Πεμπτουσία

Η ΣΥΛΛΟΓΗ  ΕΙΚΟΝΩΝ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΝΟΥ ΚΑΙ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ Το Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο ιδρύθηκε με τον νόμο 401 της 17ης Νοεμβρίου 1914, μέσα από μακρόπνοες πολιτιστικές διαδικασίες. Διασώζει στις συλλογές του πολύτιμα έργα εκκλησιαστικής και κοσμικής τέχνης, της παλαιοχριστιανικής, βυζαντινής και μεταβυζαντινής εποχής, γεγονός που το καθιστά μοναδικό σε εθνικό και διεθνές επίπεδο. Αντικείμενα μικροτεχνίας, εικόνες, ξυλόγλυπτα, γλυπτά, τοιχογραφίες, ψηφιδωτά, εκκλησιαστικά άμφια και σκεύη, παλαίτυπα και χειρόγραφα, χαρακτικά και σχέδια συνθέτουν ένα αξεπέραστο σύνολο αυθεντικής λατρείας και τέχνης, από τον 3ο μέχρι και τον 21ο αιώνα. Πρόκειται για συλλογές καταγεγραμμένες, χρονολογημένες και ψηφιοποιημένες, στο σύνολό τους.  Αρκετά από αυτά βρίσκονται εκτεθειμένα στη μόνιμη έκθεση του μουσείου, ενώ τα υπόλοιπα είναι αποθηκευμένα σε σύγχρονες, υψηλής αισθητικής αρχαιολογικές αποθήκες, ταξινομημένα θεματικά με τον ...

Αγαπητοί Αναγνώστες, ο ετήσιος εορταστικός κύκλος της Εκκλησίας μας, μας φέρνει ξανά Εορτές στις οποίες στο παρελθόν έχουμε σχολιάσει και εμβαθύνει. Έτσι και τώρα που είναι μπροστά μας η Εορτή της Μεταμορφώσεως Του Σωτήρος Χριστού, δεν είναι δυνατόν να μας αφήσει αδιάφορους. Άλλωστε όπως έχουμε τονίσει πολλές φορές, είναι κάτι γεγονότα που  όσο και να ασχοληθεί κανείς πάλι κάτι καινούριο έχει να ανακαλύψει. Ας ξεκινήσουμε… Ποια είναι η ουσία και το νόημα της Εορτής της Μεταμορφώσεως; Με λίγα λόγια είναι αυτό που λέει το κοντάκιο τη εορτής  «…ἵνα ὅταν σε ἴδωσι σταυρούμενον, τὸ μὲν πάθος νοήσωσιν ἑκούσιον, τῷ δὲ κόσμῳ κηρύξωσιν, ὅτι σὺ ὑπάρχεις ἀληθῶς, τοῦ Πατρὸς τὸ ἀπαύγασμα» Δηλαδή σκοπός ήταν από τον Κύριο να τους βεβαιώσει ότι Αυτός είναι πράγματι ο ...

Στην είσοδο του Ολυμπιακού Σταδίου σώζεται μέχρι τις μέρες μας,  μία δίοδος αποκλειστικά για τούς Αθλητές.  Θα ενδώσω στον πειρασμό να αντιγράψω από την σελίδα 69 τού βιβλίου μου «Αθλητισμός. Ένας Έρωτας αλλιώτικος»:  «… ξαφνικά βρίσκεσαι μπροστά στο στόμιο μιας σήραγγας που την έλεγαν ¨κρυπτή¨, η οποία σε οδηγούσε κατ’ ευθείαν στο άδυτο τού Αθλητισμού: Το ΣΤΑΔΙΟ. Τι να συμβόλιζε άραγε αυτή η σήραγξ; Την έξοδο τού ανθρώπου προς το φώς ή την είσοδό του σε άλλου είδους χώρο, μυστηριακό; Πόσο θυμίζει, Θεέ μου, αυτό το στένωμα, την μεσολόβια επικοινωνία στο ανθρώπινο μυαλό! Ο ένας ο λοβός, τον Λόγο διαφεντεύει: Ό,τι μπορεί με λόγια να ειπωθεί. Ο άλλος ο λοβός δεν μπορεί ή δεν θέλει να μιλήσει. Ή ίσως να μιλάει αλλιώς. Από τη μια μεριά ...

Απάντηση: Εξαρτάται από  τα προσδιοριζόμενα με αριθμητικά στοιχεία χαρακτηριστικά, δεδομένου ότι, σε περιπτώσεις όπως αυτές που περιγράφονται παρακάτω,  είναι χρήσιμοι̶ αναγκαίοι θα έλεγα ̶ και οι ΄΄σχετικοί΄΄ αριθμοί. Δηλαδή, σε πολλές περιπτώσεις,  πέραν από τααπόλυτα  ή αριθμητικά επίθετα (ένα, δύο, τρία κ.λπ.) που προσδιορίζουν την  ποσότητα, πέραν από  τους τακτικούς αριθμούς που χρησιμοποιούνται στη διαδικασία ταξινόμησης ή ιεράρχησης  (πρώτος, -η, -ο, δεύτερος,-η, -ο, …), πέραν από την «απόλυτη τιμή»ενός αριθμού» (τηνχωρίς το αρνητικό ή θετικό πρόσημο τιμή του), είναι αναγκαία η χρήση (αποκλειστικά ή συμπληρωματικά)  των σχετικών αριθμών(«σχετική τιμή», «σχετική συχνότητα», «ποσοστό» και, σύμφωνα με την καθημερινή πλέον τακτική για τις παντός είδους ΄΄προσφορές΄΄, ποσοστό επί τοις εκατό ). Διότι, στις περιπτώσεις αυτές, και σε αντίθεση με το εννοιολογικό περιεχόμενο του επιθέτου  ...

Οι άγιοι Κάλλιστος και Ιγνάτιος (Ξανθόπουλοι). Εικόνα του Γιώργου Κόρδη από την ιστοσελίδα, «Αντίφωνο»: www.antifono.gr (Επιμέλεια Στέλιος Κούκος) Σχετικά με την άσκηση, τον τρόπο ζωής, και τη δίαιτά τους, και για τα πολλά και μεγάλα αγαθά που προξενεί η ησυχία σε όσους την ασκούν σωστά. Η παρούσα πραγματεία διαιρείται σε εκατό κεφάλαια. Η θεία και υπερφυσική δωρεά και χάρη που ενυπάρχει δια του Αγίου Πνεύματος στους πιστούς 1. Για να μιλήσομε σύμφωνα με τη θεία διδασκαλία, εμείς που είμαστε θεοδίδακτοι -αφού περιφέρομε τον καινό νόμο γραμμένο μυστικά στις καρδιές μας (Ιερ. 38, 33· Εβρ. 8, 10) λαμπρότερο από πυρσό και οδηγούμαστε από αγαθό και ευθύτατο Πνεύμα ως παιδιά και κληρονόμοι του Θεού και συγκληρονόμοι του Χριστού (Ρωμ. 8, 17)-, έπρεπε να ζούμε αγγελική ζωή ...

Άγιος Ιωάννης της Κρονστάνδης (1829-1908).  (Επιμέλεια Στέλιος Κούκος) Κάποιος νοιώθει μέσα του το βάρος της αμαρτίας και τα μαύρα αισθήματά της. Αν δεν έχη χριστιανική ελπίδα, τι θα κάμη; Θα καταφύγη σε τεχνητά μέσα, για να αποδιώξη τη θλίψι του. Σε ένοχες ψυχαγωγίες και όχι στον Χριστό, που ο ζυγός του είναι ελαφρός (Ματθ. ια’ 30 ), όχι στην προσευχή, όχι στη μετάνοια όχι στον Λόγο του Θεού, που είναι «ωφέλιμος προς διδασκαλίαν, προς έλεγχον, προς επανόρθωσιν» (Β’ Τιμ. γ’ 16) και πηγή της ελπίδος (Ρωμ. ιε’ 4 ). Αυτό συμβαίνει σε πολλές περιπτώσεις. Αλλά οι κοσμικές διασκεδάσεις τι δίνουν; Αφήνουν την ψυχή στο κενό, την ποτίζουν μεγαλύτερη πίκρα. Μερικοί καταφεύγουν ακόμη και στην αυτοχειρία. Η πείρα όμως των πιστών λέγει ότι ο Θεός δεν αδιαφορεί ...

Στις ακτές της Ιρλανδίας βρίσκεται η πρώτη στον κόσμο εμπορικά εκμεταλλεύσιμη γεννήτρια που λειτουργεί αξιοποιώντας την ενέργεια της παλίρροιας. Τα παλιρροιακά ρεύματα αντιπροσωπεύουν μία σε μεγάλο βαθμό αναξιοποίητη πηγή καθαρής ενέργειας. Αυτό η ανεπαρκής αξιοποίηση οφείλεται στο γεγονός ότι η σχετική τεχνολογία βρίσκεται ακόμα στη φάση της ανάπτυξης αλλά και στο ότι το κόστος μιας εγκατάστασης παραγωγής ρεύματος είναι ψηλό. Παρόλα αυτά, το δυναμικό τους είναι τεράστιο. Εγκαταστάσεις παραγωγής ενέργειας από την παλίρροια μπορούν να κατασκευαστούν σε οποιοδήποτε σημείο η άμπωτη και η πλημμυρίδα παράγουν ισχυρά ρεύματα. Η κατασκευή που βλέπετε, μοιάζει με ανεμογεννήτρια αλλά δεν είναι. Βρίσκεται στην είσοδο του Strangford Lough, ενός μεγάλου φυσικού λιμανιού της Βόρειας Ιρλανδίας, που με έκταση 130 τετραγωνικών χιλιομέτρων είναι το μεγαλύτερο στη θάλασσα της ...

 Σπόγγοι τα πρώτα ζώα στη Γη και μεσογειακά φύκια οι αρχαιότεροι ακόμα ζωντανοί οργανισμοί του κόσμου. Οργανισμοί που μοιάζουν με σπόγγους και των οποίων τα απολιθώματα ανακαλύφθηκαν στο εθνικό πάρκο Ετόσα της Ναμίμπια στην Αφρική, είναι πιθανότατα τα πρώτα ζώα του κόσμου, σύμφωνα με τους επιστήμονες που τα βρήκαν, γεγονός που μεταφέρει κατά δεκάδες εκατομμύρια χρόνια ακόμα πιο πίσω την εμφάνιση των ζώων. Τα απολιθώματα, που έχουν σχήμα μικροσκοπικού βάζου, χρονολογούνται προ 550 – 760 εκατ. ετών, ενώ εως τώρα η εμφάνιση των πρώτων ζώων εκτιμάτο ότι έγινε πριν από 600 – 650 εκατ. χρόνια, όπως ανακοίνωσε η διεθνής επιστημονική ομάδα, που έκανε τη σχετική δημοσίευση στο επιστημονικό νοτιοαφρικανικό περιοδικό «South African Journal of Science», σύμφωνα με το Γαλλικό Πρακτορείο. Οι μικροσκοπικοί οργανισμοί, ...

Στερέψαν οι πηγές των δακρύων γι’ αυτό που ζούμε, το βασανιστήριο της φύσης και τον θάνατο του κόσμου. Διότι όταν τα δέντρα πεθαίνουν, είτε από πρόθεσή μας είτε από αμέλειά μας, όταν η φωτιά από εργαλείο γίνεται όπλο καταστροφής, τι να σου κάνουν τα δάκρυα; Είναι ανήμπορα να φέρουν πίσω ό,τι καταστρέφεται. Είναι ανήμπορα να γεννήσουν ένα θαύμα: να ξαναφυτρώσουν, να ξαναψηλώσουν, να ξανασκιάσουν, να ξαναδώσουν ομορφιά σ’ αυτά που έσβησαν. Ανήμπορα τα δάκρυα, όσο αναπόφευκτα κι αν είναι. Μόνο ένα δάκρυ ήταν αρχή ζωής και όχι αδυναμίας μπροστά στον θάνατο. Αυτό του Χριστού την ώρα που είδε τον τάφο του φίλου Του Λαζάρου. Κι όμως, παρότι ήξερε ότι θα τον αναστήσει, ο Χριστός δάκρυσε. Αυθόρμητα. Ασυγκράτητα. Απρογραμμάτιστα. Ανθρώπινα. Παρακαλούμε την Μάνα ...

Οι διακοπές, μέσα στο πλαίσιο του δυνατού πιά που ζούμε σήμερα οι άνθρωποι με τα τόσα προβλήματα, κατανοούνται δικαιολογημένα ως ευκαιρία χαλάρωσης σωματικής και ψυχικής, αλλά δεν πρέπει να γίνεται το ίδιο και από πλευράς πνευματικής. Και τούτο γιατί η πνευματική χαλάρωση συνιστά στην πραγματικότητα οπισθοχώρηση και πτώση του ανθρώπου, κατά το «ο μη ων μετ’ εμού κατ’ εμού εστι» του Κυρίου (Ματθ. 12, 30), αφού ο άνθρωπος – και μιλάμε πάντοτε για τον πιστό και «υποψιασμένο» πιστό Χριστιανό – καλείται να σχετίζεται με τον Θεό αδιάκοπα και να βρίσκεται διαρκώς στην οδό τηρήσεως των αγίων Του εντολών. Τυχόν παραθεώρηση της πίστεως στον Θεό και της υπακοής στους λόγους Του οδηγεί τον άνθρωπο σε πνευματική αδυναμία, που τον κάνει να χάνει ...

Η Κοίμησις της Θεοτόκου. (Επιμέλεια Στέλιος Κούκος) Ομιλία εις την Κοίμησιν της Υπεραγίας Θεοτόκου (1985) Πατέρες και αδελφοί μου, σε όλη την ιερά αγρυπνία, και με τους λόγους τους εγκωμιαστικούς και με τα ιερά εγκώμια, η αγία μας Εκκλησία γεραίρει και υμνεί και δοξάζει την αειπάρθενο Θεοτόκο, και μάλιστα σήμερα επί τη σεπτή Κοιμήσει της. Ανέβηκε πολύ υψηλά, υψηλότερα από όλους τους ανθρώπους και τους Αγγέλους. Έτσι είπε ο λόγος του αγίου Γρηγορίου του Παλαμά που διαβάσαμε. Απ’ όλα τα λογικά όντα του Θεού υψηλότερα προς τον Θεόν και πλησιέστερα η Παναγία ανέβηκε. Γιατί ανέβηκε τόσο ψηλά; Διότι κατέβηκε πολύ χαμηλά. Εάν δεν είχε κατέβει με την ευλογημένη ταπείνωσι και την τελεία υπακοή στο άγιο θέλημα του Θεού χαμηλότερα από όλους τους ανθρώπους της γης, δεν θα ανέβαινε ...

Οι δράσεις διαχείρισης και παρακολούθησης ορνιθοπανίδας στη Μικρή Πρέσπα υλοποιούνται από την Εταιρία Προστασίας Πρεσπών σε συνεργασία με το Φορέα Διαχείρισης Εθνικού Πάρκου Πρεσπών. Χαλκόκοτες Ιστορικό της διαχείρισης της υδρόβιας ορνιθοπανίδας στη Μικρή Πρέσπα Μέχρι σήμερα έχουν καταγραφεί στην Πρέσπα πάνω από 260 είδη πουλιών εκ των οποίων τα 160 περίπου αναπαράγονται στην περιοχή. Ο αριθμός αυτός είναι εντυπωσιακός, εάν σκεφτεί κανείς πως σε όλη την Ελλάδα έχουν καταγραφεί συνολικά περίπου 430 είδη. Πολλά είναι σπάνια και απειλούνται με εξαφάνιση˙ ενδεικτικά αναφέρονται ο αργυροπελεκάνος και ο ροδοπελεκάνος, η λαγγόνα, η χαλκόκοτα, η σταχτόχηνα, ο αργυροτσικνιάς, κλπ. Η Μικρή Πρέσπα μάλιστα φιλοξενεί τη μεγαλύτερη αποικία αναπαραγωγής αργυροπελεκάνων στον κόσμο. Ο αργυροπελεκάνος είναι είδος που σε παγκόσμιο επίπεδο θεωρείται «Τρωτό», δηλαδή σε μεγάλο κίνδυνο να ...

Άγιος Αμβρόσιος Επίσκοπος Μεδιολάνων. (Επιμέλεια Στέλιος Κούκος) Ερμηνεία του «Πάτερ ημών», από τις Κατηχήσεις του αγίου Αμβροσίου, επισκόπου Μεδιολάνων Οι άγιοι Απόστολοι παρεκάλεσαν τον Χριστό: «Κύριε, δίδαξον ημάς προσεύχεσθαι, καθώς Ιωάννης εδίδαξε τους μαθητάς αυτού» (Λουκ. ια’, 1). Τότε ο Κύριος τους παρέδωσε την Κυριακή προσευχή (Ματθ. στ’, 9-13). Πάτερ ημών Η πρώτη λέξι, πόσο είναι γλυκειά! Μέχρι τώρα δεν τολμούσαμε να στρέψωμε το βλέμμα προς τον ουρανό. Χαμηλώναμε τα μάτια στην γη και, ξαφνικά, δεχθήκαμε την χάρι του Χριστού κι όλα τα αμαρτήματά μας συγχωρέθηκαν. Από πονηροί δούλοι, που ήμασταν, εγίναμε καλοί «υιοί». Μην υπερηφανευώμεθα, όμως, για την δική μας προσπάθεια, αλλά για την χάρι του Χριστού. «Χάριτί εστε σεσωσμένοι», λέγει ο Απόστολος Παύλος (Εφεσ. β’, 5). Το να ομολογήσωμε την χάρι, δεν είναι οίησι, δεν είναι ...