Όλα τα άρθρα από

Πεμπτουσία

Εις την Σύναξιν της Κυρίας Θεοτόκου (Γέροντας Γεώργιος Καψάνης, Προηγούμενος Ι.Μ. Οσίου Γρηγορίου († 2014))

Κατηγορίες: Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Ο Κύριος των απάντων «έκλινεν ουρανούς και κατέβη» γενόμενος άνθρωπος «δι’ ημάς και διά την ημετέραν σωτηρίαν». Και η Παναγία μας ταπεινά υπηρέτησε σ’ αυτό το μέγα μυστήριο. Γι’ αυτό η Εκκλησία σήμερα συνάγεται προς τιμήν της Θεοτόκου. Και σκεπτόμεθα όλοι και αναλογιζόμεθα, πόσα πολλά οφείλουμε στην Παναγία, διότι εάν αυτή δεν είχε προσφέρει την ελευθερία της στον Θεό ολοκληρωτικά, ούτε ο Θεός θα είχε μπορέσει να κατέβη και να γίνη άνθρωπος. Και βλέπουμε εις όλο το διάστημα της επιγείου ζωής της, από τότε που εισήλθε εις τα Άγια των Αγίων στον Ναό του Σολομώντος, από τότε που το Πνεύμα το Άγιον επεφοίτησε και συνέλαβε τον Θεάνθρωπο Χριστό εις την αγία της κοιλία, από τότε που τον εγέννησε στο σπήλαιο της ...

Περισσότερα

Θεολογία και σύγχρονη Φυσική. Η αλλαγή της έννοιας «επιστήμη» (Στράτος Θεοδοσίου, Καθηγητής Ιστορίας & Φιλοσοφίας της Αστρονομίας Πανεπιστημίου Αθηνών)

Κατηγορίες: Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Προκειμένου, όμως, να κατανοήσουμε τη σύγχρονη φυσική και αστροφυσική θα πρέπει να αντιληφθούμε ότι τα παρακάτω τρία βασικά δεδομένα, τα οποία καθόριζαν την έννοια «επιστήμη» από το 1700 μ.Χ. μέχρι τις ημέρες μας έχουν αλλάξει δραματικά. 1. Μέχρι σήμερα η έννοια της ανθρώπινης κοινής λογικής, της λογικής που ανέπτυξε ο άνθρωπος μέσω των αισθήσεών του, ταυτιζόταν με την επιστημονική λογική. Τώρα πλέον, η σύγχρονη επιστημονική σκέψη διαφοροποιείται όλο και περισσότερο από την «κοινή ανθρώπινη λογική», έτσι ώστε, όποιος δεν έχει εκπαιδευτεί από μικρός σε αυτή, να μην μπορεί να κατανοήσει την αλήθεια των φυσικών γεγονότων που περιγράφονται από τη σύγχρονη φυσική θεωρία. Το κακό βέβαια είναι ότι το παγκόσμιο εκπαιδευτικό σύστημα, δεν βοηθάει προς την κατεύθυνση της αφομοίωσης των νέων αυτών ...

Περισσότερα

«Καλόν τω Χριστώ συμφεύγειν διωκομένω» (Δρ. Πέτρος Παναγιωτόπουλος, Υπεύθυνος Περιεχομένου Πεμπτουσίας)

Κατηγορίες: Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Ένα από τα πιο συναρπαστικά αλλά και πολύ διδακτικά γεγονότα που συνδέονται με τη Γέννηση του Κυρίου είναι οπωσδήποτε η μετάβαση του νεογέννητου Ιησού με την οικογένειά του στην Αίγυπτο. Πρόκειται για ένα συμβάν, το οποίο συνηθίζουμε να αναφέρουμε μεν στις εκκλησιαστικές συνάξεις, αλλά μάλλον σε δεύτερο «πλάνο» σε σχέση με το υπόλοιπο σκηνικό της υπερφυούς γέννησης του Θεού από γυναίκα Παρθένο. Σύμφωνα με την ευαγγελική διήγηση, ο Ηρώδης πληροφορήθηκε τη γέννηση του Νέου Βασιλέα από τους Μάγους. Θορυβημένος για τη διατήρηση της εξουσίας του, ο αιμοσταγής ηγεμόνας αποφάσισε να εξαλείψει αυτήν την απειλή, έστω και αν πρόκειται ακόμη για ένα αδύναμο βρέφος. Εξάλλου, για τον αρχομανή Ηρώδη η ιστορική γραφίδα λέει πως ήταν αδίστακτος: δεν δίστασε να εξοντώσει ακόμη και ...

Περισσότερα

Τα γενέθλια του Νεύτωνα! (Διονύσης Π. Σιμόπουλος, Επίτιμος Δ/ντής του Πλανηταρίου του Ιδρύματος Ευγενίδου)

Κατηγορίες: Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Η ιστορία μας αρχίζει στις 25 Δεκεμβρίου 1642 όταν ένα μικρό μήλο έπεσε από μια μηλιά. Και έπεσε κυριολεκτικά μέσα στην καρδιά του Σύμπαντος, γιατί, σήμερα, κάθε άστρο και κάθε γαλαξίας που βλέπουμε να λάμπει πάνω στον ουρανό της νύχτας αντανακλά τη σπουδαιότητα αυτού του φαινομενικά απλού περιστατικού. Ενός περιστατικού αντιπροσωπευτικού μιας δύναμης που όχι μόνο κάνει τα μήλα να πέφτουν, αλλά και η οποία θεωρείται από την επιστήμη ότι είναι υπεύθυνη για την ύπαρξη ολόκληρου του Σύμπαντος. Αναφερόμαστε φυσικά στη δύναμη που ονομάζουμε βαρύτητα. Τα Χριστούγεννα λοιπόν του 1642 ο κόσμος, ιδιαίτερα ο επιστημονικός, πήρε ένα ασυνήθιστο λίγο-πολύ χριστουγεννιάτικο δώρο με την γέννηση στην Αγγλία του Ισαάκ Νεύτωνα (1642-1727). Γιατί ο Νεύτων επρόκειτο να γίνει μια από τις μεγαλύτερες μορφές ...

Περισσότερα

Ο κόσμος της εικόνας της Γέννησης – 2

Κατηγορίες: Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

«Καί ἐξαίφνης ἐγένετο σύν τῷ ἀγγέλῳ πλῆθος στρατιᾶς οὐρανίου, αἰνούντων τόν Θεόν καί λεγόντων· δόξα ἐν ὑψίστοις Θεῷ καί ἐπί γῆς εἰρήνη, ἐν ἀνθρώποις εὐδοκία». Οι άγγελοι εικονίζονται να ψάλλουν, δεξιά από το σπήλαιο. Τα χέρια τους κατευθύνονται σε στάση δοξολογίας αλλά και ικεσίας συγχρόνως. Του πρώτου το βλέμμα είναι στραμμένο προς το άστρο, ενώ του άλλου κοιτά προς εμάς, παρακινώντας μας στην δοξολογία. Στη δοξολογία των αγγέλων, των αντιπροσώπων του ουρανού, στη χαρά της Γέννησης, προσθέτει τις δικές του, ανθρώπινες μελωδίες η φλογέρα του μικρού βοσκού. Τα ζώα του είναι στραμμένα προς αυτόν ενώ ο ίδιος, δείχνοντας τη χαρά του, έχει φορέσει στο κεφάλι του στεφάνι από λουλούδια. Ο αγιογράφος θέλει να δώσει έτσι τη χαρά που κυριαρχεί σ΄ όλους τους ...

Περισσότερα

Η Σάρκωση συνεχίζεται… (Κώστας Νούσης, Θεολόγος – Φιλόλογος)

Κατηγορίες: Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Το υπερφυές μυστήριο της Σάρκωσης του Λόγου αποτελεί την αφετηρία μιας πλειάδας σαρκώσεων μέσα στην ιστορία της Εκκλησίας και του κόσμου γενικότερα. «Ο Λόγος σαρξ εγένετο» (Ιω. 1:14), δηλαδή πλήρης άνθρωπος, με νου, ψυχή λογική και σώμα. Αυτό σημαίνει σάρκα στη βιβλική γλώσσα. «Κατέβηκε» από το ύψος της Θεότητός του άφοβα (Φιλιπ. 2:6-8) και έστησε τη σκηνή του ανάμεσά μας, ως ένας από μας ακριβώς. Μοιράστηκε την ίδια φύση με τη δική μας αληθινότατα, χωρίς εξάπαντος το στοιχείο της αμαρτωλότητας (Εβρ. 4:15). Το πρόσωπο του Λόγου, του Υιού του Θεού, προσέλαβε την ημετέρα φύση και έγινε πλήρης, ολόκληρος, κανονικότατος άνθρωπος. Και όλα αυτά από αγάπη, μόνο από αγάπη. Όχι μια συναισθηματική, επιδερμική, μια κτιστή αγάπη. Αλλά τη θεϊκή, την υπερβατική αγάπη, ...

Περισσότερα

Words, Words, Words…

Κατηγορίες: In English

Too often we place our hopes in words and human thinking.  But, can human thought or words ever gain for us what we seek? St Gregory Palamas says, If someone attempts to touch the stars with his hand, even though he is tall and stretched his arm further than the rest, he is almost as far away from those ethereal heights as men of much shorter stature, the difference not being worth mentioning. In the same way, on subjects transcending words, eminent speakers are not significantly better at saying something than anyone else. Who can attempt to treat of matters which utterly defy all words without being seen to give  away beneath the weight of these topics, like those reputed to have ...

Περισσότερα

Joseph Shows Mercy (Fr. Michael Gillis)

Κατηγορίες: In English

According to the Proto-Gospel of James, Righteous Joseph was away for the summer doing construction work while the infant Christ was growing in the womb of Mary. In the autumn, Joseph returned home to find his espoused wife seven months pregnant. The details of this encounter between Joseph and Mary are not recorded in the Scripture.  A few of the Fathers of the Church have attempted to construct a possible dialog between the two, with a frustrated Joseph making accusations and a preachy Mary quoting scripture.  I find such supposed dialogs hard to imagine.  After all, the Gospels say that Mary “treasured these things in her heart,” implying that she was not wont to talk about her spiritual experiences. Also, Her ...

Περισσότερα

Βίος και Λόγοι Οσίου Πορφυρίου Καυσοκαλυβίτου σε ηχητική απόδοση (μέρος 15ο)

Κατηγορίες: Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Βίος και Λόγοι του Οσίου Πορφυρίου του Καυσοκαλυβίτου, μέρος 15ο. Ανάγνωση από το ομώνυμο βιβλίο εκδόσεως Ι.Μ. Χρυσοπηγής Χανίων. Η ηχογράφηση έγινε στον ραδιοφωνικό σταθμό της Ι.Μ. Λεμεσού. Διαβάζει η κυρία Όλγα Κοκκίνου. %audio%

Περισσότερα

What’s missing (Elder Efraim Vatopaidinos)

Κατηγορίες: In English

One reason why people today suffer and have weak nervous systems is that they lack the power from above which the Church gives. And if you remember, when Christ ascended into heaven, where were the disciples told to go? To the upper room in Jerusalem, until they were ‘clothed with the power from on high’. It is precisely this power from on high that we must take and which is given freely to us, provided we desire it, provided we want it, provided we work for it and ask for it.

Περισσότερα

Internet: επικίνδυνα παιχνίδια από «άτακτα» παιδιά

Κατηγορίες: Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Έρευνα της Kaspersky Lab δείχνει σε ποιες χώρες τα παιδιά επέδειξαν την πιο επικίνδυνη διαδικτυακή συμπεριφορά, στη διάρκεια των τελευταίων 12 μηνών. Με βάση, λοιπόν, τα παγκόσμια στατιστικά στοιχεία φαίνεται ότι οι περισσότερες απόπειρες για επίσκεψη σε επικίνδυνες ιστοσελίδες από ανήλικους χρήστες καταγράφηκαν στο Ισραήλ (775 απόπειρες), που ακολουθείται από το Ηνωμένο Βασίλειο (460), τις ΗΠΑ (352), τη Σουηδία (345) και τον Καναδά (302). Η Ελλάδα βρέθηκε στην 29η θέση με 92 καταγεγραμμένες απόπειρες. Η εν λόγω έρευνα καλύπτει την περίοδο από Δεκέμβριο 2015 μέχρι και Νοέμβριο 2016 και περιλαμβάνει στοιχεία που συγκεντρώθηκαν από τα ενεργοποιημένα προγράμματα ασφαλείας και Γονικού Ελέγχου της Kaspersky Lab, σε λογισμικά Windows και Mac OS X. Τα στατιστικά στοιχεία προκύπτουν βάσει του αριθμού που καταγράφει τις απόπειρες ...

Περισσότερα

Άϊ Βασίλης στη Λάρισα (Απόστολος Ζιώγας, βιολόγος)

Κατηγορίες: Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Χριστούγεννα 2016 Πέμπτη μεσάνυχτα, κι ενώ πίνεις το τσάι σου με φρούτα του δάσους, η ματιά σου κοντοστέκεται σε μια ορισμένη παράγραφο από το βιβλίο θεολογίας που μελετάς ενόψει του εορταστικού δωδεκαημέρου: «Αρκεί να γνωρίζει κανείς το ποιητικό μέτρο που αρνείται μετά μανίας τόσο την εωσφορική, απόλυτη εσωστρέφεια που επιμένει να αγνοεί τον ουρανό, όσο και την εκστατική, ολοκληρωτική εξωστρέφεια που κόβει τους δεσμούς του ανθρώπου με τη μάνα γη». Οκ, με το νου καταλαβαίνεις το νόημα, αλλά άντε τώρα να το συνειδητοποιήσεις βαθιά μες στο πετσί σου, να γίνει βίωμα καρδιακό ˙ χμ, δύσκολα πράγματα! Γυρίζεις το βλέμμα σου στο τζάκι που συνεχίζει να καίει, σου ᾿ρχονται τότε σκέψεις σαν χείμαρρος, σκέψεις γύρω από απλήρωτους λογαριασμούς, άνοστους φίλους, κυνικά χαμόγελα ...

Περισσότερα

Η σωστή αγάπη προς τον εαυτό (π. Αλέξιος Altschul)

Κατηγορίες: Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Η σωστή αγάπη προς τον εαυτό μας είναι σημαντική για να θεραπευθούμε από την κακοποίηση και την παραμέληση. Ο κακοποιημένος άνθρωπος ακούει μέσα στην ψυχή του τα εξής λόγια: «είμαι κακός, αν με γνώριζες στ’ αλήθεια δεν θα ήθελες να έρθεις πιο κοντά μου». Οι αυτοκαταστροφικές τάσεις, τα ναρκωτικά, οι αυτοκτονίες, η σεξουαλική κακοποίηση, η πορνεία, τα τυχερά παιχνίδια, όλα αποτελούν εκδήλωση ενός βαθύτερου πόνου. Ενός πόνου που φανερώνει ότι δεν λάβαμε αγάπη σ’ αυτό το μικρό κομμάτι του εαυτού μας για να μπορέσουμε να ανοιχτούμε όπως τα παιδιά στη Βασιλεία των Ουρανών. Στο μέρος εκείνο δηλαδή όπου μπορούμε να ανοιχτούμε με θαυμαστό τρόπο και με θαυμασμό, με τρυφερότητα και ταυτόχρονα προστατευόμενοι από την πλευρά του εαυτού μας που είναι πλήρης ...

Περισσότερα

Βαπτίζεται η δούλη του Θεού Αβερωφίνα… (Ιωάννης Μ. Μιχαλακόπουλος)

Κατηγορίες: Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

(περιοδικό «Ναυτική Ελλάς», 12/2016) Θωρηκτόν «Αβέρωφ», Χριστούγεννα 1921, Προποντίς Κατά το έτος 1921 το Θωρηκτόν «Αβέρωφ» (Θωρηκτό της Νίκης για τους Έλληνες και «διαβολοβάπορο» για τους «αθαλάσσωτους εξ ανατολών γείτονας») βρισκόταν στη θαλάσσια περιοχή της Κων/πόλεως εκτελώντας περιπολίες στην Προποντίδα και στη Μαύρη Θάλασσα. Υπενθυμίζεται ότι με τη λήξη του πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου ο επικρατήσας συμμαχικός στόλος («Μοίρα του Αιγαίου») είχε εισπλεύσει στη Θάλασσα του Μαρμαρά και το Βόσπορο μαζί με το εμβληματικό σκαρί του «Αβέρωφ». To θωρηκτό «Αβέρωφ» στην Κωνσταντινούπολη το φθινόπωρο του 1918, Λυκούργος Κογεβίνας (Αθήνα, Ιστορικό - Εθνολογικό Μουσείο). Συγκεκριμένα, εκείνη την περίοδο (3ος/1921 έως 8ος/1922), εντός του πλοίου βρισκόταν -ως εφημέριος του Βασιλικού Ναυτικού- ο αρχιμανδρίτης Ανδρέας Τριανταφύλλου (μετέπειτα Μητροπολίτης Tριφυλίας και Ολυμπίας) ο οποίος, με κάθε ευκαιρία, ...

Περισσότερα

«Γένους βροτείου τὴν ἀνάπλασιν πάλαι…..» (Γεώργιος Τρυφωνόπουλος, Θεολόγος)

Κατηγορίες: Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Στην υμνολογία της εορτής των Χριστουγέννων, κυριαρχεί έντονα το στοιχείο της αναδημιουργίας, πρόκειται δηλαδή για μια εκ νέου δημιουργία του ανθρώπου από τον Θεό. Τέτοια πολύ πιο όμορφη και απείρως ανώτερη από την πρώτη. Με την ενανθρώπηση του Υιού και Λόγου του Θεού, έχουμε την ένωση της ανθρώπινης φύσης με την Θεϊκή, στο πρόσωπο του Ενανθρωπησθέντος Χριστού, προσλαμβάνεται ολόκληρη η ανθρώπινη φύση, χωρίς σύγχυση, χωρίς διαίρεση, χωρίς αλλοίωση. Γίνεται τέλειος άνθρωπος καθ’ όλα, εκτός από την αμαρτία, αφού αυτή δεν υπάρχει και δεν ανήκει στον Θεό, είναι ξένη στην φύση Του, αλλά ταυτόχρονα είναι και Θεός. Έτσι θεώνεται ο άνθρωπος, πλέον δεν σώζεται απλά από την αμαρτία, αλλά γίνεται ένα με τον Θεό, εκπληρώνεται ο κύριος και μοναδικός σκοπός της υπάρξεώς ...

Περισσότερα

Η καθιέρωση εορτασμού των Χριστουγέννων την 25η Δεκεμβρίου (Σοφία Καυκοπούλου, υπ. δρ Θεολογίας-Μουσικός)

Κατηγορίες: Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Τα Χριστούγεννα, αποτελούν για όλους τους χριστιανούς, μέρα χαράς και γιορτής. Ο Θεάνθρωπος Ιησούς γεννήθηκε σε ένα ταπεινό σπήλαιο στη μικρή πόλη Βηθλεέμ τής Ιουδαίας και έφερε την ελπίδα και τη σωτηρία στον κόσμο. Όμως, αλήθεια, γιατί γιορτάζουμε τη Γέννηση τού Κυρίου την 25η Δεκεμβρίου; Αφού πουθενά δεν αναφέρεται πως την συγκεκριμένη ημερομηνία ή κάποια άλλη, γεννήθηκε σίγουρα ο Χριστός. Η Εκκλησία, κατά τούς τρεις πρώτους αιώνες ζωής της, συνήθιζε να γιορτάζει μόνο την κοίμηση των Αγίων της –ακόμη και τού ίδιου τού Ιησού Χριστού- ως πραγματική γενέθλιο ημέρα. Η ημερομηνία φυσικής γέννησης (dies natalis) δεν είχε καμμία ιδιαίτερη σημασία για τούς πρώτους χριστιανούς. Ειδικά, αν αναλογιστούμε ότι η αρχαία Εκκλησία είχε ν’ αντιμετωπίσει μία λαίλαπα αιρέσεων, μπορούμε να δικαιολογήσουμε απολύτως ...

Περισσότερα

Πλάτων: οι αριθμοί, αίτιοι των αισθητών πραγμάτων (Γεώργιος Χ. Κουμάκης, Επ. Καθηγητής Φιλοσοφίας Πανεπιστημίου Ιωαννίνων)

Κατηγορίες: Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Ο Πλάτων ή ορθότερα ο Σωκράτης κατά την εισαγωγή και διαμόρφωση της θεωρίας των ιδεών όπως παραδίδει ο Αριστοτέλης ακολούθησε εν μέρει τις αντιλήψεις των Πυθαγορείων σχετικά με τους αριθμούς. Συγκεκριμένα, ο μεν Πλάτων είχε την άποψη ότι τα αισθητά όντα είναι ομώνυμα με τις ιδέες κατά μέθεξη, ενώ οι Πυθαγορικοί πίστευαν ότι τα αισθητά όντα υπάρχουν κατά μίμηση των αριθμών, ώστε ο Πλάτων κάτω από τις ίδιες συνθήκες μετέβαλε μόνον το όνομα, δηλαδή αντί της μίμησης (μίμησις) υιοθέτησε τη λέξη μέθεξη (μέθεξις)85. Ορισμένοι υποστήριζαν ότι οι αριθμοί είναι ιδέες. Οι Πυθαγόρειοι, επειδή έβλεπαν ότι πολλά πάθη των αριθμών υπάρχουν στα αισθητά πράγματα, συμβόλιζαν τα όντα με αριθμούς, όχι όμως χωριστούς από τα όντα86. Κατά τους Πυθαγορείους βέβαια οι αριθμοί ήταν ...

Περισσότερα