Πεμπτουσία

Ένα πρόσωπο της εποχής μας με μεγάλη θεολογική εμπειρία που μελέτησε την έννοια του προσώπου είναι ο Γέροντας Σωφρόνιος Σαχάρωφ, ο οποίος υποστήριξε ότι πνευματικά το πρόσωπο με το άτομο είναι δύο αντίθετες έννοιες . Το άτομο φανερώνει τον άνθρωπο ως μία μονάδα του είδους στο οποίο ανήκει, υποτασσόμενο στην ίδια του την φύση. Αυτή η αντίληψη όμως εγκλωβίζει τον άνθρωπο σε μια υποτιθέμενη οντολογική αυτάρκεια και τον εμποδίζει να δει την τραγική του κατάσταση, η οποία τον οδηγεί στον θάνατο . Ο γέροντας κατανόησε μετά από ασκητικούς αγώνες ότι ο Θεός εμφανίζεται ως πρόσωπο μέσα από την φράση Εγώ ειμί ο ων . Η υποστατική αυτή διατύπωση έδωσε την δυνατότητα στον Σωφρόνιο να κατανοήσει ότι ο Θεός είναι πρόσωπο. ...

Λαμπρά, μεγάλη και περιχαρής κατά πάντα η σημερινή εορτή της Υψώσεως του Τιμίου και Ζωοποιού Σταυρού. Σήμερα η Αγία μας Εκκλησία στο μέσο των Ιερών Ναών υψώνει τον Τίμιο Σταυρό, πάνω στο οποίο άπλωσε τας αχράντου αυτού χείρας, κατά το ανθρώπινο, και αγκάλιασε θυσιαστικά και με υπέρμετρη αγάπη το ανθρώπινο γένος. Αυτός ο Σταυρός από ξύλο οδύνης και κατάρας, έγινε ξύλο της χαράς και της αιώνιας ζωής. Αυτόν το Σταυρό είδε ο Μέγας Κωνσταντίνος στον ουρανό φτιαγμένο με τα άστρα του ουρανού και είδε γύρω γύρω να γράφει «Εν τούτω Νίκα» και τον έβαλε στο λάβαρό του και νίκησε τους εχθρούς του. Το Σταυρό του Κυρίου μας Ιησού Χριστού αναζήτησε μετά τη νίκη του υιού της η μητέρα του, η Αγία ...

Ο επόμενος λόγος του αγίου Σωφρονίου Αρχιεπισκόπου Ιεροσολύμων στην Ύψωση του Τιμίου Σταυρού και στην Αγίαν Ανάσταση αποτελεί μίαν αρχαία και αυθεντική μαρτυρία περί της πρωίμου τιμής του Τιμίου Σταυρού και της εορτής της Υψώσεώς του, όταν ακόμη ο έν λόγω εορτασμός ήταν άρρηκτα ενωμένος με την επέτειο των Εγκαινίων του Ναού τής Αναστάσεως και κατ’ ουσία δεν αποτελούσε παρά μόνο τη δεύτερη ημέρα τής μεγάλης εκείνης πανηγύρεως. Το περιεχόμενο του λόγου ταιριάζει ιδιαίτερα στις 13 Σεπτεμβρίου, παραμονή της εορτής της Υψώσεως. Η ατμόσφαιρα που εκφωνήθηκε ήταν ιδιαίτερα φορτισμένη από συγκίνηση λόγω των προηγηθέντων δραματικών γεγονότων: Πριν από είκοσι περίπου χρόνια (το 614 μ.Χ.) οι Πέρσες είχαν κυριεύσει την ιερή Πόλη επιφέροντας διπλή την καταστροφή. Κατεδάφισαν το Ναό της Αναστάσεως, ο ...

Η εορτή της παγκόσμιας υψώσεως του Τιμίου Σταυρού αποτελεί την πρώτη δεσποτική εορτή του εκκλησιαστικού έτους. Σε αυτήν τονίζεται το αποκορύφωμα της Θείας Οικονομίας, η σταύρωση του Χριστού, καθώς υψώνεται ενώπιόν μας το μέγιστο σύμβολο της αγάπης του Θεού προς τον άνθρωπο που είναι ο Τίμιος Σταυρός ως τρόπαιο νίκης κατά του θανάτου. Η εορτή μεταδίδει το χαρμόσυνο μήνυμα πως «Ο διά βρώσεως του ξύλου, τω γένει προσγενόμενος θάνατος, διά Σταυρού κατήργηται σήμερον»(ειρμός εορτής) ως απάντηση στο πρόβλημα του θανάτου. Το σταυροαναστάσιμο κήρυγμα της εορτής μας οδηγεί στην βίωση της σταυρώσεως του Χριστού ως νέο πνευματικό Πάσχα και προοίμιο του μέλλοντος αιώνος. Με το Σταυρό του Χριστού εγκαινιάζεται μια νέα πραγματικότητα, στην οποία η ανάσταση που «καινοποιεί τα σύμπαντα» προβάλλεται ως ...

ΠΕΡΙΛΗΨΗ  Η παρούσα έρευνα πραγματεύεται το ξεχειμώνιασμα των Βλάχων του Μετσόβου. Το ξεχειμώνιασμα στην κτηνοτροφία αποτελεί ένα φαινόμενο που συνίσταται στη μετακίνηση των κτηνοτρόφων ορεινών περιοχών. Οι κτηνοτρόφοι μεταφέρουν τα κοπάδια τους το φθινόπωρο από τα ορεινά σε πιο χαμηλού υψομετρικού περιοχές προς εύρεση λιβαδιών με ευνοϊκότερες κλιματολογικές συνθήκες, στα λεγόμενα χειμαδιά. Τη δε άνοιξη επιστρέφουν στις πατρικές τους εστίες και στα θερινά τους λιβάδια. Η μετακίνηση αυτή προς και από τα χειμαδιά καθώς και η παραμονή κτηνοτρόφων και ζώων στον τόπο του ξεχειμωνιάσματος ως την άνοιξη προσδιορίζει το ξεχειμώνιασμα. Ορόσημο για τη μετακίνησή τους προς τα χειμαδιά είναι η γιορτή του Αγίου Δημητρίου (26 Οκτωβρίου) και για την επιστροφή τους στον τόπο καταγωγής η γιορτή του Αγίου Γεωργίου (23 Απριλίου). ...

ΣΥΛΛΗΨΗ-ΓΕΝΝΕΣΙΟΝ Η Παναγία ως καρπός προσευχής Όλη η επίγεια διαδρομή της Παναγίας μας ταυτίζεται με την προσευχή. Από την πρώτη στιγμή της σύλληψής της, η ύπαρξή της είναι ταυτισμένη με αυτήν. Άλλωστε, η ίδια αποτελεί καρπό προσευχής. Η σύλληψή της απετέλεσε αποτέλεσμα παράδοσης στη θεία βούληση, όταν τα ανθρώπινα δεδομένα εξαντληθήκαν και η προσευχή απέμεινε ως το έσχατοκαταφύγιο παρηγοριάς και ελπίδας. Και πράγματι, η θερμή και καρδιακή προσευχή δύο γερόντων οδήγησαν στην ανατροπή των ανθρωπίνων δεδομένων. Μέσω της συλλήψεως της Παναγίας γινόμαστε μάρτυρες μιας προσευχής η οποία καρποφόρησε. Η ίδια η Παναγία μας αποτελεί καρπό προσευχής, ορατό σημείο θεϊκής ανταπόκρισης σε ένα απεγνωσμένο αίτημα, έμψυχη απόδειξη της επουράνιας Πατρικής ευεργεσίας. Το γεγονός αυτό αποτελεί και ευκαιρία επισημάνσεως μιας διαστάσεως, που συχνά παραθεωρείται. Ποιο ...

Ο Άγιος Κωνσταντίνος ο Μέγας και Ισαπόστολος, πριν γίνει μονοκράτορας στη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία, βρισκόταν σε πόλεμο με τους συμβασιλείς του. Κάποια φορά, πριν από μια σημαντική μάχη, γνωρίζοντας ότι οι δυνάμεις του είναι ασθενέστερες του αντιπάλου του, συλλογιζόταν τι έπρεπε να πράξει. Τότε, μέρα μεσημέρι, φάνηκε στον ουρανό το σημείο του Σταυρού, σχηματισμένο με αστέρια, και γύρω έγραφε: «Ἐν τούτῳ νίκα», δηλαδή «Μ΄ αυτό θα νικήσεις», με τη δύναμη του Σταυρού, τη θεϊκή, όχι τη δική σου. Μετά από αυτό το θαύμα ο Κωνσταντίνος πήρε θάρρος. Διέταξε μάλιστα να κατασκευασθεί ένας όμοιος χρυσός σταυρός, ώστε να προπορεύεται πάντοτε του στρατεύματος. Αμέσως όρμησε στη μάχη και νίκησε κατά κράτος τους εχθρούς του. Μετά μάλιστα το θεϊκό όραμα και την ανέλπιστη νίκη του ...

Στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού θα λάβει χώρα η διάλεξη της βυζαντινολόγου κ. Διονυσίας Μισίου, πρώην επίκουρης καθηγήτριας Βυζαντινής Ιστορίας στο Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του Α.Π.Θ., με τίτλο «Βένετοι και Πράσινοι. Δήμοι και Δημοκρατία στο Βυζάντιο». Η διάλεξη θα λάβει χώρα την Τετάρτη 19 Σεπτεμβρίου 2018 στις 19.00 στο Αμφιθέατρο «Μελίνα Μερκούρη» του Μουσείου. Την εκδήλωση προλογίζει η διευθύντρια του ΜΒΠ, δρ Αγαθονίκη Τσιλιπάκου. Η Διονυσία Μισίου είναι απόφοιτος της Γερμανικής Σχολής Θεσσαλονίκης και πτυχιούχος του Τμήματος Βυζαντινών και Νεοελληνικών Σπουδών της Φιλοσοφικής Σχολής του Α.Π.Θ. Παρακολούθησε μεταπτυχιακές σπουδές στο Παρίσι με τους καθηγητές Ν. Σβορώνο και Helene Ahrweiler και  απέκτησε με «άριστα» το μεταπτυχιακό δίπλωμα D.E.A. του Πανεπιστημίου Paris I της Γαλλίας. Συνέχισε τις μεταπτυχιακές της σπουδές στη βυζαντινή νομισματική στο Πανεπιστήμιο του Saarland ...

Στο πλαίσιο των επιμορφωτικών σεμιναρίων που διοργανώνει το Σωματείο Ιεροψαλτών Θεσσαλονίκης «Ιωάννης ο Δαμασκηνός», το Διοικητικό Συμβούλιο του Σωματείου προσκαλεί στη διάλεξη του κ. Εμμανουήλ Γιαννοπούλου, Επίκουρου Καθηγητή στο Τμήμα Μουσικών Σπουδών του Α.Π.Θ., με θέμα: «Λόγος και Μέλος: το συναμφότερον της ψαλτικής έκφρασης», η οποία θα λάβει χώρα την Τετάρτη 26 Σεπτεμβρίου 2018 και ώρα 20:00, στην αίθουσα του Πνευματικού Κέντρου του Ιερού Μητροπολιτικού Ναού Αγίου Γρηγορίου Παλαμά (Αγίας Σοφίας 3, 1ος όροφος).  Μετά τη διάλεξη θα ακολουθήσει συζήτηση.

Το ΄Ιδρυμα Κυριακής Θούπα ανακοινώνει ότι γίνονται δεκτές αιτήσεις για παραχώρηση περιορισμένου αριθμού υποτροφιών ή οικονομικής ενίσχυσης για το ακαδημαϊκό έτος 2018 – 2019, σε πρόσωπα των οποίων τουλάχιστον ο ένας γονέας να είναι εγγεγραμμένος στον εκλογικό κατάλογο Λευκονοίκου. Τα χορηγήματα, το ύψος των οποίων θα καθοριστεί από το Διοικητικό Συμβούλιο του Ιδρύματος μετά την υποβολή των αιτήσεων, θα παραχωρούνται για σπουδές σε ανώτερα και ανώτατα δημόσια εκπαιδευτικά ιδρύματα της Κύπρου και του εξωτερικού. Η παραχώρηση των χορηγημάτων θα γίνει με απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου του Ιδρύματος σύμφωνα με τις πρόνοιες του Καταστατικού. Οι ενδιαφερόμενοι θα πρέπει να είναι απόφοιτοι Δημόσιας Σχολής Μέσης Παιδείας της Κύπρου ή αναγνωρισμένης ή εγγεγραμμένης σύμφωνα με το Νόμο Ιδιωτικής Σχολής, και να έχουν εξασφαλίσει θέση σε ...

«Στα Βήματα του Πρωτοκλήτου» 3η Παραδοσιακή Μουσικοχορευτική Εκδήλωση για την 54ηΕπέτειο της Επανακομιδής της Τιμίας Κάρας του Αποστόλου Ανδρέου. Συμμετέχουν: Τασία Βέρρα, Παναγιώτης Λάλεζας, Ξένια Βέρρα, Πάνος Κοτρώτσος, αξιόλογοι μουσικοί, Βυζαντινός Χορός, καθώς και ο Σύλλογος Ελληνικών Παραδοσιακών Χορών του Πανεπιστημίου Πατρών. Με τις ευλογίες του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Πατρών κ.κ. Χρυσοστόμου και εν όψει της εορτής της Επανακομιδής της Τιμίας Κάρας του Πρωτοκλήτου, σε συνεργασία του Ιερού Ναού Αγίου Ανδρέου Πολιούχου Πατρών με το Σύλλογο Ελληνικών Παραδοσιακών Χορών του Πανεπιστημίου Πατρών και της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας, πραγματοποιείται η 3η Παραδοσιακή Μουσικοχορευτική εκδήλωση «ΣΤΑ ΒΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΠΡΩΤΟΚΛΗΤΟΥ», η οποία θα λάβει χώρα στα προπύλαια του νέου Ιερού Ναού Αγίου Ανδρέου Πατρών, την Τετάρτη 19 Σεπτεμβρίου 2018, ώρα 8:00 μ.μ. ακριβώς, με είσοδο ελεύθερη. Η ...

Με την ευλογία του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτη Αιτωλίας & Ακαρνανίας, κ.κ. Κοσμά, τελέσθηκε την Τρίτη, 11 Σεπτεμβρίου 2018, ο αγιασμός για την έναρξη των μαθημάτων του Κοινωνικού Φροντιστηρίου Αγρινίου «Άγιος Ιωάννης ο Βραχωρίτης» για το σχολικό έτος 2018-2019, τα οποία συνεχίζονται για έβδομη συνεχή χρονιά. Ο αγιασμός πραγματοποιήθηκε στο σχολικό συγκρότημα του 2ου και του 6ου Γυμνασίου Αγρινίου, με τη συμμετοχή πλήθους κόσμου, μαθητών και γονέων και με την παρουσία της Αντιδημάρχου Αγρινίου κυρίας Μαρίας Σαλμά, της υπεύθυνης εθελοντισμού του Δήμου Αγρινίου κυρίας Ανθούλας Μακρή, του Δημοτικού Συμβούλου κυρίου Σπυρίδωνος Αδάμη, υπεύθυνου για την εποπτεία και τον συντονισμό σε θέματα Βιβλιοθηκών και αρχείων καθώς και για την προώθηση και διαφύλαξη της Πολιτισμικής Κληρονομιάς του Δήμου Αγρινίου. Επίσης παρευρέθησαν οι κ.κ. Κωνσταντίνος Νάκος, ...

Σε θερμή ατμόσφαιρα πραγματοποιήθηκε την Τετάρτη 12 Σεπτεμβρίου, στο Φανάρι, συνάντηση με τον Οικουμενικό Πατριάρχη του νέου Υφυπουργού Εξωτερικών της Ελλάδος, κ.Μάρκου Μπόλαρη, αρμόδιου για εκκλησιαστικά θέματα. Κατά τη διάρκεια της συναντήσεως, που διήρκεσε περισσότερο από μία ώρα, ο κ.Μπόλαρης, ο οποίος συνοδευόταν από τη Γενικό Πρόξενο της Ελλάδος στην Πόλη κυρία Γεωργία Σουλτανοπούλου και την Αναπλ. Διευθύντρια του Διπλωματικού Γραφείου του, κυρία Δέσποινα Μπαλκίζα, εξέφρασε τον σεβασμό της Ελληνικής Πολιτείας και προσωπικά του ιδίου προς το πρόσωπο του Οικουμενικού Πατριάρχη και το αμείωτο ενδιαφέρον της Κυβερνήσεως για τον μακραίωνο θεσμό της Πρωτόθρονης Εκκλησίας της Κωνσταντινουπόλεως. Με αφορμή την ανάληψη των νέων πολυεύθυνων καθηκόντων του ο νέος Υφυπουργός θέλησε να ενημερωθεί για τα ζητήματα που απασχολούν τη Μητέρα Εκκλησία, την Ομογένεια ...

Όπως είδαμε, οι αντικρουόμενες απόψεις σχετικά με τα ζητήματα που άπτονται καθαρά τής Εκκλησιαστικής Παράδοσης, συνεχίζεται ακάθεκτη και εντείνεται ιδιαίτερα όταν γίνονται συζητήσεις για σπουδαίες αλλαγές στα εκκλησιαστικά πράγματα. Είδαμε προηγουμένως ότι το ημερολόγιο αποτελεί κομβικό σημείο που δημιούργησε όχι μόνο τριγμούς αλλά αποσχιστικές τάσεις μέσα στην Μία, Αγία, Καθολική και Αποστολική Εκκλησία. Πιο πρόσφατες συζητήσεις γίνονται σχετικά με τον υπό προϋποθέσεις δεύτερο γάμο κληρικών, την χειροτονία γυναικών, την προσέγγιση μεταξύ των Εκκλησιών κ.λπ. Πλέοντας στην κοίτη της Ιστορίας, η Εκκλησία έχει χρέος να δώσει στον άνθρωπο ό,τι έχει ανάγκη για να τον εξαγιάσει. Δεν υπάρχει όφελος σε αγίους ιερείς μακρυά από το πλήθος. Ούτε υπάρχει σωτηρία σε μια Εκκλησία συσχηματιζόμενη με το πλήθος. Η Εκκλησία είναι εν τω κόσμω, όχι ...

Στην εποχή του Αγίου Κοσμά του Αιτωλού δεν υπήρχε συστηματική παιδεία. Ο φωτιστής του Γένους αντιλήφθηκε από νωρίς, πως έπρεπε να δώσει προτεραιότητα στην παιδεία με σκοπό να αφυπνίσει το Γένος. Η ελληνική γλώσσα σε πολλές οθωμανοκρατούμενες περιοχές κινδύνεψε να πάψει να ακούγεται. Τα γράμματα και η παιδεία έπεσαν σε αφάνταστη παρακμή. Συχνά έλεγε: «Δεν βλέπετε ότι αγρίεψε το Γένος μας από την αμάθεια και εγίναμεν ωσάν τα θηρία;» . Η ρεαλιστικότητα και η διορατικότητά που είχε τον οδήγησαν, ώστε να προτρέπει τους Ορθοδόξους του Γένους μας να φτιάξουν ελληνικό σχολείο. «Να μανθάνουν τα παιδιά ελληνικά», διατί «η Εκκλησία μας, αδελφέ, είναι εις την ελληνικήν γλώσσαν», και «αν σπουδάξης εις το ελληνικόν σχολείον, αδελφέ μου, δεν ημπορείς να καταλάβεις εκείνα ...

Οι Φιλοκαλικοί Πατέρες ασχολούνταν λιγότερο με θέματα πίστεως και περισσότερο με θέματα πνευματικής ‘’θεωρίας’’, ασκητικά, ησυχαστικά και νηπτικά. Ενώ, όμως, απευθύνονται τα θέματα αυτά κυρίως στους μοναχούς, αφορούν και τον κάθε πιστό Χριστιανό που θέλει να μορφώσει μέσα του τον Χριστό και να φτάσει στην τελειότητα «εις μέτρον ηλικίας του πληρώματος του Χριστού» . Η Φιλοκαλία, ως συλλογή πατερικών κειμένων σε ένα τόμο μεγάλου σχήματος, είδε το φως της δημοσιότητας στη Βενετία το 1782 μ.Χ., μετά τις προσπάθειες του αγίου Μακαρίου Νοταρά και τη φιλολογική επιμέλεια του αγίου Νικοδήμου του αγιορείτη. Ακολούθως, η Φιλοκαλία δέχθηκε πάρα πολλές εκδόσεις σε πολλές χώρες του κόσμου. Είναι ιδιαίτερη η απήχηση που είχε στους υπόδουλους ορθόδοξους λαούς που στέναζαν κάτω από την Οθωμανική αυτοκρατορία, ...