Πεμπτουσία

Το εγχείρημα της ανασύνθεσης του αρχαιοελληνικού ήχου βρίσκεται σήμερα στο επίκεντρο του επιστημονικού ενδιαφέροντος. Τεκμήρια του σύγχρονου ερευνητή αποτελούν οι παραστάσεις της εικονογραφίας, οι σχετικές αναφορές στην ελληνική γραμματεία, οι ειδικές περί μουσικής πραγματείες, οι παρτιτούρες και ασφαλώς τα πρωτότυπα μουσικά όργανα που η αρχαιολογική σκαπάνη έχει φέρει στο φως. Η μουσική εικονογραφία μας διαφωτίζει για την παρουσία τού μέλους στις εκάστοτε περιστάσεις. Τα κείμενα προσφέρουν πολύτιμο υλικό για την στοιχειοθέτηση των σύγχρονων θεωρήσεων πάνω στον αρχαιοελληνικό ήχο, ενώ τα σωζόμενα μουσικά όργανα μελετώνται και ανακατασκευάζονται για να αποδοθούν σ' αυτά τα αρχαιοελληνικά μέλη. Το ψηφιδωτό της ελληνικής μουσικής της αρχαιότητας αποκαλύπτεται: ο αρχαιοελληνικός πολιτισμός χαρακτηρίζεται ως song culture. Μπορούμε να τον ακούσουμε; Στο ερώτημα αυτό αποπειράται ν απαντήσειι ο μουσικολόγος και ιστορικός ...

Δύο στοιχεία. Ο αέρας και το φως. Δύο όψεις της φύσης. Φύσης θαυμαστής ομορφιάς. Φύσης πνευματικής δροσιάς. Ο αέρας και το φως της ζωής. Μιας ζωής που όταν ζει τη φύση της ύπαρξης της στην κάτω αμαυρωμένη εικόνα, όχι μόνο θανατώνει τις ευκαιρίες της πνευματικής αναγέννησης, αλλά και πολλές φορές με τάσεις εμμονής εγκλωβίζεται εκεί. Και φυσικά η εμμονή είναι που αυξάνει την ένταση της συγκέντρωσης του νου και του πνεύματος σε εωσφορικές πτωτικές καταστάσεις. Φωτο: Στράτος Καλαφάτης Ο αέρας και το φως. Σκέψου λίγο. Πως μπορείς αυτόν τον αέρα και αυτό το φως να τα ζήσεις; Να δροσιστείς από την καλαισθησία της ταπεινότητας τους και να γεμίσεις μέσα σου με αυτά; Εις τα άνω. Εκεί βρίσκεται η απάντηση. Και η ...

Όταν τον 19ο αιώνα δημιουργήθηκε το πρώτο ελληνικό κράτος και ανέλαβε τα ηνία της διοίκησης ως πρώτος κυβερνήτης ο Ιωάννης Καποδίστριας, επειδή δεν είχε ακόμη ελευθερωθεί η Κωνσταντινούπολη και κινούμενοι οι άνθρωποι στο πνεύμα της εποχής, μετατόπισαν το κέντρο αναφοράς από το εθναρχικό, δηλαδή την Κωνσταντινούπολη, στο εθνικό, δηλαδή την Ελλάδα, και αντί να επιδιώκουν την αναβίωση της Ρωμηοσύνης, μετατόπισαν τους αρχαίους πόθους στην ιδέα της δημιουργίας της Μεγάλης Ελλάδας. Και όταν οι Κύπριοι εμψυχώνονταν για να πολεμήσουν υπέρ της Ελλάδας τόσο στους ελληνοτουρκικούς όσο και στους βαλκανικούς πολέμους, η διεκδικούσαν την ένωση κατά την περίοδο της αγγλοκρατίας, δεν ήταν αυτό τίποτε άλλο, παρά ο βαθύς εκείνος πόθος της αναβίωσης της Ρωμηοσύνης. Γιατί αυτός ο πόθος στην Κύπρο ξεκινά από τον ...

Κατά τις Γραφές, ο Χριστός είναι «τὸ Α καὶ τὸ Ω, ὁ πρῶτος καὶ ὁ ἔσχατος, ἀρχὴ καὶ τέλος». Η Θεία Του φύση ενώνεται ἀσυγχύτως, ἀτρέπτως, ἀδιαιρέτως και ἀχωρίστως με την ανθρώπινη φύση. Από το έργο του Μέγα Αθανάσιου Περί ενανθρωπήσεως του Λόγου, καταλαβαίνουμε ότι «ο Θεός επέλεξε τον άνθρωπο ως μορφή σαρκώσεως του Λόγου για να σώσει τον κόσμο, γιατί μόνο έτσι περιλαμβάνεται σε αυτήν και ο υλικός κόσμος». Ο Υιός του Θεού έγινε άνθρωπος, επειδή ο άνθρωπος αποτελεί τον συνδετικό κρίκο μεταξύ ολόκληρης της δημιουργίας και του Θεού. Να σημειωθεί, επίσης, ότι εάν η ενότητα της ψυχής και του σώματος δεν ήταν οντολογική για το ανθρώπινο γένος, τότε η σάρκωση του προαιώνιου Λόγου θα ήταν αδύνατη. Μόνο στο ...

Ο θεατρικός χώρος «Προσωρινός» παρουσιάζει, από τις 15 Δεκεμβρίου, την παράσταση «Στο σπίτι περιμένοντας τη βροχή» του Jean-Luc Lagarce, από την ομάδα «Les Vagues». Πέντε γυναίκες, κεκλεισμένων των θυρών, στο σπίτι τους, στις εμμονές τους, στις σκέψεις τους, περιμένουν. Περίμεναν για χρόνια την επιστροφή του άντρα του σπιτιού: του αδερφού και του γιού, και τα δυο ταυτόχρονα. Τώρα που είναι και πάλι κοντά τους, ακίνητος και σιωπηλός, εκείνες βυθίζονται για μια ακόμα φορά στην αναμονή. Συγκρούσεις μέσα στην ατέλειωτη νύχτα που φέρνουν στην επιφάνεια αναμνήσεις, θυμούς και στιγμές παραίτησης, ενοχές και εκλάμψεις ελπίδας. Οι πέντε γυναίκες ανοίγουν την ψυχή τους ενώ ταυτόχρονα αποκαλύπτουν η μία στην άλλη περισσότερο τη ζωή που υπέμειναν παρά τη ζωή που έζησαν. Το έργο «Στο σπίτι περιμένοντας ...

  Ένα νέο μεγάλο – και κατά συνέπεια βαρύ- όχημα με κίνηση στους τέσσερις τροχούς, που καταφέρνει να κινείται ιδιαίτερα γρήγορα, αλλά έχει παράλληλα και τη δυνατότητα να κινηθεί καταναλώνοντας εξαιρετικά μικρές– σε σχέση με τον όγκο και το βάρος του – ποσότητες καυσίμου, παρουσίασε πρόσφατα η γνωστή σουηδική αυτοκινητοβιομηχανία Volvo. Ο λόγος για το νέο επταθέσιο Volvo XC90 στην έκδοση Τ8, με τεχνολογία Twin Engine και συνολική-συνδυασμένη ισχύ άνω των 400 ίππων, το οποίο κατατάσσεται στην κατηγορία των Plug-in υβριδικών και επιτυγχάνει εκπομπές ρύπων CO2 μόλις 59 g/km, κατανάλωση 2,5 λίτρα/100 km αλλά και επιτάχυνση 0-100 χλμ./ώρα σε 5,9 δευτερόλεπτα. Η οικονομία καυσίμου σύμφωνα με τον αμερικανικό κύκλο οδήγησης φτάνει τα 59 MPGe (ισοδύναμο 59 μιλίων ανά γαλόνι). Το αυτοκίνητο διαθέτει ...

Στο ηλιόλουστο Μόναχο τελέστηκε με κάθε μεγαλοπρέπεια η τελετή της κατάδυσης του Τιμίου Σταυρού στα ύδατα του ποταμού Ίζαρ, που διασχίζει τό Μόναχο. Ο καταγάλανος ουρανός και η σχετικά ήπια χειμερινή θερμοκρασία σχολιάστηκε από τους βαυαρούς επισήμους που παρέστησαν στον αγιασμό, ως “καιρός της Ελλάδας“. Περίπου 1500 έλληνες και βαυαροί και πιστοί άλλων ορθοδόξων ενοριών έλαβαν μρος στον αγιασμό του ποταμού. Ο Θεοφιλέστατος Επίσκοπος Αρίστης κ. Βασίλειος, προέστη της ακολουθίας, συνεπικουρούμενος από τον Αρχιερατικό Βαυαρίας, Πρωτοπρεσβύτερο Απόστολο Μαλαμούσης, τον Αρχιμανδρίτη Πέτρο Κλιτς, τον Πρωτοπρεσβύτερο Γεώργιο Βλέτση, τον Πρεσβύτερο Θωμά Καραμήτσο, τον Πρεσβύτερο Αλέξανδρο Κατερινόπουλο και τον Πρωτοπρεσβύτερο Σλόμπονταν Μιλούνοβιτς από τη σερβική εκκλησία. Ο Βυζαντινός χορός Ιεροψαλτών, υπό τη διεύθυνση του καθηγητή της Ορθόδοξης Οεολογικής Σχολής του πανεπιστημίου Μονάχου,κ. Κωνσταντίνου Νικολακοπούλου ...

  Σε περιπτώσεις ασθενών τελικού σταδίου, όταν η σχέση ασθένειας και τέλους της ζωής είναι άρρηκτα συνδεδεμένες, η σωματική αδυναμία και πνευματική κόπωση και οδύνη μπορεί να οδηγήσει στην παραίτηση από τη ζωή. Σήμερα άλλοι δέχονται την ευθανασία9 ως ελεύθερη επιλογή ενώ άλλοι την απορρίπτουν ως στρέβλωση που τείνει να αποκτήσει θεσμικό χαρακτήρα και αυθαίρετη παρέμβαση στη ζωή. Τελικά, η ευθανασία ως επιλογή απέκτησε ιδεολογικό περιεχόμενο με στάσεις υπέρ και κατά. Σε αντιδιαστολή προς τον τερματισμό της ζωής αναδύθηκαν σύλλογοι και επίσημοι φορείς, οι οποίοι επικεντρώνονται στη μέριμνα των ασθενών τελευταίου σταδίου. Στο σημείο αυτό σκόπιμο είναι να αναφέρουμε ότι τελικό στάδιο10 θεωρείται η περίοδος ζωής που είναι μικρότερη από έξι μήνες. Στους καρκινοπαθείς11 ο χρόνος αυτός υπολογίζεται από τη μέρα διακοπής της ...

Μετά το ενδιαφέρον που έδειξαν αρκετοί πιθανοί συμμετέχοντες να λάβουν μέρος στο Διαγωνισμό Σύνθεσης της Στέγης για όλων των μορφών τις Χορωδίες και λόγω της εορταστικής περιόδου του Δεκαπενθημέρου που προηγήθηκε και των αργιών που υπήρξαν, το Διοικητικό Συμβούλιο της Στέγης Ελληνικών Χορωδιών αποφάσισε να δοθεί δίμηνη παράταση στην προθεσμία λήξης για υποβολή των διαγωνιζόμενων έργων. Έτσι ως νέα καταληκτική ημερομηνία λήξης υποβολής των συμμετοχών στο 2ο Διαγωνισμό Σύνθεσης Χορωδιακού Έργου ορίζεται η 28η Φεβρουαρίου 2015. Οι ήδη κατατεθειμένοι φάκελοι παραμένουν σφραγισμένοι στη θυρίδα που έχουν αποσταλεί όπως και τα αντίστοιχα έργα τα οποία έχουν υποβληθεί ηλεκτρονικά και θα ανοιχτούν μετά τη λήξη της νέας προθεσμίας. Όλοι οι λοιποί όροι του Διαγωνισμού παραμένουν σε ισχύ. Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τον Διαγωνισμό ...

ΟΣΙΑ ΜΕΛΩ: Η φιλέρημος κόρη της Κω, όπως μας την παρουσίασε ο Σεβ. Μητρ. Κώου και Νισύρου κ. Ναθαναήλ Από τον Σεπτέμβριο του 2013 ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Κώου και Νισύρου κ. Ναθαναήλ και οι συνεργάτες του, με την καθοδήγηση των υπευθύνων των εκδόσεων Αρμός ξεκίνησαν την προετοιμασία για έκδοση της μεταπτυχιακής εργασίας του με τίτλο «Η Οσία Μελώ στη Βουρρίνα της Κω. Λαϊκή παράδοση και λατρεία». Το βιβλίο τυπώθηκε τον Οκτώβριο και παρουσιάστηκε στην Κω στην αίθουσα της Πνευματικής Εστίας της Μητροπόλεως Κώου και Νισύρου στις 28 Δεκεμβρίου 2014. Η παρουσίαση έγινε από τα μέλη της τριμελούς επιτροπής που, μάλιστα, την βαθμολόγησαν με «Άριστα», τον Καθηγητή Λαογραφίας κ. Μηνά Αλ. Αλεξιάδη, τον Επίκουρο Καθηγητή Λαογραφίας κ. Γεώργιο Θανόπουλο και την Λέκτορα Κοινωνικής Λαογραφίας κ. ...

Ο Μ. Βασίλειος, ως ερμηνευτής της χριστιανικής θεωρήσεως του χρό­νου, ενώ επισημαίνει τις αντιφάσεις αυτές, μας αποκαλύπτει μια νέα προ­οπτι­κή, που οδηγεί στη δημιουργική σύνθεση και υπέρβασή τους. Τη νέα αυτή προοπτική, που δεν μπορούσε να δημιουργήσει η ελληνική φιλοσοφία ή γενικότερα η αν­θρώ­πινη σκέψη, την προσφέ­ρει σε αυτόν η Εκ­κλη­σία· η Εκ­κλη­σία όχι ως εγκόσμια κοινωνική πρα­γμα­τικότητα, αλλά ως σώμα Χρι­στού, που είναι «ο ων και ο ην και ο ερχόμενος»· ως σώμα αυτού, που συνθέτει τις δια­στάσεις του χρό­νου και τις προσλαμβάνει ως πρόσωπο στο αιώνιο «νυν» της πα­ρουσίας του. Μέσα στην Εκκλησία η μνήμη του πα­ρελ­θό­ντος γίνεται μνήμη εν Χριστώ. Και η ελ­πίδα του μέλ­λοντος γίνεται ελπίδα εν Χρι­στώ. Γι’ αυτό και η ζωή του Χριστιανού ως ...

Η ακολουθία του Μεγάλου Αγιασμού κατά πάσα πιθανότητα πρωτοεμφανίστηκε στην Αγία Γη,  όπου ευρίσκεται ο Ιορδάνης ποταμός. Δεν είναι γνωστό ποιος είναι ο πρώτος συνθέτης του πρώτου πυρήνα της ακολουθίας του αγιασμού. Μια παράδοση θέλει η ακολουθία του Μεγάλου Αγιασμού να συντάχθηκε από τον Μέγα Βασίλειο όταν πέρασε από τα Ιεροσόλυμα. Σημαντικό τμήμα της ακολουθίας του Μεγάλου Αγιασμού αποτελεί η ευχή που εκφωνείται «Μέγας ει Κύριε» που σύνταξε ο Πατριάρχης Ιεροσολύμων Σοφρώνιος. Πρόκειται για άριστο δείγμα θεολογικής σκέψης και φιλολογικού λόγου. Αυτό φαίνεται και από τις μεγαλορρήμονες  φράσεις υψηλής φαντασίας με τις οποίες ανυμνείται η υπερούσια, υπεράγαθη, υπέρθεη, παντοδύναμη, πεντεπίσκοπη, δημιουργός των νοερών ουσιών  και των λογικών φύσεων, Αγία Τριάδα. Στην ευχή με ποιητικές φράσεις εγκωμιάζεται η μεγάλη εορτή των Θεοφανείων, στις οποίες ...

Ο άνθρωπος έχει την ανάγκη να έρχεται σε σχέση και επικοινωνία με το Δημιουργό του. Ο τρόπος με τον οποίο ο άνθρωπος εκφράζει αυτήν την ευλάβεια, την αφοσίωση, την εμπιστοσύνη, την αγάπη, τελικά το δόσιμο του εαυτού του στον Θεό, μέσα στην Εκκλησία, μαζί με άλλους, είναι η λατρεία (από το ρήμα λατρεύω, που σημαίνει υπεραγαπώ κάποιον ή κάτι). Η (δημόσια) προσευχή στην εκκλησία δεν καταργεί την (ιδιωτική- ατομική) προσευχή στο σπίτι. Το πρωί και το βράδυ, αλλά και στο φαγητό, πριν και μετά (έστω τον σταυρό μας να κάνουμε), να ευχαριστούμε και να δοξάζουμε τον Θεό για όσα μας χαρίζει. Και οποιαδήποτε στιγμή της μέρας ή της νύχτας (όσο πιο συχνά μπορούμε) να θυμόμαστε τον Θεό και Πατέρα μας και να ...