2015

Το Βυζάντιο, η Ανατολική Ρωμαϊκή αυτοκρατορία, ήταν μια πολυπολιτισμική αυτοκρατορία, διαφόρων λαών και γλωσσών, που συν τω χρόνω –λόγω της δύναμης της ελληνικής γλώσσας– έγινε ελληνόφωνη. Η ελληνικότητα του Βυζαντίου ουσιαστικά έγκειται στη βαθμιαία υιοθέτηση από μεγάλο τμήμα του πληθυσμού της αυτοκρατορίας της ελληνικής γλώσσας, της ελληνικής παράδοσης και κυρίως της ελληνικής παιδείας. Είναι αδιαμφισβήτητο ότι δεν υπήρχε μια αμιγής φυλετική πληθυσμιακή σύνθεση στην αυτοκρατορία, ωστόσο από ένα σημείο και πέρα η γλώσσα ήταν πια μόνο η ελληνική, που υποκατέστησε τη λατινική, ενώ βαθμιαία κυριάρχησαν τα ελληνικά ήθη και έθιμα, η ελληνική παιδεία και τελικά σε μεγάλο μέρος του πληθυσμού η ελληνική συνείδηση. Δηλαδή, συν τω χρόνω έχουμε έναν βαθμιαίο εξελληνισμό της αυτοκρατορίας. Το Βυζάντιο παύει πια να είναι μόνο ελληνόφωνο ...

Η Τραβιάτα του Τζουζέπε Βέρντι είναι από τις πιο δημοφιλείς όπερες παγκοσμίως, και κρατάει μία πρώτη θέση στα λυρικά θέατρα. Η Τραβιάτα –δηλαδή η Παραστρατημένη– βασίζεται σε ποιητικό κείμενο του Φραντσέσκο Μαρία Πιάβε, το οποίο με τη σειρά του στηρίζεται στο έργο «Η Κυρία με τις Καμέλιες» του Αλέξανδρου Δουμά, υιού (μυθιστόρημα που εκδόθηκε το 1848). Είναι ένα σύγχρονο και τολμηρό θέμα για την εποχή του, που ο Βέρντι προσάρμοσε στις αντιλήψεις της ρομαντικής όπερας, δημιουργώντας μία από τις μεγαλύτερες ιστορίες αγάπης όλων των εποχών στο μελόδραμα. Η πρεμιέρα της όπερας που έγινε το 1853 στο θέατρο «Le Fenice» δεν είχε επιτυχία, διότι χλευάσθηκε πρώτα η πρωταγωνίστρια που είχε διαλέξει το θέατρο να ενσαρκώσει τον ρόλο, λόγω του ότι ήταν υπέρβαρη και δεν άρμοζε καθόλου στη λεπτεπίλεπτη ηρωίδα, τη ...

Ο Γέροντας Ιωσήφ ο Βατοπαιδινός, σε ομιλία του στην Ι.Μ.Μ.Βατοπαιδίου, μιλάει για το νόημα της περιεκτικής μετάνοιας.   %audio%

Μια μέρα καλοκαιρινή, ένα διψασμένο ελάφι έφτασε στη δροσερή πηγή του δάσους κι έσκυψε ανυπόμονα να πιει νερό. - Αχ, όλα καλά, αλλά  αυτά τα πόδια μου τ΄ αδύνατα δεκάρα δεν αξίζουν! Το ελάφι μας μονολογούσε κατσουφιάζοντας, καθώς καθρεφτιζόταν στα καθαρά νερά της πηγής. - Τα κέρατά μου όμως… υπέροχα! Στητά, μεγάλα, στολίδια μοναδικά στο κεφάλι μου! Παρηγορήθηκε το ελάφι μας και έλαμψε από περηφάνια. Όμως παρακαλούσε να του είχε δώσει ο Θεός πιο γερά και καλύτερα πόδια. Καθώς όμως κοιτούσε προσεκτικά τα κάλλη του στα διάφανα νερά, σφύριξε δίπλα του ένα βέλος… - Κυνηγοί! Τρεχάτε ποδαράκια μου! Αστραπή το ελάφι μας το έβαλε στα πόδια κι έτρεχε μ΄ όλη του τη δύναμη. Ώσπου στο τέλος κατάφερε και χώθηκε σ΄ ένα σύδεντρο, για να γλιτώσει. Όμως για ...

Έχοντας στο προηγούμενο άρθρο μας δώσει τον ορισμό της τηλεσύνδεσης, μιας ιδιόμορφης σχέσης που συνδέει – κλιματικά - δύο απομακρυσμένες περιοχές μεταξύ τους, προχωρούμε στην εξέταση της πιο γνωστή τηλεσύνδεση που επηρεάζει το κλίμα της Ευρώπης σε όλη τη διάρκεια του έτους: είναι η Ταλάντωση του Βόρειου Ατλαντικού (North Atlantic Oscillation-NAO), ένα διπολικό σχήμα που σχετίζεται με δύο αρνητικά συσχετισμένα κέντρα πάνω από τη Γροιλανδία και τον υποτροπικό Βόρειο Ατλαντικό. ΣΧΗΜΑ 1: Η τροχιά των υφέσεων κατά α) τη θετική και β) την αρνητική φάση της ΝΑΟ (πηγή: http://www.ldeo.columbia.edu/res/pi/NAO/). Η θετική φάση της ΝΑΟ χαρακτηρίζεται από ένα βαθύτερο χαμηλό της Ισλανδίας, έναν ισχυρότερο υποτροπικό αντικυκλώνα στο νότιο τμήμα του Βόρειου Ατλαντικού (υψηλό των Αζορών) και μία ενισχυμένη δυτική ροή κατά μήκος ...

Η Κύπρος μας! Ένα νησί στην άκρη της Μεσόγειος. Στην ανατολική εσχατιά της. Ένα πέτρινο καράβι που πορεύεται τη χρυσή μοίρα του ήλιου. Πατρίδα μας η Ελλάδα! Ένα άσπρο τρεχαντήρι ελληνικό ταξίδεψε στο Αιγαίο κι έφερε στο νησί τον Αγαπήνορα, τον Πράξανδρο, τον Τεύκρο. Μαγιά ήταν τούτα τα παλληκάρια! Κι από τότε η πυξίδα της καρδιάς μας δείχνει προς τη γαλάζια πατρίδα! Πόθος και καημός αγιάτρευτος η ένωση με τη Μάνα Ελλάδα! Το όμαιμον, το ομόγλωσσον και το ομόθρησκον. Σε όλους τους αγώνες του έθνους πάντοτε οι Έλληνες της Κύπρου έδιναν το παρόν τους, προσμένοντας ότι θα έρθει και η δική τους σειρά να ενσωματωθούν στον εθνικό κορμό. Κοιμόντουσαν κι έβλεπαν όνειρο τη λευτεριά τους. Ξυπνούσαν και την οραματίζονταν. Η ένωση έγινε η ...

Τι δηλοί, επομένως, ο μύθος, όπως τον είδαμε στην «εθνικιστική» πατριδολατρία και στις εσχατολογικές «εμμονές» του πατρός; Σημαίνει το αυτονόητο. Ότι ένας άγιος, ακόμη και τόσο φωτισμένος σαν τον όσιο Παΐσιο, δεν είναι ο αλάθητος Θεός. Είναι ένας άνθρωπος που διατηρεί την ελευθερία και τα χαρακτηριστικά της προσωπικότητάς του, τα οποία σέβεται σε απόλυτο βαθμό και ο ίδιος ο Κύριος. Στα σημεία αυτά μπορεί να εμφιλοχωρήσουν ανθρώπινα, άρα σχετικά και ατελή στοιχεία. Αυτό το έχουμε δει στα λάθη πολλών Αγίων, τα οποία μπορεί να είναι μικρά, ενδέχεται όμως να είναι και μεγάλα (βλ. τη χαρακτηριστική περίπτωση του ιερού Αυγουστίνου). Για τον όσιο Παΐσιο, όμως, θα λέγαμε με ασφάλεια ότι μακάρι και εμείς να κάναμε τα δικά του χαριτωμένα «λάθη» και ...