Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Ειδικότερα για την Εκκλησιαστική µουσική, όπως αυτή διαχρονικά παρουσιάζεται στον τόπο µας, θα µπορούσαµε να παρατηρήσουµε τα εξής. Στην Κέρκυρα παρουσιάζεται µια θαυµαστή ποικιλία στην εκκλησιαστική µουσική παράδοση που µε µία λέξη ονοµάζεται και ψαλτική. Γιατί η Εκκλησιαστική µουσική, η ψαλτική, είναι καθαρά λειτουργική µουσική και ξεχωρίζει από το κοσµικό τραγούδι αλλά ακόµη και από τα διάφορα θρησκευτικά άσµατα και τραγούδια που υπάρχουν και ακούγονται, όµορφα και έντεχνα, χωρίς όµως να έχουν λειτουργική αξία και χρήση. Στο πλαίσιο της εκκλησιαστικής µουσικής, παρατηρούµε ιστορικά την ανάπτυξη και εξέλιξη τριών κυρίως κλάδων της Εκκλησιαστικής Μουσικήςστο Νησί µας. Αρχικά η Ελληνική η γνωστή ως Βυζαντινή µουσική παράδοση και Ψαλτική. Αµέσως µετά το Εντόπιο Ψαλτικό ιδίωµα και τέλος η Ευρωπαϊκή πολυφωνία. Η Ελληνική Βυζαντινή Μουσική Παράδοση η οποία µαρτυρείται µέσα από την ιστορική πραγµατικότητα και την σχέση ...

Έχοντας δει τη γεωμορφολογία της Ασίας μπορούμε να καταλάβουμε αρκετά και για τους κατοίκους της, οι οποίοι διαμόρφωσαν τα κράτη που υπάρχουν σήμερα στην ήπειρο αυτή. Εκτός από μεγαλύτερη σε έκταση είναι η ήπειρος που έχει και τους περισσότερους κατοίκους. Εδώ υπάρχουν τα δύο πολυπληθέστερα κράτη του κόσμου, στα οποία ζει περίπου ο ένας στους τέσσερις κατοίκους του πλανήτη: η Κίνα και η Ινδία. Εδώ βρίσκεται όμως και μία από τις πιο αραιοκατοικημένες εκτάσεις, η Σιβηρία, στα βόρεια της Ασίας, που ανήκει στη Ρωσία. Οι κάτοικοι της δυτικής Ασίας, αυτοί που ζουν δυτικά και νότια των Ιμαλαΐων, ανήκουν στην ινδοευρωπαϊκή φυλή, ενώ αυτοί που μένουν στα ανατολικά, ανήκουν στην κίτρινη φυλή. Σ΄ όλα αυτά τα μέρη υπάρχουν εθνότητες οι οποίες, με τα ...

Συνεχίζουμε την εξέταση της έννοιας του δικαιώματος στο πλαίσιο της μελέτης του κ. Χρυσόστομου Χατζηλάμπρου για τη σχέση μεταξύ Απεργίας Πείνας και Νηστείας (προηγούμενο άρθρο: www.pemptousia.gr/?p=66059), παραθέτοντας τις διάφορες απόψεις που κατά καιρούς έχουν εκδηλωθεί. Τα δικαιώματα του ανθρώπου με τη σύγχρονη μορφή τους δεν συναντούνται ούτε στη Βίβλο, ούτε στην αρχαία ελληνική φιλοσοφία και το ρωμαϊκό δίκαιο, αν και παρατηρείται ότι οι κανόνες ζωής που συγκεντρώνονται στο Δεκάλογο (Έξοδος 20, 2-26` Λευϊτικόν 19, 11-18` Δευτερονόμιον 5 και 6) δεν εξαγγέλλουν μόνο υποχρεώσεις, αλλά και δικαιώματα που περνούν μέσα από την αγάπη για τον πλησίον. Η έννοια της κατ’ εικόνα Θεού δημιουργίας του ανθρώπου, στο Χριστιανισμό, εμπεριέχει την ιδέα της ισότητας και της ενότητα της ανθρώπινης ολότητας, αλλά βρίσκεται έξω από πολιτικές και νομικές ...

Ο όσιος Μέμνων ο θαυματουργός άφησε τον κόσμο για χάρη του Θεού και, αφού έζησε δικαίως και ευαρέστως με υπακοή και υποταγή, έγινε ηγούμενος σε ένα Μο­ναστήρι. Εκεί δε στο Μοναστήρι ο Όσιος άσκησε την πραότητα, την ταπεινοφροσύνη και την αγάπη. Για τούτο ο Θεός και τον τίμησε με το χάρισμα της θαυματουργίας. Πηγή:noctoc-noctoc.blogspot.gr/ Έχοντας λοιπόν ο Μέμνων το ξεχωριστό αυτό χάρισμα, έκαμε πολλά θαύματα. Ιδού μερικά: Όταν κάποτε κατέφθασαν ακρίδες στα χωράφια της Μονής, πήγε εκεί ο Άγιος και με την προσευχή του έδιωξε όλες τις ακρίδες, λες και τις κυνηγούσε φωτιά, και τις έπνιξε στο ποτάμι που περνούσε εκεί κοντά· επίσης, σε ένα άνυδρο τόπο έκαμε με την προσευχή του να αναβλύσει νερό, το οποίο και εξακολουθεί μέχρι σήμερα ...

Το Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα «Σπουδές στην Ορθόδοξη Θεολογία» της Σχολής Ανθρωπιστικών Σπουδών του Ελληνικού Ανοικτού Πανεπιστημίου διοργανώνει το Α΄ Επιστημονικό Συνέδριο, το οποίο θα πραγματοποιηθεί στην πόλη των Πατρών, στις 3 και 4 Μαΐου 2014, και στην αίθουσα διαλέξεων του Συλλόγου Ορθόδοξης Ιεραποστολής «Ο Πρωτόκλητος» (Πάτρα, Μιαούλη 68, τηλ: 2610.329737). Το Συνέδριο, παράλληλα, αφιερώνεται στον εξέχοντα εκπρόσωπο της Ορθόδοξης Θεολογίας, Σεβ. Μητροπολίτη Περγάμου κ. Ιωάννη (Ζηζιούλα). Όπως φαίνεται και από το Πρόγραμμα του Συνεδρίου, το οποίο παρατίθεται κατωτέρω, πρόκειται για μια πολύ ενδιαφέρουσα επιστημονική συνάντηση, με επιφανείς προσωπικότητες της σύγχρονης ελλαδικής Θεολογίας, και με μια άκρως επίκαιρη θεματική, που περιλαμβάνει όλο το φάσμα των κοινωνικών προκλήσεων που απευθύνει η τρέχουσα πραγματικότητα στη θεολογική σκέψη. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ  Α΄ ΣΥΝΕΔΡΙΑ ΣΑΒΒΑΤΟΥ (03-05-14) Προεδρείο: Δεσπότης Σωτήριος & Παπαθανασίου Αθανάσιος 10.25 Έναρξη Συνεδρίου από ...

Το σταμναγκάθι ή «κιχώριον το ακανθώδες» είναι ουσιαστικά μια άγρια ποικιλία ραδικιού. Η φύση έχει βάλει όλη της την τέχνη και όλη της τη σοφία για να δημιουργήσει αυτό το φυτό με τέτοιο τρόπο ώστε να μπορεί να επιβιώσει στις ποιο αντίξοες καιρικές συνθήκες, αλλά και από τις ορέξεις των χορτοφάγων θηλαστικών της Γης. Μπορούμε να το βρούμε στα χιονισμένα δύσβατα μέρη των ορεινών όγκων του Νομού Χανίων, αλλά και σε απόκρημνες ακρογιαλιές, να το χτυπάει το κύμα και να το θρέφει η αλμύρα της θάλασσας. Την ονομασία σταμναγκάθι την απόκτησε από το αγκάθι που το περιβάλλει και από τη χρήση που είχε αυτό στο στόμιο της στάμνας με το νερο τα παλαιότερα χρόνια. Διότι, τον παλιό καλό καιρό που οι άνθρωποι καθημερινά ...

Μια ξεχωριστή φιγούρα μάς παρουσιάζει η Εκκλησία μας αυτή την Κυριακή, την πρώτη μετά το Πάσχα. Είναι ο μαθητής του Χριστού, ο Απόστολος και άγιος Θωμάς. Ο «άπιστος» Θωμάς, όπως έχει παραμείνει στη λαϊκή έκφραση. Πώς, όμως, έχει προκύψει αυτή η αντίληψη; Πηγή:www.saint.gr Όλα, φυσικά, βασίζονται στην ευαγγελική διήγηση που αναφέρεται στη συνάντηση του αναστημένου Ιησού με το Θωμά. Η θεία οικονομία θέλησε ώστε ο Θωμάς να μην παρίσταται στην πρώτη συνάντηση που είχε ο Κύριος με τους υπόλοιπους μαθητές. Έτσι, όταν εκείνοι τον βρήκαν, του μετέφεραν τη συγκλονιστική εμπειρία που είχαν με τον ζωντανό και πάλι Δάσκαλό τους. Ο Θωμάς στάθηκε δύσπιστος σ’ αυτά που άκουγε. «Πώς είναι δυνατόν να συμβεί κάτι τέτοιο», αναρωτήθηκε. «Πώς γίνεται να ξαναζωντανέψει κάποιος που ...

Για μαθητές της Ε΄ και της Στ΄ τάξης Ο Αζίζ έχει ένα ορθογώνιο μαγικό χαλί με το οποίο κάνει βόλτες πάνω από την έρημο. Το Τζίνι, για να τον αφήσει να κάνει τη σημερινή του βόλτα, του έβαλε ένα πρόβλημα. Χώρισε το χαλί σε 7 τετράγωνες περιοχές, όπως δείχνει το σχήμα, Η πλευρά της περιοχής Α είναι 1 μέτρο και η πλευρά της περιοχής Β είναι 2 μέτρα. Μπορείς να βοηθήσεις τον Αζίζ να βρει πόσα τετραγωνικά μέτρα είναι το εμβαδό του χαλιού του; Γνωρίζεις πώς βρίσκουμε το εμβαδό ενός ορθογωνίου. Αφού κατανοήσεις καλά τα δεδομένα του προβλήματος, ακολούθησε τις οδηγίες που δίνονται, για να βρεις τη λύση του. Τότε ο Αζίζ θα μπορέσει να κάνει τη βόλτα του πάνω από την ...

Η «ηθική» της εικόνας, διαμορφώνοντας συνειδήσεις και συμπεριφορές, επηρεάζει και κατευθύνει ανθρώπους και λαούς. Είναι γνωστή η κριτική που έχει ασκηθεί κατά καιρούς στην λεγόμενη «κοινωνία του θεάματος», στο πολυπληθές τμήμα των παλαιοτέρων (λ.χ. της ρωμαϊκής κοινωνίας) αλλά και των συγχρόνων (λ.χ. της κοινωνίας των Μ.Μ.Ε.) κοινωνιών που ικανοποιείται από το θέαμα. Δυστυχώς τις περισσότερες φορές το θέαμα χαρακτηρίζεται από πράξεις υποβιβασμού, φανερού η συγκεκαλυμμένου, της ανθρώπινης αξιοπρέπειας. Επειδή γίνεται λόγος για τον «πολιτισμό της εικόνας», στην σημερινή κατάθεση θα διατυπώσω ορισμένες παρατηρήσεις πάνω σ’ αυτήν την νέα κυρίαρχη αντίληψη, τάση και πρακτική συμπεριφορά. Κατ’ αρχάς, οριζόμενη η σημερινή εικόνα δεν έχει σχέση με την ζωγραφική, θρησκευτική η κοσμική, τέχνη. Παρά το γεγονός ότι η σημερινή εικόνα είναι εν πολλοίς αποτέλεσμα τεχνικών ...

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Η΄ «Εξομολογήσομαί σοι, Κύριε, εν όλη καρδία»... «Εισέλθετε εις τας πύλας αυτού εν εξομολογήσει». (Ψαλμ. 148, 12). Ύστερα από δώδεκα ώρες ταξίδι κοπιαστικό, ο Θωμάς Ρυζκώφ, φθάνει μπροστά στη βαριά σιδερένια πόρτα του μοναστηριού! Είναι δειλινό σχεδόν! Μέσα στην ερημιά του δάσους, από ώρα είχε ακούσει τα σήμαντρα και τις καμπάνες του να κτυπούν για τον εσπερινό και το απόδειπνο. Ένας ψηλόλιγνος καλόγερος περίπου εξήντα χρόνων, άνοιξε αργά - αργά την βαριά πόρτα και τον υποδέχθηκε με χαμόγελο λέγοντας του; «Ευλογείτε τον Κύριον». Ο Θωμάς του φίλησε το χέρι και τον παρακάλεσε να ειδοποίηση τον ηγούμενο, τον αρχιμανδρίτη Τύχωνα Τιμοφέερ, ένα διακεκριμένο κληρικό, γνωστόν για την πολυμάθεια του και τον ασκητικό του βίον, αλλά και για το μεγάλο του ιεραποστολικό έργον στην Ιαπωνία ...

Τη αυτή ημέρα μνήμη των Αγίων Νεομαρτύρων των εν Σαμοθράκη μαρτυρησάντων ( † Απρίλιος 1835). Αυτοί οι Άγιοι Μάρτυρες του Χριστού, που αποκαλύφθηκαν πρόσφατα και υπήρξαν καλλίνικοι, ο Μανουήλ, ο Θεόδωρος, ο Γεώργιος και ο άλλος, ο νεώτερος Γεώργιος, είχαν πατρίδα το νησί Σαμοθράκη, ο Μιχαήλ, όμως, καταγόταν από την μεγαλόνησο Κύπρο, και μαρτύρησαν υπερήφανα κατά τον 19° αιώνα, γι’ αυτούς δε η μαρτυρία έχει ως εξής: Κατά το 1821, έτος κατά την διάρκεια του οποίου επαναστάτησε το ευγενές γένος των Ελλήνων ενάντια στους εξουσιαστές άπιστους Αγαρηνούς, σε πιο πικρή δουλεία περιήλθε και αυτό το νησί της Σαμοθράκης· διότι αυτοί, αφού εισέβαλαν από την Άβυδο και την Τένεδο και άλλους πάμπολλους τόπους, οι μαινόμενοι Αγαρηνοί, μεγάλο μέρος των κατοίκων της, από την ...

Ο όσιος πατήρ ημών Ευλόγιος ασκούσε το επάγγελμά του λιθοξόου σε χωρίο της Θηβαΐδος, επί βασιλείας Ιουστίνου Α' (518-527). Κάθε βράδυ, επιστρέφοντας στο χωριό μετά την εργασία του, αναζητούσε ταξιδιώτη ή μοναχό περαστικό και τον ικέτευε με επιμονή να καταλύσει στην ταπεινή του κατοικία. Αντάλλαζαν αδελφικό ασπασμό, ο Ευλόγιος ένιπτε τα πόδια του ξένου κατά μίμησιν Χριστού και του ετοί­μαζε φαγητό, αγοράζοντας τα τρόφιμα με την καθημερινή αμοιβή του. Μόλις τελείωνε το δείπνο, έρριχνε τα περισσεύματα στα σκυλιά, ώστε να μην μένει τίποτε για την επομένη, εμπιστευόμενος στην θεία Πρόνοια. Κα­τόπιν περνούσε ώρες συνομιλώντας με τον φιλοξενούμενό του για τα του Θεού και των αγαθών που επαγγέλλονται στον ουρανό. Μια φορά, παρείχε αβραμιαία φιλοξενία στον αββά Δανιήλ της Σκήτεως, και ο ...

Ο Άγιος Ιερομάρτυς Συμεών αναδείχθηκε διάδοχος του Αγίου Ιακώβου του Αδελφοθέου (+ 62 μ.Χ.), μετά την κατα­στροφή της Ιερουσαλήμ από τους Ρωμαίους, το έτος 70 μ.Χ. Κατά τον Ηγήσιππο ήταν υιός του Κλωπά, αδελφού του Ιωσήφ, και αδελφός του Ιούδα· κατ’ άλλη δε εκδοχή ήταν υιός του Ιωσήφ του Μνήστορος και αδελφός του Αγίου Ιακώβου του Αδελφοθέου. Ενώ επισκόπευε στην Ιερουσαλήμ, επί αυτοκράτορος Τραϊα­νού (98-117 μ.Χ.), διαβλήθηκε από τους αιρετικούς στον ύπατο Αττικό για τον αποστολικό του ζήλο. Ο Συμεών κατηγορήθηκε όχι από Χριστιανούς αιρετικούς, αλλά από Ιουδαίους. Η κατηγορία περιλάμβανε δύο σκέλη· το ένα ήταν ότι καταγόταν από το γένος Δαβίδ και το άλλο ότι ήταν Χριστιανός. Αφού συνελήφθη, εβασανίσθηκε σκληρά και στη συνέχεια οδηγήθηκε σε σταυρικό θάνατο, το έτος 107 ...

Όταν ξεκινάει το εξάμηνο, διαπιστώνω ότι οι φοιτητές μου δυσκολεύονται να περάσουν μερικές ώρες χωρίς να ελέγξουν ποιος τους έστειλε μήνυμα ή ποιος ανανέωσε την κατάστασή του στο Facebook. Πράγματι, τώρα βάζω στο πρόγραμμα της διδασκαλίας μου ότι δεν επιτρέπεται να στέλνουν μηνύματα κατά την διάρκεια του μαθήματος. Βέβαια μπορεί κάποιος να το θεωρεί αυτό αυτονόητο, αλλά στην πραγματικότητα, αν δεν το ανακοινώσω από πριν, θα προσπαθήσουν να το κάνουν. Κάποιοι από αυτούς έχουν αποκτήσει τέτοια δεξιοτεχνία που μπορούν να πληκτρολογήσουν ακόμα και μέσα από την τσέπη τους. Η απεγνωσμένη προσπάθειά τους να ικανοποιήσουν τον εθισμό τους, να στέλνουν συνεχώς μηνύματα και να είναι διαρκώς συνδεδεμένοι στο Facebook είναι μια πτυχή ενός πολύ μεγαλύτερου προβλήματος της κοινωνίας μας. Ποτέ ξανά στην ...

  %eboaaa%

Κατά τη διάρκεια του Απρίλη, αλλά και γενικότερα από τον Μάρτη μέχρι και τον Ιούνη γινόταν η διαδικασία παραγωγής και κατεργασίας του μεταξιού. Το εν λόγω μεταξειό είναι ένας συνδυασμός συνέργων  για την επεξεργασία του μεταξιού. Αποτελείται από ένα φούρνο με ενσωματωμένη λεκάνη, το οποίο απολήγει σε ένα χειροκίνητο κλωστικό εργαλείο (ανεμίδι, δουλάππι). Στη συνέχεια άπλωναν τα κουκούλια στον ήλιο για να πεθάνουν οι χρυσαλλίδες πριν προλάβουν να τα τρυπήσουν. Τα τρύπια κουκούλια αξιοποιούνταν επίσης, κλώθοντας κλωστή, την οποία ονόμαζαν κουκούλι. Ακολουθούσε ο διαχωρισμός των κουκουλιών, τα οποία θα άφηναν για τον σπόρο της επόμενης χρονιάς και των κουκουλιών, από τα οποία θα έβγαζαν το μετάξι. Τα δεύτερα τα έδιναν σε έναν ειδικό τεχνίτη, τον μεταξά. Στη συνέχεια ο μεταξάς έριχνε σιγά-σιγά ξερά κουκούλια ...

«Κατέβηκε» από τις άγριες πλαγιές των Σφακίων, για να καλλιεργηθεί στα πεδινά του Νομού Ηρακλείου και από κει να βρει το δρόμο του για τις αγορές της Ελλάδας και του εξωτερικού. Το πολύτιμο αγριόχορτο της Κρήτης καλλιεργείται, πιστοποιείται και κατακτά τις αγορές. Από μικρό παιδί έβλεπε να σκαρφαλώνουν σε δυσπρόσιτες πλαγιές του Ομαλού και σε βραχώδεις παραλίες, για να συλλέξουν το σταμναγκάθι, το «βασιλιά» των χόρτων της κρητικής διατροφής. Δέκα χρόνια πάνω στα βουνά, έμαθε κι εκείνος να αναζητά το καλύτερο σταμναγκάθι, να «ξεχωρίζει τον καλό σπόρο» και άρχισε να πειραματίζεται πάνω στην καλλιέργεια και στην αναπαραγωγή του. Σήμερα, ο κ. Μιχάλης Χαχλάκης καλλιεργητής και ο ίδιος, προμηθεύει με σπόρους την πρώτη και μεγαλύτερη ελληνική εταιρεία παραγωγής και διάθεσης σταμναγκαθιού στην Ελλάδα, ...

Πέρασμα εξωπλανήτη μπροστά από το άστρο του. Πριν από κάποιες λίγες δεκαετίες, η παρατήρηση και η μελέτη των πλανητών περιοριζόταν μόνο στους λίγους που βρίσκονται στο ηλιακό μας σύστημα. Τα τελευταία χρόνια όμως αποκτήσαμε τη δυνατότητα ανακάλυψης πλανητών και σε άλλα ηλιακά συστήματα. Μέχρι σήμερα έχουν ανακαλυφθεί εκατοντάδες πλανητών που περιστρέφονται σε διαφορετικά αστρικά συστήματα από το δικό μας. Οι τελευταίες εξελίξεις στο πεδίο αυτό είναι η παρατήρηση ενός πλανήτη σε ένα αστρικό σύστημα με δύο άστρα, καθώς βέβαια και οι ανακάλυψη των 16 υπερ-Γαιών, μια από τις οποίες πιθανόν να συντηρεί ζωή. Όσο περνάει ο καιρός τόσο περισσότερο συνειδητοποιούμε ότι στον Γαλαξία μας υπάρχει ένας τεράστιος αριθμός πλανητών, μεγάλων και μικρών. Περισσότεροι από 350 ερευνητές από όλο τον κόσμο συγκεντρώθηκαν στο ...