Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Στα παλαιότερα χρόνια, και ιδίως κατά την Τουρκοκρατία (1571-1878), η Μονή Κύκκου διατηρούσε ένα πολύ καλά οργανωμένο δίκτυο Μετοχίων, τόσο εντός, όσο και εκτός Κύπρου, που συνέτειναν, ώστε να καταστεί οικονομικά αυτοδύναμη. Στην αξιοποίηση των περιουσιακών στοιχείων των Μετοχίων αυτών εντοπίζονται οι ρίζες της μετέπειτα οικονομικής της ευρωστίας, που της επέτρεψε να αποτελέσει μία από τις κυριότερες πηγές χρηματοδότησης της μορφωτικής προσπάθειας του κυπριακού λαού και ενίσχυσης των εθνικών διεκδικήσεών του στα χρόνια της Αγγλοκρατίας (1878-1960). Aνάμεσα στα Μετόχια αυτά εξέχουσα θέση κατέχει το Μετόχιο του Ξηροποτάμου στην Πεντάγεια, το οποίο βρίσκεται σήμερα στην κατεχόμενη από τα τουρκικά στρατεύματα εισβολής περιοχή της πατρίδας μας, που το μετέτρεψαν σε στρατόπεδο των δυνάμεων κατοχής. Σύμφωνα με ιστορικές μαρτυρίες, η Mονή Κύκκου ιδρύθηκε στα ...

Συνεχίζοντας τη δημοσίευση της μελέτης του κ. Δημήτρη Τσιολακίδη (προηγούμενο άρθρο:www.pemptousia.gr/?p=66015), για τις σχέσεις της Νηπτικής Παράδοσης με την Ποιμαντική Ψυχολογία, εξετάζουμε σήμερα τις ψυχολογικές θεωρήσεις για την ψυχική ποιότητα και τις αντίστοιχες ποιμαντικές απαντήσεις. Ποιοι όμως πέρα από τις συνέπειες της πτώσης και τα εγγενή χαρακτηριστικά, είναι οι πρόσθετοι παράγοντες που επηρεάζουν καθοριστικά τις ψυχικές εντάσεις της ανθρώπινης ύπαρξης που ενίοτε αφήνουν τα σημάδια τους κάποτε με δραματικό τρόπο και στο σώμα; Αναλύοντας τη σκέψη του ψυχαναλυτή και ψυχιάτρου Heinz Kohut σε ότι αφορά την έννοια του εαυτού ο Αρχ. Αθανάσιος Παραβάντσος συντάσσεται με τη θέση του πρώτου ότι η ρίζα πολλών αιτίων της δυσχερούς ή ακόμη και της μη προσαρμοστικότητας του εαυτού, βρίσκεται στην περίοδο της παιδικής ηλικίας και συνδέεται με τον ...

Οι Άγιοι Απόστολοι Ιάσων και Σωσίπατρος ανήκουν στη χορεία των ’Αποστόλων του Κυρίου και κατάγονταν ο μεν Ιάσων από την Ταρσό ή τη Θεσσαλονίκη, κατά το παλαιό χειρό­γραφο, όπως σημειώνει ο Άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης, ο δε Σωσίπατρος από την Αχαΐα. Το όνομα Ιάσων άπαντά σε δύο από τα βιβλία της Καινής Διαθήκης. Στις Πράξεις των Αποστόλων και στην προς Ρωμαίους Επιστολή του Παύλου. Ο Απόστολος Παύλος, μετά τους Φιλίππους, ήλθε στη Θεσσαλονίκη, όπου εδίδαξε επί τρεις εβδομάδες. Η διδασκαλία του επέσυρε το μίσος των Ιουδαίων, οι οποίοι εστράφησαν εναντίον του παρακινώντας και τους αγοραίους της πόλεως. Επειδή εφιλοξενούνταν στο σπίτι του Ιάσονος, οι Ιουδαίοι τον αναζήτησαν εκεί· δεν τον ευρήκαν όμως, γι’ αυτό έσυραν τον Ιάσονα και τους άλλους αδελφούς στους ...

Η τμηματική δημοσίευση της μελέτης της θεολόγου κ. Βασιλικής Ρούσκα (προηγούμενη δημοσίευση: http://www.pemptousia.gr/?p=66020), σχετικά με τις ηθικές αρχές κατά τη διάρκεια πολεμικών συρράξεων, συνεχίζεται με την εξέταση του ρόλου των συλλογικοτήτων, αλλά και των αμάχων. Η ανηθικότητα εμφανίζεται και στο γραφειοκρατικό σύστημα αφού οι εγκαταστάσεις για ανθρώπους με PTSD (Post-Traumatic Stress Disorder = μετατραυματικό στρες) είναι ανεπαρκείς. Ο συγγραφέας θέτει ένα ρητορικό ερώτημα σύμφωνα με το οποίο διερωτάται πως είναι δυνατόν ένας εκπαιδευόμενος ψυχίατρος που ακούει χιλιάδες ιστορίες από παλαίμαχους να μην υποκύπτει και ο ίδιος σε βαθιά αισθήματα ενοχής. Ακόμη περισσότερες ενοχές με την εξιστόρηση ανθρωποκτονιών μπορεί να νιώσει ένας ευαίσθητος άνθρωπος σε σημείο μάλιστα να νιώθει και ο ίδιος συνένοχος. Αυτό που παρατηρείται εδώ είναι η σύγκρουση ρόλων για ...

"Ύμνοι του Πάθους και της Ανάστασης από ναούς της Ανατολικής Θεσσαλίας" παρουσίαση και σχολιασμός Κ. Δρυγιαννάκης-Κ.Καραγκούνης, Εκδοτική Δημητριάδος, Βόλος 2014, σελ. 159 & 2 cd Η παρούσα έκδοση του νεοσύστατου Τομέως Ψαλτικής Τέχνης και Μουσικολογίας της Ακαδημίας Θεολογικών Σπουδών της Ιεράς Μητροπόλεως Δημητριάδος αποτελεί μία συμβολή στην ιστορία της ψαλτικής τέχνης που καλλιεργείται εκτός των μεγάλων εκκλησιαστικών κέντρων (λ.χ. Πατριαρχεία, Μητροπόλεις, Μονές). Το γεγονός αυτό αποκτά ιδιαίτερη σημασία, εάν μάλιστα ληφθεί υπ’ όψιν ότι «ελάχιστες μαρτυρίες έχουν επισημανθεί έως τώρα σχετικά με την κατάσταση της Ψαλτικής στην ευρύτερη περιφέρεια κατά τους βυζαντινούς και μεταβυζαντινούς χρόνους» (σσ. 13-14). Συγκεκριμένα,τα 2 cdπου παρουσιάζω εδώ, περιλαμβάνουν «ύμνους της Μεγάλης Εβδομάδας και της Ανάστασης,ηχογραφημένους σε περιοχές των νομών Μαγνησίας και Λαρίσης, κυρίως σε περιφερειακές εκκλησίες και ...

Στην πραγματικότητα οι αρχαίες μορφές της μοναστικής ζωής εμφανίστηκαν στο Όρος πολύ νωρίτερα από τη Μεγίστη Λαύρα, το πρώτο αθωνικό κοινόβιο, που ιδρύθηκε το 963. Θωρώντας τρεις εμβληματικές μορφές του πρώιμου αθωνικού αναχωρητισμού, τον Όσιο Πέτρο τον Αθωνίτη, τον Άγιο Ευθύμιο τον Νέο και τον Ιωάννη Κολοβό, συνειδητοποιούμε ότι κατά τη διάρκεια του 9ου αιώνα μια ριζική αλλαγή έλαβε χώρα στη συμπεριφορά των αθωνιτών ασκητών. Ο Πέτρος απαρνήθηκε τον κόσμο, εφαρμόζοντας διά βίου μια σκληρή άσκηση αυστηρά μοναχική. Ενώ ο Ευθύμιος και ο Ιωάννης, ιδρυτές μοναστηριών και οι δυο τους, ακολούθησαν το παράδειγμα του Πέτρου για μια μεταβατική περίοδο αυστηρά ατομικής άσκησης, ως ένα σκαλοπάτι προς την οργάνωση μιας από κοινού ζωής υπό την προστασία του κράτους και του ανώτατου κλήρου. Αυτό ...

Περισσότεροι από 450.000 άνθρωποι πεθαίνουν, ενώ δεκάδες χιλιάδες μένουν ανάπηροι κάθε χρόνο στην Ευρώπη από Αγγειακά Εγκεφαλικά Επεισόδια. Έτσι, το Αγγειακό Εγκεφαλικό Επεισόδιο (ΑΕΕ) αποτελεί σήμερα την 2η αιτία θανάτου και την 1η αιτία αναπηρίας στους ενήλικες, ενώ το μέσο ετήσιο κόστος νοσηλείας για κάθε ασθενή κυμαίνεται, στη χώρα μας, από 13.650 μέχρι 34.000 € ανάλογα με την βαρύτητα. Στην Ελλάδα, από τα περίπου 35.000 νέα εγκεφαλικά χάνονται κάθε χρόνο πάνω από 12.000 άτομα. Σύμφωνα με διεθνείς στατιστικές και πολυκεντρικές μελέτες από διαφορετικές χώρες, το 30% απ αυτούς θα είχαν σωθεί και το 25% θα είχαν αποφύγει την αναπηρία, αν είχαν νοσηλευτεί άμεσα σε Πρότυπη Μονάδα Αντιμετώπισης Εγκεφαλικών Επεισοδίων. Τα στοιχεία αυτά παρουσιάστηκαν σε Επιστημονική Ημερίδα με θέμα «Αγγειακά Εγκεφαλικά Επεισόδια: ...

  %gios%   %girou%

Το Ιστορικό Αρχείο-Μουσείο Ύδρας, φέτος συμπληρώνει 25 χρόνια λειτουργίας και το γιορτάζει με την έκθεση    «Ανθίβολα εκ του Ανεσπέρου Φωτός.  Σχέδια για εικόνες και εκκλησίες από τους Χιονιάδες στην Ύδρα».  Τι είναι όμως το Ανθίβολο;  Η λέξη ανθίβολο, από το ρήμα αντιβάλλω, είναι το χνάρι, το αποτύπωμα ενός εικαστικά αξιόλογου αρχετύπου και μνημονεύεται για πρώτη φορά σε κρητικό έγγραφο του 1560 (Μ. Βασιλάκη, 1995). Χριστός Παντοκράτωρ, τέλη 18ου-αρχές 19ου αι.  Η Έκθεση στην Ύδρα, οργανώνεται για πρώτη  φορά στην Ελλάδα, μετά από μια σειρά αντίστοιχων Εκθέσεων σε διεθνή Μουσεία την περίοδο 2007-2011, στο πλαίσιο του Προγράμματος για τη Συλλογή των Εικόνων Βελιμέζη.  Αξίζει να σημειωθεί ότι για την έκθεση υπήρξε ένα ιδιαίτερο ενδιαφέρον στο εξωτερικό. Σύμφωνα με τους οργανωτές της έκθεσης, οι ...

Την Τρίτη στις 13:00 στο Διαδικτυακό Ραδιόφωνο Pemptousia FM, στην εκπομπή "Θεανθρώπινη Σοφία", θα μιλήσει ο Γέροντας Μάξιμος Κυρίτσης, Ηγούμενος της Ι.Μ.Αγίου Διονυσίου Ολύμπου, με θέμα "Περί χαράς".

Την Τρίτη στις 11:00 στο Διαδικτυακό Ραδιόφωνο Pemptousia FM, στην εκπομπή "Νεώτερα Μουσικά Ρεύματα", ακούστε το τραγούδι "Through my father's eyes", της τραγουδίστριας, Holly Starr. Μέσα από τους στίχους του τραγουδιού περιγράφει τη θετική επιρροή του Χριστού στη ζωή του ανθρώπου και πώς αλλάζει τόσο ο τρόπος ζωής όσο και ο τρόπος σκέψης του ανθρώπου. Πώς πλέον ο άνθρωπος μπορεί να βλέπει πιο αισιόδοξα τα πράγματα, να ζει το παρόν και το επέκεινα, να ζει την πραγματική ελευθερία, να βρίσκει την πραγματική ομορφιά μέσα από τα μάτια του Θεού Πατέρα μας.   "Μέσα από τα μάτια του Πατέρα μου" Τόσες μέρες ακούω την φωνή μέσα στο κεφάλι μου Ποτέ δεν σκέφτηκα ότι θα μπορούσα να είμαι κάποιος που θα μπορούσε να παραπλανηθεί Θέλησα ο καθρέφτης ...

Το αντίδωρο και η διανομή του αποτελούν το επισφράγισμα της τέλεσης της Θείας Ευχαριστίας. Το αντίδωρο αποτελεί μικρό απότμημα του πρόσφορου, από το οποίο εξήγαγε ο λειτουργός και εναπέθεσε στο δισκάριο τον αμνό και τις λοιπές μερίδες (της Θεοτόκου, των εννέα Αγγελικών Ταγμάτων, των Αγίων, του επιχωρίου αρχιερέα, των ζώντων και κεκοιμημένων μελών της Εκκλησίας) κατά την ακολουθία της προσκομιδής.             Η διανομή του αντιδώρου αφορά όσους πιστούς δεν έλαβαν μέρος στο κοινό ευχαριστιακό ποτήριο. Αυτό διαφαίνεται και από την ετυμολογία του όρου (αντί + δώρο), όπου ως δώρο εννοούνται τα Τίμια Δώρα. Η σημασία του αντιδώρου είναι δευτερεύουσα, σε σύγκριση με την ανεκτίμητη ωφέλεια του πιστού από την μετάληψη των ευχαριστιακών Δώρων. Όμως, η αδυναμία των πιστών να μετέχουν στη ...

Ο Μιχάλης Ζάμπας τραγουδά σε εκδήλωση αφιερωμένη στη Δόμνα Σαμίου στο Κηποθέατρο Πρέβεζας «Γιάννης Ρίτσος». Τον συνοδεύουν οι μουσικοί Θοδωρής Γεωργόπουλος - κλαρίνο. φλογέρα, Μανώλης Καρπάθιος - κανονάκι, Παναγιώτης Ξυδέας - βιολί, Μιχάλης Ζάμπας - τραγούδι, λαούτο, Θανάσης Κάκκος - κρουστά Μικαέλλα Παπαχρυσάνθου - τραγούδι. %mpas%

Τα Νετρόνια Αναβιώνουν τις Πρώτες Ιδέες του Heisenberg για την Αρχή της Απροσδιοριστίας Όταν ο Heisenberg πρότεινε για πρώτη φορά την Αρχή της Απροσδιοριστίας, χρησιμοποίησε μια εκδοχή της νοητικής συσκευής που είναι σήμερα γνωστή ως μικροσκόπιο του Heisenberg, όπου ένα φωτόνιο χρησιμοποιείται για να μετρηθεί η θέση ενός ηλεκτρονίου. Το φωτόνιο σε αυτό το πείραμα σκέψης σκεδάζεται από το ηλεκτρόνιο και στη συνέχεια ανιχνεύεται. Ο Heisenberg τόνισε ότι σε μια τέτοια μέτρηση θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψιν και το σφάλμα το οποίο είναι ενσωματωμένο στη μέτρηση και αναφέρεται στο σημείο στο οποίο πραγματοποιήθηκε η μέτρηση, μια ποσότητα γνωστή ως “σφάλμα”, αλλά και η ενσωματωμένη στη διαδικασία απροσδιοριστία στο πώς θα μεταβληθεί η ορμή του ηλεκτρονίου εξαιτίας της σκέδασης, μια ποσότητα που ...

Σύλλη Ἰκονίου (γενική άποψη)   Περί τῆς ἱστορίας καί ἑλληνοφωνίας τῶν κατοίκων τῆς Σύλλης Ἰκονίου Ὅπως στό βιλαέτι τῆς Καππαδοκίας, ἔτσι καί σ᾿ ἐκείνο τῆς γειτονικῆς της Λυκαονίας, μέχρι τήν Ἀνταλλαγή τῶν Πληθυσμῶν τό 1924, δίπλα στούς ἑλληνικούς τουρκόφωνους πληθυσμούς, διεσώζοντο καί  κάποιες ἑλληνόφωνες νησίδες. Τέτοιες γιά παράδειγμα στήν Καππαδοκία ἦταν ὁρισμένα χωριά τῆς περιφέρειας Νίγδης, Νεαπόλεως καί Φαράσων. Ἀντίστοιχα, στό βιλαέτι τῆς Λυκαονίας, μία ἑλληνόφωνη κωμόπολη πού διετηρεῖτο μέχρι τήν Ἀνταλλαγή ἦταν ἡ Σύλλη, προάστιο τοῦ Ἰκονίου. Ἀπό τόν 11ο ἔως τόν 15ο αἰ. ἡ μικρασιατική ἐνδοχώρα συνταράσσεται ἀπό τά ἀλλεπάλληλα κύματα ἐπιδρομῶν καί αἱματοχυσίας πού προξενοῦν τά τουρκομογγολικά φύλα. Οἱ Σελτζοῦκοι μέ διαρκεῖς ἐπιθέσεις καί δηώσεις κυριεύουν τό 1077 τό Ἰκόνιο, ὅπου ἐγκαθιδρύουν τό Σουλτανᾶτο τοῦ Ρούμ (δηλαδή τό Βασίλειο τῶν Ἑλλήνων). ...