«Το άρωμα “Λευκόνοικο” απεικονίζει το φορεματάκι που φορούσα στις 14 Αυγούστου του ’74, ημέρα που φύγαμε πρόσφυγες»

Η Γιώτα Ζιγκή είναι το δημιουργικό μυαλό και η ψυχή πίσω από το Μυρωδικόν, μέσα από το οποίο μετουσιώνει τη μνήμη και την παράδοση της Κύπρου σε ξεχωριστές οσφρητικές εμπειρίες. Η ίδια αφηγείται στη CITY πώς η αγάπη της για την ιστορία του τόπου μας εξελίχθηκε σε ξεκάθαρη αποστολή: να κλείσει την Κύπρο σε μικρά μπουκαλάκια αρώματος!

Στο Μυρωδικόν, οι ιστορίες αποκτούν υφή, τα βότανα και οι αφηγήσεις γίνονται έμπνευση και η νοσταλγία μετατρέπεται σε δημιουργία. Η Γιώτα Ζιγκή μπήκε στον κόσμο του αρώματος σχεδόν ακούσια, ακολουθώντας ένα κάλεσμα που ωρίμαζε μέσα της για χρόνια, μέχρι που έγινε ανάγκη έκφρασης και ταυτότητας, και τελικά σκοπός – να κλείσει την Κύπρο σε μικρά μπουκαλάκια. Με τα δικά της λόγια ξετυλίγεται το νήμα αυτής της διαδρομής:

 

Ένα βιβλίο και ένα όνειρο

Όσο κι αν ακούγεται σαν παραμύθι, η ιστορία του Μυρωδικόν είναι καθόλα αληθινή, και πάει πίσω μέχρι τα παιδικά μου χρόνια, στην ηλικία των 10 ετών – τότε βέβαια δεν περνούσε από το παιδικό μυαλό μου ότι θα μεγάλωνε μαζί μου και θα έπαιρνε σάρκα και οστά 40 χρόνια μετά. Ήταν Δεκέμβριος του ’74, όταν οι γονείς μου μού χάρισαν για τα γενέθλιά μου το βιβλίο του Βίκτωρος Ουγκώ «Οι Άθλιοι». Ένα βιβλίο το οποίο με σημάδεψε σε τέτοιο βαθμό, που ήθελα πάρα πολύ να γνωρίσω τη Γαλλία. Οι παραστατικές εικόνες με τους ήρωές του και οι «μυρωδιές» των στενών σοκακιών της Γαλλίας ζωντάνευαν πολύ συχνά μες στα παιδικά μου όνειρα. Και κάπου εκεί έμεινε όνειρο…

Πέρασαν δύσκολα χρόνια στην πορεία αμέσως μετά την προσφυγιά, ώσπου έφτασα στην ηλικία των 20 και πήρα την πρώτη μου δουλειά. Ήταν στο αεροδρόμιο της Λάρνακας, σε έναν μεγάλο γαλλικό οίκο αρωμάτων. Κι ήταν τότε που χρειάστηκε να ταξιδέψω για το πρώτο εκπαιδευτικό σεμινάριο στη Γαλλία και συγκεκριμένα στο Παρίσι! Στην πόλη που ήταν κλειδωμένη μες στα παιδικά μου όνειρα, έμελλε να ζήσω σαν από θαύμα όλα όσα ονειρευόμουν από παιδί! Το πρώτο ταξίδι ακολούθησε κι ένα δεύτερο, κι ένα τρίτο, όλα για σκοπούς εκπαίδευσης με θέμα το άρωμα.

Η Κύπρος με την ιστορία της ήταν παρούσα σε όλη αυτήν την πορεία, μα θα σταθώ μόνο σε δύο προορισμούς που έμελλε να με επηρεάσουν μεταγενέστερα. Πρώτα, η πόλη Πουατιέ, γενέτειρα των βασιλέων της Κύπρου κατά τα μεσαιωνικά χρόνια. Οι Λουζινιανοί ρηγάδες και οι ρήγαινες που διαμόρφωσαν την ιστορία του νησιού μας, και που το οικόσημο της πόλης τους το συναντούμε σε πολλά μεσαιωνικά μνημεία στην Κύπρο. Μετά, είναι η πόλη Γκρας στη νότια Γαλλία, η καρδιά της γαλλικής αρωματοποιίας, όπου στεγάζονται μουσεία της τέχνης του αρώματος. Εκεί φυλάσσονται αρχαία ευρήματα, δοχεία, μπουκαλάκια αρωμάτων της ευρύτερης περιοχής της ανατολικής Μεσογείου.

Η Κύπρος ως νότα βάσης

Η Κύπρος διαδραμάτισε σημαντικότατο ρόλο στην αρωματοποιία, από τα αρχαία χρόνια. Στο νησί μας ανακαλύφθηκε ίσως το αρχαιότερο αρωματοποιείο στον κόσμο. Γίνονταν, επίσης, εξαγωγές αρωμάτων από την Κύπρο προς την Ευρώπη κατά τον Μεσαίωνα. Το 1917, ο Γάλλος αρωματοποιός Φρανσουά Κοτύ επισκέφτηκε την Κύπρο και, ενθουσιασμένος από τις μυρωδιές της, επιστρέφοντας στη Γαλλία δημιούργησε το άρωμα Chypre De Coty.

Μυρωδικόν και ιστορία είναι για μένα συγκοινωνούντα δοχεία. Μυρωδιά δεν είναι τίποτε άλλο από το πρώτο μας ερέθισμα καθώς γεννιόμαστε και αποτελεί την πρώτη σύνδεση του Εγώ με το «έξω από εμάς». Και διαμορφώνεται καθώς μεγαλώνουμε ανάλογα με τα βιώματα και τα θέλω μας, δημιουργεί αναμνήσεις, θύμησες, ακόμη και τον ίδιο τον πολιτισμό μας.

Έχει άρωμα η ιστορία;

Η ιστορία της Κύπρου μυρίζει υπέροχα! Και το Μυρωδικόν, αυτό είναι που θέλει να μεταφέρει στον κόσμο. Η Ανεράδα του σπουδαίου μας ποιητή Βασίλη Μιχαηλίδη είναι ανάλαφρη και δροσερή σαν τα κρύα νερά των ποταμών και των πηγών. Ο χρυσός κάμπος της Μεσαορίας απλώνει τη μυρωδιά των φρεσκοκομμένων σταχιών μέσα στην κάψα του καλοκαιριού. Η Αροδαφνούσα, η ευγενική και καλοσυνάτη ρήγαινα από τη Χούλου της Πάφου, είναι στολισμένη με γιασεμιά και κρίνα. Ο αφρός της θάλασσας εκεί στην Πέτρα του Ρωμιού, αλμυρός και δροσερός, γέννησε τη θεά του Έρωτα… Ο έρωτας του Πυγμαλίωνα για τη Γαλάτεια, η Κυρά του Κύκκου, το Μπέλλαπαϊς και πολλές άλλες… Μπορούμε να διηγούμαστε και νοερά να μυρίζουμε τις ιστορίες, ώρες ατελείωτες. Γιατί η ιστορία μας πάει ώς τα βάθη των αιώνων.

Το Μυρωδικόν με σάρκα και οστά

Η διαδικασία της δημιουργίας του Μυρωδικού γεννήθηκε μέσα από αυτήν την αγάπη για την ιστορία του τόπου μας. Κι είναι μία επίπονη διαδικασία, η οποία πρέπει να «παντρέψει» την ιστορία του ονόματος του αρώματος ή του χαρακτήρα του ήρωα της συγκεκριμένης ιστορίας, μαζί με τη μυρωδιά, η οποία θα πρέπει να πηγάζει μέσα από αυτά και την οποία θα βρούμε σε δεύτερο χρόνο.

Όταν ήρθε η ώρα να μιλήσουμε για όλα αυτά μέσα από το Μυρωδικόν, κι όταν δειλά-δειλά προβάλαμε το εγχείρημα μας στον κόσμο πριν από 4 χρόνια, τα συναισθήματα που εισπράξαμε ήταν απίστευτα! Πήραμε τόση αγάπη και συγκίνηση, που μας έδωσαν δύναμη και συνεχίζουμε. Κύπριοι αλλά και ξένοι έδειξαν μεγάλο ενδιαφέρον για την ιστορία της Κύπρου, πολλοί δε, μάς ζήτησαν να φτιάξουμε άρωμα που να αφορά τις δικές τους περιοχές και τις ιστορίες τους. Το άρωμα «Λευκόνοικο» είναι επετειακό για τα 50 χρόνια από το δίδυμο έγκλημα του ’74 και απεικονίζει το φορεματάκι που φορούσα στις 14 Αυγούστου, ημέρα που φύγαμε πρόσφυγες. Είναι για μένα η πιο πονεμένη ιστορία που έζησα και κουβαλάω μες στην ψυχή μου, γι’ αυτό και ήθελα να μείνει μέσα από το Μυρωδικόν. Για να το «ντύσω» διάλεξα – τι άλλο; – μια μυρωδιά γλυκιάς νοσταλγίας….

Αυτήν τη στιγμή βρισκόμαστε στη διαδικασία διαλογής νέων μυρωδιών σε συνεργασία με Γάλλους αρωματοποιούς, ώστε να έχουμε άριστη ποιότητα και μεγαλύτερη γκάμα, λόγω του ότι δυστυχώς η Κύπρος δεν διαθέτει τις πρώτες ύλες κατασκευής αρωμάτων.

Το Μυρωδικόν δοκιμάστηκε, αγκαλιάστηκε, αγαπήθηκε, κι ελπίζουμε ότι θα συνεχίσει να φέρνει κοντά σας κι άλλες αρωματισμένες κυπριακές ιστορίες από τους μύθους και τις παραδόσεις μας.

city.sigmalive.com