Πεμπτουσία

Το "Αμάρτημα της μητρός μου" αποτελεί ένα από τα πιο εμβληματικά δείγματα της νεοελληνικής λογοτεχνίας. Η μελέτη του φιλολόγου κ. Ηρακλή Ψάλτη σχετικά με τα θέματα της αμαρτίας και της λύτρωσης στο έργο του Γ. Βιζυηνού, από την άποψη της Ορθόδοξης Θεολογίας (προηγούμενη δημοσίευση:http://bitly.com/1YSnsuL), συνεχίζεται με την ηθική ανάλυση του συγκεκριμένου έργου. Η μητέρα, επίσης, υποπίπτει και σ΄ένα άλλο σοβαρότατο αμάρτημα χωρίς να το συνειδητοποιεί· ζητά από τον Χριστό να της πάρει το ένα αγόρι της, για να ζήσει η ετοιμοθάνατη Αννιώ, διαπράττοντας έτσι ένα συμβολικό φόνο. Προηγείται, μάλιστα, αυτού ένας κρίσιμος, αλλά ατελέσφορος, διάλογος μητέρας και κόρης σε μια προσπάθεια να διευκολυνθεί η Δεσποινιώ η Μιχαλιέσσα στη «συναλλαγή» που ακολουθεί ενώπιον της εικόνας του Σωτήρος. Ψέματα λέγονται πολλά. Η μάνα αποκρύπτει από τα παιδιά της για ...

Α Σκιάθος, τέλη 19ου αιώνα. Το χωριό μας δεν μπορούσε να μας προσφέρει καμιά ψυχαγωγία, καμιά διασκέδαση που να γεμίζει και να ικανοποιεί τις παιδικές ψυχές μας. Έτσι, υπήρχαν πολλές φορές που δεν είχαμε τι να κάνουμε, με τι να απασχοληθούμε. Γι΄ αυτό πολλές φορές συνοδεύαμε τις μητέρες και τις θειάδες  μας σε εκδρομές στα χωράφια και τους ελαιώνες του νησιού μας. Περνούσαμε τη μέρα μας στην αμμουδιά της γαλανής θάλασσας, όπου ενοχλούσαμε και χασομερούσαμε με τα πειράγματά μας τις γυναίκες, που έπλεναν με κόπο και επιμονή τα σεντόνια και τα ασπρόρουχα του νοικοκυριού τους. Αλλά δεν επισκεπτόμασταν μόνο τον γιαλό. Αν κάποια γειτόνισσα είχε τάξιμο ν΄ ανάψει τα καντήλια κάποιου αγίου, του οποίου το παρεκκλήσι βρισκόταν σε κάποια άκρη του νησιού ...

Στο Γενικό Πρόξενο της Ελληνικής Δημοκρατίας στην Αγία Πετρούπολη Πάνο Μπεγλίτη   Σεβαστέ κύριε Γενικέ Πρόξενε           Στα πρόθυρα της εν σαρκί Γεννήσεως του Κυρίου μας και Σωτήρα Ιησού Χριστού, ο οποίος «είναι ο λίθος… που έγινε κεφαλή γωνίας… και σε κανένα άλλο δεν υπάρχει σωτηρία (Πράξ. 4,11-12), δράττομαι της ευκαιρίας, αν επιτρέψετε, να Σας απευθύνω εγκάρδιες ευχές επί την κοσμοσωτήρια εορτή. Κατά τη νύχτα της Βηθλεέμ επιτελείται μυστικά το ανέκφραστο θαύμα της αγάπης του Θεού στο πεπτωκός πλάσμα Του∙ Αυτός, που έχει γεννηθεί προ των αιώνων, ο υψηλότερος των ουρανών, γεννάται σε χρόνο στη γη μας, για να χαρίσει νέα γέννηση στους ανθρώπους και την αναγέννηση σ᾿ όλο τον κόσμο.            Το μέγιστο γεγονός της σαρκώσεως του Θεού Λόγου με ίση ευλάβεια τιμάται όσο από ...

Ηθογράφος και ανθρωποπλάστης απαράμιλλος, μαγεμένος από το μυστήριο της φύσης, κατάφερε ν΄ απλώσει το γενέθλιο νησί του σε μιαν απέραντη κοσμόπολη. Ο ρεμβασμός  και η μνήμη, ένα είδος ξυπνόνειρο, ζει καθημερινά στη ζωή του με το σιγοψαλμό βυζαντινών μελωδιών. Νοσταλγεί, σαν παιδί, το τότε στο νησί του, που η γνώση του καλού και του κακού δεν είχε ακόμα σχίσει το μαγικό πέπλο που τυλίγει τα πράγματα. Μέσα στον πολύχρωμο πίνακα των ταπεινών και καταφρονεμένων ηρώων του, μικροαστών, μικρονοικοκύρηδων, νησιωτών, με όπλο του το νατουραλισμό και το ρεαλισμό, δίνει καθαρά πρόσωπα, ακόμα κι όταν τα τυραννεί η δυστυχία της κακίας. Η αμαρτία δεν είναι σκοτεινή στα δικά του πρόσωπα. Διαβλέπει κανείς σ΄αυτά, τον πόθο, τον πόνο της ζωής. Είναι ένας, ίδιος για ...

  Ερευνητές της Carnegie Mellon, Stanford, και του Πανεπιστημίου της California, εφήυραν ένα νέο υλικό που θα μπορούσε να αντικαταστήσει τα συμβατικά Silicon chips – που είναι ενσωματωμένα στις ηλεκτρονικές μας συσκευές– εκτοξεύοντας έως και 1000 φορές πάνω την ταχύτητα επεξεργασίας του υπολογιστή! Αυτό σημαίνει πως το νέο chip φτιαγμένο από nano-material θα μπορούσε να λύσει πολύπλοκα προβλήματα όσον αφορά στο χρόνο που απαιτούν οι υπολογιστές μας για να διενεργήσουν διαδικασίες. Το ολοκαίνουργιο chip, με την ονομασία Nano-Engineered Computing Systems Technology (N3XT), ανοίγει άλλη διάσταση στον τρόπο που επεξεργάζεται ο υπολογιστής μας τα δεδομένα, και από την resource-heavy single-storey layout περνάμε σε μια πιο αποτελεσματική προσέγγιση, που την ονομάζουν “Skyscraper”, ισχυρίζεται ένας ειδικός σε θέματα Rebooting Computing σε δημοσίευσή του στο IEEE Computer ...

Το 1ο Διεθνές Διεπιστημονικό Μουσικολογικό Συνέδριο του Τομέα Ψαλτικής Τέχνης και Μουσικολογίας της Ακαδημίας Θεολογικών Σπουδών Βόλου είχε ως τίτλο, «Η Ψαλτική Τέχνη ως Αυτόνομη Επιστήμη: Επιστημονικοί Κλάδοι – Συναφή Επιστημονικά Αντικείμενα – Διεπιστημονικώς Συνεργασίες, Διαθεματικότητα και Διάδραση», αποσκοπούσε δε στην ανάδειξη α) της αναγκαιότητας για αυτοπροσδιορισμό της επιστήμης της μουσικολογίας περί την Ψαλτική, β) των δυνατοτήτων που παρέχονται για διεπιστημονική προσέγγιση αυτής και γ) των δυνατοτήτων τις οποίες η ίδια η Ψαλτική ως εργαλείο προσφέρει στην υποστήριξη άλλων επιστημών. Με το πρώτο αυτό Συνέδριο, λοιπόν, προσεγγίστηκαν οι δυνατότητες για αντιμετώπιση και μελέτη της Ψαλτικής ως μίας αυτοδύναμης επιστήμης, ετέθη το θεωρητικό υπόβαθρο της διεπιστημονικότητας περί αυτήν, ορίστηκαν για πρώτη φορά οι επιστημονικοί κλάδοι (κάποιοι έστω ως προτάσεις) και τα ...

Προσφώνηση κατά την Επίσημη Δεξίωση της Πρώτης του Έτους στην Αίθουσα του Θρόνου του Οικουμενικού Πατριαρχείου 1/1/2016 Παναγιώτατε Πάτερ και Δέσποτα, Σεβασμιώτατοι Άγιοι Αρχιερείς, κύριε Πρόξενε, Άρχοντες οφφικιάλιοι της Μ.Ε., εκλεκτή ομήγυρις, Σεπτή εντολή της Παναγιότητός Σας, εκλήθην κατά την εόρτιον ταύτην ημέραν της Δεσποτικής Εορτής της Περιτομής του Ιησού Χριστού και της μνήμης του εν Αγίοις Πατρός ημών Αγίου Βασιλείου να διερμηνεύσω τα αισθήματα των Αρχόντων οφφικιαλίων της Μεγάλης του Χριστού Εκκλησίας και των λαϊκών μελών της Εκκλησίας μας. Σας ευχόμαστε έτη πολλά εν υγεία επί τω νέω έτει και αιτούμεθα ευγνωμόνως τις ευχές και τις ευλογίες Σας για ολους εμάς, οι οποίοι συμπορευόμεθα μετά της Μητρός Εκκλησίας. Για ακόμη μία φορά Σας ευχαριστώ ευγνωμόνως Παναγιώτατε για την ευαρέσκεια της Μητρός ...

«Οι εντυπωσιακές εικόνες του Αγίου Όρους στην Ελλάδα, όπου δεν επιτρέπεται η είσοδος σε γυναίκες και τα παιδιά (και ακόμη και τα θηλυκά ζώα απαγορεύονται)».   Με αυτόν τον μακροσκελή τίτλο, ξεκινά το φωτογραφικό οδοιπορικό (περιλαμβάνει 21 φωτογραφίες), της δημοσιογράφου Becky Pemberton για την  Mailonline, το οποίο δημοσιεύεται στον ιστότοπο της εφημερίδας DailyMail (http://www.dailymail.co.uk/travel/travel_news/article-3385149/The-striking-images-Mount-Athos-Greece-), με ημερομηνία  5 Ιανουαρίου 2016. Η Becky Pemberton, είναι μία νεαρή Travel Reporter, η οποία έχει γράψει και το μικρό εισαγωγικό που προηγείται των φωτογραφιών.  Αναφέρεται στην «απομακρυσμένη» χερσόνησο του Άθω, σημειώνονται ότι το Άγιον Όρος είναι γνωστό λόγω των Ιερών Μονών που υπάρχουν εκεί.  Για εκατομμύρια πιστούς, γράφει, είναι το πιο ιερό μέρος της Γης, δεν παραλείπει όμως να τονίσει ότι εκεί ζουν σύμφωνα με την χιλιόχρονη παράδοση ...

Ορθόδοξη Εκκλησία και Οικουμενική Κίνηση Μια εκκλησιολογική προσέγγιση καθ’ οδόν προς την Αγία και Μεγάλη Σύνοδο «Η Οικουμενική Κίνηση είναι… το μέγιστο και πολυτιμότατο εκκλησιαστικό κεκτημένο του περασμένου αιώνα· η δε τήρηση, η εμβάθυνση, ο εμπλουτισμός και η στερέωσή του συνιστούν το κυρίως οφειλόμενο των χριστιανών, πρώτιστα των ηγετών και ποιμένων αυτών, καθώς και των πάσης φύσεως θεολογικών Σχολών και Ιδρυμάτων κατά τον τρέχοντα 21ο αιώνα». Τα παραπάνω λόγια, προσώπου καταξιωμένου μέσα από την πολύχρονη και ενεργό δράση του στον οικουμενικό διάλογο, δηλώνουν ακριβώς αυτό που αποτελεί και το έργο της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου της Ορθόδοξης Εκκλησίας όσον αφορά στο οικουμενικό καθήκον.        Μετά από μια μακρά περίοδο θεσμοποιημένου απομονωτισμού, σκληρυμένων προ­καταλήψεων αιώνων και οξύτατου ομολογιακού ανταγωνισμού, στις αρχές του 20ου ...

Ο Ανδρέας ήταν Δάσκαλος. Δάσκαλος Φυσικής. Μέχρι τον Νοέμβριο του 2015, μέσα στην τάξη. Οι μαθητές του, όταν σαραντάρηδες πια φυσικοί, με κοιλίτσες και τα μαλλιά ν’ ασπρίζουν, τον απαντούσαν στα συνέδρια, τις ημερίδες, τα σεμινάρια, τον προσφωνούσαν με το ενθουσιαστικό «για σου Δάσκαλε!». Αυτός ψηλός, πάντα κομψός, με καπαρντίνα, μακρύ κασκόλ και τα μαύρα μακριά μαλλιά του ν’ ανεμίζουν, κοίταζε απολογητικά τις κοπέλες που τον περιέβαλαν και αντιμετώπιζε τους «ώριμους» μαθητές του, με ένα χαμηλόφωνο «κρύβε λόγια». Μ’ αυτό το «κρύβε λόγια», ο Ανδρέας διεκδικούσε επίμονα θέση στην ενδεκάδα και όχι το ρόλο “σοφού” προπονητή στον πάγκο. Γεννήθηκε στο Κουκάκι, κάτω απ’ την Ακρόπολη, κάπου εκεί κοντά στα Δεκεμβριανά, με πατέρα τον Γιάννη από τη Σμύρνη και μητέρα τη Γλυκερία από την Προύσα. Έμεινε πολύ μικρός ορφανός με δυο ακόμα ...

Άγιος Γρηγόριος ο Νύσσης (10 Ιανουαρίου) Ο άγιος Γρηγόριος, γιος του αγίου Βασιλείου και της αγίας Εμμέλειας, αδελφός του Μ. Βασιλείου και της Αγίας Μακρίνας,  γεννήθηκε γύρω στο 331 στην Καισάρεια της Καππαδοκίας. Ανατράφηκε μέσα στο κλίμα αρετής και ευσέβειας που καλλιεργούσαν οι τόσοι άγιοι της οικογένειάς του. Την θύραθεν παιδεία πήρε από τον πα­τέρα του, δάσκαλο της ρητορικής, αφομοίωσε απεριόριστες φιλοσοφικές, λογοτεχνικές και επιστημονικές γνώσεις και έγινε πρωτεργάτης της μεταστροφής της αρχαιοελληνικής παιδείας στον Χριστιανισμό. Βαπτίσθηκε σε νεαρή ηλικία, χειροτονήθηκε αναγνώστης και έγινε δάσκαλος της ρητορικής. Όταν το 370 ο άγιος Βασίλειος έγινε αρχιεπίσκοπος Καισαρείας επέλεξε τον Γρηγόριο και τον τοποθέτησε επίσκοπο στην ταπεινή πόλη Νύσσα, παρά τις αντιρρήσεις του. Χωρίς τις διοι­κητικές ικανότητες και δεξιότητες που απαιτούν τα εκκλησιαστικά ζη­τήματα, ...

Το κείμενο που ακολουθεί βασίζεται στην ανέκδοτη ομότιτλη ανακοίνωση του υπογράφοντος στη μουσικολογική σύναξη "Βυζαντινή μουσική - Δημοτικό τραγούδι: οι δύο όψεις της ελληνικής μουσικής κληρονομιάς", που οργάνωσε το Κέντρο Έρευνας της Ελληνικής Λαογραφίας της Ακαδημίας Αθηνών, από 10 έως 12 Νοεμβρίου 2000. Με τον όρο ισοκράτημα χαρακτηρίζεται στη Βυζαντινή μουσική, η συνεχής οριζόντια συνήχηση της τονικής ενός ήχου ή πιο συγκεκριμένα της τονικής ενός τετροχόρδου ή πενταχόρδου με τη μελωδική γραμμή. Η λέξη είναι σύνθετη: ίσον και κράτημα. Ορισμένες φορές βλέπουμε σημειωμένη μόνο τη λέξη ίσον με την ίδια απολύτως έννοια: το κράτημα ή άλλως και βάσταγμα του ίσου. Στη μουσική το ίσον είναι το πρώτο και μοναδικό σημάδι της βυζαντινής σημειογραφίας που χαρακτηρίζεται ως "αρχή, μέση και σύστημα πάντων ...

Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΑΙ Ο ΧΡΟΝΟΣ Ο Τριαδικός Θεός, ως ο Δημιουργός του Σύμπαντος και του ανθρώπου, παρεμβαίνει με την Ενανθρώπηση του Υιού και Λόγου του Θεού Πατρός στον χρόνο. Η παρέμβαση αυτή του Θεανθρώπου Κυρίου είναι θα λέγαμε μια τομή στον χρόνο, ώστε να παύση ο άνθρωπος να είναι αντικείμενο, προσδιορισμένο απόλυτα από τον χρόνο με δύο ημερομηνίες: γέννησης και θανάτου. Κάθε στιγμή που συνειδητοποιούμε το παρόν, το οποίο παίρνουμε από το μέλλον, αυτό γίνεται παρελθόν. Xαρακτηριστική είναι η άποψη του Μ. Βασιλείου, ο οποίος υποστηρίζει ότι τα συνιστώμενα τον χρόνο στοιχεία είναι τέτοια, ώστε το μεν παρελθόν να εξαφανίζεται, το δε μέλλον να μην φανερώνεται, ενώ το παρόν, πριν καλά καλά γίνη αντιληπτό, να διαφεύγει αμέσως από την αίσθηση: «Ἢ οὐχὶ τοιοῦτος ...