Πεμπτουσία

Τίποτ’ άλλο δεν είναι τόσο βέβαιο στη ζωή μας παρά ότι θα πεθάνουμε. Το γεγονός ότι γεννηθήκαμε και είμαστε σε τούτο τον κόσμο οδηγεί στη βεβαιότητα πως μια μέρα θα φύγουμε. Κάθε μέρα το βλέπουμε και το διαπιστώνουμε, πως άνθρωποι γεννιούνται κι άνθρωποι αποθνήσκουν· άλλοι έρχονται κι άλλοι φεύγουν. Αλλά κι άλλο ένα είναι το ίδιο βέβαιο, πως θα κριθούμε, πως θα δώσουμε δηλαδή λόγο για τη διαγωγή μας σε τούτη τη ζωή. Αυτή είναι κοινή πίστη, ριζωμένη μέσα σε όλους τους ανθρώπους όλων των λαών κι όλων των αιώνων. Αλλά έχουμε «βεβαιότερον τον προφητικόν λόγον»·  η θεία Γραφή ομιλεί για τη μεγάλη και επιφανή ημέρα της κρίσεως, κι ο Ιησούς Χριστός για τη δευτέρα του παρουσία, καθώς θα το ...

Το Λαογραφικό και Εθνολογικό Μουσείο Μακεδονίας-Θράκης στα πλαίσια της δράσης του «Οι δρόμοι του κουδουνιού» καλεί στη Θεσσαλονίκη ομάδες από όλη την Ελλάδα για την πρώτη πομπή κωδωνοφορίας: αναπαραστάσεις από δρώμενα γονιμικά, κωδωνοφορίες εκκωφαντικές και αποτροπαϊκές, «εκτός τόπου και χρόνου» ως προς τη γεωγραφία και τη συμβατική χρονομέτρηση, εντός όμως της εποποιίας της κοινής γεωργοκτηνοτροφικής μας κληρονομιάς, της πιο πλατιάς, της πιο γενναιόδωρης αναγωγής του σημερινού μας πολιτισμού. Οι εκδηλώσεις άνοιξαν στης 15 Φεβρουαρίου με την Έκθεση του Νίκου Βαρδινούδη Πρόσωπα+Προσωπεία και συνεχίστηκαν με ομαδικές εκθέσεις, εκπαιδευτικά προγράμματα με τα οποία επιχειρήθηκε μια «τελετουργία μύησης» στα δρώμενα και στο βαθύτερο νόημα του επιτελεστικού τους σκοπού. Στο κτήριο των περιοδικών εκθέσεων, σήμερα, 22 Φεβρουαρίου πραγματοποιήθηκε ημερίδα με θέμα: «Κουδούνι: ήχος, χορός, δρώμενα.» Εισηγητές ...

Με το Σάββατο των Κεκοιμημένων και την Κυριακή της Απόκρεω, η Εκκλησία ολοκληρώνει το έργο της προγυμνασίας και προκάθαρσης των πιστών. Με τρόπο παιδαγωγικό και φιλάνθρωπο προτείνει την σταδιακή κάθαρση και την ομαλή μετάβαση στο στάδιο των αρετών και στον καιρό της νηστείας. Οι λειτουργικού ύμνοι προσαρμόζονται στο προπαρασκευαστικό πνεύμα των ημερών. Είθισται μάλιστα να ψάλλεται και ο πολυέλεος «Επί τον ποταμόν Βαβυλώνος» γραμμένος κατά τα χρόνια της αιχμαλωσία της Βαβυλώνος, γεμάτος πόνο για τη στέρηση της Ιερουσαλήμ και ικεσία για την ανάκτησή της. Ἐπὶ τῶν ποταμῶν Βαβυλῶνος ἐκεῖ ἐκαθίσαμεν καὶ ἐκλαύσαμεν ἐν τῷ μνησθῆναι ἡμᾶς τῆς Σιών.                   Εις τας όχθας των ποταμών της Βαβυλώνος εκεί εκαθήσαμεν δούλοι και εξόριστοι και εκλαύσαμεν ενθυμούμενοι την ...

Αυτός ο νέος αθλητής του Χριστού Δαμιανός είχε για πατρίδα του ένα χωριό ονομαζόμενο Ρίχοβο (ή Μυρίχοβο), που βρισκόταν κοντά στα Άγραφα. Γεννήθηκε από γονείς ευσεβείς και, όταν ήταν ακόμη νέος πόθησε την μοναδική πολιτεία και, αφήνοντας τον κόσμο και τα εγκόσμια, πήγε στο Άγιο Όρος στην Ιερά Μονή του Φιλόθεου και έγινε μοναχός. Και αφού έκανε λίγον καιρό στο Μοναστήρι, αναχώρησε στην ησυχία, για να αγωνίζεται περισσότερο στις αρετές. Και πηγαίνοντας σε έναν σημειοφόρο ασκητή, που ησύχαζε σε τόπο παράμερο και που ονομαζόταν Δομέτιος, έμεινε μαζί του τρία χρόνια σχεδόν, εξασκώντας όλες τις αρετές με τόση προθυμία και ακρίβεια, ώστε μάλιστα αξιώθηκε να ακούσει και θεία φωνή, που του έλεγε: «Δαμιανέ, δεν πρέπει να ζητάς μόνο το συμφέρον το ...

"...θυμάμαι μια ψηλόλιγνη φιγούρα, αέρινη, αθόρυβη, σαν να γλιστρούσε πάνω στο δρόμο. Απάνω τ πάντα ελαφριά ρούχα και πάντα στο κεφάλι τον φορούσε ένα μπερέ από πράσινο ύφασμα...". Μ’ αυτές λίγες λέξεις, ο Γιώργος Γαβρίλης, ζωγράφος σήμερα, περιγράφει το Νικόλαο Καστρέτσιο, τότε, που παιδί ακόμα, μπαινόβγαινε στο τσαγκάρικο, που έκρυβε χιλιάδες μυστικά στα παιδιάστικα μάτια του. Σήμερα, μισό αιώνα μετά, ξεφυλλίζοντας τα δύο χειρόγραφα "Ημερολόγια" και παρατηρώντας τα εννιά (9) διασωθέντα εικαστικά έργα του Νικολάου Καστρέτσιου, που επί τόσα χρόνια ο γιος του Αναστάσιος Καστρέτσιος διαφύλαττε ως ανεκτίμητα κειμήλια, διαπιστώνουμε πως στον Πολύγυρο μεγάλωσε ένας λαϊκός ζωγράφος, που δυστυχώς, τον ανακαλύψαμε κάπως αργά: 35 μόνο χρόνια από το θάνατό του! Πάλι καλά! Ο Νικόλαος Καστρέτσιος, ή Ντρουγούτης και Καραφωτιάς, κάποτε έτσι υπέγραφε ...

Με αυτό το λογισμό αναγκαζόμαστε να απαντήσωμε σε όσα κυκλοφόρησαν στο διαδίκτυο αλλά και όσα δυστυχώς σε έντυπο περιοδικό χριστιανικής οργάνωσης για κάποια δήθεν διδασκαλία του ήδη μακαριστού Γέροντός μας Ιωσήφ μοναχού για το θέμα των εκτρώσεων και του «εξεικονισμένου» η μη εμβρύου.   Κατ’ αρχάς δεν δώσαμε σημασία και δεν απαντήσαμε μέχρι τώρα γιατί δεν δεχόμαστε ότι αυτή η ηχογράφηση είναι αυθεντική και ότι αυτός που μιλά είναι ο μακαριστός Γέροντάς μας, γιατί γνωρίζουμε ότι πολλά μπορούν με τη σημερινή τεχνολογία να γίνουν πλαστά και κίβδηλα αλλά και γιατί εμείς που ζήσαμε το Γέροντά μας για 30 ολόκληρα χρόνια ποτέ δεν τον ακούσαμε να διδάσκη ο,τι η κυκλοφορούσα ηχογράφηση λέει. Άρα αμφισβητούμε την κασέττα και ότι αυτός που ομιλεί είναι ο ...

  Η Γεωργική Μηχανική είναι η επιστήμη που ενσωματώνει πολλούς επιστημονικούς κλάδους και τεχνολογικές πρακτικές για την αποτελεσματική παραγωγή και μεταποίηση των τροφίμων, των ζωοτροφών, των φυτικών ινών και των βιοκαυσίμων. Οι γεωργικοί μηχανικοί είναι οι επιστήμονες που καλούνται να εφαρμόσουν τις τεχνολογικές εξελίξεις στη γεωργία, τόσο στον πρωτογενή τομέα όσο και στη μεταποίηση. Όπως εξηγεί ο πρόεδρος της Εταιρείας Γεωργικών Μηχανικών Ελλάδος (ΕΓΜΕ) και επίκουρος καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Νικόλαος Κατσούλας, η γεωργική μηχανική αφορά την εφαρμογή της επιστήμης της μηχανικής στα γεωργικά συστήματα. Ενσωματώνει πολλούς επιστημονικούς κλάδους και τεχνολογικές πρακτικές για την αποτελεσματική παραγωγή και μεταποίηση των τροφίμων, των ζωοτροφών, των φυτικών ινών και των βιοκαυσίμων. Περιλαμβάνει κλάδους όπως τις γεωργικές κατασκευές και τη γεωργική μηχανολογία, την εδαφολογία, τις αρδεύσεις, ...

Ολοκληρώνουμε σήμερα την εμβριθή μελέτη του αρχιμ. Νικολάου Ιωαννίδη (προηγούμενο άρθρο: www.pemptousia.gr/?p=62296) για τη βυζαντινή λειτουργική θεολογία, ανακεφαλαιώνοντας τα σχετικά με τη μέγιστη λειτουργική προσφορά του αγ. Συμεών Θεσσαλονίκης.  Πηγή: eikonografos.com Με αυτές τις ενέργειές του ο Συμεών επ' ουδενί στρεφόταν κατά του μοναχικού τυπικού· ο σεβασμός του προς αυτό ήταν δεδομένος και εκπεφρασμένος. Λέγει σχετικά: «Και η τοιαύτη διάταξις (η μοναχική) αναγκαιοτάτη και πατερική. Και γάρ ο θείος Πατήρ ημών Σάββας ταύτην διετυπώσατο, παραλαβών αυτήν από του εν αγίοις Ευθυμίου και Θεοκτίστου». Ο αγώνας του διά τη διατήρηση του ασματικού τυπικού οφείλεται στο σεβασμό του προς «την αρχαίαν παράδοσιν», ο οποίος του υπαγόρευε να αγωνίζεται ώστε «συντηρείσθαι ταύτην την τάξιν (την ασματικήν) μέχρι παντός και ως σπινθηρά τινά θείον μένειν ...

Μέσα στην ιδιαίτερη μέριμνά της για τους κεκοιμημένους η αγία Ορθόδοξη Εκκλησιά μας έχει καθορίσει ξεχωριστή ημέρα της εβδομάδος γι’ αυτούς. Όπως η Κυριακή είναι η ημέρα της αναστάσεως του Κυρίου, ένα εβδομαδιαίο Πάσχα, έτσι το Σάββατο είναι η ημέρα των κεκοιμημένων, για να τους μνημονεύουμε και να έχουμε κοινωνία μαζί τους. Σε κάθε προσευχή και ιδιαίτερα στις προσευχές του Σαββάτου ο πιστός μνημονεύει τους οικείους, συγγενείς και προσφιλείς, ακόμη και τούς εχθρούς του που έφυγαν από τον κόσμο αυτό, αλλά ζητά και τις προσευχές της Εκκλησιάς γι’ αυτούς. Στο δίπτυχο, που φέρνουμε μαζί με το πρόσφορο για τη θεία Λειτουργία, αναγράφονται τα ονόματα των ζώντων και των κεκοιμημένων, τα οποία μνημονεύονται. Σε ετήσια βάση η Εκκλησιά έχει καθορίσει δύο Σάββατα, τα οποία ...

Η Ευρώπη, η μικρή αλλά πολυπληθής ήπειρος όπου ανήκει και η Ελλάδα, αποτελείται από περισσότερα από 40 κράτη. Τα περισσότερα από τα κράτη αυτά, όπως είδαμε και στο σχετικό άρθρο, απέκτησαν τα σημερινά τους σύνορα κυρίως σε δύο περιόδους: με τις συνθήκες που υπογράφηκαν μετά τον Β΄ παγκόσμιο πόλεμο και μετά το 1990. Η σύγχρονη οργάνωση των κρατών απαιτεί το καθένα από αυτά να έχει μια κυβέρνηση, η οποία εκλέγεται από τον λαό του. Η κυβέρνηση έχει έδρα της μια πόλη του κράτους, που την ονομάζουμε «πρωτεύουσα». Η πρωτεύουσα είναι συνήθως η μεγαλύτερη σε πληθυσμό πόλη του κάθε κράτους. Στην Ευρώπη αρκετές από τις πόλεις που είναι πρωτεύουσες έχουν πληθυσμό εκατομμυρίων και έχουν αναπτυχθεί γύρω από τις όχθες ποταμών ή είναι παραθαλάσσιες. ...

Από την ίδια πατρίδα και Καλύβη ήταν ο Πνευματικός Ιωάσαφ († 1880), που άφησε φήμη σπουδαίου εξομολόγου. Την ίδια φήμη είχε και ο συμπατριώτης του Πνευματικός Δαμασκηνός, Γέροντας της Καλύβης των Αρχαγγέλων, στην οποία έζησε αυστηρή ασκητική ζωή. Συνεδέετο με πολλούς αρχιερείς κι άρχοντες της Κωνσταντινουπόλεως. Ο υποτακτικός του Γέρων Νικήτας († 1890) υπήρξε μαθητής του αγίου Νικοδήμου του Αγιορείτου κι ακόλουθος του ασκητικού πνεύματος του Γέροντός του. Εκοιμήθη σε μεγάλη ηλικία. Διακριτικός πνευματικός ήταν και ο ιερομόναχος Γεράσιμος († 1914), που διακρίθηκε και ως ησυχαστής, νηστευτής και μουσικός. Ο μοναχός Ιωάσαφ († 1947) της Καλύβης των Αγίων Αναργύρων έμεινε γνωστός ως ένας άριστος μοναχός. Ο Γέρων Ιωάσαφ της Καλύβης του Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου για την αρετή του είχε σχέσεις ...

Η πρωτοποριακή έρευνα που πραγματοποιείται και εξελίσσεται, στο πλαίσιο του πειράματος του CERN και οι επιπτώσεις της στην καθημερινότητά μας είναι μεγάλο θέμα. Στις ιατρικές εφαρμογές, που απορρέουν από την έρευνα στο CERN περιλαμβάνονται η χρήση των επιταχυντών στην ιατρική, στα ραδιοφάρμακα, στην Τομογραφία Εκπομπής Ποζιτρονίων (PET), και στους επιταχυντές πρωτονίων, που χρησιμοποιούνται για τη ραδιοθεραπεία ή τη θεραπεία με αδρόνια.  Στο πλαίσιο της παρουσίασης γίνεται αναφορά στη χρήση των επιταχυντών στην ιατρική και συγκεκριμένα στην απεικόνιση και στη θεραπεία. Γίνεται επίσης αναφορά στα ραδιοφάρμακα, τα οποία αποτελούν την πλέον σύγχρονη μέθοδο διάγνωσης ασθενειών και επισημαίνεται ότι το CERN προμηθεύει με ραδιοφάρμακα το Νοσοκομείο του Καντονιού της Γενεύης στην Ελβετία. Ως παραδείγματα αναφέρονται είδη ραδιοφαρμάκων τα οποία χορηγούνται για την μελέτη της ...

Μια σημαντική πτυχή στη ζωή της προ-νεωτερικής κοινωνίας είναι οι τελετουργικές εκδηλώσεις  που ανέπτυξε αυτή για να προστατέψει τη γεωργοκτηνοτροφική της παραγωγή, να ενισχύσει τις δυνάμεις συνοχής στο εσωτερικό της, να  εκφορτίσει -παρωδώντας τις κοινωνικές συμβάσεις- τις εντάσεις που μοιραία συσσωρεύονται στην κοινή ζωή. Αναπαραστάσεις γεωργικών εργασιών, διατροφικά έθιμα, παρωδίες γάμων και τελετές γονιμικού χαρακτήρα με «θάνατο» και «ανάσταση», συλλογικές  μεταμφιέσεις, ήχοι αρμονικοί και ήχοι παταγώδεις, πανδαιμόνιο,  αντιστροφή της κανονικότητας, πανηγυρισμοί, χοροί, συνθέτουν έναν ενάντιο κόσμο, παράδοξο, κάποτε και αλλόκοτο, μια λυτρωτική για τα μέλη της κοινότητας πρόσκαιρη «συντριβή των ορίων του πολιτισμού». Το Μουσείο μας μελετά ήδη από την ίδρυσή του, το 1970, τις εκδηλώσεις αυτές,  στις οποίες αφιέρωσε ειδική αίθουσα στη μόνιμη έκθεση της ενδυμασίας στην παραδοσιακή κοινωνία, ενώ ...

Αυτός καταγόταν από την πόλη της Αντιόχειας και επειδή αγάπησε την ερημική και φιλόσοφη ζωή, πρώτα έκλεισε τον εαυτό του μέσα σε ένα μικρό κελλάκι. Αργότερα πήγε σε μια κορυφή υψηλότε­ρη και κατασκεύασε από ξύλα ένα σεντούκι τόσο μικρό, που δεν χω­ρούσε ούτε αυτό το σώμα του και έτσι αναγκαζόταν ο αοίδιμος να σκύβει πάντοτε. Επειδή το σεντούκι δεν είχε ύψος ανάλογο με το μέ­γεθος του σώματός του, ούτε ήταν καλά δεμένο με σανίδια, αλλά ή­ταν και χαμηλό και παρόμοιο με τα ανοικτά κάγκελα, οπότε ούτε από την βλάβη της βροχής έμενε ελεύθερος, ούτε από την φλόγα του ηλίου, αλλά και από τα δυο εξ ίσου εβλάπτετο. Αφού λοιπόν πέρασε τέτοια ταλαίπωρη ζωή για πολλά χρόνια, βγήκε από το σεντούκι, υπακούοντας ...

Η Θεολογική Σχολή τίμησε με διεθνές επιστημονικό συνέδριο τον μεγάλο δάσκαλο και καθηγητή της, τον κορυφαίο στο χώρο της Λειτουργικής επιστήμης, τον Ιωάννη Φουντούλη, για τα 50 χρόνια έρευνας και διακονίας του. Το διήμερο διεθνές επιστημονικό συνέδριο έλαβε χώρα στης 19 και 20 Φεβρουαρίου, περιελάμβανε Θ. Λειτουργία και μνημόσυνο εις μνήμη του μακαριστού δασκάλου και επιστημονικές εισηγήσεις. Το απόγευμα της Πέμπτης 20 Φεβρουαρίου έγινε η επίσημη παρουσίαση του συλλογικού τόμου προς τιμήν και μνήμην καθηγητή Ιωάννη Φουντούλη «Γηθόσυνον Σέβασμα: Αντίδωρον Τιμής και Μνήμης εις τον Μακαριστόν Καθηγητήν της Λειτουργικής Ιωάννην Μ. Φουντούλην, τ. Α΄», στην αίθουσα τελετών της παλαιάς Φιλοσοφικής Σχολής του ΑΠΘ. Κατά την διάρκεια της επίσημης παρουσίασης του Συλλογικού Τόμου προς τιμήν και μνήμην του καθηγητή Ιωάννη Φουντούλη, το λόγο έλαβαν οι μαθητές και ...

  Οι συγγραφείς δύο ιδιαιτέρως ενδιαφερόντων βιβλίων («Η κρίση στη Φυσική και η Δημοκρατία της Βαϊμάρης» και «Ο Αϊνστάιν και η σχετικότητα») προτείνουν, την Τετάρτη 26 Φεβρουαρίου 2014, στο Ευγενίδειο, έναν ενδιαφέροντα διάλογο πάνω στους θεωρητικούς προβληματισμούς, τα πειραματικά αποτελέσματα, και τους κοινωνικούς και πολιτισμικούς παράγοντες που συνέβαλαν στη διαμόρφωση και την αποδοχή ρηξικέλευθων θεωριών στην Φυσική. Το 1905 ο Άλμπερτ Αϊνστάιν δημοσιεύει μια εργασία για την «Ηλεκτροδυναμική των Κινούμενων Σωμάτων» όπου προτείνει την αναθεώρηση των θεμελιωδών εννοιών του χώρου και του χρόνου. Δέκα χρόνια αργότερα, το 1915/1916, ο Αϊνστάιν επεκτείνει τη θεωρία της σχετικότητας στα φαινόμενα της βαρύτητας, αναδεικνύοντας την αλληλεξάρτηση χωροχρόνου και ύλης. Η διαμόρφωση της κβαντικής μηχανικής ακολουθεί μια πολύ πιο σύνθετη πορεία που αρχίζει το 1900 με τη θεωρία ...

1.     Οι διατάξεις στον α΄ κανόνα. Ο α΄ κανών της εν Λαοδικεία Συνόδου διαλαμβάνει περί  διγάμων και συγκεκριμένα για το πότε μπορούν να απολαμβάνουν των Θείων Αγιασμάτων. Ο κανών αυτός δεν απαγορεύει την διγαμία ούτε όμως την επικροτεί. Άλλωστε και ο Παύλος επιτρέπει το δεύτερο Γάμο στην Α΄ προς Κορινθίους επιστολή του. Στους συγκεκριμένους στίχους, αφού έχει ήδη αναλύσει στους προηγούμενους επτά στίχους  περί Χριστιανικού Γάμου, καταλήγει ότι οι χήρες και οι άγαμοι καλόν είναι να μένουν ως έχουν όπως μένει και αυτός, δηλαδή άγαμος. Εάν παρ’ όλα αυτά δεν μπορούν να εγκρατεύονται τότε να παντρεύονται , διότι είναι προτιμότερο να παντρευτεί κάποιος παρά να καίγεται από τη φλόγα της επιθυμίας. Ο κανών αυτός ορίζει ότι αυτοί που έχουν δευτεροϋπανδρευθεί μετά από ...