Πεμπτουσία

«Παρά το ότι αρκετά τραγούδια της Β. Εύβοιας συναντιούνται στην Κ. και Ν. Εύβοια η πλειοψηφία των δειγμάτων έχουν πολύ μεγαλύτερη σχέση με το τραγούδι της στεριανής Ελλάδας (Ρούμελη – Πελοπόννησος – Θεσσαλία – Μακεδονία). Σε Ευβοϊκά τοπωνύμια παραπέμπει μόνο το αρ. 60 (Άγιος, Μαντούδι), ενώ αρκετά κάνουν αναφορές στη Ρούμελη, σε ρουμελιώτικα τοπωνύμια και βουνά (Βάλτος, Δομοκός, Λειβαδιά, Γκιώνα, Βαρδούσια), ή σε μέρη της Πελοποννήσου (Πάτρα), Θεσσαλίας (Όλυμπος), Ηπείρου (Άρτα, Γιάννινα) και Μακεδονίας (Καστοριά, Κασσάντρα). Τα μόνα τραγούδι με αναφορά άμεση ή έμμεση στη θάλασσα είναι τα αρ. 15, 56, 51, 52, 67, 119, 138, 160, 163, και 171). Στη σχέση Β. Εύβοιας – Στερεάς συνηγορεί και το πλήθος των τσάμικων και κλέφτικων που ηχογραφήθηκαν τόσο από τον Σέττα όσο κι ...

«Είναι δεν παρήγορον, και παρέχει ημίν χρηστάς ελπίδας το γεγονός ότι κατά την υλόφρονα εποχήν ημών, υμείς, μια ομάς επιστημόνων και καλλιτεχνών, επιλέξατε τον άγιον Υάκινθον, το ευώδες τούτο άνθος του παραδείσου, ως προστάτην και εμπνευστήν της ζωής σας, αλλά και των εκδηλώσεων τας οποίας διοργανώνετε εις τα υψηλά Κρητικά όρη. Και η ενέργειά σας αυτή είναι μια ένδειξις της αγάπης σας δια την αγίαν Εκκλησίαν ημών και τας παραδόσεις της, αλλά και περί του πως αντιλαμβάνεσθε το καλόν κ’ αγαθόν», έγραφε το 2000, σε επιστολή του προς τους διοργανωτές, των Υακινθείων, ο Οικουμενικός Πατριάρχης κ.κ. Βαρθολομαίος. Θέατρο Νίκου Ξυλούρη, Ανώγεια  Ο πολιτισμός τροφοδοτεί την ανάγκη της κοινωνίας, για ζωή και επανατοποθέτηση στις βασικές αξίες της.  Σε πείσμα των δύσκολων καιρών, τα ...

Με αφορμή την έκδοση του ψηφιακού δίσκου από την  Βυζαντινή Χορωδία Κερκύρας αφιερωμένου στην Α.Θ.Π. τον Οικουμενικόν Πατριάρχην κ.κ. Βαρθολομαίο με την ευκαιρία της επισκέψεώς του στην Κέρκυρα. Ο Ψηφιακός Δίσκος περιλαμβάνει ύμνους επί τη υποδοχή τους Παναγιωτάτου, τους οποίους συνέθεσε μετά από αίτημα της Βυζαντινής Χορωδίας Κερκύρας, ο Πανοσιολογιότατος Ιερομόναχος π. Αθανάσιος Σιμωνοπετρίτης Υμνογράφος της Μεγάλης του Χριστού Εκκλησίας,  επιλεγμένους ύμνους από τις ακολουθίες των εν Κερκύρα Αγίων καθώς και τον Πολυχρονισμό του Οικουμενικού Πατριάρχου κ.κ. Βαρθολομαίου. Για την σημαντική και τιμητική αυτή έκδοση η «Πεμπτουσία» μίλησε με τον χοράρχη και πρωτεργάτη της έκδοσης Αρχιμ. Σπυρίδωνα Σκορδίλη. Πεμπτουσία: Θα θέλαμε να μας μιλήσετε για το σκεπτικό της έκδοσης. Αρχιμ. Σπυρίδων Σκορδίλης: Η έκδοση του ψηφιακού δίσκου «ΚΕΡΚΥΡΑ ΥΠΟΔΕΧΟΥ» πραγματοποιήθηκε τον Δεκέμβριο του ...

Όταν ο Πρόδρομος Ιωάννης ήταν  στη φυλακή, έστειλε δύο από τους μαθητές του να ρωτήσουν τον Χριστό· «Εσύ είσαι ο Μεσσίας που θα έρθει ή περιμένουμε κάποιον άλλον; Κι ο Ιησούς τους αποκρίθηκε: «Να πάτε και να πείτε στον Ιωάννη αυτά που ακούτε και βλέπετε: Τυφλοί ξαναβλέπουν και κουτσοί περπατούν, λεπροί καθαρίζονται και κουφοί ακούουν, νεκροί ανασταίνονται και φτωχοί ακούουν το χαρμόσυνο άγγελμα»(Ματ. 11, 4-5)· Αν και τα περιγραφόμενα έγιναν στους πάσχοντες, στο πλατύτερο νόημα της Γραφής έχουν και άλλη σημασία. Όλα όσα πάσχει η φύση μας, συμβολίζουν τα παθήματα της ψυχής, στα οποία ευρίσκεται ο νόμος της διαστροφής. Εκ φύσεως τυφλοί είναι λίγοι στο σύνολο των ανθρώπων. Πνευματικά τυφλοί όμως δεν είμαστε όλοι, όταν δεν διακρίνουμε τον κύριο σκοπό ...

 Προχωρώντας στη μελέτη του φιλολόγου κ. Ηρακλή Ψάλτη σχετικά με τα θέματα της αμαρτίας και της λύτρωσης στο έργο του Γ. Βιζυηνού, από την άποψη της Ορθόδοξης Θεολογίας (προηγούμενη δημοσίευση: http://bitly.com/1GXsmAf), πληροφορούμαστε τη βαθύτερη δυναμική του ύψιστου μυστηρίου της χριστιανικής λατρείας. 2.3  Θεία Ευχαριστία Ο π. Γ. Φλωρόφσκυ (1893-1979) διαπιστώνει ότι η Εκκλησία είναι πάνω από όλα λατρεύουσα κοινότητα. Κέντρο της λατρευτικής ζωής της Εκκλησίας είναι το μυστήριο της Θείας Ευχαριστίας. Η ταύτιση Εκκλησίας και Ευχαριστίας έχει τις ρίζες της στις πρώτες χριστιανικές κοινότητες, όπως μαρτυρούν οι επιστολές του Αποστόλου Παύλου. Η Ευχαριστία από τον (Ψευδο)Διονύσιο Αρεοπαγίτη (περ. 5ος αιώνας μ. Χ.) μέχρι τον Μάξιμο Ομολογητή και το τον Νικόλαο Καβάσιλα αποτελεί το τέλος και την ολοκλήρωση όλων των μυστηρίων της Εκκλησίας. Διενεργεί την ...

  Οδυνηρές σωματικές και ψυχολογικές συνέπειες έχει η έκτρωση για πολλές ανήλικες, έφηβες και νέες κοπέλες, σύμφωνα με επιστημονικές μελέτες. Πρώτη σε εκτρώσεις στην Ευρώπη είναι η χώρα μας σύμφωνα με μελέτη που δημοσιοποιήθηκε πριν από μερικές ημέρες, καθώς κάθε χρόνο στην Ελλάδα έχουμε 80.000 εκτρώσεις, εκ των οποίων οι 40.000 γίνονται από κοπέλες κάτω των 18 χρόνων. «Το πρόβλημα είναι ιδιαίτερα σοβαρό καθώς σε αρκετές περιπτώσεις οι κοπέλες στιγματίζονται (σωματικά και ψυχικά), αφού πολλές από τις συνέπειες τις ακολουθούν για το υπόλοιπο της ζωής τους» αναφέρει ο γυναικολόγος Δρ. Στέφανος Χανδακάς, τ. Επιμελητής Μαιευτικής Γυναικολογίας του Princess Royal University Hospital London. «Η σωστήσεξουαλική ενημέρωση των νέων, συνεχίζει ο Δρ Χανδακάς, τόσο από την Πολιτεία όσο και από την οικογένεια ,για τους τρόπους ...

Σε σχέση με την προσέγγιση και γνώση του Θεού αναφέρεται συνήθως ο ψαλμικός στίχος «σχολάσατε και γνώτε ότι εγώ ειμι ο Θεός». Συχνά όμως ο στίχος αυτός εκλαμβάνεται ως αναφερόμενος στην εξωτερική ησυχία. Ως σχολή δηλαδή θεωρείται απλώς η αποχή από την εργασία η η εξωτερική ησυχία. Μία τέτοια όμως σχολή, μία τέτοια ησυχία, δεν έχει κάποιο θετικό περιεχόμενο ούτε βέβαια μπορεί να προσφέρει θεογνωσία. «Ου γαρ από της έξωθεν ησυχίας  η του Θεού γνώσις δίδοται... αλλ’ εκ της του Θεού γνώσεως μάλλον η ησυχία τω νομίμως και καλώς αγωνιζομένω εγγίνεται». Όποιος παραιτείται από την πράξη, δηλαδή από την τήρηση των εντολών, χωρίς να επιδίδεται στην πνευματική εργασία, παραμένει αργός και στα δύο επίπεδα, οπότε ασφαλώς αμαρτάνει. Η θεογνωσία δεν έρχεται ...

 4 Ιανουαρίου 1989 Τόσα χρόνια πέρασαν και ο διάβολος δεν μετανόησε! Χειρότερος γίνεται. Προσπαθεί τώρα να πάρει όλο τον κόσμο με το μέρος του. Σου λέει ο Θεός είναι εύσπλαγχνος. Θα λυπηθεί στο τέλος τον κόσμο Του και έτσι θα με πάρει και μένα το σχέδιο! Όταν ήμουν στο κελί του παπα-Τύχωνα, λυπήθηκα το Διάβολο. Άγγελος ήταν και που κατήντησε το πλάσμα του Θεού, σκεφτόμουν. Με πήραν τα δάκρυα και έπεσα στη γή και προσευχόμουν γι' αυτόν. Και όπως είχα το κεφάλι μου στο χώμα, κάνω έτσι στο πλάϊ και τον βλέπω δίπλα μου, φανερά δηλαδή, να με μουντζώνει. Ένα άγριο κεφάλι, με κάτι ρουθούνια, με κάτι σουβλερά δόντια, φωτιές πετούσαν τα μάτια και το στόμα, και με μούντζωνε, εγώ προσευχόμουν ...

Η ζωή αποτελεί δώρο185 του Θεού, η αρχή και το τέλος της οποίας βρίσκονται στη βούλησή Του. Το ανθρώπινο σώμα186 αποτελεί ναό του Αγίου Πνεύματος το οποίο ο άνθρωπος και πρέπει να σέβεται. Το σώμα αποτελεί το χώρο στο οποίο συντελείται το αυτεξούσιο και συναντάται η χάρη του Θεού με την ελευθερία του προσώπου ώστε να επιτύχει τη θέωση. Ο ιατρός187 και το νοσηλευτικό προσωπικό πρέπει να εργάζεται για την καταπράϋνση των πόνων, την ανακούφιση από τα ενοχλήματα, την καθησύχαση της αγωνίας, την υποβοήθηση προς καλύτερη ανοχή των ταλαιπωριών ώστε να ζει ο άνθρωπος μέχρι τέλους με αξιοπρέπεια. Η πράξη της ευθανασίας188 ενεργητικής ή παθητικής αποτελεί φόνο. Η ευθανασία αποτελεί υποβοηθούμενη αυτοκτονία, δηλαδή συνδυασμό φόνου και αυτοχειρίας. Κάθε θάνατος που αποτελεί αποτέλεσμα ...

Όταν άρχισε, λέγαμε και ξαναλέγαμε όλοι, εκκλησιαστικοί, πολιτικοί, ακαδημαϊκοί, δημοσιογράφοι κ.ά., ότι "η κρίση είναι πνευματική". Μας είχε συνεπάρει ένας οίστρος ειλικρινείας και εκτοξεύαμε παρόμοιες πομπώδεις εκφράσεις, μάλλον όμως, μόνο για να διανθίζουμε το λόγο μας. Φαίνεται ότι λαθέψαμε. Όπως διακρίνεται τώρα, καθώς κορυφώνεται η τραγωδία, τελικά η κρίση είναι μόνο οικονομική! Ούτε πνευματική είναι, ούτε αξιακή είναι. Αν πράγματι πιστεύαμε ότι "η κρίση είναι πνευματική", δεν θα έσβυναν τόσο γρήγορα οι λεκτικές διαπιστώσεις, αλλά θα προχωρούσαμε σε πρακτικές θεραπείες. Εννοώ: τα εκπαιδευτικά προγράμματα των σχολείων μας, θα αναλάμβαναν να διδάξουν το αντίδοτο της ασυδοσίας και της διαφθοράς που βιώναμε, η τηλεόραση θα επιστρατεύονταν να προβάλει την υγιή θετική στάση, που έπρεπε να υιοθετήσουμε οι πολίτες, η Πολιτεία θα στόχευε στην ανανέωση του σάπιου δημοσιοϋπαλληλικού ...

Λίγες σκέψεις με αφορμή την εορτή του Οσίου Παϊσίου του νέου, του Αγιορείτη. Κάθε φορά που η Εκκλησία τιμά και εορτάζει ένα μέλος της που βρίσκεται " εν δόξη " στη θριαμβεύουσα Εκκλησία, έναν Άγιο δηλαδή , δείχνει σε όλους μας ότι είναι εφικτό ο άνθρωπος να ομοιάσει στον Χριστό, να εκπληρώσει τον προορισμό του. Σήμερα η Εκκλησία τιμά ένα πρόσφατα αγιο-καταταχθέντα Όσιο, το Γέροντα Παϊσιο τον Αγιορείτη. Ένας Άγιος γίνεται κατανοητός μέσα στο σώμα της Εκκλησίας, και όχι αυτονομημένος απ'αυτήν.Τιμάται ορθά μέσα στο ήθος της Εκκλησιαστικής πανήγυρης. Η αγιότητα του μοναχού Παϊσίου μαρτυρείται από πιστούς και όχι μόνο.Είναι Άγιος κατ'εξοχήν λαοπρόβλητος. Το πρόσωπό του μερικές φορές διχάζει τους πιστούς η μάλλον καλύτερα ο τρόπος που οι πιστοί προσεγγίζουν τον Άγιο προκαλεί και δεν ...

Η περιφορά της εικόνας του Αγίου είχε αρχίσει. Κατά μήκος της παραλιακής οδού, πλήθος κόσμου ακολουθούσε με δέος την ιερή εικόνα υπό τη μουσική συνοδεία της φιλαρμονικής μπάντας του δήμου. Τα λευκά κυκλαδίτικα σπιτάκια, αν και είχε βραδιάσει πια, έμοιαζαν πιο φωτεινά από ποτέ, χάρη στον στολισμό της Χώρας, και πρόσθεταν μια ακόμα νότα ομορφιάς στη γραφική αυτή εικόνα. Η ετήσια αυτή λιτανεία θα λάμβανε τέλος στον μητροπολιτικό ναό της Χώρας. Ο Στέλιος ήταν εντυπωσιασμένος. Δεν περίμενε ότι στις πρώτες του διακοπές στη Νάξο θα ήταν μέρος μια τέτοιας λιτανείας. Ε, εντάξει σίγουρα όλο αυτό το σκηνικό του θυμίζει λίγο τη Μ. Παρασκευή που γίνεται η περιφορά του Επιταφίου, αλλά σίγουρα έχει άλλον χαρακτήρα· χαρούμενο, εορταστικό. 14 Ιουλίου λοιπόν, «μέρα εορτής ...

Ράντμιλα Καράνοβιτς: Μήπως μετά από τη συμμετοχή σας σε αυτό το Συνέδριο Ψηφιακών Μέσων στην Αθήνα, έχετε κάποιες νέες ιδέες σχετικές με το πώς μπορούμε να αξιοποιήσουμε τις σύγχρονες τεχνολογίες στο μέλλον, με κύριο στόχο τη διάδοση της ορθόδοξης πνευματικότητας; Νέναντ Μπαντοβίνατς: Εδώ και χρόνια επεξεργαζόμαστε νέες ιδέες και ασχολούμαστε συνεχώς με την εξεύρεση νέων δυνατοτήτων. Όπως τονίζω εδώ και καιρό, η κινητή τηλεφωνία και τα μέσα κινητής επικοινωνίας των πιστών με τον π. Γαβριήλ, αναπτύσσονται ραγδαία και ότι έχουμε πολλά περιθώρια βελτίωσης αυτής της επικοινωνίας. Η ιδέα μας είναι η κατάταξη σε διάφορες κατηγορίες αυτού του μεγάλου αριθμού των θρησκευτικών κειμένων και έργων ποικίλου πνευματικού περιεχομένου, που είχε δημοσιεύσει ο πάτερ, και η διανομή τους στα προφίλ των χρηστών κινητών ...

Καλλιτεχνική απεικόνιση της διαστημοσυσκευής New Horizons (Πηγή: NASA) Η διαστημοσυσκευή “New Horizons” θα προσπεράσει αύριο τον Πλούτωνα και τον μεγαλύτερο από τους δορυφόρους του, τον Χάροντα. Στο εσωτερικό του, εκτός από τα διάφορα επιστημονικά όργανα, μεταφέρει επίσης και μία "φιάλη" με τις “στάχτες” του Clyde Tombaugh ο οποίος μετά από μελέτη χιλιάδων φωτογραφικών πλακών στο αστεροσκοπείο Λόουελ στην Αριζόνα κατόρθωσε να τον εντοπίσει το 1930. Clyde Tombaugh: ο άνθρωπος που ανακάλυψε τον Πλούτωνα, το 1930 (Φωτ. NASA) Με μέγιστη απόσταση 7,4 δισεκατομμυρίων χιλιομέτρων από τον Ήλιο ο Πλούτωνας χρειάζεται 248,5 γήινα χρόνια για μια πλήρη περιφορά του γύρω από τον Ήλιο ενώ η κατεύθυνσή του είναι αντίθετη από την κατεύθυνση που έχουν οι άλλοι πλανήτες. Φαίνεται ότι αποτελείται από ένα μείγμα ...

Μια προσπάθεια μελέτης της ανθρωπολογίας του αγίου Νικοδήμου δεν θα μπορούσε παρά να στραφεί κυρίως στο «Συμβουλευτικόν Εγχειρίδιον», το βιβλίο που θα αποστείλει ο συγγραφέας στο συγγενή του επίσκοπο Ιερόθεο, γραμμένο στην έρημο της Σκυροπούλας, με τον χαρακτηριστικό υπότιτλο «Περί φυλακής των πέντε αισθήσεων, της τε φαντασίας, του νου και της καρδίας και ποίαι εισίν αι οικείαι του νου ηδοναί». Το θέμα του βιβλίου είναι συνεπώς και κατεξοχήν η ανθρωπολογία, συμπεπλεγμένη μάλιστα και με την ησυχαστική γνωσιολογία. Η σημασία του έργου αυτού, όπως και αρκετών άλλων έργων του αγίου Νικόδημου, έγκειται ακριβώς στην προσωπική του προσπάθεια ανάκτησης μιας μεγάλης παράδοσης σε πολύ δύσκολους χρόνους, όπου η συνέχεια της παιδείας του «Γένους των Ρωμαίων» έχει πλέον από αιώνες οικτρά διακοπεί, με συνέπεια ...

Οι Πατέρες μας δίδαξαν διάφορους τρόπους νηστείας και άσκησης. Όπως όμως ο Νικολαΐδης δηλώνει: Μας παρέδωσαν ένα σκοπό, να αποφεύγουμε την αφθονία, τον χορτασμό της κοιλίας χωρίς να μας παραδώσουν ούτε ένα κανόνα νηστείας, ούτε ένα τρόπο μετάληψης της τροφής, ούτε και το ίδιο μέτρο σε όλους, επειδή δεν έχουν όλοι την ίδια δύναμη εξαιτίας της ηλικίας, της αρρώστιας ή της συνήθειας καλομαθημένου σώματος.151 Στο δρόμο της χριστιανικής πίστης, η πρόληψη τροφής σύμφωνα με τους κανόνες της Εκκλησίας για νηστεία και άσκηση, είναι μετοχή σε μια κοινή εμπειρία χρήσης των αγαθών, εμπειρία κοινωνίας και σχέσης και όχι τρόπος ατομικής επιβίωσης.152 Στο δοξαστικό αίνων της Ε’ Κυριακής των νηστειών διαβάζουμε ότι: «ουκ έστιν η βασιλεία του Θεού βρώσις ...

Η λόγια μουσική της Κωνσταντινούπολης αποτελεί μια ξεχωριστή ενότητα κοσμικών μελών και τραγουδιών που αναπτύχθηκε από το 17ο αι έως τον 20ο αι. Πρόκειται για το μουσικό πολιτισμό των Ρωμηών της Πόλης, ο οποίος όπως ήταν αναμενόμενο επηρέαζε και τον ευρύτερο χώρο της Ανατολικής Μεσογείου. Η ερμηνεία της μουσικής αυτής απαιτεί μουσικά όργανα με ιδιαίτερη τεχνική ευχρησία στην απόδοση των διαστημάτων, και στην ανάπτυξη του ρυθμού, τέτοια όργανα είναι το κανονάκι, το ούτι, η πανδουρίδα (ταμπούρ), το νει. Η συγγένεια της λόγιας μουσικής με την εκκλησιαστική μουσική είναι δεδομένη και αποδεικνύεται και από το γεγονός ότι πολλοί Λαμπαδάριοι και Πρωτοψάλτες διακρίθηκαν και στα δυο μουσικά είδη. Μεταξύ αυτών ο Πέτρος ο Πελοποννήσιος, ο Ιάκωβος Πρωτοψάλτης και ο Γρηγόριος Πρωτοψάλτης. Ακολουθεί το άσμα  «Ἐλπιζα ...