Όλα τα άρθρα από

Πεμπτουσία

Τα εφύμνια του Ακαθίστου Ύμνου

Κατηγορίες: Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Στη λειτουργική ζωή της Εκκλησίας ο Ακάθιστος Ύμνος διατηρήθηκε ακέραιος σε λειτουργική χρήση. Τρανή απόδειξη της λειτουργικής του μοναδικότητας και σημασίας, έστω και αν μετεβλήθη  από άσμα σε εμμελώς απαγγελλόμενο  κείμενο. Χαρακτηριστικό του Ύμνου αποτελεί το εφύμνιο, κάτι ανάλογο με τη σημερινή επωδό, που επαναλαμβάνεται στο τέλος κάθε οίκου και έχει μελωδική ανάπτυξη. Τα γνωστά εφύμνια των στάσεων των Χαιρετισμών είναι δύο: «Χαίρε Νύμφη Ανήμφευτε» και «Αλληλούια».  Ο Σπύρος Μαιδάνογλου ένας εκ των μεγάλων πρωτοψαλτών του 20ου αι., αποδίδει με περισσή λαμπρότητα αυτά τα δύο εφύμνια. Προτείνουμε την ηχογράφηση μέσα από την οποία γευόμαστε την ποιητική και μελωδική αρχοντιά της λειτουργικής μας παραδόσεως. Τα εφύμνια που ακούγονται ανήκουν στον πλ. δ΄και πλ. β΄ ήχο. %audioefimnio%

Περισσότερα

Νεομάρτυς Γεώργιος ο εν Εφέσω

Κατηγορίες: Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Tη 5η του αυτού μηνός μνήμη του Αγίου Μάρτυρος Γεωργίου του εν Εφέσω († 1801) Ο ένδοξος νεομάρτυρας του Χριστού Γεώργιος Διζλάλογλου, του οποίου ο πατέρας ωνομαζόταν Νικόλαος της Λάγλους, γεννήθηκε το 1756 στην Νέα Έφεσο, που είναι γνωστή και με το όνομα Κουσάντασι. Όταν ενηλικιώθηκε, παντρεύθηκε και απόκτησε παιδιά. Άρχισε όμως να ζη ακατάστατα και χωρίς να έχη τον έλεγχο της αυτοσυγκρατήσεως, επιδόθηκε ακατάσχετα στην κραιπάλη και στην ασωτία και κυριευμένος από το πάθος της μέθης, ωδηγήθηκε, με την δική του θέλησι, στην προδοσία της χριστιανικής του πίστεως. Έτσι τον Ιούλιο του 1798 και σε ηλικία σαράντα δύο ετών, ευρισκόμενος κάτω από την ακατάσχετη επήρεια της μέθης, παρουσιάσθηκε αυτόκλητα στον Τούρκο κριτή και δήλωσε, ότι αρνείται τον Χριστό και, ότι επιθυμεί ...

Περισσότερα

Ιερομάρτυς Νικήτας εκ Σερρών († 1808)

Κατηγορίες: Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Τη 4η του μηνός Απριλίου μνήμη του Αγίου Ιερομάρτυρος Νικήτα Σερρών († 1808). Ο Άγιος Ιερομάρτυρας Νικήτας  γεννήθηκε μεταξύ των ετών 1760 – 1770 και καταγόταν από την Ήπειρο. Άλλοι συγγραφείς θεωρούν, ότι ο Άγιος καταγόταν από την Τραπεζούντα του Πόντου και μάλιστα από την περιοχή των Λαζών. Την εκδοχή αυτή στηρίζουν κυρίως στην Ακολουθία των Αγιαννανιτών, που γράφηκε το 1840 – 1850 από τον μοναχό Ιάκωβο της Νέας Σκήτης και στην οποία αναφέρεται, ότι ο Άγιος καταγόταν από την περιοχή των Λαζών του Πόντου, καθώς και στην λειψανοθήκη του Αγίου επί της οποίας αναγράφεται· «Του Αγίου Ιερομάρτυρος Νικήτα του Λαζού». Για τους γονείς και συγγενείς του Αγίου δεν γνωρίζουμε τίποτα το σπουδαίο. Ξέρουμε μόνο, ότι ήταν κρυπτοχριστιανοί. Από το κείμενο του μαρτυρίου ...

Περισσότερα

“Τον Νυμφίον αδελφοί αγαπήσωμεν”

Κατηγορίες: Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Είθισται κατά τις ημέρες προ της Μ. Εβδομάδος χορωδίες και μουσικά σύνολα να παρουσιάζουν ύμνους, θρησκευτικά τραγούδια, μοιρολόια, σχετικά με το νόημα της περιόδου αυτής, λειτουργώντας υποστηρικτικά σ ένα βαθμό στην επερχόμενη εορταστική περίοδο. Με αυτό το σκεπτικό την Ε' Κυριακή των Νηστειών, 6η Απριλίου  στις 7:00 μ.μ. θα λάβει χώρα στον Ιερό Ναό Αγίου Προφήτου Ηλιού Πυλαίας το Ζ' Συμπόσιο Βυζαντινών Ύμνων. θα ψάλλει ο βυζαντινός χορός του Ναού "Ηλίας ο Θεσβίτης", ο οποίος θα παρουσιάσει μια Συλλογή Βυζαντινού Ορατορίου με ύμνους της Αγίας και Μεγάλης Εβδομάδος με τίτλο "Τον Νυμφίον αδελφοί αγαπήσωμεν". Διευθύνει ο πρωτοψάλτης του Ναού κ. Δημήτριος Χριστοδούλου με Σολίστ την Κατερίνα Αραμπατζή, στο κανονάκι τον Αθανάσιο Ξενούδη και στην αφήγηση ο διάκονος π. Θωμάς Γαλλίδης.

Περισσότερα

Το μουσικό έργο “ΔΑΥΙΔ” στο Μέγαρο Μουσικής

Κατηγορίες: Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

    Την Δευτέρα 7 Απριλίου στις 20:30, ο διεθνούς φήμης πιανίστας Βασίλης Tσαμπρόπουλος, παρουσιάζει στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών το νέο μουσικό του έργο με τίτλο "ΔΑΥΙΔ". Το έργο είναι βασισμένο πάνω στο κείμενο των Ψαλμών του βιβλικού Προφήτη, Βασιλιά και Μουσικού Δαυίδ και θα το πλαισιώσει η φωνή της ερμηνεύτριας Νεκταρίας Καραντζή. Στη συναυλία συμμετέχουν επίσης η βυζαντινή χορωδία "Εργαστήρι Ψαλτικής" υπό τη διεύθυνση του Αθανασίου Παϊβανά. Θα ανοίξει το πρόγραμμα με βυζαντινούς ύμνους και το φωνητικό σύνολο "Μελωδοί" θα ερμηνεύσει έργα του Βασίλη Τσαμπρόπουλου.

Περισσότερα

Πως η Χάρη της «Παναγίας Σουμελά» επενεργεί «κατ’ όναρ» στους πιστούς

Κατηγορίες: Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Τοιχογραφία στη Μονή Σουμελά- Φωτο:el.wikipedia.org Είχα ήδη ολοκληρώσει τη συγγραφή της εργασίας μου, και επεξεργαζόμουν, λίγο πριν την έκδοσή της, το πλούσιο φωτογραφικό υλικό που είχα στα χέρια μου, όταν ένα μεσημέρι του Μαρτίου, για κάποιον προσωπικό λόγο, επικοινώνησα με έναν από τους πρώτους υποστηρικτές της ανιστόρησης της νέας Μονής Σουμελά, το Διογένη Αμοιρί-δη, Γραμματέα της Κοινότητας Καστανιάς Ημαθίας από το 1980 μέχρι το 1986. Με την ευκαιρία αυτής μας της επικοινωνίας, ρώτησα τον αγαπητό φίλο, που εξακολουθεί να ζει μόνιμα στην Καστανιά και στα 83 του χρόνια να υπηρετεί με τον ίδιο ζήλο την Παναγία Σουμελά, εάν θυμόταν να μου διηγηθεί κάποιο ξεχωριστό γεγονός, από τα εξήντα χρόνια της διακονίας του στη Μονή. Ο Διογένης, ενώ κόμπιασε για λίγο στην τηλεφωνική ...

Περισσότερα

«Οίνος και Αίνος»: Πολυθέαμα λόγου ύμνου και εικόνων (Video)

Κατηγορίες: Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Το Σάββατο 5 και Κυριακή 6 Απριλίου στις 8:30 μ.μ. στην Έκθεση Χριστιανικού βιβλίου που οργανώνουν οι εκδόσεις ΕΝ Πλω, θα παρουσιαστεί το Μελωδικό δρώμενο: «Οίνος & Αίνος». Πρόκειται για ένα κατανυκτικό πολυθέαμα ύμνων, λόγου και εικόνων, υπό την επιμέλεια του οινολόγου Δημήτρη Χατζηνικολάου και του μουσικοσυνθέτη Βασίλη Χατζηνικολάου, που ερμηνεύει βυζαντινούς ύμνους με τρόπο που συνθέτει την παράδοση με το μοντέρνο. Η παράσταση καταγράφει τη θρησκευτική πλευρά του οίνου, μέσα από μελοποιημένα τροπάρια της Ορθόδοξης Υμνογραφίας καταδεικνύοντας την κτίση ως χώρο δοξολογίας του Θεού και ανύψωσης του ανθρώπινου πνεύματος. %nos%

Περισσότερα

Επίσκεψη της ΑΕΑΘ στις αγροτικές φυλακές Κασσάνδρας

Κατηγορίες: Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

«Εν φυλακή ήμην και ήλθατε πρός με» (Μθ. 25,43) Στoιχούντες στο ευαγγελικό λόγιο οι φοιτητές της Ανώτατης Εκκλησιαστικής Ακαδημίας Θεσσαλονίκης και από τα δύο προγράμματα σπουδών (Ιερατικών και Διαχείρισης Εκκλησιαστικών Κειμηλίων),πραγματοποίησαν την Πέμπτη  3 Απριλίου 2014 επίσκεψη στις αγροτικές φυλακές Κασσάνδρας. Εν μέσω του πνευματικού αγώνα της Μεγάλης Τεσσαρακοστής  οι φοιτητές της ΑΕΑΘ θέλησαν να δώσουν έναν τόνο αισιοδοξίας, χαράς και θάρρους σε αυτούς που θεωρούνται απόκληροι της κοινωνίας και άξιοι καταδίκης. Τους φοιτητές υποδέχθηκε ο Διευθυντής των φυλακών ο οποίος σε ομιλία του παρουσίασε το ιστορικό των αγροτικών φυλακών καθώς και τη λειτουργία του σωφρονιστικού συστήματος. Αμέσως μετά διεξήχθη αγώνας ποδοσφαίρου μεταξύ της ομάδας των φοιτητών και των κρατουμένων σε πνεύμα ενθουσιασμού και άμιλλας. Το σκορ έληξε 4-5 υπέρ των φοιτητών της Α.Ε.Α.Θ. Μετά ...

Περισσότερα

Δύο ελληνικοί χοροί

Κατηγορίες: Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Ο Πωγωνίσιος είναι ο κατ' εξοχήν χορός της επαρχίας Πωγωνίου, σε τετράσημο ρυθμό και τα βήματά του είναι 6, που ολοκληρώνονται σε 2 μουσικά μέτρα.  Χορεύεται σε κύκλο στον οποίο οι γυναίκες χορεύουν χωριστά από τους άντρες, εκτός από την περίπτωση του νιόπαντρου ζευγαριού. Από την ημέρα του γάμου της και μετά η γυναίκα έχει το δικαίωμα να χορέψει μπροστά, μόνο με τον άντρα της. Οι χορευτές και χορεύτριες έχουν το σώμα τους τοποθετημένο έτσι ώστε να βλέπει το κέντρο του κύκλου. Η μουσική του Πωγωνίσιου διαφέρει από χωριό σε χωριό. Αλλού παίζουν βαριά και κοφτά, αλλού πιο γρήγορα χρησιμοποιώντας πολλές νότες για να στολίσουν το κομμάτι, κι αλλού παίζουν απλά, "μπατζίτικα" όπως λένε, προκειμένου να δώσουν γλύκα και παράπονο. Ο ...

Περισσότερα

O απόηχος του 3ου Φεστιβάλ Εκκλησιαστικής Μουσικής Κέρκυρας

Κατηγορίες: Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Είχαμε την ευκαιρία να θαυμάσουμε τον θαυμαστό πλούτο της εκκλησιαστικής μουσικής παράδοσης όπως διαμορφώθηκε μέσα από τους αιώνες στον τόπο μας στα πλαίσια του 3ου Φεστιβάλ Εκκλησιαστικής Μουσικής Κέρκυρας. Το Βυζαντινό μέλος, την Εντόπια Κερκυραϊκή και Επτανησιακή Ψαλτική παράδοση, και την Χορωδιακή πολυφωνία. Στο πλαίσιο του Φεστιβάλ η Χορωδία του Ι. Ναού Αγ. Μεθοδίου & Κυρίλλου Σόφιας έψαλλε κατά την Κυριακή της Σταυροπροσκυνήσεως 23 Μαρτίου 2014, στον Ι. Ναό Αγ. Σπυρίδωνος Σαρόκου. Η συμμετοχή του λαού ήταν μεγάλη και η παρουσία της Χορωδίας λάμπρυνε ακόμη περισσότερο την εορταστική ατμόσφαιρα της ημέρας. Μαζί με την Χορωδία ήταν και οι αιδεσιμολογιώτατοι πρωτοπρεσβύτεροι, π. Δημήτριος, π. Βασίλειος και π. Νικόλαος οι οποίοι συλειτούργησαν μαζί με τον Προϊστάμενο του Ι. Ναού Αιδεσιμολ. Πρωτοπρεσβύτερο π. Δημήτριο ...

Περισσότερα

Μίμηση του Χριστού ή «περί του κατ’ ίχνος Αυτώ ακολουθείν» (1ο Μέρος)

Κατηγορίες: Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Είναι γνωστόν ότι στην παλαιότερη εποχή δεν εμφανίζεται με τόσην ευκρίνεια αυτή η φράση στη γλώσσα των Πατέρων «μίμησις Χριστού». Και τούτο, είτε χάριν αποφατικής θεολογικής ακριβείας είτε προς διαστολήν από τη δυτική εκκλησιαστική παράδοση, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι και πρακτικά απουσίαζε η κατ’ ίχνος μίμηση του προτύπου και παναρέτου βίου του Κυρίου μας. Το παράδειγμα του Μωϋσή στη βάτο, όπου από ευλάβεια ντράπηκε να υψώσει το βλέμμα ενώ μιλούσε ο Θεός, παραδειγμάτιζε ίσως τους Πατέρες· «απέστρεψεν δε Μωϋσής το πρόσωπον αυτού· ευλαβείτο γαρ κατεμβλέψαι ενώπιον του Θεού». Η κατά γράμμα έννοια της μιμήσεως του Χριστού–Θεού φαίνεται αντιφατική εξ αιτίας της διαφοράς του πεπερασμένου και θνητού ανθρώπου έναντι του υπερβατικού και ακαταλήπτου Θεού, αλλά δεν προκύπτει θέμα έρευνας ή περιγραφής ...

Περισσότερα

“Ο Ακάθιστος Ύμνος στο ραδιόφωνο της Πεμπτουσίας”

Κατηγορίες: Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Την Παρασκεύη στις 18:00 θα μεταδοθεί από το Διαδικτυακό Ραδιόφωνο Pemptousia FM η ακολουθία του Ακαθίστου Ύμνου, από τον Ιερό Ναό Αγίας Λυδίας στην Ασπροβάλτα Θεσσαλονίκης.

Περισσότερα

Διαίρεση και Περιεχόμενο των ΚΔ’ Οίκων του Ακαθίστου Ύμνου

Κατηγορίες: Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Η Ακολουθία του Ακαθίστου Ύμνου ψάλλεται στον Όρθρο του Σαββάτου της Ε' Εβδομάδας των Νηστειών η κατά το απόγευμα της Παρασκευής της αυτής εβδομάδας συναρμοσμένη με την ακολουθία του Μικρού Αποδείπνου, ολόκληρη κατά τις ημέρες που προαναφέρθηκαν ενώ τμηματικά κατά τις τέσσερις Παρασκευές της Μεγάλης Σαρακοστής, "εν είδει προεορτίων και μεθεόρτων" της εορτής του Ευαγγελισμού, τα οποία καταλιμπάνονται λόγω του "πένθιμου" και κατανυκτικού χαρακτήρα της Μεγάλης Τεσσαρακοστής. Αν εξεταστεί η Ακολουθία του Ακαθίστου Ύμνου κατά το περιεχόμενό της θα διαπιστωθεί πως τα επί μέρους τμήματα που την απαρτίζουν, δηλ. ο κανόνας της Θεοτόκου και οι ΚΔ' Οίκοι των Χαιρετισμών της Θεοτόκου έχουν χαρακτήρα χαρμόσυνο και ευφρόσυνο προβάλλοντας συνεχώς το αίσθημα της χαράς με την επανάληψη της λέξης "χαίρε" και των φράσεων ...

Περισσότερα

Ο Όσιος Γεώργιος ο εν Μαλεώ (Μνήμη 4 Απριλίου)

Κατηγορίες: Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Ο Όσιος Γεώργιος αγάπησε από νεαρή ηλικία ολόψυχα τον Χριστό και ακολούθησε την οδό της μοναχικής πολιτείας, παρά το γεγονός ότι οι γονείς του επιθυμούσαν να νυμφευθεί. Έτσι επιδόθηκε σε κάθε είδους άσκηση και εγκράτεια, νηστεία και σκληραγωγία, προσευχή, δάκρυα, μελέτη των θείων Γραφών και κάθε άλλη αρετή, για να ευαρεστήσει τον Θεό. Οι Χριστιανοί προσέτρεχαν προς αυτόν για να φωτισθούν και να κατανοήσουν τα αγαθά της πίστεως. Βλέποντας, όμως, ο Όσιος ότι ερχόταν προς αυτόν πολύ πλήθος ανθρώπων και δεν τον άφηναν ήσυχο στο έργο της προσευχής, κατέφυγε στο όρος Μαλεβό, στη νότια Λακωνία. Εκεί, αφού συγκέντρωσε γύρω του πλήθος μοναχών, ασκούνταν στην ησυχία γενόμενος σκεύος εκλογής και φωτίζοντας όλους στην άσκηση και την προσευχή. Μάλιστα έδινε στον καθένα χωριστά ...

Περισσότερα

Επιχειρηματολογώντας υπέρ του Πολυσύμπαντος (Γ’)

Κατηγορίες: Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Καλλιτεχνική απεικόνιση του big bang και της πιθανής δημιουργίας του πολυσύμπαντος (πηγή: http://hbigalaxy.com/) Εξετάζοντας τα επιχειρήματα των υποστηρικτών της θεωρίας του Πολυσύμπαντος, αλλά και τις ενστάσεις των «διαφωνούντων» αναπόφευκτα οδηγούμαστε σε σοβαρά φιλοσοφικά ερωτήματα, με τα οποία και ολοκληρώνουμε το αφιέρωμά μας. Όπως είχαμε λοιπόν προαναγγείλει ξεκινάμε την αναφορά μας, με τα τρία επιχειρήματα υπέρ του Πολυσύμπαντος. Το πρώτο είναι ότι η θεωρία των χορ­δών υποστηρίζει το Πολυσύμπαν. Αλλά η θεωρία των χορδών δεν έχει αποδειχθεί πειραματικά. Άλλωστε, η θεωρία των χορδών όπως είδαμε, έχει απεριόριστες παραλλαγές (τουλάχιστον 10500). Πράγ­ματι ενώ αρχικά η θεωρία των χορδών δημιουργήθηκε για να εξηγήσει τις βα­σικές ιδιότητες των στοιχειωδών σωμα­τίων, σήμερα χρησιμοποιείται για να διατυπώσει κάθε δυνατή μορφή Σύμπαντος. Δηλαδή εξηγεί τα πάντα (!), άρα δεν ...

Περισσότερα

Η μουσική φωνή του Ακαθίστου Ύμνου

Κατηγορίες: Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Ο Ακάθιστος  Ύμνος αποτελεί λαμπρό μνημείο της πρώιμης βυζαντινής υμνογραφίας. Είναι ένα κοντάκιο με αλφαβητική ακροστιχίδα που εξακολουθεί να χρησιμοποιείται ως τις μέρες μας ολόκληρο, διασώζοντας μια μακραίωνη λατρευτική πράξη. Μορφολογικά αξίζει να σημειώσουμε ότι το κοντάκιο του Ακαθίστου διαφέρει από την παραδοσιακή μορφή των κοντακίων. Οι οίκοι του δεν είναι όλοι όμοιοι, όσοι είναι με περιττό αριθμό (Α, Γ, Ε..)  είναι εκτενέστεροι και περιέχουν τους γνωστούς χαιρετισμούς που τελειώνουν με  το εφύμνιο "Χαίρε Νύμφη ανύμφευτε" . Αντίθετα οι οίκοι με άρτιο αριθμό (Β, Δ, Ζ..) είναι συντομότεροι και τελειώνουν με το εφύμνιο "Αλληλούια". Ένδειξη που μαρτυρεί ότι το κοντάκιο του Ακαθίστου δεν ανήκει στην εποχή της ακμής των κοντακίων, αλλά ενδεχομένως είναι πιο κοντά στο ανερχόμενο ποιητικά είδος, τον κανόνα (80ς ...

Περισσότερα

Ο Άγιος Θεωνάς αρχιεπίσκοπος Θεσσαλονίκης

Κατηγορίες: Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Η μνήμη του εορτάζεται στις 4 Απριλίου. Ο Άγιος Θεωνάς εγεννήθη στις αρχές του 15ου αιώνος. Ποιά ήταν η πατρίδα του δεν γνωρίζουμε. Σύμφωνα με παραδόσεις που έχουν διασωθή, ωνομάζετο Λέσβιος, η διότι εγεννήθη εις την Λέσβον η διότι παρέμεινεν εις την Λέσβον ως πνευματικός στις αρχές της πνευματικής του ζωής. Για τους γονείς του δεν έχει διασωθή κανένα στοιχείο. Επειδή όμως προσφέρανε στον Θεωνά αγωγή με βαθιά θρησκευτική ευλάβεια, συμπεραίνουμε ότι ήσαν άνθρωποι με πίστι και πνευματικότητα. Γνωρίζουμε επίσης ότι ο Θεωνάς σε νεαρή ηλικία εκάρη μοναχός και έγινε εφημέριος στην Σκήτη του Αγίου Ονουφρίου της Ιεράς Μονής Ιβήρων εις το Άγιον Όρος. Για να συνθέσουμε το μικρό αυτό βιβλιαράκι, χρειάστηκαν στοιχεία που να αποτελούν σωστή αφετηρία και έγκυρες πηγές του βίου ...

Περισσότερα