Κοιμήθηκε εν Κυρίω ο Άρχων Πρωτοψάλτης της Μ.τ.Χ.Ε. Ιωάννης Σωφρονιάδης (1933-2019), ένας από τους μεγάλους Πρωτοψάλτες της Θεσσαλονίκης, αυθεντικός εκφραστής του πατριαρχικού ύφους και επιστήθιος φίλος του Θρασυβούλου Στανίτσα. Ο μακαριστός ήταν Κωνσταντινουπολίτης στη καταγωγή, από τους παλαιότερους οφικιάλιους στη Θεσσαλονίκη και Καθηγητής Ιατρικής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Έψαλλε πολλά χρόνια δίπλα στο Άρχοντα Λυκούργο Πετρίδη στον Ι. Μητροπολιτικό Ναό Μεταμορφώσεως Καλαμαριάς, ως προσκεκλημένος σε άλλους Ναούς την Θεσσαλονίκης (αγ. Δημήτριο) αλλά και ως επίσημος προσκεκλημένος σε πάμπολλες πανηγύρεις σε όλη την Ελλάδα. Το σπάνιο φωνητικό χάρισμα και παραδοσιακές πατριαρχικές ερμηνείες του εκλιπόντος, είναι στοιχεία που θα θυμούνται οι παλαιότεροι και θα εμπνέονται οι νεότεροι ψάλτες. Η Θεσσαλονίκη χάνει ένα ακόμα λαμπρό ψαλτικό άκουσμα και το πατριαρχικό ύφος στερείται ένα μεγάλο ερμηνευτή του. ...
Εόρτια Χριστουγεννιάτικη Εκδήλωση του Ιερού Ναού Αγίου Παντελεήμονος Ιλισσού με την Χορωδία Συνδέσμου Ιεροψαλτών Αττικής «Ρωμανός ο Μελωδός και Ιωάννης ο Δαμασκηνός», η οποία πραγματοποιήθηκε στην Κυριακή 15 Δεκεμβρίου 2019.
Από τα ονόματα και τις επωνυμίες της Παλαιάς και Καινής Διαθήκης που αποδίδονται στον Μεσσία και Σωτήρα Θεάνθρωπο Κύριό μας Ιησού Χριστό, α) το όνομα Ιησούς (=σωτήρας) δεν δόθηκε στον σαρκωθέντα Θεό Λόγο από άνθρωπο, αλλά από τον Θεό Πατέρα. Η Παναγία Παρθένος Μαρία και ο μνήστορας Ιωσήφ πήραν εντολή από τον άγγελο να ονομάσουν Ιησούν το παιδί που επρόκειτο να γεννηθεί από αυτήν και εκ Πνεύματος Αγίου. Έτσι καλούσε και ο Κύριος τον εαυτό του και ο λαός τον Κύριο και αυτό το όνομα έγραψε ο Πιλάτος πάνω στον σταυρό. β) Το όνομα Χριστός που προέρχεται από την Π. Δ. είναι η ελληνική απόδοση του εβραϊκού ονόματος Μασίαχ (=κεχρισμένος, από το ρήμα μασάχ) και σε ελληνική μετάφραση Μεσσίας, όνομα αποδιδόμενο στη ...
Η ανάγκη της απεικόνισης δεν είναι φαινόμενο μόνον του καιρού μας. Το γεγονός είναι πώς στην εποχή μας, η ανάγκη για απεικόνιση έχει πρωταρχική σημασία σε όλους τους τομείς της καθημερινότητας. Το ότι όμως οι άνθρωποι, από τις πρώτες κιόλας περιόδους του πολιτισμού μας, αισθάνθηκαν την ανάγκη να απεικονίσουν, ξεκινώντας ήδη από τους τοίχους των σπηλαίων όπου είχαν βρει καταφύγιο, αποδεικνύει πώς η αίσθηση της όρασης κατέχει πρωταρχική θέση στην ανθρώπινη έκφραση αλλά και στην κατανόηση του κόσμου που μας περιβάλλει. Τα θρησκευτικά θέματα αποτελούσαν ανέκαθεν προσφιλή θέματα στην εικαστική τέχνη. Ο Χριστιανισμός δεν εμπόδισε αυτήν την ανάγκη. Αντίθετα, προσέφερε στην εικαστική έκφραση νέα θεματολογία με συναρπαστική πλοκή και βαθιά πνευματικότητα. Η Γέννηση του Χριστού απετέλεσε ένα διαρκές εικαστικό μοτίβο σε Ανατολή ...
Ο Δημήτριος Σταθακόπουλος, Δρ. Κοινωνιολογίας της Ιστορίας Παντείου Πανεπιστημίου, Νομικός, Διπλ. Βυζαντινής Μουσικής μιλάει για στην Πεμπτουσία για το Άγιο Δωδεκαήμερο, με αφορμή το κοσμικό πνεύμα των εορτών, ως μία περίοδος κατανάλωσης και «εικονικής» χαράς. Ο κ. Σταθακόπουλος αναφέρεται στο νόημα των Χριστουγέννων στη σύγχρονη κοινωνία.
Ξεχασμένος από το χρόνο, είχε ξεμείνει ολομόναχος, εκεί στις πέρα παραλίες, να αγναντεύει και να χάνεταιστη θάλασσα, ήταν τα χρώματα τόσο έντονα και αληθινά, μπλε, τιρκουάζ, πορτοκαλί, όλα τόσο φορτωμένα από μπογιά, τόσο απλόχερα, που άφησε για λίγο τον πολύτιμο, λευκό κρύσταλλο μακριά από την φροντίδα του. Ξέμεινε να τα κοιτά, να τα θαυμάζει και να ρουφά αχόρταγα, λίγο από το χρώμα, εκείνο που χανόταν άπληστα μέσα στο πέλαγος. Ρουφηγμένος από εκείνες τις ίδιες θαλασσινές θίνες, σκληρές ριπές αέρα, γέμιζαν άμμο την διάφανη ψυχή, τριγυρνούσε για αιώνες πάνω στο νησί, επαναλαμβάνοντας τις ίδιες κινήσεις με την παλιά εποχή που φορούσε εκείνη τη περιορισμένη μαλακή σάρκα, το σώμα του. Ανέβηκε ξανά στη βάρκα και τράβηξε ίσα για το μικρό, γυμνό και ξερό νησάκι, ...
«Άγγελοι και άνθρωποι, πνευματικώς πανηγυρίσωμεν, ότι Θεός εν σαρκί επέφανε» (Ιδιόμελον Λιτής Εσπερινού Χριστουγέννων) Αδελφοί και Πατέρες, χαίρετε εν Κυρίω πάντοτε· Είπε κάποιος πως όταν οι άνθρωποι παύσουν να αισθάνονται την ανάγκη της εορτής, τότε θα έχουν πεθάνει πνευματικά. Οι άνθρωποι, πράγματι, ζουν και αισθάνονται την πίστη τους στις εορτές. Τα καλύτερα και τα αγιότερα ήθη των ορθοδόξων λαών και μάλιστα του δικού μας Ελληνικού λαού είναι συνδεδεμένα με τις εορτές της Εκκλησίας· με τις εορτές των μεγάλων γεγονότων της πίστεως και της τιμής προς τα πρόσωπα της Εκκλησιαστικής ιστορίας. Π.χ. το γεγονός της γεννήσεως του Κυρίου το βιώνουμε με πολλούς τρόπους. Οι Ευαγγελιστές μας το περιγράφουν με μια καταπληκτική λιτότητα, «ο Λόγος σαρξ εγένετο και εσκήνωσεν εν ημίν», οι υμνογράφοι με τα ...
Εισήγηση του Νικόλαου Γκουράρου, Διευθυντή του Ινστιτούτου «Άγιος Μάξιμος ο Γραικός» και του Διαδικτυακού Περιοδικού ΠΕΜΠΤΟΥΣΙΑ, στο 2ο Διεθνές Συνέδριο Ψηφιακών Μέσων και Ορθόδοξης Ποιμαντικής, που πραγματοποιήθηκε από τις 18 εως τις 21 Ιουνίου 2018 στην Ορθόδοξη Ακαδημία Κρήτης υπό την αιγίδα του Παναγιωτάτου Οικουμενικού Πατριάρχου κ.κ. Βαρθολομαίου.
Η θαυματουργή εικόνα του αγίου Στεφάνου, που βρίσκεται στο ομώνυνο παρεκκλήσι στο κονάκι της Μονής Διονυσίου στις Καρυές του Αγίου Όρους. (Επιμέλεια, διασκευή Στέλιος Κούκος) Γράφει ο Μοναχός Λάζαρος Διονυσιάτης στο βιβλίο του “Διονυσιάτικαι διηγήσεις”: Όταν κατέβηκε από τις Καρυές στο μοναστήρι ο άγιος Καθηγούμενος αρχ. Γαβριήλ, όπου είχε μεταβεί για την Διπλή Ιερά Σύναξη, που συγκλήθηκε από την Ιερά Κοινότητα, μας διηγήθηκε την εμφάνιση του αγίου Πρωτομάρτυρος Στεφάνου, η οποία έγινε στο ναΐδριο του Αντιπροσωπείου (κονάκι) ως εξής. Την περασμένη Κυριακή 14 Ιουλίου, εορτή του Οσίου Πατρός ημών Νικοδήμου του Αγιορείτου, ο αντιπρόσωπος της Μονής προσκάλεσε τον ευλαβέστατο ανάμεσα στους Ιερομονάχους, π. Νικόστρατο, ο οποίος ήταν και αυτός αντιπρόσωπος της δικής του Μονής, δηλαδή της σεβασμίας αδελφής Μονής του Αγίου Παντελεήμονος ...
Το σημερινό ευαγγέλιο είναι συνέχεια εκείνου, που ακούσαμε την ημέρα των Χριστουγέννων και αναφέρεται στη φυγή του «παιδίου Ιησού», της Παναγίας Μητέρας Του και του Ιωσήφ στην Αίγυπτο, επειδή ο Ηρώδης σχεδίαζε να θανατώσει τον Ιησού. Ο Ηρώδης δεν δέχεται τον Χριστό. Το όνομα Ιησούς, που νικά δαίμονες, τον ενοχλεί. Γι’ αυτό με τη γέννησή Του «εταράχθη» (Ματθ. 2, 3). Άκουσε για τον Χριστό από τους Μάγους, αλλά δεν άλλαξε. Ήταν ως να μην άκουσε. Ήταν εγωιστής, φίλαυτος, σκληρόκαρδος και σκληροτράχηλος. Δεν ήταν άξιος της σωτηρίας, που έφερε ο Χριστός. Ζούσε «κατά σάρκα». Ήταν δούλος των επιθυμιών του και ήθελε να φανεί δυνατότερος του Χριστού, γι’ αυτό και τον καταδιώκει. Ήταν όργανο του διαβόλου, που τον οδήγησε στον πυθμένα της κακίας, ...
Ένα εξαιρετικό τραγούδι λέει για τα Χριστούγεννα: “γιορτάζω για ν᾽αλλάξουμε οριστικά” (Φ. Δεληβοριάς). Είναι ίσως μία από τις πιο εμπνευσμένες προτροπές για το νόημα της μεγάλης γιορτής της πίστης μας όχι μόνο για τον καθέναν προσωπικά, αλλά και για όλη την οικογένεια. Γιατί ο Χριστός μετά δυσκολίας συναντιέται με τον καθέναν μας στον ορυμαγδό της κατανάλωσης που καθιστά τα Χριστούγεννα την πλέον εμπορική εορτή του χρόνου, στην καταιγίδα των εικόνων με την οποία τηλεόραση και ταινίες θέλουν να μας πείσουν ότι η γιορτή εξαντλείται στο ανθρωποκεντρικό περιεχόμενό της. Ο έρωτας, τα δώρα, η τρυφερότητα του οικογενειακού τραπεζιού και η αφθονία του κυρίως, λίγη φιλανθρωπία για το καλό, ταξίδια, μικρότερες ή μεγαλύτερες περιπέτειες εντοπίζουν το νόημα της εορτής στα ίδια. “Ήρθε ...
Ο Σαράντος Σακελλάκος, Εικαστικός, Φωτογράφος, Δημιουργός Ηχοραμάτων μιλάει στην Πεμπτουσία για μία διαδρομή κάλλους και πνευματικότητας μέσω της φωτογραφικής τέχνης.
Στις αρχές του 20ου αιώνα, η ελληνική τέχνη δέχεται την έντονη επιρροή του μοντερνισμού ενώ παρατηρείται μια αναμόχλευση θεμάτων σχετικών με την παράδοση και την ελληνικότητα. Νέοι δημιουργοί έρχονται στο προσκήνιο. Είναι η περίφημη Γενιά του ’30 που αναζητεί τα χαρακτηριστικά της ελληνικότητας και τα συνδυάζει με τις κατακτήσεις της ευρωπαϊκής καλλιτεχνικής πρωτοπορίας. Ο Κωνσταντίνος Παρθένης είναι μια από τις πιο σημαντικές μορφές της ελληνικής ζωγραφικής. Με την καλλιτεχνική του δημιουργία ολοκληρώνεται ουσιαστικά η υπέρβαση των συντηρητικών ακαδημαϊκών τάσεων, δηλαδή η ρήξη με το καλλιτεχνικό κατεστημένο του Μονάχου. Με τον Παρθένη, επιβάλλεται πλέον το δικαίωμα του καλλιτέχνη να αναζητά τρόπους ολοκλήρωσης της προσωπικής εκφραστικής του γλώσσας. Ο Παρθένης απέδωσε με μορφοπλαστική ελευθερία στοιχεία βυζαντινού ιδιώματος. Το βλέπουμε καθαρά στο έργο του ...
Η έλευση του Κυρίου μας Ιησού στον κόσμο αποτελεί μια από τις λιγοστές ανάπαυλες χαράς που δοκίμασε το ταλαίπωρο ανθρώπινο γένος στο διάβα της ιστορίας του. Αυτή είναι αποτυπωμένη στον αγγελικό άγγελμα της Γεννήσεως στους απλοϊκούς ποιμένες της Βηθλεέμ: «ιδού ευαγγελίζομαι υμίν χαράν μεγάλην, ήτις έσται παντί τω λαώ, ότι ετέχθη υμίν σήμερον σωτήρ, ος εστι Χριστός Κύριος» (Λουκ.2,12). Το ίδιο αποτυπωμένη είναι και στη θεσπέσια χριστουγεννιάτικη υμνολογία της Εκκλησίας μας: «Ευφραίνεστε δίκαιοι, ουρανοί αγαλλιάσθε, σκιρτήσατε τα όρη Χριστού γεννηθέντος» (1ο τροπ. των αίνων). Κι’ αυτό διότι ο απόλυτα αγαθός Θεός της αγάπης και του ελέους δεν άφησε το πλάσμα Του αιώνια καταδικασμένο στην επήρεια του κακού και στη φθορά της αμαρτίας, αλλά έστειλε το μονάκριβο Υιό Του, να λυτρώσει ...
