Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Το άγαλμα του Πλάτωνος εμπρός από την Ακαδημία Αθηνών (Φωτ.: Νίκος Λουπάκης) Η αληθής γνώσις, κατά τον Πλάτωνα, δεν είναι τι το δοτόν, αλλά το αενάως ζητούμενον και δη και της διαλεκτικής το επιδιωκόμενον, και τελικώς, το επιτυγχανόμενον.1 Ηδιαλεκτική μεθοδολογία παραμερίζει την άγνοιαν και δημιουργεί την επιθυμίαν της γνώσεως, όχι υπό την έννοιαν της λεκτικής ενεργείας, αλλά της επιθυμητής γνωστικής διαδικασίας. Προς τούτο η διαλεκτική ενέχει ιδιάζουσαν μεθοδολογικήν τακτικήν και διερευνητικήν υφήν.2 Η ανάμνησις3 εξωθεί μακράν την λήθην και την προτέραν αυτής, θέσιν της γνώσεως, όπως σαφώς ετόνισεν ο Kant, ο οποίος ωμίλησεν περί της εκ των προτέρων εσωτερικής γνώσεως της αληθείας.4 Τούτου ένεκα, η γνώσις δεν είναι αποκλειστικώς σαι μόνον το απόκτημα της εμπειρίας,5 αλλάτο σαφές αποτέλεσμα της διεργασίας ...

Σημαντικό ρόλο στην πρόληψη και αντιμετώπιση κάποιων επιπλοκών της παχυσαρκίας φαίνεται να έχει, σύμφωνα με πρόσφατη επιστημονική μελέτη του Πανεπιστημίου της Αθήνας, το μέλι. Κι αυτό γιατί η κατανάλωση 15 gr μελιού την ημέρα έχει ευεργετική επίδραση στις συγκεντρώσεις γλυκόζης και ινσουλίνης συγκριτικά με γλυκαντικές ουσίες με την ίδια περιεκτικότητα σε γλυκόζη. Στη μελέτη, την οποία πραγματοποίησε το Τμήμα Ενδοκρινολογίας και Μεταβολισμού της Α’ Παιδιατρικής Κλινικής της Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών και παρουσιάστηκε στο 41ο Πανελλήνιο Συνέδριο της Ελληνικής Ενδοκρινολογικής Εταιρείας, συμμετείχαν 30 υγιή παχύσαρκα κορίτσια μέσης ηλικίας 11,5 χρόνων με Δείκτη Μάζας Σώματος (ΔΜΣ) πάνω από την 90η  θέση. Στόχος της μελέτης ήταν να εξεταστεί επιστημονικά η επίδραση που έχει το μέλι συγκριτικά με την κοινή ζάχαρη στις συγκεντρώσεις γλυκόζης ...

Η άγια μάρτυς Καλλιό­πη έζησε κατά την εποχή του αυτοκράτορα Δεκίου (249-251 μ.Χ.). Ακτινοβο­λούσε με την ωραιότητα του σώματός της και το κάλλος της ψυχής της. Την Καλλιόπη λοιπόν την συνέλαβαν για την πί­στη της στο Χριστό και την πίεσαν φορτικά να αρνηθεί την αγάπη και την πίστη της για τον Χριστό. Αλλά η Αγία αντιστάθηκε σθεναρά στις πιέσεις. Τότε οι ειδωλολάτρες την κακοποίησαν με βαναυσότητα και της απέκοψαν τους μαστούς. Άγγελος όμως Κυρίου εμφανίστηκε στην Αγία και κατά τρόπο θαυματουργικό τους αποκατέστησε. Στη συνέχεια οι τύραννοι έσυραν την Αγία πάνω σε σπασμένα κεραμίδια. Ακολούθως, αφού της κατέκαυσαν το σώμα, πασπάλισαν τα εγκαύματα και τις πληγές της με αλάτι και έτριψαν τις σάρκες της με τρίχινα χοντρά υφάσματα. Πηγή:http://www.ekklisiastika-eidi.gr/ Τελικά η αγία ...

Λόγος στο Άγιο Πνεύμα (δηλαδή στην Πεντηκοστή) - 1ο Μέρος Ο Δαβίδ κάνει πιο χαρμόσυνο το νόημα κάθε εορτής, προσαρμόζοντας πάντοτε κατάλληλα στην απαίτηση της εορτής την παναρμόνια εκείνη κιθάρα του. Ας μας φαιδρύ­νει λοιπόν ο ίδιος προφήτης και τη μεγάλη εορτή της Πε­ντηκοστής, ανακρούοντας με το πλήκτρο του Πνεύματος στις χορδές του τη μελωδία της σοφίας. Ας μας πει από την ένθεη εκείνη μελωδία, το κατάλληλο στη χάρη της εορτής αυτής· «ελάτε να υψώσομε στον Κύριο φωνές αγαλλία­σης»· Πρώτα πρέπει να εννοήσομε ποια είναι η σημερινή δωρεά, κι έτσι έπειτα να χρησιμοποιήσομε τον κατάλληλο στίχο από την προφητεία για το λόγο μας. Και δώστε μου την άδεια να διασαφηνίσω, όσο μου είναι δυνατό, το λόγο μου γι’ αυτά με μια ...

Εξάμηνο Μνημόσυνο του Γέροντος της αγάπης Γαβριήλ Καλύτερα να δίνεις παρά να παίρνεις! Η παρατήρηση και ο προβληματισμός αποτελούν τη βάση της προόδου της επιστήμης και της αντιμετωπίσεως των προβλημάτων της ζωής μας. Σε μια παραλία όπου στιβάζονται  σωροί από κόκκους άμμου βλέπουμε μια διαρκή κίνησή τους με τη δύναμη των κυμάτων που σπάζουν επάνω τους. Αν είχαμε χρωματίσει μερικούς κόκκους της που βρίσκονταν στην επιφάνεια θα βλέπαμε ότι εξαφανίζονται από κάποιο κύμα, που σημαίνει ότι βυθίζονται βαθιά μέσα στην άμμο και  μετά από πολλά κτυπήματα μερικούς από αυτούς τους βρίσκουμε πάλι στην επιφάνεια. Κόκκοι άμμου είμαστε και εμείς, αδελφοί μου, και η μανία των κυμάτων της ζωής μας βυθίζει, για να μας επαναφέρει πάλι, χωρίς αυτό να είναι σίγουρο, μετά από ...

Τα Διαδραστικά Διήμερα διενεργούνται για 6η χρονιά και περιλαμβάνουν πρωτότυπες, διασκεδαστικές και εκπαιδευτικές δραστηριότητες για παιδιά που αποφοίτησαν από την Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού και A΄ Γυμνασίου. Φέτος στα Διήμερα τα παιδιά μαθαίνουν τις βασικές αρχές της μηχανικής, της ρομποτικής και της πυραυλικής μέσα από κατασκευές, εργαστήρια και πειράματα.   Στα Διαδραστικά Διήμερα 2014 τα παιδιά μεταφέρονται στο έτος 2030 και στην πρώτη ανθρώπινη αποικία στον πλανήτη Άρη (ή όπως αποκαλείται συχνά, στον κόκκινο Πλανήτη). Αποτελούν μέλη της δεύτερης διεθνούς επανδρωμένης αποστολής που πάει στον Άρη. Οι επίδοξοι άποικοι δεν έχουν τη δυνατότητα να επιστρέψουν στη Γη και γι’ αυτό θα πρέπει να μάθουν να επιβιώνουν στις αντίξοες συνθήκες του πλανήτη. Σκοπός τους είναι να περάσουν την απαραίτητη εκπαίδευση, να διεξάγουν πειράματα, να ...

Την Κυριακή το πρωί στις 6:30, θα μεταδοθεί από το Διαδικτυακό Ραδιόφωνο Pemptousia FM η Θεία Λειτουργία της Πεντηκοστής και ο Εσπερινός του Αγίου Πνεύματος, σε απευθείας σύνδεση με τον Ιερό Καθεδρικό Μητροπολιτικό Ναό Αγίας Τριάδας Πειραιώς.

Στον ορισμό του μεγάλου θεωρητικού της βυζαντινής μουσικής Χρυσάνθου εκ Μαδύτων, μέλος είναι «σειρά φθόγγων διαδεχομένων αλλλήλοις, αρεσκόντων τη ακοή». Ο ορισμός αυτός βρίσκει την καλλίτερη έκφρασή του στους ψάλτες της Θεσσαλονίκης που έδρασαν στο δεύτερο μισό του 20ου αιώνα μέχρι σήμερα. Με απαράμιλλη ερμηνευτική ικανότητα και σπάνιο φωνητικό χάρισμα ανέδειξαν τη ψαλτική σε καιρούς που οι τετράφωνες χορωδίες κυριαρχούσαν στις λατρευτικές συνάξεις. Ο Παναγιώτης Παναγιωτίδης, ο Χρύσανθος Θεοδοσόπουλος, ο Αθανάσιος Καραμάνης και ο Χαρίλαος Ταλιαδώρος σημάδεψαν τα ψαλτικά πράγματα των τελευταίων ετών και γέμισαν τα αναλόγια των ναών με μαθητές και συνεχιστές μιας λαμπρής παράδοσης. %nhs% %ros%

Μνημόσυνο ξεχωριστό, στο Άγιο Όρος, δεν κάνουν στους μοναχούς. Μαζί με το κόλλυβο του Αγίου, βάζουν κι ένα μικρό πιατάκι με κόλλυβα για τους κεκοιμημένους. Μνημονεύονται οι Ηγούμενοι της τελευταίας 100ετίας και οι ιερείς και μοναχοί της τελευταίας 30ετίας. Κόλλυβο γίνεται όποτε τοποθετείται στο ναό εικόνα για προσκύνηση. Το Σάββατο πάντως γίνεται οπωσδήποτε των κεκοιμημένων, εκτός αν τύχει απόδοση δεσποτικής γιορτής. Είναι ένα τσίγκινο πιατάκι με σταράκι βρασμένο που το βάζουν κάτω από την εικόνα του Χριστού. Το κόλλυβο της πανήγυρης απαιτεί αληθινή ζαχαροπλαστική τέχνη. Συνήθως στην επιφάνειά του αγιογραφείται ο κτήτωρ ή ο Άγιος επ΄ ονόματι του οποίου τιμάται το καθολικό, π.χ. ο Άγιος Αθανάσιος ο Αθωνίτης στη Μεγίστη Λαύρα, ο Τίμιος Πρόδρομος στη Μονή Διονυσίου. Οι Αγιογραφίες αυτές με ...

Η εθνική επέτειος της Άλωσης της Πόλης αποτελεί αναφορά και μνήμη για ένα γεγονός που μετέβαλε την ιστορία. Την μνήμη αυτή έρχονται να τιμήσουν με σεβασμό και διάθεση αναδρομής και τα «Παλαιολόγεια» στο Μυστρά που διοργανώνονται κάθε χρόνο στον ιστορικό αυτό τόπο και προσελκύουν το ενδιαφέρον. Πρόκειται για έναν κύκλο εκδηλώσεων προς τιμήν  του τελευταίου Αυτοκράτορα του Βυζαντίου, Κωνσταντίνου Παλαιολόγου.   Στα πλαίσια των Παλαιολόγειων, τελέστηκε στο μητροπολιτικό ιερό ναό του Αγίου Δημητρίου στο Μυστρά αρχιερατική θεία λειτουργία και μνημόσυνο Κωνσταντίνου Παλαιολόγου του αυτοκράτορα και των συν αυτώ πεσόντων, ιερουργούντος του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Μονεμβασίας και Σπάρτης κ. Ευστάθιου. Στην Αρχιερατική Θεία Λειτουργία έψαλε  ο Βυζαντινός Χορός «ΤΡΟΠΟΣ» με χοράρχη τον Κ. Αγγελίδη .   Μεταξύ άλλων στην ομιλία του ο Σεβασμιώτατος  είπε συγκινημένος «… εγώ ...

Προεμφυτευτική διάγνωση και προεμφυτευτικός έλεγχος:* Οι παρεμβατικές αναπαραγωγικές τεχνικές συνδυάζονται με μεθόδους εξέτασης των χρωμοσωμάτων και των γονιδίων σε έμβρυα, που βρίσκονται σε εργαστηριακή καλλιέργεια αλλά και σε μη γονιμοποιημένα ωάρια. Οι μέθοδοι αυτές είναι γνωστές ως Προεμφυτευτική Διάγνωση (PGD) και Προεμφυτευτικός Έλεγχος (PGS).  *Συνεχίζουμε την παρουσίαση σε σειρά άρθρων της μελέτης της καθηγήτριας Μ.Ε. και θεολόγου, Χαρίκλειας Φωτοπούλου. Με την πρώτη ανιχνεύονται δομικές και αριθμητικές ανωμαλίες χρωμοσωμάτων ή μεταλλάξεις γονιδίων σε κύτταρα εμβρύων 3ης μέρας ή βλαστοκύστης, ενώ με τη δεύτερη μελετάται ο αριθμός χρωμοσωμάτων σε πολικά σωμάτια ή ωάρια. Το αποτέλεσμα δεν είναι πάντοτε απαλλαγμένο από το σφάλμα παρά την τελειοποίηση των εν λόγω μεθόδων. Εντούτοις, συντελούν στην απόρριψη εμβρύων με γενετική βλάβη ή προδιάθεση μελλοντικής εκδήλωσης νόσου και στη μεταφορά ...

Με αφορμή την περίπτωση του ντοκιμαντέρ που αναφέρθηκε στα Τίμια Λείψανα του Βαπτιστή Ιωάννη  (www.pemptousia.gr/?p=69797) η σχετική μελέτη του Δρος Β. Ταμιωλάκη πραγματοποιεί ένα είδος παρέκβασης, με πολύ μεγάλο όμως ενδιαφέρον: πόσο θεμιτό είναι η επιστημονική έρευνα να προσεγγίζει τα ιερά και τα όσια της χριστιανικής παράδοσης; ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΤΩΝ ΙΕΡΩΝ ΚΕΙΜΗΛΙΩΝ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΟΡΙΑ;  Ένα άλλο θέμα, που δεν θα ήταν άσκοπο να θίξουμε, είναι αν θα πρέπει να υπάρχουν όρια στην επιστημονική εξέταση των ποικίλων εκκλησιαστικών κειμηλίων. Το θέμα είναι καυτό και είναι επίκαιρο. Η σχέση μεταξύ Επιστήμης και Πίστης πάντοτε κινούσε, κινεί και θα κινεί το ενδιαφέρον των ανθρώπων. Έχουν γίνει και άλλες επιστημονικές εξετάσεις εκκλησιαστικών κειμηλίων, και σκοπεύουμε να παρουσιάσουμε και άλλα τέτοια θέματα. Ένα είναι βέβαιο. Η επιστημονική εξέταση των ...

H Ελληνορθόδοξη Θεολογική Σχολή του Τιμίου Σταυρού Βοστόνης έχει νέο Κοσμήτορα και αυτός είναι ο Δρ James C. Skedros. Ο κ. Skedros, διδάκτωρ Θεολογίας είναι Καθηγητής Βυζαντινών Σπουδών και πρώιμου Χριστιανισμού στην ίδια Σχολή. Έχει διακριθεί για τη συστηματική του έρευνα και το πλήθος των δημοσιεύσεων, ιδίως στους τομείς των πρακτικών της λαϊκής θρησκευτικότητας  κατά την Ύστερη Αρχαιότητα και το Βυζάντιο, την εκκλησιαστική ιστορία κατά τη βυζαντινή περίοδο, τη βυζαντινή αγιογραφία, τις ιεραποδημίες, καθώς και τις σχέσεις του Χριστιανισμού με το Ισλάμ. Απόφοιτος του Τιμίου Σταυρού ο ίδιος, έλαβε το διδακτορικό του στον τομέα της ιστορίας του Χριστιανισμού από τη Θεολογική Σχολή του Χάρβαρντ. Ως υπότροφος του Ιδρύματος Fulbright, διηύθυνε αρχαιολογική έρευνα στη Θεσσαλονίκη, σχετικά με την τιμή στον Άγιο Δημήτριο. Μετά ...

Ο άγιος Παναγής γεννήθηκε το 1801 στην Κεφαλληνία από ευγενή οικογένεια, ενώ από μικρό παιδί φανέρωσε ζωηρή ευφυΐα και μεγάλη αγάπη για την ανάγνωση των ιερών βιβλίων. Όταν πέθανε ο πατέρας του υποχρεώθηκε να αναλάβει την προστασία της μητέρας του και της αδελφής του και άρχισε να ασκεί το επάγγελμα του δασκάλου, παρά το νεαρό της ηλικίας του. Σύντομα όμως παραιτήθηκε για να αποφύγει συμβιβασμούς υπό την πίεση των Αρχών της αγγλικής κατοχής , ως προς την πίστη του και τα πατριωτικά του αισθήματα, και άσκησε το επάγγελμά του ιδιωτικά, μέχρι την ημέρα που αποφάσισε να κόψει κάθε δεσμό με τον κόσμο εγκαταλείποντας την οικογένειά του και την σταδιοδρομία του και γινόμενος μοναχός στην Μονή της Παναγίας των Βλαχερνών στην νήσο ...

Μία ακόμη ευκαιρία μάς προσφέρει η αγία μας Εκκλησία, να θυμηθούμε και να τιμήσουμε τους νεκρούς μας, τόσο τα πρόσωπα που υπήρξαν προσφιλή για μας κατά τη διάρκεια του βίου τους, όσο και το σύνολο των μελών της που κοινωνούμε μαζί τους μέσα από την αγάπη του Θεού και τη χάρη των μυστηρίων, υπερβαίνοντας το φθαρτό χρόνο του αιώνος τούτου. Με τη μέριμνα αυτή επιβεβαιώνεται, με άλλα λόγια, η ενότητα της θριαμβεύουσας και της στρατευόμενης Εκκλησίας, η κοινή πορεία προς τη Βασιλεία του Θεού, η αλληλεγγύη του Σώματος του Χριστού που υπερβαίνει τόπους, καιρούς, ακόμη και τη βιολογική διάσταση της ανθρώπινης ύπαρξης. Βέβαια, είναι αλήθεια ότι μέσα στη ζωή της Εκκλησίας έχουμε τη δυνατότητα να τιμάμε τους κεκοιμημένους αδελφούς και πατέρες ...

Όπως πολύ εύστοχα αναφέρει ο Νίκος Κοτζιάς: «Τα ανθρώπινα δικαιώματα δεν μπορούν να απορρέουν απλά από μια ορθολογική προσέγγιση των ανθρωπίνων σχέσεων, αλλά πρέπει να εκφράζουν αποκρυσταλλωμένα την ίδια την ανθρώπινη ιστορία και τα δικαιώματα που διαμορφώθηκαν κατά τη διαδρομή της.» Η ορθολογική προσέγγιση των ανθρωπίνων σχέσεων μπορεί να μας οδηγεί σε διαρκείς έριδες περί του «ορθού», στις οποίες η κάθε πλευρά θα παραμένει προσκολλημένη στις θέσεις της και φυσικά η αδυναμία σύγκλησης θα δημιουργεί ρήξη στις ανθρώπινες σχέσεις. Η ανθρώπινη ιστορία βρίθει ακροτήτων. Πόλεμοι, σφαγές, λεηλασίες, γενοκτονίες, δουλεία, καταπίεση, εκμετάλλευση… συνθέτουν το σκηνικό της φρίκης στο οποίο πρωταγωνιστής είναι ο άνθρωπος. Όταν τα ανωτέρω φαινόμενα λαμβάνουν παγκόσμια έκταση, τότε μιλάμε για γενικευμένη κρίση. Η κρίση, σχεδόν πάντα, οδηγεί μια ...