Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Οι Άγιες 6 Παρθενομάρτυρες του Γεροπλατάνου Χαλκιδικής (Μνήμη Α΄ Κυριακή εκάστου Μαΐου) Πριν από λίγες μέρες έπεσε στα χέρια μας ένα μικρό σε μέγεθος βιβλιαράκι, πολύ σημαντικό όμως σε πνευματική αξία και πολλές πληροφορίες για το βίο των 6 Παρθενομαρτύρων αλλά και για όλους τους γνωστούς Αγίους οι οποίοι μαρτύρησαν δια πυρός. Στο βιβλίο γίνεται αναφορά και στα επώνυμα των αγίων Παρθενομαρτύρων αλλά και στο χριστιανικό τέλος και της 7ης κοπέλλας την οποία ανάγκασαν να παντρευτεί με Τούρκο αλλά η οποία παρέμεινε, έζησε και πέθανε χριστιανή. Το βιβλίο συνέγραψε ο πολύ δραστήριος -εξ Αγίου Όρους προερχόμενος- Πρωτοσύγκελλος και Ιεροκήρυκας της Ιεράς Μητροπόλεως Ιερισσού, Αγίου Όρους και Αρδαμερίου· αρχιμ. Χρυσόστομος Μαϊδώνης. Τίτλος δε του βιβλίου: «Το μαρτύριο της φωτιάς - Το μαρτύριο των έξι Παρθενομαρτύρων ...

Η κοίμηση της ηγουμένης. – Νέα ηγουμένη η μοναχή Ανυσία Η γερόντισσα Κασσιανή, πλήρης ημερών είχε οσιακό τέλος. Έγινε η κηδεία και τα σαράντα της. Από τις άλλες μοναχές, καμμιά δε φιλοδοξούσε, ούτε σκεπτόταν για τη θέση της ηγουμένης. Τόσο ταπεινές ήσαν όλες, ώστε σχημάτισαν την εντύπωση, ότι αυτές δεν κάνουν για κάτι τέτοιο. Ο δεσπότης θα φροντίσει για ηγουμένη. Πράγματι, ο δεσπότης εφρόντισε. Πώς όμως εφρόντισε; Έρχεται ανύποπτα μία μέρα στο μοναστήρι και τους έκανε λειτουργία. Έν συνέχεια κατεβαίνει, πιάνει την αδελφή Ανυσία και την τραβάει στην Ωραία Πύλη. Εκείνη ξαφνιάστηκε. Μόλις κατάλαβε ότι πρόκειται να την προχειρίσει για ηγουμένη, μόνο που δεν έπαθε συγκοπή. —Σεβασμιώτατε τι; Που με πας; —Έλα εδώ, κάνε υπακοή. Και στρεφόμενος προς τις αδελφές που και εκείνες έβλεπαν ...

Η ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΗΣ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΣΤΟΥΣ ΔΙΑΘΡΗΣΚΕΙΑΚΟΥΣ ΔΙΑΛΟΓΟΥΣ ΠΡΟΛΟΓΟΣ Σήμερα θεωρείται φλέγον θέμα στους εκκλησιαστικούς κυρίως κύκλους η συμμετοχή της Ορθόδοξης Εκκλησίας στους διαθρησκειακούς διαλόγους. Το θέμα αυτό είναι κυριαρχεί στον κύκλο των Ορθοδόξων κληρικών και λαϊκών, και υπάρχουν αρκετοί αυστηροί επικριτές αλλά και ένθερμοι υποστηρικτές του.             Μέσα από την εργασία αυτή θα γίνει αναφορά αρχικά στο πως αρχικά η μία ενιαία, καθολική και αποστολική Εκκλησία του Χριστού χωρίστηκε σε διάφορες Ομολογίες και ποια στάση πρέπει να έχει η Ορθοδοξία απέναντι στα διάφορα Χριστιανικά Δόγματα «Εκκλησίες», αλλά και απέναντι στις άλλες επίσημες θρησκείες. ΕΙΣΑΓΩΓΗ: ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ ΚΑΙ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗ Η εποχή μας είναι η εποχή της Παγκοσμιοποιήσεως. Η ταχύτατη ανάπτυξη της τεχνολογίας, η κατ’ εξοχήν ηλεκτρονική επανάσταση, η γρήγορη κυκλοφορία των ιδεών και η προσπάθεια του ...

Ω Πάσχα το μέγα και άγνωστον, Χριστέ…   Ω  Πάσχα το μέγα και ιερώτατον, Χριστέ! Ήρθες ανάμεσά μας και ακόμα δεν Σε γνωρίσαμε. Αναστήθηκες για χάρη μας και ακόμα δεν καταλάβαμε τι ακριβώς έγινε. Έφερες δια της Αναστάσεως την ειρήνη και τη χαρά, αλλά όλοι είμαστε βυθισμένοι στο άγχος και την κατάθλιψη. Έδωσες τη Χάρη, αλλά η ζωή μας παραμένει άχαρη, γιατί δεν συνειδητοποιήσαμε Ποιος ήρθε και Τι συνέβη. Έτσι απλά, έτσι τραγικά…   Κ.Ν. 3/5/2014 Σάββατο των Μυροφόρων

Αφού εξετάστηκε ενδελεχώς το ιστορικό πλαίσιο των ευρέσεων των λειψάνων του Τιμίου Προδρόμου σε διάφορα σημεία της Ανατολής, η μελέτη του Δρος Β. Ταμιωλάκη (προηγούμενο άρθρο: www.pemptousia.gr/?p=67376) στρέφεται στο χώρο της Βουλγαρίας. Β'  ΜΕΡΟΣ Η ανακάλυψη τιμίων λειψάνων του Αγίου Ιωάννου του Προδρόμου στο νησί «Άγιος Ιωάννης» στη Βυζαντινή Σωζόπολη, στη σημερινή Βουλγαρία. Παρουσίαση της ανακάλυψης, σκέψεις, κρίσεις, σχόλια Η ΑΝΑΚΑΛΥΨΗ  Στις αρχές του 2010 έγινε μια σημαντική αρχαιολογική ανακάλυψη. Στο νησί « Άγιος Ιωάννης » ( « Sveti Ivan » ), που βρίσκεται στη Μαύρη Θάλασσα, απέναντι από την αρχαία Απολλωνία και βυζαντινή Σωζόπολη, στη σημερινή Βουλγαρία, έγιναν ανασκαφές στον ναό της Ιεράς Μονής του Αγίου Ιωάννου του Βαπτιστού, που χρονολογείται τον πέμπτο αιώνα. Ο αρχηγός της αρχαιολογικής αποστολής που έκανε την ανασκαφή και ...

ΛΟΓΟΣ ΠΕΡΙ ΤΩΝ ΚΑΡΠΩΝ ΤΗΣ ΚΑΡΔΙΑΚΗΣ ΠΡΟΣΕΥΧΗΣ «Όλες οι αρετές βοηθούν τον νού να απόκτηση την θεία αγάπη, αλλά περισσότερο από όλα η καθαρά προσευχή. Διότι με αυτήν πετώντας στον Θεό, εξερχόμεθα από όλα τα αισθητά του κόσμου πράγματα». (Από τα κεφάλαια περί Αγάπης, του Αγίου Μαξίμου του Ομολογητού). Αδελφοί και Πατέρες, Κάποιος από τους Αγίους Πατέρες μας συμβουλεύει τα εξής: «Σιώπησε εσύ και θα μιλήσουν τα έργα σου». Εγώ όμως ο τεμπέλης και αμαρτωλός τολμώ από την αναισθησία μου και κάνω το τελείως αντίθετο· και αρχίζω να μιλώ προς εσάς τους αγίους αδελφούς μου και πατέρας για εκείνα στα οποία ποτέ δεν ειδικεύθηκα με τα έργα και την ζωή μου. Αλλά πάλι μου φαίνεται ότι δεν είναι καλό να σιωπώ και να μή ...

Συνεχίζοντας τη δημοσίευση των αποσπασμάτων της μελέτης του κ. Δ. Αβδελά, για τον τρόπο με τον οποίο προσεγγίσθηκε η θεολογία του π. Γ. Φλωρόφσκυ από τη σύγχρονη θεολογία (προηγούμενη ανάρτηση: www.pemptousia.gr/?p=67474), προχωρούμε σήμερα στη διαχρονική θεώρηση του δόγματος από τη σκέψη του αειμνήστου πατρός.  Αφού λοιπόν έθεσα τις προϋποθέσεις της χριστιανικής φιλοσοφίας του Φλωρόφσκυ, στη συνέχεια θα αναλύσω τους λόγους για τους οποίους ο ίδιος αρνείται τη σχετικιστική προσέγγιση στο δόγμα και στην ορθόδοξη παράδοση γενικότερα και υπερθεματίζει στη χρησιμοποίηση της ελληνικής γλώσσας ως σταθερής αξίας του ορθόδοξου δόγματος και όχι ως ουσιοκρατικής απόκλισης με ιδιότυπο μυστικισμό, όπως επιπόλαια χαρακτήρισε τον όρο χριστιανικός ελληνισμός ο Π. Καλαϊτζίδης.   Β. Η διαχρονικότητα των δογματικών ορισμών και  η  πανχρονικότητα της ορθόδοξης παράδοσης κατά τον π. Γ. ...

Η Αστρονομία είναι η μητέρα όλων των επιστημών. Είναι η επιστήμη εκείνη που έχει τις ρίζες της στις αστρικές παρατηρήσεις των Βαβυλωνίων και των αρχαίων Αιγυπτίων. Οι ιερείς-αστρονόμοι εκείνης της περιόδου διαπίστωσαν εμπειρικά ότι οι κλιματολογικές εποχές σχετίζονταν με τη θέση του Ήλιου και των άστρων, ότι οι εκλείψεις μπορούσαν εύκολα να προβλεφθούν με την περίοδο σάρο και ότι οι αστρικοί ρυθμοί κανόνιζαν τη ροή του χρόνου. Στη συνέχεια η Αστρονομία συστηματοποιήθηκε ως επιστήμη από τους αρχαίους Έλληνες φυσιολόγους φιλοσόφους και οι απαρχές της βρίσκονται στους Ίωνες προσωκρατικούς φιλοσόφους τον 6ο π.Χ. αιώνα. Τι ακριβώς όμως είναι η Αστρονομία και πως μπορούμε να την ορίσουμε; Σύμφωνα με τον κλασικό ορισμό της είναι η επιστήμη εκείνη που μελετά όλα τα ουράνια σώματα, αρχίζοντας ...

Η μπαταρία Ni-MH του υβριδικού οχήματος Toyota Prius.  Το μεγάλο πρόβλημα, στο οποίο ανέκαθεν σκόνταφτε η ηλεκτροκίνηση ήταν ένα: η αποθήκευση της ενέργειας η οποία είναι απαραίτητη για τη λειτουργία ενός ηλεκτρικού αυτοκινήτου. Γιατί συνέβαινε και συμβαίνει αυτό; Αν σκεφτούμε ότι με τα 60 λίτρα που χωράει ένα μέσο ρεζερβουάρ βενζίνης μπορούμε, με ένα συμβατικό αυτοκίνητο να καλύψουμε απόσταση τουλάχιστον 600 χιλιομέτρων, ενώ με μπαταρίες ίδιου όγκου είναι ζήτημα αν θα μπορέσουμε να κινηθούμε –στην καλύτερη περίπτωση- για 5-10 χιλιόμετρα με ένα ηλεκτρικό αυτοκίνητο, έχουν λυθεί όλες μας οι απορίες. Η μπαταρία είναι ένας συνδυασμός από ένα ή περισσότερα ηλεκτροχημικά στοιχεία, που χρησιμοποιούνται για να μετατρέπουν την αποθηκευμένη χημική ενέργεια σε ηλεκτρική (ηλεκτρικό ρεύμα). Από την εποχή της εφεύρεσης της πρώτης ...

Ο Τσάμικος  εκφράζει τη λεβεντιά, την παλικαριά και την αντρειοσύνη. Είναι χορός µε πολλές φιγούρες, άλματα, χτυπήματα και γονατίσματα. Η ετυμολογία της λέξης προέρχεται από τη λέξη τσάμης, που σημαίνει "ψηλός", και αναφέρεται μεταφορικά στο λεβέντικο ανάστημα που κατά παράδοση διαθέτουν οι χορευτές, αφού "τσάμι" λέγεται το έλατο ή πεύκο σε ορισμένες περιοχές. Κατά άλλη εκδοχή η ονομασία προέρχεται από την Τσαμουριά, περιοχή της Θεσπρωτίας στην Ήπειρο. Ονομάζεται επίσης και Κλέφτικος, καθώς χορεύονταν από τους Κλέφτες την εποχή της Τουρκοκρατίας. Το όνομα Τσαμουριά (Θεσπρωτία) και Τσάμηδες δεν είναι ούτε Αλβανικό ούτε Τούρκικο. Αποτελεί παραφθορά του ονόματος Θυαμουριά (μεσαιωνικό όνομα της Θεσπρωτίας ), το οποίο προέρχεται από το όνομα τοπικού ποταμού, που στην αρχαιότητα ονομαζόταν Θύαμις και σήμερα Καλαμάς. Οι Θεσπρωτοί συχνά αποκαλούσαν τους εαυτούς των «Τσάμηδες ...

Μια ιδιαίτερα σημαντική έκθεση για την εξέλιξη του ελληνικού γυναικείου ενδύματος από τον 18ο αιώνα μέχρι τις αρχές του 20ού παρουσιάζει από τις 8 Μαΐου το Πελοποννησιακό Λαογραφικό Ίδρυμα στο Κέντρο Πολιτισμού «Ελληνικός Κόσμος». Η έκθεση με τίτλο «Αχνάρια Μεγαλοπρέπειας. Μια νέα ματιά στην παράδοση της Ελληνικής γυναικείας φορεσιάς» συγκεντρώνει πάνω από 40 αυθεντικά χαρακτηριστικά ελληνικά ενδύματα από τον 18ο έως τις αρχές του 20ού αιώνα. Πρωτοπαρουσιάστηκε στο «Ελληνικό Κέντρο Λονδίνου» τον Φεβρουάριο του 2014 –με αφορμή τα είκοσι χρόνια λειτουργίας του αλλά και τα σαράντα χρόνια λειτουργίας του Πελοποννησιακού Λαογραφικού Ιδρύματος– στη μνήμη της Κούλας Λαιμού. Nυφική φορεσιάΚύμη, Εύβοια. 18ος αιώνας. Η έκθεση επικεντρώνεται στην εξέλιξη των τοπικών φορεσιών του ελλαδικού χώρου γύρω στο 18ο αι., εντοπίζοντας κατάλοιπα ενδυματολογικών σχημάτων μιας περιόδου ...

Το Διεθνές Συμβούλιο Μουσείων (ICOM), στην προσπάθειά του να αναδείξει τον ρόλο των μουσείων στη σύγχρονη κοινωνία, καθιέρωσε από το 1977 τη 18η Μαΐου ως Διεθνή Ημέρα Μουσείων. Σκοπός της επετείου αυτής είναι να γίνουν τα μουσεία φορείς πολιτισμικών ανταλλαγών "με σκοπό την ανάπτυξη της μόρφωσης, την αμοιβαία κατανόηση και τη συνεργασία μεταξύ των λαών". Κάθε χρόνο, παράλληλα με το γενικότερο μήνυμα του εορτασμού, διερευνάται σ' όλες τις χώρες-μέλη του ICOM, με ομιλίες και άλλες εκδηλώσεις, ένα ειδικό θέμα που συνδέεται με τα μουσεία και τον πολιτισμό. Με την ευκαιρία του εορτασμού, το Ελληνικό Τμήμα του ICOM διοργανώνει τον μήνα Μάιο ποικίλες πολιτιστικές εκδηλώσεις σ' ολόκληρη την Ελλάδα. Τη 18η Μαΐου, ημέρα του εορτασμού, η είσοδος είναι ελεύθερη σε όλα τα μουσεία. Για ...

  Στα τέλη του 19ου και στις αρχές του 20ου αιώνα ο αγροτικός κόσμος της Ελλάδας και ιδιαίτερα της Πελοποννήσου αναστατώθηκε από μια μεγάλη οικονομική κρίση, η οποία με τη σειρά της πυροδότησε σε πολλές περιοχές και κοινωνικές αντιδράσεις. Πρόκειται για το λεγόμενο σταφιδικό ζήτημα, που κυριάρχησε για 30 περίπου χρόνια στην αγροτική οικονομία της Ελλάδας. Όλα ξεκίνησαν με την αγροτική μεταρρύθμιση του Αλέξανδρου Κουμουνδούρου το 1871. Σύμφωνα με αυτή, τα εθνικά κτήματα διανεμήθηκαν στους ακτήμονες γεωργούς. Επειδή όμως οι κλήροι που διατέθηκαν ήταν μικροί, οι νέοι καλλιεργητές στράφηκαν σε εντατικές καλλιέργειες, που απαιτούσαν μικρές εκτάσεις και απέφεραν αξιόλογα κέρδη, όπως οι ελιές και κυρίως η σταφίδα. Μάλιστα, η σταφίδα αποτελούσε το σπουδαιότερο αγροτικό προϊόν της Πελοποννήσου, με τη βόρεια και δυτική Πελοπόννησο ...

Ανάμεσα στους χιλιάδες των αγίων που τιμά και γεραίρει η Εκκλησία μας, εξέχουσα θέση έχει το αγιωτατο ζεύγος των μαρτύρων Τιμοθέου και Μαύρας που γιορτάζουμε στις 3 Μαΐου και οι οποίοι κατάγονταν από τη Θηβαΐδα της Αιγύπτου. Ο Άγιος Τιμόθεος γεννήθηκε στο χωριό Παναπέων της Θηβαΐδος από γονείς ευσεβείς και ενάρετους τους, πού από μικρό παιδί τον γαλούχησαν με τα νάματα της πίστεως στον αληθινό Θεό. Όταν ήλθε στην κατάλληλη ηλικία, πήρε για σύζυγό του την Μαύρα, κόρη ευσεβών γονέων ωραιοτάτη στην εμφάνιση, με σωφροσύνη και καλοσύνη, αλλά κυριως με μεγάλη πίστη και αγάπη στο Θεο. Ο Αρχιερέας της Θηβαΐδος, βλέποντας τη θαυμαστή ζωή του Αγίου, τον διάλεξε και τον ετίμησε με το αξίωμα των κληρικών, τον χειροτόνησε ιερέα και του ανέθεσε ...

Οικογένεια: «το Θεοφύτευτο και Θεοπότιστο τούτο κηπάριο τ’ ουρανού» (Γέρων Ιωσήφ) Ένα διήμερο αφιερωμένο στην οικογένεια, για συζύγους, γονείς, παιδιά και εκπαιδευτικούς διοργανώνουν η Διεύθυνση Ποιμαντικής Γάμου και Οικογένειας, το Γραφείο Νεότητος και το Ίδρυμα Διακονία της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών, με αφορμή την ανακήρυξη από την Ιερά Σύνοδο του 2014 σε έτος Οικογένειας. Το Σάββατο 3 και την Κυριακή 4 Μαΐου 2014 στο χώρο των Εκπαιδευτηρίων «Η Θεομήτωρ» από τις 17:00 έως τις 20:00 θα πραγματοποιηθούν οι εκδηλώσεις,ενώ παράλληλα θα λειτουργήσει, στο χώρο του σχολείου: 1)έκθεση έργων (Ζωγραφικής, κολάζ, λογοτεχνίας, ποίησης) των μαθητών του σχολείου «Θεομήτωρ», με θέμα «Η οικογένεια μέσα από τα μάτια των παιδιών» και 2)έκθεση βιβλίου. Αναλυτικότερα το πρόγραμμα των εκδηλώσεων: Σάββατο, 3 Μαΐου 2014 Ομιλίες για συζύγους (κεντρική αίθουσα) 17:00-17:30 «Γονεϊκότητα: ένας τρόπος ...

Όπου γίνονται πράξεις αμαρτωλές, εκεί υπάρχει και θάνατος. Άρα, η αγάπη και η έντονη επιθυμία του ανθρώπου προς τον Θεό φαίνονται από τη διάθεσή του να αμαρτάνει. Όσο ευκολότερα αμαρτάνει ο άνθρωπος, τόσο περισσότερο είναι θνητός. Όταν ο άνθρωπος πολιορκείται από παράλογες ορμές και νεκρωμένα αισθήματα, βρίσκεται βυθισμένος στην έμπρακτη αμαρτία· και το φως της αναστάσεως δεν τον οδηγεί στους νόμους της δικαιοσύνης. Χριστιανισμός δεν είναι άλλο παρά κλήση στον διά βίου αγώνα εναντίον του διαβόλου και του θανάτου μέχρι τελικής νίκης. Κάθε αμαρτία αποτελεί προδοσία, κάθε πάθος υποχώρηση και κάθε κακία ήττα. Στην ανθρώπινη ύπαρξη, το μεγαλύτερο βασανιστήριο και η φρικωδέστερη απανθρωπιά είναι ο θάνατος· η δε απελευθέρωση από την εξουσία του είναι η σωτηρία. Αυτήν τη σωτηρία χάρισε στο ...

  Ένα από τα πιο σημαντικά ερωτήματα της αστροφυσικής σήμερα είναι το τι ακριβώς είναι αυτή η μυστήρια σκοτεινή ύλη η οποία, όπως πιστεύουμε, αποτελεί το 23% του Σύμπαντος. Πρόσφατες έρευνες δείχνουν ότι τα άστρα τα οποία περιέχουν «σκοτεινή ύλη» θα πρέπει να φαίνονται διαφορετικά από τα κοινά άστρα Αυτή τη στιγμή βρίσκονται σε εξέλιξη πολλά πειράματα, που σκοπό έχουν να ανιχνεύσουν μια σειρά σωματίδια, τα οποία θεωρούμε ότι είναι υποψήφια σωματίδια σκοτεινής ύλης όπως τα περίφημα wimps (Weakly Interakting Massive Particles - ασθενώς αλληλεπιδρώντα σωματίδια με μάζα) καθώς αυτά διασχίζουν τη Γη. Ταυτόχρονα εξελίσσονται πειράματα και στον LHC, όπου προσπαθούμε μέσα από συγκρούσεις δεσμών πρωτονίων να παράξουμε wimps. Μια νέα εργασία όμως προτείνει κάτι το εντελώς διαφορετικό. Τα σωματίδια σκοτεινής ύλης τα ...