Όλα τα άρθρα από

Πεμπτουσία

Taking stock (Protopresbyter Themistoklis Mourtzanos)

Κατηγορίες: In English

At the turn of the year, it’s customary to take stock. We look back at what’s happened, the pleasant and the difficult, the beautiful and the ugly, in an effort to consign to oblivion whatever hurt us, and to hold dearly in our heart what has brought us ease and joy. The reckoning has to do with the events of the calendar year which has passed, in politics, in sport and the special moments of our life. The question is, how do we evaluate, in the end, what’s important to us and what isn’t. Are there events we can relive or is everything unique? The ancient philosopher Heraclitus said that you can’t step into the same river twice, because the moment ...

Περισσότερα

Χριστουγεννιάτικα χοιροσφάγια (Ηλίας Λιαμής, Σύμβουλος Ενότητας Πολιτισμού)

Κατηγορίες: Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Τα χριστουγεννιάτικα χοιροσφάγια, απήχηση αρχαίων εξιλαστηρίων και καθαριστηρίων θυσιών, συνοδεύονται από μαγικές και δεισιδαιμονίες πράξεις με λησμονημένο σήμερα περιεχόμενα. Ουσιαστικός χαρακτήρας τους, τα μαντέματα και άλλες μαγικές ενέργειες, που τα καθιστούν από τα πιο ενδιαφέροντα έθιμα του λαϊκού εορτολογίου. Η σφαγή του χοίρου στο τέλος του έτους ή σε άλλες σημαντικές για την καλοχρονιά περιστάσεις (απόκριες, ημέρα του αγίου Φιλίππου) είναι αρχαία συνήθεια του ελληνορωμαϊκού κόσμου, που επέζησε μέσα στους αιώνες. Στην εορτή των Βρουμαλίων (Brumalia) στο τέλος του έτους, οι Ρωμαίοι θυσίαζαν στον Κρόνο και τη Δήμητρα χοίρους. Ανάλογη συνήθεια διαπιστώνει και στους Έλληνες ο Ιωάννης ο Λυδός (6ος μ. Χ. αι.) και την αποδίδει στην αρχαία καταγωγή της. Η συνέχιση του εθίμου στον χρόνο δεν επιτρέπει αμφιβολίες ότι πρόκειται καταρχήν ...

Περισσότερα

Μνήμη Αλ. Παπαδιαμάντη, Ο διακεκριμένος φερέοικος του τόπου και του τρόπου μας! (Στέλιος Κούκος)

Κατηγορίες: Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης (1851-1911). Ο ευαίσθητος και «αισθηματίας» Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης παρ’ όλο που γνώριζε ότι ερχόταν το τέλος της επίγειάς του ζωής και το έλεγε, εντούτοις προσπαθούσε να παρηγορήσει τις αδελφές του. Τις τελευταίες ημέρες της επίγειας ζωής του έμοιαζε να προετοιμάζεται για την αναχώρηση αυτή, αφού περνούσε ολόκληρες μέρες σε σιωπή μέσα στο δωμάτιο του! «Πώς βαστά να μην μιλά τόσες ώρες»; αναρωτιόντουσαν οι αδελφές του. Ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης μετά την μεγάλη εντρύφηση και το ζύμωμά του με την ελληνική γλώσσα, αλλά και ξένες γλώσσες που έμαθε μόνος του, άρχισε να προετοιμάζεται και πάλιν μόνος του για την εντρύφηση στην γλώσσα του μέλλοντος αιώνος. Την σιωπή! Την γλώσσα των γλωσσών! Δεν πιστεύω στην καθημερινή του ζωή να ήταν φλύαρος, κάθε άλλο, αλλά πλέον έπρεπε ...

Περισσότερα

Οι νικητές της ζωής (Β΄ Κορ. 4,8-9) (Μιχάλης Κουτσός, Φιλόλογος – Συγγραφέας)

Κατηγορίες: Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Την νίκη δεν την θέλουν μόνο οι αθλητές αλλά και οι αγωνιστές της ζωής. Το θέμα είναι ποιον αγώνα επιλέγει κανείς να κάνει και πώς μπορεί να πάρει την νίκη. Για τον χριστιανικό αγώνα υπήρξαν και υπάρχουν αγωνιστές, οι οποίοι είναι οδοδείκτες στην πορεία αυτή. Ένα μεγάλος αγωνιστής της ζωής ήταν και ο Απόστολος Παύλος. Ας παρακολουθήσουμε τις οδηγίες που δίνει γι’ αυτόν τον αγώνα. Οδηγία Πρώτη «ἐν παντὶ θλιβόμενοι ἀλλ᾿ οὐ στενοχωρούμενοι, ἀπορούμενοι ἀλλ᾿ οὐκ ἐξαπορούμενοι, διωκόμενοι ἀλλ᾿ οὐκ ἐγκαταλειπόμενοι, καταβαλλόμενοι ἀλλ᾿ οὐκ ἀπολλύμενοι». Απ. Παύλου Β΄ Κορ. 4,8-9         ΕΡΜΗΝΕΙΑ Οι τέσσερις αυτοί στίχοι περικλείουν όλο το μεγαλείο των αγωνιστών της πίστεώς μας και παράλληλα αποτελούν ένα μπούσουλα αγωνιστής διάθεσης. Οι αγωνιστές της πίστεως αντιμετώπιζαν στους πρώτους χριστιανικούς αιώνες ποικίλες δυσκολίες ...

Περισσότερα

What is the meaning of New Year? (Metropolitan Ierotheos of Nafpaktos and Ayios Vlasios)

Κατηγορίες: In English

Beloved brothers and sisters, Today is the beginning of the new civil year and we joyfully celebrate the divine Liturgy and the Doxology. All over the world, events have been organized with an array of fanciful actions in order to bring in the new year. However that may be, no one has even seen a year arriving from the east and the old year departing into the west. In fact, when the people who have been participating in these pleasing activities go back home, they do so with a certain bitterness and encounter pain, sorrow, despair and a tragic state of affairs. So what is this New Year, then? What does it mean that today is the start of the New ...

Περισσότερα

Sunday before Theophany: The Work of Christ Requires Preparation (Archimandrite Symeon Krayiopoulos †)

Κατηγορίες: In English

Today’s Gospel reading (Mark 1, 1-8) is from the beginning of Mark’s Gospel. ‘The beginning of the Gospel of Jesus Christ, the Son of God. As it has been written in the prophets’…, etc. Thereafter the excerpt talks about John the Forerunner. He’s the beginning of the Gospel of Jesus Christ.  You see, in order to preach his Gospel, in order to reveal God’s will, in order to call people to believe in his Gospel, to believe in him, Christ himself prepared the way, prepared for the task. He did so through Saint John the Baptist- whom we also call the Forerunner- the great prophet who was sent from God before Christ to prepare the ground. It appears that what has ...

Περισσότερα

Λόγος για την εορτή της Περιτομής του Κυρίου, 2022 (Αρχιμανδρίτης Ζαχαρίας Ζάχαρου, Ιερά Μονή Τιμίου Προδρόμου Έσσεξ Αγγλίας)

Κατηγορίες: Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Σήμερον, ότε απεκαλύφθη το Όνομά Σου και Συ απεκλήθης Ιησούς, δέομαί Σου· Συγχώρησόν με, Κύριε, ότι επί ματαίω χρώμαι το Όνομά Σου, αχρείος δούλος ως ειμι, δέρων αέρα μετ’ αυτού. Αλλά Συ μεταποίησον τον αέρα εις λεπτήν αύραν ζωοποιούσαν και ζωογονούσαν την καρδίαν μου. Σήμερα, οπόταν αποκαλύφθηκε το Όνομά Σου και Σε αποκλήθηκες Ιησούς, Σε παρακαλώ· Συγχώρησέ με, Κύριε, διότι χρησιμοποιώ «επί ματαίω» το Όνομά Σου, ως αχρείος δούλος, και δέρνω με αυτό τον αέρα. Συ, όμως, μεταποίησε τον αέρα σε λεπτή αύρα που θα ζωοποιήσει και θα ζωογονήσει την καρδιά μου. (Π. Ζ.)

Περισσότερα

Ψαλτικά ακούσματα από την πανηγυρική αγρυπνία προς τιμήν των Αγίων Κτητόρων της Ι.Μ.Μ. Βατοπαιδίου

Κατηγορίες: Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Ακούστε το «Εξομολογείσθε…», το αργόν, του Πέτρου Εφεσίου (+1840) από τον Χορό των Βατοπαιδινών Πατέρων κατά την πανηγυρική αγρυπνία προς τιμήν των Αγίων Κτητόρων της Μονής Νικολάου, Αθανασίου και Αντωνίου που τελέσθηκε στις 30 Δεκεμβρίου 2021.

Περισσότερα

Άγιος Σεραφείμ του Σάρωφ: Ένας αγιασμένος στάρετς της ρωσικής Ορθοδοξίας (Λάμπρος Σκόντζος, Θεολόγος)

Κατηγορίες: Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

 Μεγάλη μερίδα του αγιολογίου της Εκκλησίας μας ανήκει στη ρωσική Ορθοδοξία, η οποία αποτέλεσε και αποτελεί μια ακένωτη πηγή ανάδειξης αγίων. Ένας από αυτούς είναι και ο άγιος Σεραφείμ του Σάρωφ, ο μεγάλος ασκητής και στάρετς.    Γεννήθηκε στα 1759 στην πόλη Κουρκ και το βαπτιστικό του όνομα ήταν Πρόχορος. Οι φτωχοί αλλά ευσεβείς γονείς του του ενέπνευσαν την ευσέβεια. Έμεινε στον τόπο του ως τα δεκαεννιά του χρόνια και κατόπιν πήρε την απόφαση να γίνει μοναχός και αποσύρθηκε στη Μονή του Σάρωφ. Ενώ ακόμη ήταν δόκιμος αρρώστησε βαριά από υδρωπικία και θεραπεύτηκε θαυματουργικά από τη Θεοτόκο. Το 1786 εκάρη μοναχός και έλαβε το όνομα Σεραφείμ. Την ίδια χρονιά χειροτονήθηκε διάκονος και μετά από επτά χρόνια πρεσβύτερος. Η άσκηση, η προσευχή και ...

Περισσότερα

Άγιος Σεραφείμ: Δεν πρέπει ν’ ανοίγει κανείς την καρδιά του χωρίς να υπάρχει ανάγκη!

Κατηγορίες: Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Άγιος Σεραφείμ του Σάρωφ (1759-1833). (Επιμέλεια Στέλιος Κούκος) «Δεν πρέπει, έλεγε , ν’ ανοίγη κανείς στους άλλους την καρδιά του χωρίς να υπάρχη ανάγκη. Ανάμεσα σε χίλιους θα υπάρχη ίσως μόνον ένας που θάναι ικανός να μπη μέσα στο μυστήριο της. Με έναν ψυχικό άνθρωπο πρέπει να μιλά κανείς γι’ ανθρώπινα πράγματα. Μ’ αυτόν όμως πούχει τη διάνοιά του ανοιχτή στο υπερφυσικό, πρέπει να μιλά για ουράνια πράγματα. Δεν πρέπει να συζητή κανείς πνευματικά, θέματα με ανθρώπους που αυτά δεν τους ενδιαφέρουν, αλλά να θυμάται τα λόγια του Κυρίου: ‘Μη δώτε το άγιον τοις κυσί μηδέ βάλητε τους μαργαρίτας υμών έμπροσθεν των χοίρων, μήποτε καταπατήσωσιν αυτούς τοις ποσίν αυτών και στραφέντες ρήξωσιν υμάς’» (Ματθ. 7, 6). Θα πη: «Με όλα τα δυνατά μέσα πρέπει να προσπαθούμε να ...

Περισσότερα

Γεύσεις χειμώνος (Ηλίας Λιαμής, Σύμβουλος Ενότητας Πολιτισμού)

Κατηγορίες: Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Για τον χειμώνα, όπως και για κάθε εποχή και κάθε μήνα, το τραπέζι της παραδοσιακής ελληνικής οικογένειας καθορίζεται από τα προϊόντα. Το καθετί στην εποχή του είναι πολύ νοστιμότερο και φυσικά φθηνότερο. Επιπλέον, το φαγητό έχει η αρμονία με το κλίμα κάθε εποχής και κατά συνέπεια, με τις ανάγκες του οργανισμού, που δεν είναι ίδιες σε όλη τη διάρκεια της χρονιάς. Το χειμώνα, με το κρύο και την περιορισμένη κίνηση, επιθυμούμε φαγητά που δεν ταιριάζουν στους 40 βαθμούς του Ιουλίου. Το ότι δεν τηρούμε σήμερα την εποχική διατροφή, εκτός από ανθυγιεινό, είναι και σε βάρος της απόλαυσης που εξασφαλίζει η ποικιλία. Ο ελληνικός χειμώνας, από γαστρονομική άποψη, παρόλο που ξεκινάει νηστίσιμος, έχει πλούσια τραπέζια και μάλιστα γιορτινά. Τα Χριστούγεννα, η Πρωτοχρονιά ...

Περισσότερα

Γέροντας Αιμιλιανός: Με τον νέο χρόνο γινόμαστε αληθέστεροι και όχι συμβατικώτεροι!

Κατηγορίες: Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Αρχιμανδρίτης Αιμιλιανός, (1934-2019), Προηγούμενος Ιεράς Μονής Σίμωνος Πέτρας, Αγίου Όρους. (Επιμέλεια Στέλιος Κούκος) … Τα πολλά χρόνια είναι δωρεά του Θεού, όμως οι μοναχοί δεν τα βλέπουν σαν κάτι αγαθό – απλώς τα βιώνουν κατά την μοναχική πολιτεία τους. Οι παλαιότεροι μοναχοί ζούσαν ακόμη περισσότερα χρόνια. Η δική μιας γενιά έχει καλύτερους όρους διαβιώσεως, αλλά είναι εξακριβωμένο και βεβαιωμένο ότι, όσο κανείς ενδιαφέρεται για την υγεία του, τόσο ασθενέστερος και ολιγοχρόνιος είναι. Ο νέος ενιαυτός δεν έχει καμιά σχέσι ούτε και με τα αγαθά τα οποία εύχεται ο κόσμος. Για μας ο νέος χρόνος είναι, θα λέγαμε, ένας χρόνος λιγώτερος στην ζωή μιας. Αυτό σημαίνει ότι δεν μεγαλώνομε άλλα ότι μικραίνομε κατά ένα χρόνο, με το να πλησιάζωμε όλο και περισσότερο να δούμε ...

Περισσότερα

Πρότυπο φιλαγιότητος και φιλακολουθίας, μακαριστός Μητροπολίτης Καστορίας, κυρός Σεραφείμ (Δρ Χαραλάμπης Μ. Μπούσιας, Μέγας Υμνογράφος της των Αλεξανδρέων Εκκλησίας)

Κατηγορίες: Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Συγχύζεται ο νούς μου με την εκφώνηση  «μακαριστός Μητροπολίτης Σεραφείμ», γιατί δεν μπορώ ακόμη, παρότι παρήλθε ένας χρόνος, να συνειδητοποιήσω ότι έφυγε από κοντά μας ένα ζωντανό πρότυπο διαυγούς εκκλησιαστικής ζωής. Αναπαύομαι μόνο με την πεποίθηση, ότι με την λέξη«μακαριστός» για τον Μητροπολίτη Σεραφείμ δεν εννοούμε τον κεκοιμημένο, αλλά τον συγκαταριθμούμενο μεταξύ των μακάρων, αυτών που μακαρίζει ο Κύριος, τους ελεήμονες, τους ειρηνοποιούς, τους πραείς, τους καθαρούς τη καρδία, τους πεινώντες και διψώντες την δικαιοσύνην, αλλά και τους δεδιωγμένους δι’ αυτήν. Ο  Μητροπολίτης Σεραφείμ υπήρξε φιλοκαλικός Επίσκοπος, βγαλμένος μέσα από Παπαδιαμαντικά κείμενα, του οποίου η καρδιά ήταν φάτνη Χριστού, και ο αγώνας του συνέτεινε στην προσπάθεια να μην λυπεί το «Πνεύμα το Άγιον» (Εφεσ. δ΄ 30), να μην λυπεί Αυτόν που ...

Περισσότερα

Μέγας Βασίλειος, Το τερατούργημα με το οποίο οι Ορθόδοξοι πήραν τον ναό από τους Αρειανούς!

Κατηγορίες: Θαυμαστές διηγήσεις

Μέγας Βασίλειος. (Διασκευή επιμέλεια Στέλιος Κούκος) Όταν ο αυτοκράτορας Ουάλης παρέδωσε τον μητροπολιτικό ναό της Νικαίας στους αρειανόφρονες οι οποίοι ήταν ομόφρονές του, ο Μέγας Βασίλειος ύστερα από επιθυμία των Ορθοδόξων της πόλης πήγε στην Κωνσταντινούπολη για να παρακαλέσει τον αυτοκράτορα να αποδώσει και πάλιν τον ναό στους Ορθοδόξους. Ο αυτοκράτορας Ουάλης του είπε να πάει στην Νίκαια ο ίδιος και να κρίνει με δικαιοσύνη ποιος πρέπει να κατέχει τον ναό και να προσέξει να μην μεροληπτήσει υπέρ των Ορθοδόξων. Μ’ αυτήν την εξουσία έφτασε στην Νίκαια ο Μέγας Βασίλειος και κάλεσε μπροστά του τόσο τους Ορθοδόξους όσο και αρειανόφρονες στους οποίους είπε: – Εγώ ήλθα στην πόλη σας με προσταγή του βασιλιά. Ως προς το θέμα που σας απασχολεί προτείνω να γίνει το εξής: ...

Περισσότερα

Not a moment’s peace (Elder Efraim Vatopaidinos)

Κατηγορίες: In English

Apart from the external struggle that Christians face, there’s also the internal one: on the one hand, the fight against the former self and sin, which comes in many forms; and, on the other, against the forces of darkness of this age, that is the devil. So in this world there’s no cease-fire, not even for a moment. Elder Efraim Vatopaidinos

Περισσότερα

Όσιος Ιάκωβος: Ο Θεός δίνει και δοκιμασίες. Η αγάπη του Χριστού δοκιμάζει τους ανθρώπους

Κατηγορίες: Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Όσιος Ιάκωβος (1920-1991). (Επιμέλεια Στέλιος Κούκος) «Να ζούμε πνευματική ζωή, να υπακούωμε στον Πνευματικό, να εξομολογούμεθα, να κοινωνούμε τακτικά και το κυριώτερο ν̓ αποφεύγωμε την κατάκριση. Να μελετάμε πνευματικά βιβλία, Αγία Γραφή, Ψαλτήρι και ν̓ ακούμε πάντα ωφέλιμες και πνευματικές συζητήσεις». «Χρειάζεται πολλή προσοχή, γιατί οι ημέρες μας είναι δύσκολες. Να μένωμε στην προσευχή και στην υπακοή. Να αγωνιζώμαστε». «Για κάθε τι πειρασμικό που σε αναστατώνει ψυχολογικά, ρίχτα πίσω. (Και έκανε και την ανάλογη κίνηση-χειρονομία). Να κυλούν οι μέρες μας με ηρεμία και πραότητα». «Εσύ μην στενοχωριέσαι, μην τα βάζης μέσα σου και στενοχωριέσαι. Οι στενοχώριες τρώνε τον άνθρωπο. Εμένα οι στενοχώριες με φάγανε, αρρώστησα από την καρδιά και τα άλλα». «Εσύ θα δέσης την ψυχή σου στον βράχο της πίστεως. Όσα κύματα κι αν έρχωνται, ...

Περισσότερα

Ο Θεός έγινε άνθρωπος! Εγώ ποιος γίνομαι; (Μοναχή Παρακλήτη, Ιερά Σκήτη Αγίας Μαρίας Μαγδαληνής Λητής)

Κατηγορίες: Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Ο Άγιος Αθανάσιος έγραψε το γνωστό λόγο: έγινε ο Θεός άνθρωπος για να γίνει ο άνθρωπος Θεός! Αν μελετήσουμε προσεκτικότερα αυτήν την φράση του αγίου θα δούμε, λαϊκά μιλώντας, πόσο είναι πολύ βαριά και μεγάλη κουβέντα είναι! Άραγε είναι πρόκειται για μία φαντασία; Γίνομαι εγώ θεός; Στον αληθινό Θεό που πιστεύουμε και στους βίους των αγίων γνωρίζουμε ότι αυτό είναι μία πραγματικότητα. Η ρήση του αγίου Αθανασίου δεν είναι κενός λόγος. Είναι συγκλονιστική και φέρνει μεγάλη ελπίδα και μόνο η σκέψη: πώς μας εκτιμάει ο Θεός, τι αξία έχουμε! Όταν μάλιστα που δεν εκτιμάμε εμείς τον εαυτό μας ή τον άλλον! Τί αναγνώριση είναι αυτή από τον Θεό για το πλάσμα του;! Την ώρα που εμείς στη γη, σπάνια αναγνωρίζουμε εν αληθεία ...

Περισσότερα

Αββάς Νισθερώ: Περί πνευματικής γνώσης (Πρωτοπρ. Ματθαίος Χάλαρης, Εφημέριος Ι.Ν. Αγ. Δημητρίου Δήμου Αγ. Δημητρίου)

Κατηγορίες: Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Πολύτιμες πνευματικές διδαχές Πατέρων της ερήμου καταγεγραμμένες από τον Αββά Κασσιανό. Με τον Πρωτοπρεσβύτερο Ματθαίο Χάλαρη.

Περισσότερα