Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Τα ψηφιδωτά της Θεσσαλονίκης συγκροτούν το πιο ολοκληρωμένο σύνολο βυζαντινών ψηφιδωτών στον κόσμο  με δείγματα  από την ύστερη αρχαιότητα έως  και το δέκατο τέταρτο αιώνα. Παρέχουν σημαντικές  μαρτυρίες για τις δεξιότητες των καλλιτεχνών στη διάρκεια μιας ολόκληρης χιλιετίας και διαφωτίζουν πολλές πτυχές της βυζαντινής κοινωνίας και πίστης. Τεκμηριώνουν επίσης τις διαφορετικές μορφές της πόλης και τη σχέση της με τον επίγειο και θείο κόσμο. Η έκδοση «Ψηφιδωτά της Θεσσαλονίκης  4ος - 14ος αιώνας» (Αθήνα, Εκδόσεις Καπόν, 2012, επιμέλεια Χ. Μπακιρτζής, συγγραφείς: Χαράλαμπος Μπακιρτζής, Ευτυχία Κουρκουτίδου-Νικολαΐδου και Χρυσάνθη Μαυροπούλου-Τσιούμη), παρουσιάζει με υποδειγματική τεκμηρίωση τα ψηφιδωτά της πόλης, με εικόνες εξαιρετικής ποιότητας. Με αφορμή την έκδοση αυτού του βιβλίου αλλά και των σχετικών με τα μωσαϊκά μελετών, που έχουν αυξηθεί τα τελευταία χρόνια,  η ...

Μέγας πατήρ της Εκκλησίας και οικουμενικός διδάσκαλος. Η διδασκαλία του για τη θέωση του ανθρώπου και τη μετοχή του στις άκτιστες ενέργειες του Θεού, εκφράζει την ουσία της ορθόδοξης πνευματικής ζωής, σε πλήρη αντίθεση με την εκκοσμικευμένη θεολογία της εποχής του, που διαμορφώθηκε με την επίδραση του σχολαστικιστικού ανθρωποκεντρισμού του ρωμαιοκαθολικισμού. Ο άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς αποτελεί σπάνια περίπτωση στη ζωή της Εκκλησίας. Πρόκειται για θεολόγο θεόπτη, που εκφράζει την ουσία της ορθόδοξης πνευματικής ζωής με μοναδικό συνθετικό τρόπο. Εχει ως θεμέλιο της πνευματικής του καταρτίσεως τη βίωση της θείας χάριτος και, τη θέωση μέσα στο φως των ακτίστων ενεργειών του Θεού. Προικισμένος με οξύ νού μπόρεσε να κινηθεί άνετα στον χωρο της θεολογίας και να εκφράσει ακραιφνή τριαδολογία με τα ...

Με αφορμή μια συναυλία Οθωμανικής μουσικής με συνθέσεις από την Πόλη στο Μουσείο Μπενάκη από το Μουσικό Σύνολο "Τερπνόν" μιλάμε με ένα από τα μέλη, τον Αχιλλέα Τίγκα, ένα νέο μουσικό, ο οποίος μάλιστα τα τελευταία χρόνια έζησε στην Πόλη και εξέλιξε το αγαπημένο του όργανο, το νέυ. Η αναζήτηση των κοινών στοιχείων οθωμανικής και βυζαντινής μουσικής περιορίζεται στα πλαίσια της αυριανής συναυλίας ή έχετε σκεφτεί κάποια εκπαιδευτική, ερευνητική πρόταση; Από την άνοιξη του 2014 ετοιμάζουμε την πρόταση διδακτορικής διατριβής με τον κ. Αχιλλέα Χαλδαιάκη την οποία έχουμε καταθέσει στο τμήμα Μουσικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αθηνών. Εκεί θα μελετήσουμε τα στοιχεία αυτά της οθωμανικής μουσικής που υπάρχουν στη βυζαντινή εκκλησιαστική μελωδία,  μέσα από συγκεκριμένο ρεπερτόριο συνθέσεων βυζαντινών και μεταβυζαντινών,  όπου δείχνουν είτε ...

Ο Μοναχός Μωϋσής Αγιορείτης μιλάει για την σημασία της άσκησης στη ζωή μας.   %audio% %audio1%

  Συνεχίζουμε το αφιέρωμά μας στη σχέση της Ορθοδοξίας με τα δικαιώματα του ανθρώπου, που βασίζεται σε σχετική μελέτη του Παναγιώτη Πολχρονόπουλου. Η ιστορική εξέλιξη του κράτους ανέδειξε την αναγκαιότητα νομικής κατοχύρωσης ορισμένων θεμελιωδών δικαιωμάτων του ανθρώπου ή του πολίτη ως μεμονωμένου ατόμου ή ως μέλους μιας ομάδας. Τα θεμελιώδη αυτά δικαιώματα χαρακτηρίζονται συνήθως ατομικά δικαιώματα διότι εγγυώνται την ατομικότητα του ανθρώπου. Εναλλακτικοί όροι για τα ανθρώπινα δικαιώματα που χρησιμοποιούνται διεθνώς είναι «θεμελιώδη ή ανθρώπινα δικαιώματα», «ατομικές, ανθρώπινες ή συνταγματικές ελευθερίες», «δικαιώματα και ελευθερίες του ανθρώπου». Οι έννοιες αυτές και άλλες συναφείς που χρησιμοποιήθηκαν και εξακολουθούν να χρησιμοποιούνται, διαφέρουν μεταξύ τους διότι έχουν διαφορετικό ηθικό και ιδεολογικό περιεχόμενο, πηγάζουν από διαφορετικά πολιτικά και ηθικά θεωρητικά συστήματα και αναφέρονται σε διαφορετικές αντιλήψεις τόσο ...

Για μαθητές Α΄ και Β΄τάξης Τα τέσσερα σκιουράκια που βλέπεις ξεκινάνε από το κέντρο ακολουθώντας το καθένα τη δική του διαδρομή, για να φθάσουν στην τροφή τους, τα καρύδια, τα κάστανα, τα φουντούκι κτλ.  Ποιο θα διανύσει τη μεγαλύτερη και ποιο τη μικρότερη απόσταση; Βέβαια, πρέπει να έχεις κάποιο μέτρο για να μετρήσεις τη διαδρομή που κάνει το καθένα σκιουράκι. Το καλύτερο μέτρο είναι τα τετραγωνάκια που φαίνονται και σχηματίζουν ένα πλέγμα. Έτσι, θα πρέπει να μετρήσεις και να σημειώσεις στο πρόχειρό σου, πόσα τετραγωνάκια χρειάστηκε να διανύσει το σκιουράκι στην κόκκινη διαδρομή, πόσα το σκιουράκι στην κίτρινη διαδρομή, πόσα αυτό στην πράσινη διαδρομή και πόσα τετραγωνάκια εκείνο που έτρεξε στην μπλε διαδρομή. Αφού το κάνεις αυτό, μπορείς να βεβαιωθείς για τα ...

Διαβάστε το 21ο τεύχος των ΑΝΑΛΕΚΤΩΝ Το πόσες διαδρομές μπορεί να ακολουθήσει ο ανθρώπινος νους στο άκουσμα του θέματος που πραγματεύεται το 21ο τεύχος των Αναλέκτων είναι κάτι που μπορεί κανείς να φαντάζεται, αλλά δύσκολο να καταγράψει. Προφανώς η προστασία του περιβάλλοντος, του κοινού σπιτιού όλων των φυλών του κόσμου, είναι μια αναγκαιότητα στην οποία κανείς δεν εναντιώνεται, τουλάχιστον φραστικά. Και επίσης προφανώς όταν μιλάμε για την κλιματική αλλαγή το πέρασμα από τα λόγια στην πράξη γίνεται ακόμα μια αναγκαιότητα και μάλιστα επιτακτική. Κάπως έτσι βρίσκεται το αυτοκίνητο με τα προφανή καυσαέριά του στο μάτι του κυκλώνα, με τεράστιες αυτοκινητοβιομηχανίες να απασχολούν δεκάδες χιλιάδες επιστήμονες υψηλής ειδίκευσης στην προσπάθειά τους να μειώσουν σε ελαχιστότατα επίπεδα τις εκπομπές ρύπων, ικανοποιώντας τις ολοένα ...

Η Σιναϊτική χερσόνησος Το Σινά είναι σημείο συναντήσεως δύο ηπείρων και διαχωριστική γραμμή δύο θαλασσών. Η χερσόνησος, που συχνά περιγράφεται ανακριβώς ως "24000 τετραγωνικά μίλια αχρήστου γης" είναι η πύλη μεταξύ Αφρικής και Ασίας και η γέφυρα μεταξύ Μεσογείου και Ερυθράς θαλάσσης, δηλαδή του συντομότερου δρόμου από την Ευρώπη προς τον Ινδικόν ωκεανό και την άπω Ανατολή.Εκ πρώτης όψεως το Σινά φαίνεται δυσπρόσιτο, γεμάτο άγονα και βραχώδη όρη. Η γη είναι ακατάλληλη για καλλιέργεια και οι βροχές πολύ λίγες, πολλή η ζέστη την ημέρα και πολύ το κρύο τη νύκτα.Εν τούτοις το Σινά δεν είναι μία έρημος μονότονη και ενιαία. Το βόρειο τμήμα από το Ελ Αρίς μέχρι την διώρυγα του Σουέζ αποτελείται από μεγάλες αμμώδεις εκτάσεις, που διέσχισαν επανειλημμένα στο ...

Σε ποια επίπεδα μπορεί να συνδράμει η ενοριακή ζωή στη διαποίμανση και τη φροντίδα των τέκνων του Θεού που πάσχουν από διαταραχή αυτισμού; Την απάντηση και τις σχετικές ιδέες που μπορούν να τροφοδοτήσουν τέτοιου είδους δράση έρχεται να προσφέρει η εξαιρετική μελέτη του Δρ Αθανασίου Κολιοφούτη . Για όλους αυτούς τους λόγους η προσπάθεια του ποιμένα να  πληροφορηθεί για τη φύση της αυτιστικής διαταραχής και τον τρόπο συμπεριφοράς του αυτιστικού παιδιού θεωρείται ποιμαντικά αναγκαία. Αν δεν προβεί σ’ αυτήν την προσπάθεια, θα είναι τόσο δύσκολο γι’ αυτόν να ποιμάνει ένα αυτιστικό παιδί, όσο δύσκολο είναι για έναν γονέα να μεγαλώσει ένα τυφλό παιδί, χωρίς να αντιλαμβάνεται ότι είναι τυφλό. Εξάλλου, η εξειδικευμένη γνώση του ποιμένα, όπως και κάθε παιδαγωγού, για την αυτιστική διαταραχή, θα ...

Μια από τις μεγαλύτερες ασθένειες της εποχής μας – η δυσκολία να αφοσιωθεί κάποιος σε μια σχέση Μια από τις μεγαλύτερες ασθένειες της ναρκισσιστικής εποχής που ζούμε είναι η δυσκολία να δεσμευθεί κάποιος σε μακροχρόνιες σχέσεις. Αυτή η ασθένεια πηγάζει από δύο αλληλένδετες ρίζες. Πηγή:http://sky-x-wolf.deviantart.com/ Η μια είναι η ανάγκη να αποκτήσει κάποιος μια σχέση που διαρκώς τον «τροφοδοτεί» στην προσπάθειά του να αποκτήσει εξουσία, εκτίμηση, έπαινο, τιμή και δόξα. Σε αυτή την περίπτωση, μια σχέση θα κρατήσει τόσο, όσο αυτές οι απαιτήσεις παρέχονται από  τον άλλο.   Όταν ο άλλος δεν παρέχει αυτά τα “αγαθά”, τότε καθίσταται απορριπτέος με θυμό, αποκόπτεται από τη σχέση και αντικαθίσταται από κάποιον άλλον. Η άλλη ρίζα της ασθένειας της μη-δέσμευσης είναι ο φόβος της απόρριψης και της ...

• Η «Επαναγωγή» που συνετάχθη πριν από το θάνατο του αυτοκράτορα Βασιλείου του Μακεδόνος (†886) αποδίδοντας την προέχουσα θέση του θρόνου της Κωνσταντινουπόλεως επισημαίνει: • «Τα παρά των παλαιών κανονισθέντα και παρά των αγίων πατέρων κανονισθέντα και παρά των αγίων συνόδων εκτεθέντα τον πατριάρχην μόνον δει ερμηνεύειν». • «Ο Κωνσταντινουπόλεως θρόνος βασιλεία επικοσμηθείς ταις συνοδικαίς ψήφοις πρώτος ανερρήθη, αις οι θείοι κατακολουθούντες νόμοι και τας υπό τους ετέρους θρόνους γινομένας αμφισβητήσεις υπό την εκείνου προστάττουσιν αναφέρεσθαι διάγνωσιν και κρίσιν». • «Πασών των μητροπόλεων και επισκοπείων, μοναστηρίων τε και εκκλησιών η πρόνοια και η φροντίς, έτι δε και κρίσις και κατάκρισις και αθώωσις τω οικείω πατριάρχη ανάκειται, τω δε Κωνσταντινουπόλεως πρέδρω έξεστι και εν ταις των άλλων θρόνων ενορίαις....σταυροπήγια διδόναι, ου μην αλλά και τας εν τοις άλλοις θρόνοις γινομένας ...

Ιερομόναχος Ευμένιος (Σαριδάκης, 1931-23.5.1999), «ο κρυμμένος άγιος των ημερών μας» (ρήση οσίου Πορφυρίου). Γενόμενος Μοναχός ο Σωφρόνιος, μαζί με τις άλλες καλές του αποφάσεις, έλαβε και την απόφαση να μη διανυκτερεύει εκτός της Τ. Μονής του. Αλλ' όμως κάποιο βράδι και παρά τη θέλησή του αναγκάσθηκε κι έμεινε στο πατρικό του σπίτι. Κι εκεί, στο οικογενειακό Προσκυνητάρι, σε μια εντοιχισμένη σανίδα, στην οποία είχαν τοποθετήσει διάφορες ι. Εικόνες, ήταν και η ι. Εικόνα της Αγίας Μαρίνας, όπου η Αγία εικονιζόταν, όπως συνήθως, να πιάνει απ' το κεφάλι το Σατανά, που της είχε εμφανισθή και την απειλούσε. Προσευχόμενος λοιπόν ο π. Σωφρόνιος βλέπει να βγαίνει η Αγία απ' την ι. Εικόνα της και δείχνοντας του το Σατανά να του λέγει: «Αυτός σε σας ...

Καταγωγή Η Εθιά, η πατρίδα του πατρός Ευμενίου, είναι ένα ορεινό χωριό στα νότια του νομού Ηρακλείου Κρήτης. Βρίσκεται σε υψόμετρο 740μ. και απέχει από το Ηράκλειο 38 χλμ. Είναι πολύ άγονο μέρος, γι’ αυτό και οι κάτοικοί του μετοίκησαν σ' ένα χαμηλότερο μέρος, στο χωριό Ροτάσι. Στην Εθιά υπάρχουν δύο εκκλησίες: Η κεντρική είναι αφιερωμένη στην Παναγία μας και φυλάσσει θαυματουργό εικόνα της. Εκεί η Παναγία είχε εμφανισθεί σαν γυναίκα ντυμένη στα μαύρα κάποια ημέρα, που ο πατήρ Ευμένιος, μικρό παιδί τότε, άναβε τα κανδήλια του ναού, και του είπε: Εσύ μια μέρα θα γίνης ιερεύς». Εκεί, στον αύλιο χώρο της, έμελλε να είναι και ο τάφος, όπου αναπαύεται το σεπτό σκήνωμα του Οσίου Γέροντος μας. Η άλλη είναι του Προφήτου ...

Εθνικό Οφθαλμολογικό Ινστιτούτο: ερευνητικό εργαστήριο: Δύο επιστήμονες παρατηρούν δείγματα οφθαλμικού ιστού κάτω από ένα μικροσκόπιο σάρωσης με λέιζερ. Κτίριο 6, ΝΙΗ Campus, Bethesda, MD Οι ένθερμοι υποστηρικτές της διαφημίζουν ότι η επερχόμενη επανάσταση θα λύσει το πρόβλημα της πείνας στην Αφρική ή ότι θα συμβάλει τα μέγιστα στην καταπολέμηση του φαινομένου του θερμοκηπίου μέσω της  βακτηρίων που θα «καταβροχθίζουν» το διοξείδιο του άνθρακα. Άλλοι ωστόσο, περισσότερο σκεπτικιστές επισημαίνουν ότι οι κίνδυνοι της συνθετικής βιολογίας είναι πολλοί. Κανείς, λόγου χάρη, δεν μπορεί να εγγυηθεί έως τώρα, και πολύ πιθανόν και στο μέλλον, ότι τα μεταλλαγμένα βακτήρια δεν θα αναμειχθούν με τα φυσικά τους συγγενικά, μεταλλασσόμενα σε επιβλαβείς για μας οργανισμούς. Με άλλα λόγια, η επιθυμία να επιτευχθεί η δημιουργία μας «νέας, ...

Μαρτύρησε στις 23 Μαΐου 1996 Ο Άγιος Νεομάρτυρας Ευγένιος Ροντιόνωφ γεννήθηκε στις 23 Μαΐου 1977 κοντά στη Μόσχα-και συγκεκριμένα στο χωριό Κουρίλοβο, στην περιοχή της πόλεως Παντόλσκ-. Ήταν το μοναδικό παιδί της οικογένειας και βαπτίστηκε Ορθόδοξος Χριστιανός κατά την παιδική του ηλικία. Η μητέρα του ονομάζεται Λιουμπόβ (=αγάπη) Βασίλιεβνα. Το 1989 η γιαγιά του πήρε τον μικρό Ευγένιο και τον πήγε στην Εκκλησία, για να εξομολογηθεί για πρώτη φορά και να μεταλάβει των αχράντων μυστηρίων. Ο ιερέας πρόσεξε ότι το παιδί δε φορούσε Σταυρό και κατά τη διάρκεια της εξομολόγησης του φόρεσε ένα Σταυρό, τον οποίο ο μικρός Ευγένιος δεν τον έβγαλε ποτέ από πάνω του· μάλιστα, έφτιαξε ένα χονδρό κορδόνι και τον πέρασε εκεί. Η μητέρα του, όταν είδε ότι φορούσε ...

Ο άγιος Μακάριος ο Μακρής είναι ένας επιφανής εκκλησιαστικος άνδρας των τελευταίων βυζαντινών χρόνων. Τούτο φαίνεται από την ανάμιξή του στα εκκλησιαστικά γεγονότα της κρίσιμης αυτής εποχής, αλλά και από το πλούσιο συγγραφικό έργο του, που απέκτησε οικουμενική προβολή, καθώς αναφέρουν επίσημες σύγχρονές του μορφές, ονομαστοί βυζαντινοί συγγραφείς. Γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη περί το 1383 από ευσεβείς και επιφανείς γονείς. Αναφέρεται και με το προσωνύμιο Ασπρόφρυς. Έλαβε σπουδαία μόρφωση και αγάπησε πολύ τη μάθηση, σπουδάζοντας ιδιαίτερα φιλοσοφία, ποίηση, λογική ρητορική και θεολογία. Από νέος διακρινόταν για την παιδεία, τη σύνεση και γενικά την αρετή του. Περί το 1401, σε ηλικία 18 ετών, μετά τον θάνατο της μητέρας του, αναχώρησε για το Άγιον Όρος και εισήλθε να μονάσει στην ιερά μονή Βατοπαιδίου, που διακρινόταν ...

Μια εξαιρετικά ενδιαφέρουσα εκδήλωση πραγματοποιεί την Παρασκευή 30 Μαΐου ο Σύλλογος Καρκινοπαθών-Εθελοντών-Φίλων-Ιατρών "Κ.Ε.Φ.Ι." Αθηνών σε συνεργασία με τις εκδόσεις "Εν πλω". Η εκδήλωση θα διεξαχθεί στην Αίθουσα Λόγου της Στοάς του Βιβλίου (Πεσμαζόγλου 5, Αθήνα) στις 19:30μ.μ. Ομιλητής θα είναι ο κ. Γεώργιος Κρουσταλάκης, Ομότιμος Καθηγητής της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, με θέμα: "Οσίου Πορφυρίου Θεραπευτική Παιδαγωγική".    "Ο όσιος γέροντας Πορφύριος ήταν σύμβουλος της οικογένειας, πνευματικός πατέρας των νέων ανθρώπων και κυρίως των ανθρώπων της οδύνης. Ακολούθησε την ψυχοπαιδαγωγική και θεραπευτική πορεία των μεγάλων της Εκκλησίας Πατέρων. 'Ετσι, η ευλογημένη παρουσία του Αγίου λειτούργησε και λειτουργεί ως αύρα θεραπευτική που διαλύει τα σκοτεινά νέφη της παθολογίας και της παθογένειας των πονεμένων ανθρώπων της εποχής μας."