως να γλυτώσουμε το μεγάλο χρέος στο οποίο είναι πνιγμένη η ιερά μονή Κοτροτσανίου, λόγω της κακής διοίκησης του Βησσαρίωνα”. Πηγή: www.historia.ro/ Ο Καρατζάς Βόδα απάντησε στις 8 Ιανουαρίου 1815 μέσω ενός πιτακίου και αναγνώρισε τις καταχρήσεις που έγιναν. Τελικά αντικατέστησε το Βησσαρίωνα με έναν άλλο, Ρουμάνο στην καταγωγή, Διονύσιο της μονής Πλουμπουίτας (αφιερωμένης στην Ξηροποτάμου). Ταυτόχρονα, πληροφορούσε τους επιτρόπους ότι έγραψε στο Άγιον Όρος για να ζητήσει την επικύρωση του Διονυσίου, αλλά η αίτηση του ηγεμόνα δεν έγινε δεκτή από τους Αγιορείτες πατέρες, ...

Ο π. Φώτιος Καλογήρου την πολύτιμη αυτή προσφορά του συνέχισε μέχρι τη σύλληψή του από τις βρετανικές αποικιοκρατικές δυνάμεις στις 27 Μαρτίου 1956 και τη μεταφορά του στα περιβόητα ανακριτήρια της Ομορφίτας. Η σύλληψη του π. Φώτιου έγινε με βάση τους Κανονισμούς Αμύνης και εκδόθηκε διάταγμα 14ήμερου κράτησης. Στη συνέχεια μεταφέρθηκε στα Κρατητήρια της Πύλας και ακολούθως οδηγήθηκε στις Κεντρικές Φυλακές με αριθμό Πολιτικού Κρατουμένου D.P. No 278. Ο εφημέριος της Φανερωμένης π. Φώτιος Καλογήρου ως Πολιτικός Κρατούμενος με αρ. 278. Ο π. Φώτιος παρέμεινε κρατούμενος για τρία χρόνια στα Ανακριτήρια της Ομορφίτας, στα Κρατητήρια της Πύλας και στις Κεντρικές Φυλακές. Στις Κεντρικές Φυλακές ο π. Φώτιος, ο οποίος ήταν ο πρώτος κληρικός ο οποίος μεταφέρθηκε στο ειδικό τμήμα των κρατουμένων, ...

Αυτό που νιώθεις όταν μπαίνεις στον ανθώνα των Τροπαρίων της Μ. Εβδομάδας είναι ένα αίσθημα παρείσακτου, σαν να είσαι ελάχιστος για να βρίσκεσαι εκεί, ως «μη έχων ένδυμα». Κι όταν συνέλθεις από το δέος, καταλήγεις να ασχολείσαι με πεζά φιλολογικά ερωτήματα: Πως να μεταφράσω; σε έμμετρο δεκαπεντασύλλαβο; να κάνω μοντέρνα λογοτεχνική μετάφραση; να αποδώσω τα υψηλά νοήματα με ανάλογες εκφράσεις του πρωτοτύπου; Για μένα οι απαντήσεις στα ερωτήματα αυτά ήταν αρνητικές, αφού όλες συνοδεύονταν από ένα φόβο πως ό,τι και να γίνει θα πρόκειται για βεβήλωση. Τελικά κατέληξα να δώσω στον σημερινό αναγνώστη που έχει απομακρυνθεί από τη γλώσσα των τροπαρίων μια βοήθεια να κατανοήσει γλωσσικά τα κείμενα των τροπαρίων, ιδίως τους πολύ δυσνόητους στίχους, όπως π.χ.: Ἱκανούσθω τὸ κοινωνικὸν ψυχῆς ἡμῶν ...

Για να ξεφυλλίσετε το νέο τεύχος των Αναλέκτων, κάντε κλικ στη φωτογραφία. Αναγνωρίζεται σχεδόν παγκοσμίως ότι από τα κύρια χαρακτηριστικά της χώρας μας είναι το κλίμα και η ποικιλία στο ανάγλυφο του τοπίου. Τα δύο αυτά στοιχεία παρέχουν την δυνατότητα για υψηλής ποιότητας γεωργικά και κτηνοτροφικά προϊόντα, τα οποία μπορούν να καλύψουν πολλούς τομείς της διατροφής και της ένδυσης. Τα προϊόντα που συνιστούν την ελληνική – μεσογειακή διατροφή είναι ίσως τα πιο γνωστά. Υπάρχουν όμως και κάποια άλλα τα οποία εδώ και πολλά χρόνια ευδοκίμησαν στην χώρα μας και έδωσαν εξαιρετικά αποτελέσματα. Επίσης, υπάρχουν κάποια νέα είδη τα οποία εμφανίζονται ως πολλά υποσχόμενα για τους Έλληνες καλλιεργητές, αφού φαίνεται να ευνοείται η ανάπτυξή τους από τα κατά τόπους μικροκλίματα της χώρας ...

Ο Σεβασμιότατος Μητροπολίτης Λεμεσού κ. Αθανάσιος μιλάει για την Μεγάλη Εβδομάδα, την εβδομάδα των Παθών και της Αναστάσεως. Την Πέμπτη 2 Απριλίου στις 13:00, στην εκπομπή "Θεανθρώπινη Σοφία".

Διεθνές Συνέδριο – το πρώτο στο είδος του παγκοσμίως - με θέμα τα ψηφιακά μέσα ενημέρωσης και την ορθόδοξη ποιμαντική, διοργανώνει στην Αθήνα το διαδικτυακό περιοδικό ΠΕΜΠΤΟΥΣΙΑ (www.pemptousia.gr) σε συνεργασία με τις ορθόδοξες διαδικτυακές πύλες Orthodox Christian Network (www.myocn.net, ΗΠΑ) και Bogoslov (www.bogoslov.ru, Ρωσία). Το Συνέδριο, στο οποίο θα συμμετέχουν 75 ειδικοί από 21 χώρες, τελεί υπό την υψηλή αιγίδα του Οικουμενικού Πατριάρχη κ.κ. Βαρθολομαίου και θα πραγματοποιηθεί στις 7-8-9 Μαΐου 2015, στο Ξενοδοχείο Divani Apollon Palace στη Βουλιαγμένη. Τις δύο τελευταίες δεκαετίες η ανθρωπότητα έχει γίνει μάρτυρας μιας πρωτόγνωρης έκρηξης στον τομέα της ανάπτυξης των ηλεκτρονικών μέσων ενημέρωσης και επικοινωνίας. Στο καινοφανές αυτό σκηνικό δεν υστέρησαν οι κατά τόπους Ορθόδοξες Εκκλησίες και οι ανά την Οικουμένη ορθόδοξοι πιστοί, αξιοποιώντας κατά ...

O Σύλλογος Γονιών Παιδιών με Νεοπλασματική Ασθένεια, Φλόγα, στο πλαίσιο της στήριξης του παιδιού με καρκίνο πραγματοποιεί σήμερα 1η Απριλίου 2015 συναυλία στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών (Αιθ. Χρήστος Λαμπράκης) με την Metropolitan Symphony Orchestra of Athens υπό την διεύθυνση του διεθνούς φήμης πιανίστα, συνθέτη και αρχιμουσικού Βασίλη Τσαμπρόπουλου και σολίστ την κορυφαία ερμηνεύτρια της βυζαντινής Υμνωδίας Νεκταρία Καραντζή. Μια μεγαλειώδης συναυλία από την Ορχήστρα που ιδρύθηκε από τον Βασίλη Τσαμπρόπουλο, επιχειρώντας μια ανατρεπτική, ανανεωτική και ελπιδοφόρα εμφάνιση στο μουσικό τοπίο της χώρας, σε ένα ξεχωριστό πρόγραμμα στο πνεύμα των ημερών του Πάσχα. Η Νεκταρία Καραντζή είναι ψάλτρια και τραγουδίστρια παραδοσιακής μουσικής. Κατάγεται από τη Λακωνία. Είναι η πρώτη γυναίκα ψάλτρια στην Ελλάδα, η οποία έχει επίσημη δισκογραφία βυζαντινής μουσικής από τα 14 χρόνια της και ενεργό θητεία στο αναλόγιο εκκλησιών, ...

Η περίπτωση του Volkswagen XL1 θυμίζει σενάριο επιστημονικής φαντασίας, καθώς η ενσωματωμένη σε αυτό τεχνολογία επιτρέπει την αύξηση της ενεργειακής απόδοσης σε ασύλληπτα υψηλά επίπεδα. Με «επίσημη» κατανάλωση μόλις 0,9 λίτρα/100 χλμ. το XL1, που εκτός των άλλων είναι και το πιο «αεροδυναμικό» αυτοκίνητο στον κόσμο, αποδεικνύεται πιο οικονομικό ακόμα και από ένα «παπάκι»… Όλα αυτά όχι από κάποιο πειραματικό-εκθεσιακό πρωτότυπο, αλλά από ένα αυτοκίνητο που παράγεται και διατίθεται κανονικά προς πώληση στο κοινό. XL1 είναι ένα διθέσιο «επαναφορτιζόμενο» υβριδικό - plug-in hybrid – αυτοκίνητο που μπορεί να καλύψει αποστάσεις της τάξης των 50 km βασισμένο αποκλειστικά στον ηλεκτροκινητήρα του, με μηδενικές εκπομπές ρύπων ή να κινηθεί αρκετές εκατοντάδες χιλιόμετρα επιπλέον αξιοποιώντας και το θερμικό κινητήρα που διαθέτει. Η σπορ σχεδίασή του ...

Ο Παπάσταυρος Παπαγαθαγγέλου υπήρξε ο φλογερός στρατολόγος των αγωνιστών της Ε.Ο.Κ.Α. και κατά τον Αγώνα έφερε το ψευδώνυμο «Τσέλιγκας». Σε μια Καινή Διαθήκη μικρού μεγέθους όρκισε εκατοντάδες αγωνιστών, μερικοί από τους οποίους έπεσαν τραγουδώντας τα δικά του θούρια στα πεδία των μαχών ή ανέβηκαν μ’ αντρειωμένη την ψυχή στο ικρίωμα της αγχόνης των Κεντρικών Φυλακών. Ο ίδιος ο Παπάσταυρος, στη συνέντευξη του στον Παύλο Παύλου, αναφέρει για τη διαδικασία της ορκωμοσίας των αγωνιστών της Ε.Ο.Κ.Α.: «- Πάτερ Σταύρο, εσείς ήσασταν τότε ο εξομολόγος. Τι έκανε όλο τον κόσμο να τρέχει στον Παπασταύρο να εξομολογηθεί; Ίσως επειδή ήμουν ο υπεύθυνος των κατηχητικών της νεολαίας. Ο κόσμος έτρεχε σε μένα. Κάθε Κυριακή, εκείνος ο μακαριστός από το Λιοπέτρι ο Ξάνθος ο Σαμάρας, μου έφερε ...

Η επιρροή που άσκησαν στο πνεύμα και την τέχνη του Θεοτοκόπουλου (1541-1614), το ταξίδι του από την Κρήτη έως την Ισπανία και η επαφή του με άλλους πολιτισμούς, είναι μεταξύ των θεμάτων που θα συζητηθούν την 1η Απριλίου, στις 7 το απόγευμα, κατά την διάλεξη της Ομότιμης Καθηγήτριας Ιστορίας της Τέχνης και Διευθύντριας της Εθνικής Πινακοθήκης Μουσείου Αλεξάνδρου Σούτζου, Μαρίνας Λαμπράκη Πλάκα, στο Megaron Plus. Η διάλεξη έχει τον τίτλο «Δομήνικος Θεοτοκόπουλος-El Greco: Ένας ζωγράφος-φιλόσοφος». Ελ Γκρέκο, Η Σταύρωση, 1596-1600, Λάδι σε καμβά, 312 x 169 cm, Μουσείο Πράδο, Μαδρίτη  Αναφερόμενη στο θέμα η Μαρίνα Λαμπράκη-Πλάκα επεσήμανε τα εξής: «Το 1611 ο Francisco Pacheco, ισπανός ζωγράφος και θεωρητικός, επισκέπτεται τον Γκρέκο στο εργαστήριό του και σημειώνει τις εντυπώσεις του. Το συμπέρασμά ...

Ο πολιός και σεβαστός Μητροπολίτης πρώην Ύδρας, Σπετσών και Αιγίνης κ. Ιερόθεος, πνευματικό τέκνο του μακαριστού Γέροντα, έγραφε πρόσφατα στα εισαγωγικά της δεύτερης έκδοσης του θαυμάσιου βιβλίου του πνευματικού του Πατέρα «Ερμηνευτική Επιστασία επί της Θείας Λειτουργίας (βλέπε παρουσίαση στην «Τόλμη» του Σεπτεμβρίου 2006): «Έχομεν επτά δεκαετίας, κατά την διάρκειαν των οποίων ήθλησεν εις το πνευματικόν ουράνιον επάγγελμα του ασκητού, καθοδηγούμενος υπό της τριπλής αγγελικής φρουράς και συνοδίας: παρθενίας, ακτημοσύνης, υπακοής. Ενεπνέετο δαψιλώς και απαύστως από την εν λόγω αγγελικήν φρουράν, διαφυλασσόμενος και φρυκτωρών. Ουδ’ επί στιγμήν επέτρεψε τα ιδανικά και τα δράματά του να εκφύγουν από της τριπλής ως ανω αγγελικής συνοδίας. Ταύτα πάντα τα διετήρησε μέχρι τέλους, μη παρεκκλίνας απ’ αυτών το παραμικρόν. Κατεδείχθη τούτο περιτράνως, ότε εις ηλικίαν ...

Η γυναίκα λοιπόν που πρωτοστάτησε στην πτώση πρωτοστατεί και στην ανόρθωση του ανθρώπου. Ο άνδρας συμπαρασύρεται στην πτώση και συμπορεύεται στην ανόρθωση. Ο πρώτος ρόλος δεν βρίσκεται σε αυτόν αλλά στην γυναίκα. Και στις δύο περιπτώσεις η γυναίκα πρωτοστατεί και ο άνδρας ακολουθεί. Ειδικότερα η Παναγία γίνεται συναίτιος της θείας ενανθρωπήσεως, μαζί με τον ίδιο τον Θεό· δανείζει στον Θεό την ανθρώπινη φύση, που γίνεται η απαρχή της καινής κτίσεως. Από την άποψη αυτήν η Παναγία είναι «μετά τον πρώτον ιεράρχην Χριστόν, έτερος ιεράρχης». Έτσι η γυναίκα αντί της ειδικής η λειτουργικής ιερωσύνης άσκησε εφάπαξ με το πρόσωπο της Παναγίας την υψηλότερη ιερωσύνη, την οντολογική, για την σωτηρία ολόκληρου του κόσμου. Με άλλα λόγια η γυναίκα συνεργεί στο μυστήριο της ...

Την κινητή έκθεση του Μουσείου Ελληνικής Λαϊκής Τέχνης και Ελληνικών Λαϊκών Μουσικών Οργάνων παρουσίασε στην αίθουσα Αλέκος Κοντόπουλος ο καθηγητής Λάμπρος Λιάβας, με θέμα «Ελληνικά Λαϊκά Μουσικά Όργανα». Πηγή φώτο: MAG24, Άκης Λουκάς. Η έκθεση, με επιστημονική επιμέλεια του καθηγητή Λάμπρου Λιάβα, περιλαμβάνει περίπου 200 αντικείμενα, που καλύπτουν όλες κατηγορίες μουσικών οργάνων: ταμπουράς, λαγούτο, ούτι, μαντολίνο, λύρα, σαντούρι, κανονάκι, φλογέρα, σουραύλι, ζουρνάς, τσαμπούνα, γκάιντα, τουμπελέκι, νταούλι, ντέφι, κουδούνια, ζίλια, σφυρίχτρες και ηχητικά αντικείμενα. Παρουσιάζονται ο πλούτος και η ποικιλία στα σχήματα, την κατασκευή και την τεχνική παιξίματος των λαϊκών μουσικών οργάνων, μέσα από τις τοπικές παραλλαγές τους στις διάφορες περιοχές του Ελληνισμού και η συμμετοχή τους στα λαϊκά δρώμενα και τις τελετουργίες. Η έκθεση θα διαρκέσει μέχρι τις 22 Απριλίου 2015 και πραγματοποιείται ...

Την Τετάρτη 1 Απριλίου, θα ακούσετε ομιλία του π. Νικόδημου Αεράκη με θέμα "Δια τι εχρειάζετο ο προδότης". Στις 13:00, στην εκπομπή "Θεανθρώπινη Σοφία".

Ο Ανέστης πλησίασε το αναλόγιο.  Η ακολουθία δεν είχε ξεκινήσει ακόμα. Ο ψάλτης της εκκλησίας, ο κ. Γιώργος, τον είχε δει σε κάθε κυριακάτικη λειτουργία πώς περιεργαζόταν το ψαλτήριον, το αναστασιματάριο, και τον είχε ρωτήσει αν ήθελε να του δείξει από κοντά κάποια βιβλία και άλλα «βοηθήματα» ενός ψάλτη. Ο Ανέστης είχε γνέψει καταφατικά και σήμερα, απόγευμα της Κυριακής των Βαΐων, είχε καταφτάσει πρώτος – πρώτος με τους γονείς του, για να συναντήσει τον κ. Γιώργο. Ο ψάλτης έφτασε και χαιρέτισε με ευγένεια τον νεαρό και τους γονείς του. Κάθισε στο στασίδι του μπροστά από το αναλόγιο και άνοιξε ένα χοντρό μαύρο βιβλίο. - Αυτό είναι το αναστασιματάριο.  Λέγεται έτσι γιατί περιέχει μελοποιημένους αναστάσιμους ύμνους του Μεγάλου Εσπερινού και του όρθρου της ...

Κυκλοφορεί αύριο 1η Απριλίου το νέο φύλλο της εφημερίδας Ορθόδοξη Αλήθεια. Συνοδεύεται από 3 cd με σπάνια ηχητικά ντοκουμέντα όπου ο Αρχιεπίσκοπος Χριστόδουλος ψάλλει τους ύμνους της Μεγάλης Εβδομάδας και διαβάζει Ευαγγέλια των ημερών. Βασικό θέμα της εφημερίδας είναι ένα αναλυτικό ρεπορτάζ για τις μεγάλες ελλείψεις σε 10 Μητροπόλεις της περιφέρειας και στην Κρήτη ενόψει Πάσχα, λόγω των περιορισμών στις χειροτονίες και των μεγάλων κενών σε εφημεριακές θέσεις. Υπάρχει επίσης εκτενές αφιέρωμα στον Αρχιεπίσκοπο Αχρίδος Ιωάννη, τον π. Γερβάσιο Ραπτόπουλο, οδοιπορικό στους Αγίους Τόπους, αναλυτική έρευνα για το Άγιο φως και πολλές προσωπικές ιστορίες με κορυφαία αυτή ενός Αφγανού Ταλιμπάν που ήρθε στην Ελλάδα και έγινε Ορθόδοξος. Αρθρογραφούν ο π. Γεώργιος Μεταλληνός, ο π. Ανανίας Κουστένης, ο Μανώλης Μελινός, ο Κωνσταντίνος Χολέβας, η Ιωάννα ...

Υψηλά τα κύματα των πειρασμών. Βαρειές οι αλυσίδες των παθών. Σφοδρό το μίσος του πονηρού. Πικρά τα βέλη των οργάνων...

Ο Ανέστης πλησίασε το αναλόγιο.  Η ακολουθία δεν είχε ξεκινήσει ακόμα. Ο ψάλτης της εκκλησίας, ο κ. Γιώργος, τον είχε δει σε κάθε κυριακάτικη λειτουργία πώς περιεργαζόταν το ψαλτήριον, το αναστασιματάριο, και τον είχε ρωτήσει αν ήθελε να του δείξει από κοντά κάποια βιβλία και άλλα «βοηθήματα» ενός ψάλτη. Ο Ανέστης είχε γνέψει καταφατικά και σήμερα, απόγευμα της Κυριακής των Βαΐων, είχε καταφτάσει πρώτος – πρώτος με τους γονείς του, για να συναντήσει τον κ. Γιώργο. Ο ψάλτης έφτασε και χαιρέτισε με ευγένεια τον νεαρό και τους γονείς του. Κάθισε στο στασίδι του μπροστά από το αναλόγιο και άνοιξε ένα χοντρό μαύρο βιβλίο. - Αυτό είναι το αναστασιματάριο.  Λέγεται έτσι γιατί περιέχει μελοποιημένους αναστάσιμους ύμνους του Μεγάλου Εσπερινού και του όρθρου της ...