Πεμπτουσία

Η Γλώσσα των κειμένων της Ορθοδόξου λατρείας στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Δύο Προγράμματα εξ αποστάσεως Επιμόρφωσης   Στο χειμερινό εξάμηνο του ακαδημαϊκού έτους 2017-2018 θα υλοποιηθούν και πάλι στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και στο πλαίσιο της Δομής Δια βίου Εκπαίδευσης δύο προγράμματα εξ αποστάσεως επιμόρφωσης, που αφορούν τη γλωσσική προσέγγιση και την κατανόηση των κειμένων της λατρείας. Επιστημονικά υπεύθυνη είναι η καθηγήτρια του τμήματος Θεολογίας Άννα Κόλτσιου-Νικήτα και διδάσκουν καθηγητές των Τμημάτων Θεολογίας, Φιλολογίας και Μουσικών Σπουδών από το ΑΠΘ και το ΕΚΠΑ. Ι. «Η γλώσσα των ελληνικών λειτουργικών κειμένων της Ορθοδόξου Εκκλησίας» Το επιμορφωτικό πρόγραμμα προσφέρει βασικές γνώσεις γραμματικής, συντακτικού και λεξιλογίου και μεταφραστικές ασκήσεις σε κείμενα αποκλειστικά λειτουργικά. Στόχος του προγράμματος είναι η κατανόηση της γλωσσικής «ταυτότητας»  των λειτουργικών κειμένων και η ...

Αν κάποιος ζητούσε ένα βιογραφικό του παπα-Εφραίμ, αυτό δεν θα είχε να του προσφέρει ιδιαίτερα εντυπωσιακά γεγονότα. Ο Ευάγγελος Παπανικήτας, αυτό ήταν το κοσμικό του όνομα, γεννήθηκε στις 6 Δεκεμβρίου του 1912, ανήμερα του Αγίου Νικολάου στο Αμπελοχώρι της Βοιωτίας. Στη Θήβα τελείωσε το Δημοτικό και το εξατάξιο Γυμνάσιο, ενώ το 1933 πήγε στο Άγιον Όρος στην Καλύβη του Αγίου Εφραίμ στα Κατουνάκια. Το 1934 παίρνει ρασοευχή, ενώ το 1935 έλαβε το Μεγάλο και Αγγελικό Σχήμα και ονομάστηκε Εφραίμ Μοναχός. Την επόμενη χρονιά χειροτονήθηκε Διάκος και Παπάς. Στην ίδια Καλύβη άφησε και την τελευταία του πνοή στις 14/27 Φεβρουάριου 1998. Ωστόσο, αυτό που ήταν ο παπα-Εφραίμ δεν μπορεί να περιγραφεί και να προσδιοριστεί στα όρια οποιουδήποτε βιογραφικού σημειώματος. Μεγάλα γεγονότα που ...

Ο Άγιος Άνθιμος ο Κουρούκλης γεννήθηκε το 1727 στο Ληξούρι Κεφαλληνίας από τον Ιωάννη και την Ατζουλέτα Κουρούκλη. Στην ηλικία των 7 ετών η φοβερή αρρώστια της ευλογιάς που ταλαιπωρεί την Παλλική προσέβαλε τον μικρό Αθανάσιο με αποτέλεσμα να τυφλωθεί. Η μητέρα του κατά την ευλογημένη συνήθεια της εποχής τελεί «σαρανταλείτουργο» και στην τεσσαρακοστή λειτουργία στην προσφώνηση του ιερέως «Μετά φόβου Θεού…» ο μικρός νοιώθει το φως και αποκαθίσταται η όρασή του από τον δεξιό οφθαλμό. Το σπήλαιο όπου ασκήτευσε ο Άγιος (Φωτος: Γεράσιμου Γαλανού) Ακολουθεί για μικρό διάστημα το επάγγελμα του πατέρα του ως ναυτικός και φθάνει στη Κωνσταντινούπολη. Η ισχυρά κλήση, όμως της θείας Χάριτος συντονισμένη με την φυσική κλίση τον οδηγεί να λάβει την απόφαση να αφοσιωθεί εξ’ ...

Όμως, υπάρχουν ενέργειες του Ηρακλείου που καταδεικνύουν ολοφάνερα την ελληνική εθνική του συνείδηση, και αυτές δεν είναι άλλες από την αλλαγή του βασιλικού τίτλου, από «Αύγουστος», «Καίσαρ», «Αυτοκράτωρ», «Φλάβιος» σε «Πιστός ἐν Χριστῷ Βασιλεύς», η επισημοποίηση της ελληνικής γλώσσας, και η αλλαγή του ονόματος της γυναίκας του, από Φαβία στο ελληνικότερο Ευδοκία. Σχετικά με την αλλαγή του βασιλικού τίτλου, έχουν διατυπωθεί απόψεις ότι «η χρήση του τίτλου αυτού ανάγεται στην υποταγή του μοναδικού ηγεμόνα, στον οποίο δήθεν οι Βυζαντινοί αναγνώριζαν τον τίτλο του βασιλέως εκτός από τον δικό τους αυτοκράτορα», γεγονός που δείχνει κατά ορισμένους μελετητές την αρμενική καταγωγή του Ηρακλείου, διότι υιοθέτησε έναν ανατολικό τίτλο. Σαφώς, αυτές οι απόψεις δεν ισχύουν, όπως εμπεριστατωμένα απέδειξε ο Ostrogorsky, γιατί οι Έλληνες ...

Μια άλλη φορά άκουγα στην εκκλησία την ανάγνωση των προφητειών του Ησαΐα, και στις λέξεις «Λούσασθε και καθαροί γίνεσθε» (Ησ. α' 16) σκέφτηκα: «Μήπως η Παναγία αμάρτησε ποτέ, έστω και με το λογισμό;». Και, ω του θαύματος! Μέσα στην καρδιά μου μια φωνή ενωμένη με την προσευχή πρόφερε ρητώς: «Η Θεοτόκος ποτέ δεν αμάρτησε, ούτε καν με την σκέψη». Έτσι το Άγιο Πνεύμα μαρτυρούσε στην καρδιά μου για την αγνότητά Της. Εν τούτοις κατά τον επίγειο βίο Της δεν είχε ακόμα την πληρότητα της γνώσεως και υπέπεσε σ’ ορισμένα αναμάρτητα λάθη ατέλειας. Αυτό φαίνεται από το Ευαγγέλιο· όταν επέστρεφε από την Ιερουσαλήμ, δεν ήξερε που είναι ο Υιός Της και Τον αναζητούσε τρεις μέρες με τον Ιωσήφ ( Λουκ. β ' ...

 Η Μήλος, το πέμπτο σε μέγεθος νησί των Κυκλάδων, κατοικήθηκε ήδη από το 3300 π.Χ. με σημαντική παρουσία κατά την αρχαιότητα. Οι παλαιοχριστιανικές κατακόμβες, τόποι λατρείας των πρώτων Χριστιανών στο νησί, αποτελούν σημαντικό χριστιανικό μνημείο του τόπου μας. Η Μήλος είναι το πέμπτο σε μέγεθος νησί των Κυκλάδων, με χαρακτηριστικό το πεταλοειδές σχήμα της. Έχει τον μεγαλύτερο κόλπο της Ελλάδας, μετά από αυτόν της Σούδας στην Κρήτη. Η ηφαιστειακή ενέργεια που έδρασε στην Μήλο, οδήγησε στο σχηματισμό δύο ηφαιστείων, της Φυριπλάκας και του Τράχηλα, που σήμερα είναι σβησμένα. Αποτέλεσμα, το έδαφός της είναι πλούσιο σε ορυκτά όπως οψι(δι)ανό, καολίνη, αργυρομεταλλεύματα, βαρυτίνη κ.ά. Από οψιδιανό κατασκευάστηκαν εργαλεία και όπλα από την νεολιθική εποχή. Ιστορικά στοιχεία Ο αρχαιολογικός χώρος της Φυλακωπής κατοικήθηκε ήδη από ...

Παραγωγός υγείας ή πάροχος υπηρεσιών φαίνεται πως είναι ένας νέος ρόλος με ιδιαίτερη σημασία στην «υπερτροφική βιομηχανία» της σύγχρονης Ιατρικής. Ήρθε άραγε να καλύψει κάποια νέα ανάγκη ή είναι ενταγμένος στους νόμους της αγοράς και του ανταγωνισμού του «καταναλωτικού αγαθού» υγεία; Ο οικογενειακός γιατρός ξέρει να συνοδεύει τη σίγουρη και ακριβή διάγνωσή του με φιλικές συμβουλές. Παρά το γεγονός ότι στην μεταβιομηχανική κοινωνία μας, η διάχυση της πληροφορίας και η διάδοση της γνώσης έχει λάβει εκρηκτικούς ρυθμούς, ο άνθρωπος, εμβρόντητος σχεδόν στον καταιγισμό της ενημερώσεως, όπου ο χρόνος και η απόσταση συρρικνώθηκαν σε ανύσματα μηδενικού μέτρου, δεν αποτελεί πια παρά «εισροές» σ’ ένα παγκοσμιοποιημένο σύστημα κεντρικής καθοδηγήσεως. Από τη βιομηχανική στη μεταβιομηχανική εποχή Η προηγούμενη κοινωνία, η βιομηχανική, άφησε (χωρίς να αγνοούμε και ...

Ένα άκρως επιτυχημένο Συνέδριο έλαβε χώρα τις περασμένες ημέρες (1-2 Σεπτεμβρίου) στους χώρους της Ιεράς Θεολογικής Σχολής της Χάλκης στην Κωνσταντινούπολη. Όπως αναφέραμε και σε προηγούμενο σημείωμά μας, το Διεθνές αυτό Επιστημονικό Συνέδριο είχε ως θέμα την προσφορά του Αρχιεπισκόπου Αμερικής Μιχαήλ Κωνσταντινίδη στην Εκκλησία, το Γένος και τον Ελληνισμό. Η διοργάνωση του Συνεδρίου έγινε από τον Τομέα Εκκλησιαστικής Ιστορίας, Χριστιανικής Γραμματείας, Αρχαιολογίας και Τέχνης του Τμήματος Θεολογίας του ΑΠΘ και τελούσε υπό την αιγίδα του Οικουμενικού Πατριάρχη κ.κ. Βαρθολομαίου. Επίσκεψη των Συνέδρων στον Ι. Ναό της του Θεού Σοφίας (31/8) Το πρωί της Παρασκευής, 1ης Σεπτεμβρίου, οι Σύνεδροι συμμετείχαν στην Πατριαρχική Θεία Λειτουργία της έναρξης του νέου Εκκλησιαστικού Έτους. Ακολούθως, οι εκ Θεσσαλονίκης Καθηγητές και φοιτητές ξεναγήθηκαν στο περικαλλές βυζαντινό μνημείο της Μονής ...

Ο Γέρων Εφραίμ Φιλοθεΐτης, μιλώντας για την σημασία του πνευματικού αγώνα των Χριστιανών, τονίζει ότι ο άνθρωπος ένα μόνο έργο έχει, να αγαπήσει τον Θεό και τους αδελφούς του, μεριμνώντας για την αθάνατη ψυχή του και όχι για τα υλικά αγαθά, που φθείρονται και χάνονται.   %audio%

Ενημερωτικό Δελτίο Από το Γραφείο Τύπου του Οικουμενικού Πατριαρχείου Ο Οικουμενικός Πατριάρχης κήρυξε την έναρξη Διεθνούς Επιστημονικού Συνεδρίου για τον Αρχιεπίσκοπο Αμερικής Μιχαήλ Κωνσταντινίδη Πραγματοποιήθηκε στην Ιερά Θεολογική Σχολή της Χάλκης Τις εργασίες Διεθνούς Επιστημονικού Συνεδρίου με θέμα, «Ο Αρχιεπίσκοπος Αμερικής Μιχαήλ Κωνσταντινίδης: η προσφορά του στην Εκκλησία, το Γένος και τον Ελληνισμό», ευλόγησε, το απόγευμα της Παρασκευής, ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος. Το Διεθνές Επιστημονικό Συνέδριο διοργανώθηκε από τον Τομέα Εκκλησιαστικής Ιστορίας, Χριστιανικής Γραμματείας, Αρχαιολογίας και Τέχνης του Τμήματος Θεολογίας της Θεολογικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και πραγματοποιήθηκε το διήμερο 1 έως 2 Σεπτεμβρίου στην Αίθουσα Τελετών της πάντοτε φιλόξενης Ιεράς Θεολογικής Σχολής της Χάλκης. «Μετ’ ιδιαιτέρας χαράς υποδεχόμεθα πάντας υμάς εις τους χώρους της Ιεράς ταύτης Θεολογικής Σχολής, η οποία επί σειράν πολλών ετών ...

Η μνήμη της Συνάξεως των Αγίων της Χίου, στον ιστορικό Ιερό Ναό του αγ. Γεωργίου Φρουρίου,  εορτάστηκε πανηγυρικά την Κυριακή 3 Σεπτεμβρίου, ιερουργούντος του Σεβ. Μητροπολίτη Χίου, Ψαρών και Οινουσσών κ. Μάρκου. Στον ιερό ναό συγκεντρώθηκαν όλα τα ιερά λείψανα των Χίων Αγίων, μεταξύ των οποίων και το επιτραχήλιο του τελευταίου της χορείας των αγιοκαταταγέντων Χίων Αγίων, αγ. Ανθίμου, καθώς την ίδια ημέρα τιμάται και η ανακομιδή των ιερών αυτού λειψάνων. Πλήθος πιστών συμμετείχαν στη Θεία Λειτουργία μετά το πέρας της οποίας ακολούθησε λιτάνευση της ιερής εικόνας στους δρόμους του Κάστρου, με κατάληξη τη σκοτεινή φυλακή, όπου πραγματοποιήθηκε τρισάγιο και εκφωνήθηκε σχετική ομιλία από τον Μητροπολίτη Χίου κ. Μάρκο, αφιερωμένη στον προκάτοχό του, Εθνομάρτυρα Μητροπολίτη Χίου Πλάτωνα. Στη Θεία Λειτουργία έψαλε ο Χορός ...

6. Θα μου επιτρέψετε στο σημείο αυτό να αναφερθώ εκτενέστερα στον μα­κα­ρι­στό Ο­μότιμο Κα­θη­γη­τή Ιωάννη Φου­ντούλη, ο οποίος ήταν δάσκαλος των περισ­σο­τέ­ρων από μας. Ο Ι. Φουντούλης θε­ω­ρού­σε τον εαυτό του μαθητή του Π. Τρεμπέλα, του αρχαιολόγου Γ. Σωτηρίου και του Ευαγγέλου Θεοδώρου, τον οποίο δια­δέχ­θηκε στην τότε έδρα της Λει­τουρ­­­γι­κής και Ομι­λητικής στη Θεσσα­λο­νίκη. Για τρι­ά­ντα­ πέ­ντε χρό­νια δίδαξε τα μαθή­μα­τα αυτά στη Θε­ο­λο­γι­κή Σχολή του Α­ρι­στο­τε­λείου Πα­νε­πιστημίου Θεσ­σαλονίκης και συνέβαλε στην ανά­δει­ξη και τη διεθ­νή ακτι­νο­­βο­λία της. Δι­ε­τέλεσε Κοσμήτορας της ίδιας Σχολής και πρώτος Πρό­­εδ­ρος του Τμή­ματος Ποιμαντικής καθώς και μέλος της Συγ­κλή­του του Α.Π.Θ. Το 1996 περάτωσε ευδο­κί­μως την ενεργό υ­­πη­ρεσία του στο Πα­νε­πι­στή­μιο, αλλά δε στα­μάτησε το δημι­ουρ­γι­κό του έργο. Συ­νέ­χισε και ως Ο­μό­τιμος Καθηγητής την ...