2015

«Να αρνηθούμε με όλη μας τη δύναμη την ηδονή της παρούσας ζωής και την οδύνη και θα απαλλαγούμε, παντελώς, από κάθε συλλογισμό των παθών και κάθε δαιμονιώδες κακούργημα. Διότι, εξ αιτίας της ηδονής, αποφεύγουμε την αρετή»(Μαξίμου Ομολογητού, Επτακόσια Κεφάλαια περί Θεολογίας, Εκατοντάς Γ, §52). Αυτό το οποίο χαρακτηρίζει τη χωρίς Θεό ανθρώπινη ζωή είναι η άγρια πάλη και μάχη του άσκοπου με το παράλογο με αποτέλεσμα τραγικό. Θύμα όλης της τραγικότητος ο ταλαίπωρος άνθρωπος. Αυτός σύρεται χωρίς οίκτο από τα όργανα του πόνου και του φόβου προς το τέρμα του, τον θάνατο, τον οποίον δημιούργησε επειδή χωρίσθηκε από τον Θεό, την αιώνιο ζωή και ευτυχία. Εάν ο φιλάνθρωπος Θεός δεν έδιδε τέρμα στον θάνατο και την αμαρτία που τον δημιουργεί, δεν ...

Το Τμήμα Μουσικών Σπουδών του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, διοργανώνει Συνάντηση με θέμα: Εξήγηση και Εξηγητές Διδάσκαλοι. Έξι επιστημονικές ανακοινώσεις θα κάνουν οι πανεπιστημιακοί καθηγητές: Γρηγόρης Στάθης, Θωμάς Αποστολόπουλος, Αντώνιος Αλυγιζάκης, Ιωάννης Λιάκος, Αχιλλέας Χαλδαιάκης και Μιχαήλ Στρουμπάκης. Γι’ αυτήν την σημαντική Βυζαντινομουσικολογική Συνάντηση η Πεμπτουσία μίλησε με τον Αναπληρωτή Καθηγητή Βυζαντινής Μουσικολογίας, στο Τμήμα Μουσικών Σπουδών, της Φιλοσοφικής Σχολής του ΕΚΠΑ, κ. Αχιλλέα Χαλδαιάκη. Αχιλλέας Χαλδαιάκης  Πεμπτουσία: Γιατί επιλέξατε τη Χάλκη ως τόπο διεξαγωγής της συνάντησης;  Α. Χαλδαιάκης: Το Τμήμα Μουσικών Σπουδών του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, αποφάσισε να διοργανώσει στην Κωνσταντινούπολη (κατά το τριήμερο Τετάρτη 1η έως Παρασκευή 3η Ιουλίου 2015) την 1η Ακαδημαϊκή Βυζαντινομουσικολογική Συνάντηση, υπό το θέμα: Εξήγηση και Εξηγητές Διδάσκαλοι. Ειδικότερα, αποφάσισε το μουσικολογικό αυτό γεγονός ...

Ευρώπη, τι εποίησά σοι, και τι μοι ανταπέδωκας; Αυτό το παράπονο κυκλοφορεί αυτές τις ημέρες στα χείλη των Ελλήνων. Τι σού έκανα, φίλη και συνεταίρε μου Ευρώπη, και μου συμπεριφέρεσαι με αυτό τον αναίσχυντο τρόπο; Τι κακό σού έκανα και κατά τι σε στεναχώρησα; Δεν σού έδωσα τον πολιτισμό, αυτόν για τον οποίο σήμερα καυχάσαι; Δεν σε έμαθα στην ευγενή άμιλλα και σού χάρισα τους Ολυμπιακούς αγώνες; Δεν σού έδειξα τον τρόπο πολιτισμού και δεν σού παρουσίασα μνημεία, όπως Παρθενώνες και Άγιες-Σοφιές, μπροστά στα οποία υποκλίνονται όλοι οι λαοί της γης; Δεν σού έδωσα τη γλώσσα της επιστήμης και της ιατρικής την οποία χρησιμοποιείς και ας μη είσαι βαθύς γνώστης της προελεύσεώς της; Δεν σού έδωσα παραδείγματα ανδρείας με το ...

Ιδιαιτέρως όσον αφορά την γλώσσα ως στοιχείο που συντηρεί την εθνική ταυτότητα του λαού, επισημαίνεται ότι ο θρησκευτικός ανθρωπισμός εκφράζεται με κείμενα τόσο σε λόγια, όσο και σε απλή γλωσσική μορφή, ανάλογα με τις εκάστοτε περιστάσεις. Πολλοί λόγιοι στα έργα η τα κηρύγματά τους, που οπωσδήποτε έχουν παιδευτικό χαρακτήρα, χρησιμοποιούν την απλή καθομιλουμένη, όπως για παράδειγμα ο Κύριλλος Λούκαρης, που εξήρε την αναγκαιότητά της για την κατανόηση των νοημάτων από τον απαίδευτο λαό: «Αν μιλούμε η αν διαβάζουμε και δε γροικούμε, είναι ωσάν να ρίχνομε τα λόγια μας εις τον άνεμο». Την ανάγκη όχι μόνο να εκφράζονται οι ιεροκήρυκες στην δημοτική, αλλά και να «μεταγλωττισθεί» σ’ αυτήν το ιερό Ευαγγέλιο τόνιζε κατ’ επανάληψιν ο ίδιος ιεράρχης προβαίνοντας μάλιστα στην μετάφραση της ...

Στη μελέτη του φιλολόγου κ. Ηρακλή Ψάλτη σχετικά με τα θέματα της αμαρτίας και της λύτρωσης στο έργο του Γ. Βιζυηνού, από την άποψη της Ορθόδοξης Θεολογίας (προηγούμενη δημοσίευση: http://bitly.com/1J35mTL), παρουσιάζεται η μυστηριακή μετάδοση της θείας χάρης και η κίνηση του ανθρώπου προς αυτήν. 2.2  Βάπτισμα, χρίσμα, μετάνοια Στην αρχή κάθε μεταμόρφωσης μας εν Χριστῷ στέκει η νήψη, δηλαδή  η κατάσταση της πνευματικής εγρήγορσης, που σχετίζεται με τη νηφαλιότητα και τη σωφροσύνη (ετυμ. νήψη < νήφω = είμαι νηφάλιος), γιατί, αν ο άνθρωπος δεν εισέλθει σε μια καθαρτική διεργασία, δεν μπορεί να «ανοίξει» ούτε προς την μεριά του Θεού, ούτε προς τη μεριά του πλησίον. Μένει κλεισμένος στο εγώ, γιατί δεν μπορεί να νιώσει τη Δωρεά της υιοθεσίας, για να τη δεχτεί πρέπει να καθαριστεί ο ...

Τον επόμενο χρόνο, στις 21 Ιουνίου του 765 μ.Χ. ο βασιλιάς εξεστράτευσε ξανά κατά των Βουλγάρων έχοντας μαζί του πλήθος πολεμικού στόλου αλλά καθώς τα πλοία έφτασαν στις ακτές του Αχελού φύσηξε δυνατός βόρειος άνεμος και σχεδόν όλα βυθίστηκαν, έτσι πνίγηκαν πολλοί άνθρωποι και ο βασιλιάς διέταξε να περισυλλεχθούν οι νεκροί και να θαφτούν. Μετά το πέρασμα δέκα ολόκληρων χρόνων ο αυτοκράτορας Κωνσταντίνος Ε΄ απέστειλε ξανά δυο χιλιάδες χελάνδια (πλοία) εναντίον της Βουλγαρίας. Όταν έφτασε στον Δούναβη, τους στρατηγούς των θεμάτων του ιππικού τους άφησε στις πεδιάδες, ελπίζοντας πως θα έμπαιναν στην Βουλγαρία, επειδή ο βουλγαρικός στρατός θα πολεμούσε με τον στόλο, τελικά ο βασιλιάς δείλιασε και υποχώρησε. Όμως από την άλλη πλευρά και οι Βούλγαροι φοβήθηκαν με αποτέλεσμα να στείλουν ...