Πεμπτουσία

Οι Πατέρες της Εκκλησίας διακρίνουν τρία στάδια ή τρεις πνευματικές βαθμίδες στην πορεία της προσευχής και της εν Χριστώ τελειώσεως. Ο ασκητικός και νηπτικός Πατέρας μας Μέγας Βασίλειος, περιγράφοντας εν συνόψει τα τρία αυτά στάδια αναφέρεται σχετικά στο νου που κατά την ώρα της προσευχής ταξιδεύει με τη φαντασία, ύστερα δε «μη σκεδαννύμενος επί τα έξω εις εαυτόν επά­νεισι» και αργότερα «δι’ εαυτού προς τον Θεόν». Ας το αναλύσουμε όμως αυτό. Πηγή:heavenawaits.wordpress.com Στην πρώτη βαθμίδα και εισαγωγική ο πιστός αναφέρεται προς το Θεό με μια πρώτη κίνηση του νου, που είναι η προς τα έξω κίνηση. Δηλαδή αναφέρεται στο Θεό προσευχητικά, με τη διάνοια να πλανάται εκτός του σώματός του με την ενέργεια της φαντασίας του. Δεύτερη κίνηση και μέση πνευματική ...

Ο Γέροντας Ιωσήφ ο Βατοπαιδινός, σε ομιλία του στην Ι.Μ.Μ.Βατοπαιδίου, μιλάει για το νόημα της περιεκτικής μετάνοιας.

Ο Γέροντας Εφραίμ Φιλοθεΐτης μιλάει για την σημασία του πνευματικού αγώνα. Την Τετάρτη 28 Ιανουαρίου στις 13:00, στην εκπομπή "Θεανθρώπινη Σοφία".

Η παρουσία του τέμπλου μέσα στον Ορθόδοξο Ιερό Ναό δεν είναι μονοδιάστατη (ένα απλό διαχωριστικό του Ιερού από τον κυρίως Ναό). Είναι από τις πρώτες κατασκευές μέσα στον Ναό (μαζί με το σύνθρονο και το κιβώριο) και έχει πλήθος συμβολισμών. Πιστεύουμε ότι θα πρέπει όπου είναι δυνατόν να έχουμε τέμπλο, να αγωνιζόμαστε για την πληρότητά του και να μην αρκούμαστε στην στοιχειώδη πρωτόγονη μορφή του. Στο τέμπλο όπως και στην Θεία Λειτουργία υπάρχουν μερικά βασικά στοιχεία που μπορεί είτε να μειωθούν είτε να επεκταθούν σε πληρέστερη έκταση, αλλά σε καμιά περίπτωση να παραβιασθούν. Έτσι μπορεί το τέμπλο να είναι περισσότερο ή λιγότερο πλήρες, δεν μπορεί όμως να είναι μία τυχαία τοποθέτηση εικόνων σε ένα διαχωριστικό τοίχωμα, ακριβώς όπως δεν μπορεί να ...

Η σημερινή μέρα είναι μεγάλη για όλους εμάς, που ζώντας πολύ μα­κριά από την εποχή του (Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου) και ακόμη μακρύτερα από το πνεύμα του, αισθα­νόμαστε ως μέγιστη ανάγκη να εμπνευσθούμε από το οικουμενικό μεγα­λείο του, αγωνιζόμαστε να μαθητεύσουμε στις μυστικές γωνιές της ανεπανάληπτης μοναδικότητός του, προσπαθούμε να γίνουμε μέτοχοι της αιώνιας δόξας και της χάριτός του. Γνωριμία με τον Άγιο Τον Άγιό μας μπορούμε να τον γνωρίσουμε σε ποικίλα επίπεδα. Η μνήμη του μας φέρνει σε επαφή με το ιστορικό περίγραμμά του, η μελέ­τη των λόγων του και η ταπεινή τιμή του με την κρυμμένη μυστική μορφή του· και τέλος η αίσθηση της προσευχής του με το συνήθως δυσδιάκριτο αιώνιο πρόσωπό του. α) Διαβάζοντας τον βίο, τα έργα και το ...

Μυστήρια μυστηρίων εκτυλίσσονται μπροστά μας και πληροφορούν αδίστακτα τις προηγούμενες πεποιθήσεις μας ώστε να μεταβαίνουμε από τα σύνορα της πίστεως ως αυτές πλέον τις αποδείξεις. Βλέπουμε «την επί γης ειρήνην και εν ανθρώποις ευδοκίαν» (πρβλ. Λουκ. 2, 14) να πραγματοποιείται. Ο κρυπτόμενος και αφανής ως σήμερα σαρκωμένος θείος Λόγος φανερώνεται και με την προφητική φωνή και το χέρι του Προδρόμου αποκαλύπτεται στα πλήθη. Ο μεγαλύτερος των προφητών και όλων των ανθρώπων, αφου εγκατέλειψε την ζωή στην έρημο παρουσιάζεται και γίνεται η φωνή του Λόγου, το λυχνάρι του φωτός. Έρχεται, λέει, ο ισχυρότερος μου, που βρίσκεται πάνω απ’ όλους, του οποίου δεν είμαι αξιος να λύσω το λουρί του υποδήματος. Εγώ σας βαπτίζω μόνον με νερό, Εκείνος όμως θα σας βαπτίσει ...

Συνεχίζονται με επιτυχία τα σεμινάρια ιστορίας της τέχνης που εγκαινίασε το 2011 η Εταιρεία Ελλήνων Iστορικών Τέχνης (Ε.Ε.Ι.Τ). Πρόκειται για ολοήμερα σεμινάρια που απευθύνονται στους ιστορικούς τέχνης, στους καλλιτέχνες αλλά και στους φιλότεχνους και στοχεύουν στην εξοικείωση του ελληνικού κοινού με τα σημαντικότερα ρεύματα της ευρωπαϊκής τέχνης και με το έργο σημαντικών καλλιτεχνών. Άποψη και χάρτης του Τολέδου. Στην μέχρι τώρα πορεία τους τα σεμινάρια έτυχαν μεγάλη ανταπόκριση, γεγονός το οποίο οφείλεται και στο ότι τα πραγματοποιούν ιστορικοί τέχνης διεθνούς εμβέλειας. Μετά τους καθηγητές Ernst van de Wetering (Σεμινάριο για τον Ρέμπραντ), Rudolf Preimesberger (Σεμινάριο για το μπαρόκ και τον Καραβάτζο) και T. J. Clark (Σεμινάριο για την Γκερνίκα του Πικάσο και για τη «Δοκιμασία της Δύσης»), η Ε.Ε.Ι.Τ έχει προσκαλέσει –με ...

 Ο όρκος αποτελεί παλαιότατο φαινόμενο του κοινωνικού βίου και προϋποθέτει την πίστη στη θεοκρισία, δηλαδή στο ότι ο Θεός ή κάποια άλλη ανώτερη δύναμη επεμβαίνει στα πράγματα του κόσμου και των ανθρώπων, για να αποκαταστήσει την αλήθεια ή τη δικαιοσύνη και να τιμωρήσει το ψεύδος ή την αδικία. Ο όρκος προϋποθέτει τη θρησκευτική πίστη, γι' αυτό στον άθρησκο δεν έχει νόημα. Μέσα όμως στο πλαίσιο της ανεξιθρησκίας και της ελευθερίας της συνείδησης, έχει εισαχθεί και ο λεγόμενος "πολιτικός όρκος". Αυτός γίνεται με επίκληση της τιμής και της συνείδησης του ορκιζόμενου και έχει σε περιπτώσεις ψευδορκίας ή επιορκίας τις ίδιες νομικές συνέπειες με το θρησκευτικό όρκο. Την απόλυτη απαγόρευση του όρκου διδάσκουν ομόφωνα οι Πατέρες της Εκκλησίας. Ο Μ. Βασίλειος επισημαίνει ότι ...

  «Από τον Βασίλη Τσιτσάνη στον Μίκη Θεοδωράκη» ο τίτλος της συναυλίας που θα παρουσιαστεί στο Θέατρο Badminton, στο πλαίσιο του αφιερώματος για τα 90 χρόνια του Μίκη Θεοδωράκη και σε συνεργασία με τη Λαϊκή Ορχήστρα «Μίκης Θεοδωράκης». Δύο ξεχωριστοί όσο και διαφορετικοί μουσικοί κόσμοι συναντιούνται σε αυτήν την παράσταση . Εκείνος του κορυφαίου συνθέτη του λαϊκού τραγουδιού Βασίλη Τσιτσάνη (1915-1984), 100 χρόνια από τη γέννησή του, με εκείνον του παγκοσμίως αναγνωρισμένου δημιουργού Μίκη Θεοδωράκη (γεν.1925), 90 χρόνια από τη γέννησή του. Και οι δυο υπηρέτησαν με αξιοσύνη τη λαϊκή μουσική του τόπου, ο καθένας με το δικό του τρόπο, με τα δικά του μουσικά εφόδια. Ωστόσο η λαϊκή μουσική τους σκέψη κάπου συναντιέται. Ο Μίκης Θεοδωράκης ανέπτυξε πολύπλευρη μουσική δράση, η οποία ...

Το Βυζάντιο, η Ανατολική Ρωμαϊκή αυτοκρατορία, ήταν μια πολυπολιτισμική αυτοκρατορία, διαφόρων λαών και γλωσσών, που συν τω χρόνω –λόγω της δύναμης της ελληνικής γλώσσας– έγινε ελληνόφωνη. Η ελληνικότητα του Βυζαντίου ουσιαστικά έγκειται στη βαθμιαία υιοθέτηση από μεγάλο τμήμα του πληθυσμού της αυτοκρατορίας της ελληνικής γλώσσας, της ελληνικής παράδοσης και κυρίως της ελληνικής παιδείας. Είναι αδιαμφισβήτητο ότι δεν υπήρχε μια αμιγής φυλετική πληθυσμιακή σύνθεση στην αυτοκρατορία, ωστόσο από ένα σημείο και πέρα η γλώσσα ήταν πια μόνο η ελληνική, που υποκατέστησε τη λατινική, ενώ βαθμιαία κυριάρχησαν τα ελληνικά ήθη και έθιμα, η ελληνική παιδεία και τελικά σε μεγάλο μέρος του πληθυσμού η ελληνική συνείδηση. Δηλαδή, συν τω χρόνω έχουμε έναν βαθμιαίο εξελληνισμό της αυτοκρατορίας. Το Βυζάντιο παύει πια να είναι μόνο ελληνόφωνο ...

Η Τραβιάτα του Τζουζέπε Βέρντι είναι από τις πιο δημοφιλείς όπερες παγκοσμίως, και κρατάει μία πρώτη θέση στα λυρικά θέατρα. Η Τραβιάτα –δηλαδή η Παραστρατημένη– βασίζεται σε ποιητικό κείμενο του Φραντσέσκο Μαρία Πιάβε, το οποίο με τη σειρά του στηρίζεται στο έργο «Η Κυρία με τις Καμέλιες» του Αλέξανδρου Δουμά, υιού (μυθιστόρημα που εκδόθηκε το 1848). Είναι ένα σύγχρονο και τολμηρό θέμα για την εποχή του, που ο Βέρντι προσάρμοσε στις αντιλήψεις της ρομαντικής όπερας, δημιουργώντας μία από τις μεγαλύτερες ιστορίες αγάπης όλων των εποχών στο μελόδραμα. Η πρεμιέρα της όπερας που έγινε το 1853 στο θέατρο «Le Fenice» δεν είχε επιτυχία, διότι χλευάσθηκε πρώτα η πρωταγωνίστρια που είχε διαλέξει το θέατρο να ενσαρκώσει τον ρόλο, λόγω του ότι ήταν υπέρβαρη και δεν άρμοζε καθόλου στη λεπτεπίλεπτη ηρωίδα, τη ...

Ο Γέροντας Ιωσήφ ο Βατοπαιδινός, σε ομιλία του στην Ι.Μ.Μ.Βατοπαιδίου, μιλάει για το νόημα της περιεκτικής μετάνοιας.   %audio%

Μια μέρα καλοκαιρινή, ένα διψασμένο ελάφι έφτασε στη δροσερή πηγή του δάσους κι έσκυψε ανυπόμονα να πιει νερό. - Αχ, όλα καλά, αλλά  αυτά τα πόδια μου τ΄ αδύνατα δεκάρα δεν αξίζουν! Το ελάφι μας μονολογούσε κατσουφιάζοντας, καθώς καθρεφτιζόταν στα καθαρά νερά της πηγής. - Τα κέρατά μου όμως… υπέροχα! Στητά, μεγάλα, στολίδια μοναδικά στο κεφάλι μου! Παρηγορήθηκε το ελάφι μας και έλαμψε από περηφάνια. Όμως παρακαλούσε να του είχε δώσει ο Θεός πιο γερά και καλύτερα πόδια. Καθώς όμως κοιτούσε προσεκτικά τα κάλλη του στα διάφανα νερά, σφύριξε δίπλα του ένα βέλος… - Κυνηγοί! Τρεχάτε ποδαράκια μου! Αστραπή το ελάφι μας το έβαλε στα πόδια κι έτρεχε μ΄ όλη του τη δύναμη. Ώσπου στο τέλος κατάφερε και χώθηκε σ΄ ένα σύδεντρο, για να γλιτώσει. Όμως για ...

Έχοντας στο προηγούμενο άρθρο μας δώσει τον ορισμό της τηλεσύνδεσης, μιας ιδιόμορφης σχέσης που συνδέει – κλιματικά - δύο απομακρυσμένες περιοχές μεταξύ τους, προχωρούμε στην εξέταση της πιο γνωστή τηλεσύνδεση που επηρεάζει το κλίμα της Ευρώπης σε όλη τη διάρκεια του έτους: είναι η Ταλάντωση του Βόρειου Ατλαντικού (North Atlantic Oscillation-NAO), ένα διπολικό σχήμα που σχετίζεται με δύο αρνητικά συσχετισμένα κέντρα πάνω από τη Γροιλανδία και τον υποτροπικό Βόρειο Ατλαντικό. ΣΧΗΜΑ 1: Η τροχιά των υφέσεων κατά α) τη θετική και β) την αρνητική φάση της ΝΑΟ (πηγή: http://www.ldeo.columbia.edu/res/pi/NAO/). Η θετική φάση της ΝΑΟ χαρακτηρίζεται από ένα βαθύτερο χαμηλό της Ισλανδίας, έναν ισχυρότερο υποτροπικό αντικυκλώνα στο νότιο τμήμα του Βόρειου Ατλαντικού (υψηλό των Αζορών) και μία ενισχυμένη δυτική ροή κατά μήκος ...

Η Κύπρος μας! Ένα νησί στην άκρη της Μεσόγειος. Στην ανατολική εσχατιά της. Ένα πέτρινο καράβι που πορεύεται τη χρυσή μοίρα του ήλιου. Πατρίδα μας η Ελλάδα! Ένα άσπρο τρεχαντήρι ελληνικό ταξίδεψε στο Αιγαίο κι έφερε στο νησί τον Αγαπήνορα, τον Πράξανδρο, τον Τεύκρο. Μαγιά ήταν τούτα τα παλληκάρια! Κι από τότε η πυξίδα της καρδιάς μας δείχνει προς τη γαλάζια πατρίδα! Πόθος και καημός αγιάτρευτος η ένωση με τη Μάνα Ελλάδα! Το όμαιμον, το ομόγλωσσον και το ομόθρησκον. Σε όλους τους αγώνες του έθνους πάντοτε οι Έλληνες της Κύπρου έδιναν το παρόν τους, προσμένοντας ότι θα έρθει και η δική τους σειρά να ενσωματωθούν στον εθνικό κορμό. Κοιμόντουσαν κι έβλεπαν όνειρο τη λευτεριά τους. Ξυπνούσαν και την οραματίζονταν. Η ένωση έγινε η ...

Τι δηλοί, επομένως, ο μύθος, όπως τον είδαμε στην «εθνικιστική» πατριδολατρία και στις εσχατολογικές «εμμονές» του πατρός; Σημαίνει το αυτονόητο. Ότι ένας άγιος, ακόμη και τόσο φωτισμένος σαν τον όσιο Παΐσιο, δεν είναι ο αλάθητος Θεός. Είναι ένας άνθρωπος που διατηρεί την ελευθερία και τα χαρακτηριστικά της προσωπικότητάς του, τα οποία σέβεται σε απόλυτο βαθμό και ο ίδιος ο Κύριος. Στα σημεία αυτά μπορεί να εμφιλοχωρήσουν ανθρώπινα, άρα σχετικά και ατελή στοιχεία. Αυτό το έχουμε δει στα λάθη πολλών Αγίων, τα οποία μπορεί να είναι μικρά, ενδέχεται όμως να είναι και μεγάλα (βλ. τη χαρακτηριστική περίπτωση του ιερού Αυγουστίνου). Για τον όσιο Παΐσιο, όμως, θα λέγαμε με ασφάλεια ότι μακάρι και εμείς να κάναμε τα δικά του χαριτωμένα «λάθη» και ...