Όλα τα άρθρα από

Πεμπτουσία

Θεοφάνεια στη Βέροια από την Τουρκοκρατία ως το Μεσοπόλεμο

Κατηγορίες: Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Κατά τη γιορτή των Θεοφανείων, μετά την οριζόμενη εκκλησιαστική ακολουθία, είθισται σε διάφορα μέρη, να αγιάζονται τα νερά. Στη Βέροια, η οποία διαρρέεται από τον Τριπόταμο και έχει πλούσιους υδάτινους πόρους δε θα μπορούσε ο αγιασμός των υδάτων να γίνεται μόνο εντός των ναών της πόλης. Ήδη από τα χρόνια της οθωμανοκρατίας και συγκεκριμένα από το 1869 μετά την μεγαλόπερη ακολουθία που τελούνταν στο μητροπολιτικό ναότης πόλης, πλήθος κόσμου, με πρώτο το μητροπολίτη Βεροίας και Ναούσης και το ιερατείο του, κατευθύνονταν στις ροές του Τριποτάμου στο σημείο της γέφυρας Καραχμέτ. Λίγα χρόνια αργότερα το σημείο ρίψης του Τιμίου Σταυρο μετατοπίστηκε στην παραπάνω γέφυρα τη λεγόμενη του Φούρναρη, απ'  όπου υπάρχουν και ορισμένες φωτογραφίες που επιβεβαιώνουν τις πληροφορίες. Τέλος, τα επόμενα χρόνια το σημείο ...

Περισσότερα

Το πολύτιμο Βαμβάκι, άλλοτε και τώρα…

Κατηγορίες: Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Το βαμβάκι ήταν, είναι και θα είναι το σπουδαιότερο κλωστικό φυτό στον κόσμο, με την παραγωγή του να απέχει τεράστια από την παραγωγή αντίστοιχων φυσικών (φυτικών) ινών άλλων κλωστικών φυτών, όπως το λινάρι και η κάνναβις Το βαμβάκι ήταν γνωστό και καλ­λιεργούνταν από τους προϊστορικούς χρόνους. Σχετικές έρευνες δείχνουν πωςτο βαμβάκι πρωτοαναπτύχθηκε σε δύο περιοχές εντελώς ανεξάρτητες και πολύ μακριά η μία από την άλλη: την Ινδία και την Αμερική. Υπολείμματα ινών βαμβακιού, χρο­νολογούμενα το 5.800 π.Χ. βρέθηκαν σε μια σπηλιά, στο Τεχουνακάν του Μεξικού, ενώ από άλλες πηγές τεκμαίρεται, ότι το βαμβάκι πρωτοεγκαταστάθηκε στο Μεξικό μεταξύ 5.000 και 3.000 π.Χ. Οι Ελληνες και οι Άραβες δεν γνώριζαν το βαμβάκι μέχρι την εποχή των πο­λέμων του Μεγάλου Αλεξάνδρου, αφού ο σύγχρονός του Μεγασθένης αναφέρει ότι «υπήρχαν δένδρα, στα οποία αναπτύσσεται ...

Περισσότερα

Ο Μεγάλος Αγιασμός στην εορτή των Θεοφανείων            

Κατηγορίες: Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Ο αγιασμός αποτελεί το βασικό στόχο κάθε πιστού, ο οποίος μετέχοντας στη λατρεία της Εκκλησίας, ευεργετείται με την ευλογία του Θεού, ως στήριγμα και συνοδοιπόρο στην πορεία προς τη Σωτηρία. Μια από τις αγιαστικές τελετές της Εκκλησίας είναι και η ακολουθία του Αγιασμού των Υδάτων, ο οποίος διακρίνεται σε Μικρό και Μεγάλο. Η διάκριση των δύο τύπων της ακολουθίας του Αγιασμού θεμελιώνεται στην εορτή των Θεοφανείων, οπότε, και μόνο τότε, τελείται η ακολουθία του Μεγάλου Αγιασμού. Πηγή:fanarion.blogspot.com             Ο Μικρός Αγιασμός είναι σχετικά σύντομη ακολουθία. Η δομή της αποτελείται από ψαλμούς, ύμνους, αγιογραφικά αναγνώσματα (αποστολικό και ευαγγελικό), ευχή καθαγιασμού του ύδατος και ραντισμό με αυτό και την απόλυση. Η ακολουθία αυτή ανήκει στην ομάδα των Περιστατικών Ακολουθιών, καθώς δεν υπάρχουν τακτές ...

Περισσότερα

Λόγος στην εορτή των Θεοφανείων

Κατηγορίες: Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Ο Ευαγγελιστής είπε: «Ανεώχθησαν αυτώ οι ουρανοί», όχι ο ουρανός. Οι ουρανοί, δηλαδή όλοι, τα άνω όλα, ώστε βλέποντας συ κάτι από όσα βρίσκονται πάνω από εμάς, να μη νομίσεις ότι υπάρχει κάτι υπερκείμενο και ανώτερο του βαπτισθέντος Χριστού, αλλά να εννοήσεις μία θεία φύση και θεία δεσποτεία, η οποία φθάνει από τα υπέρ τον ουρανό κύκλω άπειρα διαστήματα μέχρι τα μέσα του σύμπαντος και τα δικά μας έσχατα, δηλαδή γεμίζει τα πάντα και δεν αφήνει τίποτα εκτός της κυριαρχίας της και συγκρατεί και περιέχει σωτηριωδώς τα πάντα και εκτείνεται πέραν από όλα γνωριζόμενη σε τρία πρόσωπα ενούμενα απορρήτως. «Ανεώχθησαν αυτώ οι ουρανοί», ούτως ώστε να δειχθεί φανερότατα ότι αυτός είναι εκείνος που υπάρχει και προ της δημιουργίας των ουρανών ...

Περισσότερα

Η ανακαίνιση του κόσμου (Ματ γ΄ 13-17)

Κατηγορίες: Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Η γιορτή των Θεοφανίων αποτελεί την πρώτη μεγάλη εκκλησιαστική  πανήγυρη του νέου πολιτικού έτους. Πρόκειται για μια από τις αρχαιότερες χριστιανικές γιορτές που ήταν αφιερωμένη γενικά στη φανέρωση του Θεού στον κόσμο. Αργότερα, όταν θεσπίστηκε η γιορτή των Χριστουγέννων, η 6η Ιανουαρίου αφιερώθηκε στην ανάμνηση της βάπτισης του Ιησού, διατηρώντας όμως το όνομα και το περιεχόμενο της γιορτής, καθώς η βάπτιση του Ιησού στον ποταμό Ιορδάνη συνοδεύεται από μια θεοφάνεια, κατά την οποία αποκαλύπτεται στον κόσμο ο Τριαδικός Θεός. Σύμφωνα με το ευαγγελικό ανάγνωσμα της γιορτής, μόλις ο Ιησούς βγήκε από το νερό, «άνοιξαν γι’ αυτόν οι ουρανοί και είδε το Πνεύμα του Θεού σαν περιστέρι να κατεβαίνει και να έρχεται πάνω του. Ακούστηκε τότε μια φωνή από τα ουράνια ...

Περισσότερα

Παρεμβατική γονιμοποίηση: η εμπειρία της Πορτογαλίας

Κατηγορίες: Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Το 2006 επιχείρησε ειδική νομοθετική ρύθμιση για την παρεμβατική γονιμοποίηση και η Πορτογαλία με το νόμο 32/14-7-2006, ο οποίος ισχύει για την τεχνητή σπερματέγχυση, την εξωσωματική γονιμοποίηση, τη μικρογονιμοποίηση, τη μεταφορά γαμετών, ζυγωτών ή εμβρύων, την προεμφυτευτική διάγνωση και άλλες εργαστηριακές τεχνικές για το χειρισμό γαμετών ή εμβρύων. Οι τεχνικές αυτές σύμφωνα με τα οριζόμενα από τον εν λόγω νόμο μπορούν να εφαρμόζονται με τρόπο που εκφράζει σεβασμό στην ανθρώπινη αξιοπρέπεια στα εξουσιοδοτημένα από τον Υπουργό Υγείας δημόσια ή ιδιωτικά κέντρα μόνο σε άτομα τουλάχιστον 18 ετών άνευ ψυχικής διαταραχής, παντρεμένα ή διαβιούντα για τουλάχιστον δύο χρόνια σε συνθήκες παρόμοιες μ’ εκείνες του γάμου, ως εναλλακτική μέθοδος αναπαραγωγής, εφόσον υπάρχει διάγνωση υπογονιμότητας, κίνδυνος μετάδοσης γενετικών ή μολυσματικών ασθενειών ή για ενδεχόμενη ...

Περισσότερα

Το αναλόγιο του Νεοχωρίου στο Βόσπορο σήμερα.

Κατηγορίες: Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Ψάλτης στο αναλόγιο του Νεοχωρίου της Κωνσταντινούπολης αλλά και μουσικός με καταγωγή από την Πτολεμαΐδα, ο Χρήστος Ψωμιάδης μιλά στην Πεμπτουσία για την μόνιμη εγκατάστασή του στην Πόλη και τις συνθήκες για έναν Ελλαδίτη ψάλτη σε μια ακμαία έως και σήμερα, τηρουμένων των αναλογιών, Ρωμαίικη Κοινότητα. Στην Πόλη ήρθε την πρώτη φορά όπως και άλλοι Ελλαδίτες με την ευκαιρία του  προγράμματος κινητικότητας Erasmus από το Πανεπιστήμιο Μακεδονίας. "Η ζωή στην Κωνσταντινούπολη ήταν κάτι που πάντα ονειρευόμουν οπότε η απόφαση ήταν εύκολη. Θα έμενα στην Πόλη έστω και για ένα χρόνο. Όταν ήρθα εδώ σκέφτηκα να βοηθήσω κάπως την Κοινότητα,να έχω ένα ψαλτήρι γιατί και στην Ελλάδα ήμουν ψάλτης σε μια ενορία. Απευθύνθηκα λοιπόν στο Πατριαρχείο, στην Αρχιδιακονία και μου έδωσαν το ...

Περισσότερα

Λαογραφικά και τελετουργικά των Φώτων

Κατηγορίες: Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Το νερό υπήρξε, ήδη από την αυγή της ανθρώπινης παρουσίας στη γη, πρωταρχικό βασικό στοιχείο για την ύπαρξη, την ζωή και την υγεία του ανθρώπου. Γι’ αυτό επόμενο είναι να ευλογείται και να αγιάζεται συμβολικά, στις πηγές, τα ποτάμια, τις λίμνες και τα πηγάδια, σε κάθε κρίσιμη και οριακή στιγμή του παραδοσιακού εορτολογίου, σε κάθε οριακή φάση της οργανωμένης κοινωνικής  ζωής. Η γονιμική αυτή χρήση του νερού, εισάγει και την ουσία όλων αυτών των εθίμων, στην ρίζα των οποίων βρίσκεται η πάγια ανθρώπινη επιθυμία για υγεία, καλοχρονιά, ευετηρία και καλή παραγωγή. Τα Θεοφάνεια αποτελούν γιορτή δεμένη με το ζωογόνο υγρό στοιχείο, που αγιάζεται με τους αγιασμούς της παραμονής και της κυριώνυμης μέρας (5-6 Ιανουαρίου). Μέσω του νερού, και μάλιστα του αγιασμένου νερού, πραγματώνεται και υλοποιείται η έννοια του καθαρμού και ...

Περισσότερα

Σήμερα τα Φώτα κι οι φωτισμοί

Κατηγορίες: Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Παραμονή των Φώτων. Τα κάλαντα της δεσποτικής γιορτής των Θεοφανείων ακούγονται απ΄ τα παιδιά σ΄ όλη την Ελλάδα. %kalanta_foton% Άκουσε και το απολυτίκιο των Θεοφανείων, όπως το ψάλλει χορωδία μαθητών του Δημοτικού Σχολείου των Εκπαιδευτηρίων «Ο Απόστολος Παύλος». %theofaneia_eap_%  

Περισσότερα

Εξελίσσοντας τους diesel: το κυνήγι των ρύπων

Κατηγορίες: Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Μπορεί τα τελευταία χρόνια να βλέπουμε να κάνουν την εμφάνισή τους διάφοροι εναλλακτικοί τρόποι κίνησης, τόσο ως προς τον τύπο του συστήματος παραγωγής και μετάδοσης καυσίμου, όσο και ως προς τον τύπο του καυσίμου που χρησιμοποιείται, ωστόσο οι καθιερωμένοι κινητήρες εσωτερικής καύσης δεν έχουν πάψει να εξελίσσονται – και μάλιστα με εντυπωσιακά αποτελέσματα στους τομείς της μείωσης της κατανάλωσης και των εκπομπών ρύπων. Παρατηρώντας λοιπόν τις εξελίξεις των τελευταίων ετών παρατηρούμε ότι οι αυτοκινητοβιομηχανίες, η μία μετά την άλλη, επιλέγουν να κινηθούν στις παρακάτω κατευθύνσεις, τουλάχιστον όσον αφορά τη βελτίωση της απόδοσης των κινητήρων diesel: Αξηση ειδικής ισχύος, περαιτέρω εξέλιξη της υπερπλήρωσης, Βελτίωση συστήματος καύσης, Ενίσχυση της μηχανικής δομής, Εξέλιξη του συστήματος ψεκασμού, Υιοθέτηση συστημάτων ανακυκλοφορίας καυσαερίων, παγίδων αιθάλης και ηλεκτρονικού ...

Περισσότερα

Τ’ Αστέρι του Βοριά

Κατηγορίες: Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Ο πολικός αστέρας διακρίνεται στο κέντρο περίπου των κύκλων που δημιουργούν διάφορα άστρα, σε αυτή την τραβηγμένη με ειδική τεχνική φωτογραφία του Joshua Bury (Πηγή: NASA) Το Πολικό Άστρο, ή «Stella Polaris» ή απλά το αστέρι του βοριά σημαδεύει τον βόρειο ουράνιο πόλο γύρω από τον οποίο όλα τα άλλα άστρα περιφέρονται καθημερινά, είναι δε είναι το λαμπρότερο άστρο στον αστερισμό της Μικρής Άρκτου. Το "περίεργο" πάντως είναι ότι δεν θα χρησιμεύει αιώνια ως δείκτης του βορρά... Κάνοντας προ ημερών μια βόλτα στη γειτονιά άκουσα να βγαίνει από κάποιο σπίτι μια από τις εξαίσιες μελωδίες του Μάνου Χατζιδάκι πλαισιωμένη από τους πανέμορφους στίχους του Νίκου Γκάτσου. Ψηλά στον ουρανό τα άστρα του χειμωνιάτικου ουρανού είχαν στήσει τον προαιώνιο χορό τους καθώς περιτριγύριζαν «τ’ αστέρι ...

Περισσότερα

Ο Άγιος Νεομάρτυς και Οσιομάρτυς Ρωμανός

Κατηγορίες: Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Μαρτύρησε στην Κωνσταντινούπολη στις 5 Ιανουαρίου 1694 Ο Άγιος καταγόταν από το Καρπενήσι. Ήταν τελείως αγράμματος. Το μόνο που γνώριζε ήταν πως είναι χριστιανός. Μια ημέρα άκουσε πως κάποιοι πήγαιναν να προσκυνήσουν στον Πανάγιο Τάφο και ακολούθησε κι αυτός. Αφού προσκύνησε σε όλους τους Αγίους Τόπους, πήγε και στη Μονή του Αγίου Σάββα. Εκεί άκουσε να διαβάζουν οι μοναχοί για τους Αγίους μάρτυρες, πώς υπέμειναν για τον Χριστό τόσα βάσανα προκειμένου να απολαύσουν τα μέλλοντα αγαθά και ρώτησε ποια είναι αυτά τα μέλλοντα αγαθά. Όταν έμαθε από τους πατέρες για την μέλλουσα ζωή και τον Παράδεισο, του γεννήθηκε η επιθυμία να απολαύσει και αυτός τα μέλλοντα αγαθά με μαρτύριο. Γι’ αυτό πήγε στην Ιερουσαλήμ και ανακοίνωσε την σκέψη του στον Πατριάρχη, ο ...

Περισσότερα

Η ακολουθία των Μεγάλων Ωρών της παραμονής των Θεοφανείων              

Κατηγορίες: Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Ολοκληρώνοντας την περίοδο του Αγίου Δωδεκαημέρου, δηλαδή τον εορταστικό κύκλο των Επιφανείων του ενανθρωπήσαντος Υιού και Λόγου του Θεού, του Ιησού Χριστού, απαντάται στο εορτολόγιο της Εκκλησίας μας η εορτή των Θεοφανείων ή κοινώς τα Φώτα, κατά την οποία θυμόμαστε τη Βάπτιση του Κυρίου, σε ηλικία τριάντα ετών, από τον Ιωάννη τον Πρόδρομο, στον Ιορδάνη ποταμό. Ιδιαίτερο στοιχείο του εκκλησιαστικού εορτασμού των Φώτων αποτελεί η τέλεση της ακολουθίας των Μεγάλων και Βασιλικών Ωρών, την παραμονή των Θεοφανείων.             Η ακολουθία αυτή στην πραγματικότητα δεν είναι μία και ενιαία, αλλά σύνολο τεσσάρων επιμέρους ακολουθιών. Η τέλεση όμως, και των τεσσάρων συνημμένα και μάλιστα χωρίς διακριτή απόλυση και έναρξη μεταξύ τους, οδήγησε στο γεγονός να θεωρούνται ως μία ακολουθία.  Οι ακολουθίες αυτές είναι ...

Περισσότερα

Ο Μεγάλος Αγιασμός των Θεοφανείων

Κατηγορίες: Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Στους Πατέρες της Ορθόδοξης Εκκλησίας ο αριθμός «Επτά» που αναφέρεται στα Μυστήρια είναι άγνωστος. Θεωρούν κάθε μορφή ιεροπραξίας που γίνεται από τους κανονικούς λειτουργούς της Εκκλησίας για αγιασμό και σω­τηρία των πιστών σαν Μυστήριο. «Κάθε ιερά πράξις και τελετουργία εν τη Εκκλησία είναι ένα μυστήριόν της, και κάθε μυστήριόν της είναι μεγάλο όπως το ίδιον το μυστήριον της Εκκλησίας, διότι κάθε μυστηριακή πράξις εν τω θεανθρωπίνω οργανισμώ της Εκκλησίας ευρίσκεται εις οργανικήν και ζωτικήν σχέσιν με το κεντρικόν μυστήριον της Εκκλησίας, τον θεάνθρωπον Χριστόν», γράφει ο Άγιος Ιουστίνος Πόποβιτς. Πηγή:www.korestos-hristianikimartyria.com Και ο αγιασμός των Θεοφανείων ή Μεγάλος Αγιασμός, είναι μια πράξη της Εκκλησίας αλλά το ιερό θαύμα που τελείται με αυτή εί­ναι τεράστιο, όσο η ίδια η Εκκλησία. Το α­γαπημένο αυτό θαύμα, ...

Περισσότερα

Λόγος στην αγία εορτή των Φώτων

Κατηγορίες: Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Λόγος στην αγία εορτή των Φώτων (Αγίου Γρηγορίου του Παλαμά) (Όπου γίνεται και κατά το δυνατόν έκθεση του μυστηρίου του Βαπτίσματος του Χριστού) Χθες εκκλησιαζόμενος και εγώ μαζί σας και προεορτάζων την ημέρα των Φώτων σας ανέπτυξα τα αρμόζοντα και είπα προς την αγάπη σας περί του Βαπτίσματος του Χριστού, του οποίου εμείς αξιωθήκαμε, ότι είναι επίγνωση του Θεού και υπόσχεση προς τον Θεό. Πίστη μεν και επίγνωση της εν Θεώ αληθείας, συνθήκη δε και υπόσχεση δια έργα και λόγους και συμπεριφορές που αρέσουν στον Θεό. Υπολειπόταν δε να μιλήσουμε για το χωρίο του Ευαγγελίου που αναγνώσθηκε τώρα και λέει: «Και ιδού ανεώχθησαν αυτώ οι ουρανοί και είδεν (ο Ιωάννης) το πνεύμα του Θεού καταβαίνον ως περιστεράν και ερχόμενον επ’ αυτόν και ιδού ...

Περισσότερα