Πεμπτουσία

Από τα λαμπρότερα έργα της χρυσοκεντητικής τέχνης της εποχής των Παλαιολόγων είναι ο περίφημος «επιτάφιος της Θεσσαλονίκης». Το χρυσοκέντητο μεταξωτό λειτουργικό ύφασμα σώζεται ακέραιο και σε καλή κατάσταση. Χρονολόγηση: Υστεροβυζαντινή περίοδος, 1300 μ.Χ.Τόπος Εύρεσης: ΘεσσαλονίκηΔιαστάσεις: μήκος: 2,00 μ., πλάτος: 0,70 μ.Υλικό: Μετάξι, Άργυρος, Χρυσός Η περίμετρός του ορίζεται από ταινία, που γεμίζει με σταυρούς εγγεγραμμένους σε κύκλους και πλαισιώνει την κύρια διακόσμηση, που αποτελείται από τρεις πίνακες. Στον κεντρικό πίνακα παριστάνεται ο Επιτάφιος Θρήνος με το Χριστό ξαπλωμένο επάνω σε σεντόνι, πλαισιωμένο από Ουράνιες Δυνάμεις (Αγγέλους, Τροχούς, Σεραφείμ και Χερουβείμ) και τα σύμβολα των Ευαγγελιστών. Στους πλάγιους πίνακες παριστάνονται αριστερά η Θεία Μετάληψη και δεξιά η Θεία Μετάδοση. Και στις δύο παραστάσεις απεικονίζεται ο Χριστός ανάμεσα σε αγγέλους να προσφέρει το αίμα και ...

Συνεχίζουμε την αναφορά μας στη σχέση γήρατος-υγείας-διατροφής αναλύοντας το ρόλο που παίζει από τη μια το αλάτι στο φαγητό και από την άλλη ο παραδοσιακός ελληνικός καφές. Επικίνδυνη η κατάχρηση αλατιού Οι περισσότεροι ενήλικοι σε ολόκληρο τον κόσμο καταναλώνουν καθημερινά σχεδόν τη διπλάσια ποσότητα νατρίου (βασικού συστατικού του αλατιού) σε σχέση με τη συνιστώμενη, σύμφωνα με μια νέα επιστημονική έρευνα. Η μελέτη κρούει τον κώδωνα κινδύνου ότι η υπερβολική κατανάλωση σχετίζεται με 2,3 εκατ. θανάτους από εμφράγματα, εγκεφαλικά και άλλες καρδιαγγειακές παθήσεις το 2010, δηλαδή το 15% των συνολικών θανάτων παγκοσμίως λόγω καρδιαγγειακών αιτιών! Η μελέτη είναι η πρώτη που δίνει αναλυτικές πληροφορίες για την κατανάλωση νατρίου (αλατιού) ανά χώρα, ηλικία και φύλο σε παγκόσμιο επίπεδο. Η βασική διαπίστωση είναι ότι τα τρία ...

Επειδή η αρίθμηση των ημερολογίων που χρησιμοποιούνται από τους λαούς της Γης είναι αυθαίρετη, ο ακριβής προσδιορισμός των ημερομηνιών σημαντικών γεγονότων της ανθρώπινης ιστορίας, όπως η σταύρωση και η ανάσταση του Χριστού είναι μία πρόκληση για τους αστρονόμους. Συνεχίζουμε την προσέγγιση του άκρως ενδιαφέροντος αυτού ζητήματος. Oι υπολογισμοί του Nεύτωνος Φαίνεται, όπως αναφέρουν πολλοί ερευνητές (Pratt, 1991), πως ο Νεύτων (1733), ήταν ο πρώτος που υπολόγισε μια συγκεκριμένη ημερομηνία για τη Σταύρωση του Iησού, λαμβάνοντας υπόψη του ότι: 1. Oι Εβραίοι υπολογίζουν τη νέα Σελήνη όχι κατά την πραγματική σύνοδο, αλλά με την εμφάνιση του πρώτου φωτός της Σελήνης, και 2. Τη συσχέτιση των ημερομηνιών του ατελούς σεληνοηλιακού ιουδαϊκού ημερολογίου, με τις αντίστοιχες του Ιουλιανού ηλιακού ημερολογίου. Δύο είναι γενικά, στη διεθνή βιβλιογραφία, οι πιο παραδεκτές ...

Παρακολουθείστε απευθείας από την PEMPTOUSIA-WEBTV την Ακολουθία του Μ. Σαββάτου από τον Καθεδρικό Ναό Αγ. Γρηγορίου Παλαμά Θεσσαλονίκης, χοροστατούντος του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου κ. Άνθιμου.

ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΚΑΒΑΣΙΛΑ Λόγος εις τα σωτήρια και ζωοποιά πάθη του Κυρίου και Θεού και Σωτήρος ημών Ιησού Χριστού Ο Βίος του Αγίου Νικολάου Ο Άγιος Νικόλαος Καβάσιλας γεννήθηκε περί το 1322 στη Θεσσαλονίκη από ευλαβείς αριστοκράτες γονείς. Από μικρός ακολούθησε τον πνευματικό ησυχαστή Ισίδωρο και στη συνέχεια για ένα χρόνο έμεινε στο Άγιον Όρος κοντά στον Άγιο Γρηγόριο Παλαμα. Μετα τις σπουδές του στην Κωνσταντινούπολη έλαβε πλούσια μόρφωση από πολλές επιστήμες και επέστρεψε στην πατρίδα του Θεσσαλονίκη. Αριστοκράτης ο ίδιος ήταν θαρραλέος υπερασπιστής των φτωχών. Πολλοί τον χαρακτήρισαν άνδρα ευσεβή, αγνό, γεμάτο με χάρη Αγίου Πνεύματος και ισάξιο σοφό των παλαιών ανδρών. Συνέγραψε πάνω από τριάντα έργα θεολογικού περιεχομένου. Τα σημαντικότερα είναι: «Ἡ ἐν Χριστῷ ζωή», «Ἑρμηνεία τῆς Θείας Λειτουργίας», «Θεομητορικαί ὁμιλίαι» ...

Η Μεγάλη Εβδομάδα, και μαζί της η Μεγάλη Σαρακοστή, φθάνει στο τέλος της. Το Μέγα Σάββατο είναι η τελευταία της μέρα και το μοναδικό Σάββατο του έτους που δεν καταλύουμε (τρώμε) ούτε λάδι. Ο Κύριος βρίσκεται στο μνήμα, στον Άδη και ο Άδης «στένων βοά», όπως ακούμε στα τροπάρια του Μεγάλου Σαββάτου. Δηλαδή ο Άδης είναι πολύ στενοχωρημένος και απευθύνεται προς τον Κύριο φωνάζοντας ότι έχει τελειώσει η εξουσία που είχε μέχρι τώρα. Επειδή ο Χριστός είναι ο πρώτος και ο μόνος που έρχεται με εξουσία ανώτερη από τη δική του, για να αναστήσει το ανθρώπινο γένος. Αυτή είναι και η ο ορθόδοξη αναπαράσταση της Αναστάσεως,  η  «Ἡ εἰς ἅδου κάθοδος». Ο Κύριος εξέρχεται από το μνήμα, πατώντας πάνω στις πύλες ...

Tη 18η του αυτού μηνός μνήμη του Αγίου Ιερομάρτυρος Κυρίλλου του Στ΄, Πατριάρχου Κωνσταντινουπόλεως († 1821). Ο Άγιος Ιερομάρτυρας Κύριλλος ο ΣΤ΄ (προστάτης του Πυθίου), ο επιλεγόμενος Σεραπετζόγλου (το κοσμικό του όνομα ήταν Κωνσταντίνος Σερπεντζόγλου), καταγόταν από την Αδριανούπολι και διδάχθηκε τα εγκύκλια γράμματα στην σχολή της γενέτειράς του. Υπηρέτησε ως αρχιδιάκονος στο Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως. Το έτος 1803 χειροτονήθηκε Μητροπολίτης Ικονίου και μετατέθηκε στην Αδριανούπολι το έτος 1810. Στις 4 Μαρτίου του 1813 εκλέχθηκε Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως. Ήταν αυτός που συνέστησε την εκκλησιαστική μουσική σχολή υπό τους τρεις διδασκάλους της νέας μεθόδου, το έτος 1815.  Υπήρξε φίλος των γραμμάτων και κήρυττε συνεχώς τον Θείο λόγο. Στις 13 Δεκεμβρίου του 1818 παύθηκε από τον πατριαρχικό θρόνο και αναχώρησε για την πατρίδα του, την Αδριανούπολι, όπου υπέστη ...

Τον ήλιον κρύψαντα τας ιδίας ακτίνας και το καταπέτασμα του ναού διαρραγέν τω του Σωτήρος θανάτω, ο Ιωσήφ θεασάμενος προσήλθε των Πιλάτω και καθικετεύει λέγων: "Δός μοι τούτον τον ξένον, Τον εκ βρέφους ως ξένον ξενωθέντα εν κόσω. Δος μοι τούτον τον ξένον, ον ομόφυλοι, μισούντες θανατούσιν ως ξένον. Δος μοι τούτον τον ξένον, ον ξενίζομαι βλέπειν του θανάτου τον ξένον. Δος μοι τούτον τον ξένον, όστις οίδε ξενίζειν τους πτωχούς και τους ξένους. Δος μοι τούτον τον ξένον, Ον Εβραίοι τω φθόνω απεξένωσαν κόσμω. Δος μοι τούτον τον ξένον, ίνα κρύψω εν τάφω, ος ως ξένος ουκ έχει την κεφαλήν πού κλίνη. Δος μοι τούτον τον ξένον, ον η μήτηρ ορώσα νεκρωθέντα εβόα: Ω Υιέ και Θεέ μου, ει και τα σπλάχνα τριτρώσκομαι και καρδίαν σπαράττομαι νεκρόν σε καθορώσα αλλά τη ση αναστάσει θαρρούσα μεγαλύνω". Και τούτοις τοις λόγοις δυσωπών τον Πιλάτον ο ευσχήμων λαμβάνει του Σωτήρος το σώμα, ο και φόβω εν σινδόνι ενειλήσας και σμύρνη, κατέθετο εν τάφω τον παρέχοντα πάσι ζωήν αιώνοιν και το μέγα έλεος. (Μετάφραση :Τον ήλιο που έκρυψε τις ίδιες του τις ακτίνες και το ...

Η Ακολουθία του Επιταφίου από τον Καθεδρικό Ναό Αγ. Γρηγορίου Παλαμά Θεσσαλονίκης, χοροστατούντος του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου κ. Άνθιμου.

Σύμφωνα με την ανθρωπολογική διδασκαλία των πατέρων της Εκκλησίας περί της ψυχής και των παθών του ανθρώπου, η ψυχή χωρίζεται στο λογιστικό και το παθητικό μέρος. Το παθητικό πάλι περιέχει το θυμοειδές και το επιθυμητικό. Στο λογιστικό περιέχονται οι λογικές ενέργειες της ψυχής, δηλαδή οι λογισμοί, οι σκέψεις. Το θυμοειδές είναι τα θετικά ή τα αρνητικά συναισθήματα, η αγάπη, το μίσος. Το επιθυμητικό είναι οι καλές επιθυμίες των αρετών και οι κακές επιθυμίες των ηδονών και των απολαύσεων. Αν αυτά τα τρία μέρη της ψυχής, το λογιστικό, το θυμοειδές και το επιθυμητικό, δεν καθαρισθούν, είναι αδύνατον να δεχθεί ο άνθρωπος τη χάρη του Θεού, να θεωθεί. Το λογιστικό καθαρίζεται με τη νήψη, τη συνεχή τήρηση του νοός από τους λογισμούς, ...

Ο Κύριος της δόξης, ο ένας της Τριάδος, ο Υιός του Θεού και Πατρός, ο συμπροσκυνούμενος με το Πανάγιο Πνεύμα, η δεύτερη υπόσταση της Τρισηλίου Θεότητος, ο σαρκωθείς Θεός, ο Γιος του Ανθρώπου (πόσο αγαπούσε ο ίδιος να αυτοπροσδιορίζεται έτσι…), ο Κτίστης του απέραντου και απροσμέτρητου απ’ τα υπερσύγχρονα όργανα της σημερινής επιστήμης σύμπαντος, ο Δημιουργός ορατών τε πάντων και αοράτων, ο κατασκευαστής και πατέρας του ανθρώπινου γένους και ενός εκάστου εξ ημών, κρεμασμένος πάνω στον Σταυρό, ατιμασμένος, ευτελισμένος, απερριμμένος, αποσυνάγωγος, δεδιωγμένος, ονειδισμένος, μωλωπισμένος, εσχάτως ταπεινωμένος, εξαντλημένος και τραυματισμένος έως θανάτου, διανύει τις τελευταίες στιγμές τής επί γης πορείας του, της σύντομης και τόσο κοπιώδους εν σαρκί βιοτής του. Τα Ευαγγέλια παραδίδουν ότι πάνω στον Σταυρό ο Κύριος Σαβαώθ, ο Άγιος ...

  Τα ημερολόγια είναι θέμα ανθρώπινης συμφωνίας. Για να μπορέσουμε να μετρήσουμε ένα συγκεκριμένο ημερολογιακό κύκλο, πρέπει να ορίσουμε την αφετηρία του. H φύση όμως δεν προβάλλει κάποιο γεγονός ιδιαίτερα, για να αρχίσει από αυτό η αρίθμηση ενός ημερολογίου, ούτε καθορίζει επίσης ποια είναι η πρώτη ημέρα με την οποία θα πρέπει να αρχίσει το δωδεκάμηνο πολιτικό έτος μας.  Επειδή λοιπόν η αρίθμηση των ημερολογίων που χρησιμοποιούνται από τους λαούς της Γης είναι αυθαίρετη, ο ακριβής προσδιορισμός των ημερομηνιών σημαντικών γεγονότων της ανθρώπινης ιστορίας, όπως η σταύρωση και η ανάσταση του Χριστού είναι μία πρόκληση για τους αστρονόμους. Oι ημερομηνίες εορτασμού του εβραϊκού Πάσχα Σύμφωνα με τις πληροφορίες που μας δίνουν τα ιερά κείμενα ο Xριστός σταυρώθηκε όταν ηγεμόνας της Ιουδαίας ήταν ο Πόντιος ...