Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Μυστικός Δείπνος και Νιπτήρ. Τοιχογραφία στον εξωνάρθηκα της Ιεράς Μεγίστης Μονής Βατοπαιδίου. Τη αγία και Μεγάλη Πέμπτη «Τη αγία και Μεγάλη Πέμπτη, οι τα πάντα καλώς διαταξάμενοι θείοι Πατέρες, αλληλοδιαδόχως εκ τε των θείων αποστόλων, και των ιερών Ευαγγελίων, παραδεδώκασιν ημίν τέσσαρά τινα εορτάζειν, τον ιερόν Νιπτήρα, τον Μυστικόν Δείπνον (δηλαδή την παράδοσιν των καθ’ ημάς φρικτών Μυστηρίων), την υπερφυά Προσευχήν, και την Προδοσίαν αυτήν». Αυτά στον λιτό και συνοπτικό Συναξαριακό λόγο της εκκλησίας. Με τους στίχους που ακολουθούν, απόσταγμα της ποιητικής μεγαλοσύνης. Της ακρίβειας του ακαριαίου εκκλησιαστικού λόγου. «Στίχοι εις τον Ιερόν Νιπτήρα Νίπτει Μαθητών εσπέρας Θεός πόδας, Ου πους πατών ην εις Εδέμ δείλης πάλαι. Εις τον Μυστικόν Δείπνον Διπλούς ο Δείπνος, Πάσχα γαρ νόμου φέρει, Και Πάσχα καινόν, Αίμα. Σώμα Δεσπότου. Εις την υπερφυά Προσευχήν Προσεύχη, και φόβητρα, ...

Πνευματικές ομιλίες του Γέροντα Εφραίμ, Καθηγουμένου της Ιεράς Μεγίστης Μονής Βατοπαιδίου. Πώς ακούω pemptousia.fm; Πώς χρησιμοποιώ το podcast σε κινητές συσκευές; – Οδηγίες χρήσης

Ο Στέλιος Ζαχαρίου, Πρωτοψάλτης του Ι.Ν. Αγίας Σοφίας Θεσσαλονίκης ψάλει το  λεγόμενο «Μέγα Αλληλουάριον του Νυμφώνος» μέλος αρχαίο του Αγίου Ιωάννου του Δαμασκηνού. Την Μεγάλη Εβδομάδα είθισται να ψάλλεται δύο φορές αργά το πρώτο και δεύτερο «Αλληλουάριον» και εν συνεχεία το τρίτο και τέταρτο σε μέλος σύντομο.

Ο κ. Γεώργιος Φίλιας, Λειτουργιολόγος, Καθηγητής της Θεολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών στο πέμπτο μέρος της συνέντευξης του στην Πεμπτουσία αναφέρεται στο Μυστήριο της Θείας Ευχαριστίας και σε ορισμένες παρεξηγήσεις και λανθασμένες πρακτικές που συνδέονται με το μυστήριο των Μυστηρίων κατά την περίοδο της Μεγάλης Εβδομάδας.

Ο κ. Θανάσης Παπαθανασίου, Δρ. Θεολογίας, Αρχισυντάκτης του περιοδικού «Σύναξη» και Διδάσκων (ΕΔΙΠ) στην Ανώτατη Εκκλησιαστική Ακαδημία Αθηνών στο πρώτο μέρος της αποκλειστικής συνέντευξης στην Πεμπτουσία μιλάει για την μαρτυρία και την πραγμάτωση της αποστολής της Εκκλησίας μέσα στον κόσμο. Ο κ. Παπαθανασίου μιλάει για την δίψα και την άρνηση που διαπιστώνεται στη κοινωνία μας σήμερα. Τέλος αναφέρεται στο βίωμα του Γολγοθά και της Αναστάσεως σήμερα από τον σύγχρονο άνθρωπο.

Ο Κύριος είπε στον Ιακώβ να πάει στη Βαιθήλ και να μείνει εκεί. Έτσι ο Ιακώβ κι όλος ο λαός που ήταν μαζί του, μετέβησαν στη Βαιθήλ. Έχτισε θυσιαστήριο στον Κύριο και τον ευχαρίστησε για τη σωτηρία του. Ο Κύριος εμφανίστηκε πάλι στον Ιακώβ και τον ευλόγησε. Του είπε: «Δεν θα ονομάζεσαι πιά Ιακώβ αλλά Ισραήλ. Εγώ είμαι ο Θεός παντοκράτορας. Πολυάριθμοι θα είναι οι απόγονοί σου... Σ’ έσένα και στους απογόνους σου θα δώσω τη χώρα που έδωσα στον Αβραάμ και στον Ισαάκ». Μετά έστησε μια λίθινη στήλη στον τόπο όπου είχε μιλήσει μαζί του ο Θεός, και πάνω σ’ αυτήν πρόσφερε σπονδή κι έχυσε λάδι. Κοντά στην Εφραθά (Βηθλεέμ) μετά τη γέννηση του Βενιαμίν, απέθανε κι η Ραχήλ, κι ετάφη ...

Η αλείψασα τον Κύριο μύρο. (Τοιχογραφία) Μεγάλη Τρίτη. Ο νυμφίος και το τροπάριο της Κασσιανής. Άμαν εκτύπαν η καμπάνα εσαζούμαστεν για την Εκκλησιάν. Εννά πάμεν εις τον Νυμφίον ελαλούσαν οι νοικοτζυρές. Αντίρρηση καμμία στις γειτονιές. Ήταν που τες περιπτώσεις που οι δρόμοι ούλλοι τζιαι τα παραδρόμια οδηγούσαν εις τες εκκλησιές. Στο τροπάριο της Κασσιανής μα και στα άλλα ψαλτικά οι μανάδες μας δάκρυζαν. Μια γυναίκα τόλμησε παρά το βάρος της αμαρτίας να αλείψει τα πόδια του Χριστού με μύρον ακριβόν, πολλάκριβον, τζιαι να τα σκουπίσει με τα μαλλιά της, τα μακρυά, τα λυμένα τους πόδας του Ιησού. Δεν ήταν λλίον πράμαν να ακούεις πως ο Θεός των τόπων μας ο Χριστός μας εσυγχώραν τζιαι ήτουν τόσον καταδεκτικός. Γεναίτζες της δύσκολής ζωής μες τα τόσα εγυρεύκαν μιαν σταλαμήν ελπίδαν. Τούτην ...

Περιδιαβαίνοντας την ιστορία της Εκκλησίας. Από την ίδρυσή της, τον θρίαμβό της, μέχρι τις δυσκολίες και τις πληγές στο σώμα της από τις αιρέσεις. Με λόγο απλό αλλά και σαφή περιγράφεται η πορεία του Θεοΐδρυτου θεσμού. Με τον Αρχιμανδρίτη Ιάκωβο Κανάκη, Πρωτοσύγκελο της Ι.Μ. Γόρτυνος και Μεγαλοπόλεως. Πώς ακούω pemptousia.fm; Πώς χρησιμοποιώ το podcast σε κινητές συσκευές; – Οδηγίες χρήσης  

Ψάλλει ο Πέτρος Ανδρουτσόπουλος, Λαμπαδάριος του Ιερού Ναού Αγίου Ανδρέου Κάτω Πατησίων. Ζωντανή ηχογράφηση Μεγάλη Εβδομάδα 2017

ΟΡΘΡΟΣ Μ. ΤΡΙΤΗΣ (Ο Όρθρος της Μ. Τρίτης τελείται το απόγευμα της Μ. Δευτέρας) ΣΥΝΑΞΑΡΙΟΝ Τῇ ἁγίᾳ καὶ μεγάλῃ Τρίτῃ, τῆς τῶν δέκα Παρθένων παραβολῆς, τῆς ἐκ τοῦ ἱεροῦ Εὐαγγελίου, μνείαν ποιούμεθα. Στίχοι εἰς τὸν Πάγκαλον Ἰωσὴφ Τρίτη μεγίστη Παρθένους δέκα φέρει, Νίκην φερούσας ἀδεκάστου Δεσπότου. Ἀλλ’ ὦ Νυμφίε Χριστέ, μετὰ τῶν φρονίμων ἡμᾶς συναρίθμησον Παρθένων, καὶ τῇ ἐκλεκτῇ σου σύνταξον ποίμνῃ, καὶ ἐλέησον ἡμᾶς. Ἀμήν. Ἦχος πλ. δ’ Ἰδοὺ ὁ Νυμφίος ἔρχεται ἐν τῷ μέσῳ τῆς νυκτός, καὶ μακάριος ὁ δοῦλος, ὃν εὑρήσει γρηγοροῦντα, ἀνάξιος δὲ πάλιν, ὃν εὑρήσει ῥαθυμοῦντα. Βλέπε οὖν ψυχή μου, μὴ τῷ ὕπνῳ κατενεχθής, ἵνα μῄ τῷ θανάτῳ παραδοθῇς, καὶ τῆς βασιλείας ἔξω κλεισθῇς, ἀλλὰ ἀνάνηψον κράζουσα· Ἅγιος, Ἅγιος, Ἅγιος εἶ ὁ Θεός, διὰ τῆς Θεοτόκου ἐλέησον ἡμᾶς. Ερμηνεία Η ακολουθία του Νυμφίου είναι στην αρχή της Μ. Εβδομάδας, γιατί έρχεται ο Νυμφίος της εκκλησίας. Το πότε έρχεται ...

Η υμνογραφία της Μεγάλης Εβδομάδας ως πρόσληψη και ερμηνευτική προσέγγιση των Ευαγγελίων Το ύψιστο γεγονός, όλης της λατρείας στον χριστιανικό κόσμο, είναι το Πάθος, η Σταύρωση, η Ταφή και η Ανάσταση του Θεανθρώπου Χριστού. Αν και τα γεγονότα αυτά, σε λατρευτικό πάντα χρόνο, περιορίζονται πρακτικά σε μια εβδομάδα, η παράδοση της εκκλησίας και τα λατρευτικά κείμενα δεν παύουν να μνημονεύουν και να επικαλούνται τα γεγονότα αυτά σε όλη την διάρκεια του έτους. Τόσο τα Ευαγγέλια, όσο και όλο το λατρευτικό τυπικό, προετοιμάζουν τον πιστό, όλον τον χρόνο για να προσεγγίσει το μέγα μυστήριο της Ενσαρκώσεως και τελικά της Ανάστασης. Κάθε εβδομάδα μέσα στον κόλπο της εκκλησίας, είναι μια μίμηση αυτής της εβδομάδας και μια μίμηση Χριστού. Που έχει ως σκοπό να ...

«Τη αγία και μεγάλη Τρίτη της των δέκα παρθένων παραβολής, της εκ του ιερού Ευαγγελίου, μνείαν ποιούμεθα». Τη Μεγάλη Τρίτη προβάλλονται τρία διδακτικά θέματα. Το πρώτο είναι η πασίγνωστη παραβολή των Δέκα Παρθένων, που διαφορίζονται ποιοτικά με κριτήριο την προετοιμασία και την εγρήγορση. Το δεύτερο είναι η παραβολή των ταλάντων, που συνδέει την αμοιβή με την επιτυχή χρήση των θεοσδότων δώρων. Η παραίτηση από της αξιοποιήσεως των ταλάντων συνεπάγεται αφαίρεσή τους και αντιστρόφως, η αξιοποίησή τους συνεπάγεται την αύξησή τους. «Τω γαρ έχοντι παντί δοθήσεται και περισσευθήσεται, από δε του μη έχοντος και ο έχει αρθήσεται απ’ αυτού» (Ματθ. κε’ 29). Το τρίτο είναι η έκθεση της Τελικής Κρίσεως των ανθρώπων. Προβάλλεται ότι το κριτήριο του Θεού στην έσχατη κρίση του ανθρώπου είναι ...

Σύμφωνα με το ευαγγελικό ανάγνωσμα, το οποίο περιγράφει την Ανάσταση του Λαζάρου (κατά Ιωάννην, κεφάλαιο ια, 1-45),ο Λάζαρος με τις αδερφές του, Μάρθα και Μαρία, έμεναν στην κώμη Βηθανία, όπου ο Κύριος πολλές φορές είχε φιλοξενηθεί στον οίκο τους (Λουκ. 10:38-42). Όταν αρρώστησε ο Λάζαρος, οι αδερφές του ειδοποίησαν τον Ιησού, ότι ο φίλος Του αρρώστησε. Εκείνος ωστόσο, δεν πήγε αμέσως να τον επισκεφτεί,αλλά μετά από τέσσερις μέρες. Αξίζει να σχολιάσουμε κάποια  σημαντικά σημεία του θαύματος αυτού. Καταρχάς, το συγκεκριμένο θαυμαστό γεγονός αποδεικνύει έμπρακτα, ότι ο θάνατος είναι μια παροδική κατάσταση, την οποία θα βιώσουν όλοι οι άνθρωποι. Σχετικά με αυτό, το νεκρό σώμα του Λαζάρου που αναδύει δυσοσμία, μετά την τετραήμερη παραμονή του στο μνήμα, θυμίζει την τριήμερη παραμονή του ...

Πολύτιμες πνευματικές διδαχές Πατέρων της ερήμου καταγεγραμμένες από τον Αββά Κασσιανό. Με τον Πρωτοπρεσβύτερο Ματθαίο Χάλαρη.

Από τις εκδόσεις της Ιεράς Μεγίστης Μονής Βατοπαιδίου κυκλοφορεί η ανανεωμένη έκδοση της Χριστιανικής Ηθικής του Ομοτίμου Καθηγητού της Θεολογικής Σχολής του Α.Π.Θ. κ. Γεωργίου Μαντζαρίδη, σε 3 τόμους. Ο πρώτος τόμος περιλαμβάνει τη Εισαγωγή, τις Γενικές Αρχές της Χριστιανικής Ηθικής και τη Σύγχρονη Προβληματική. «Για τον Χριστιανό είναι πολύ εύκολο να αναγνωρίσει ποιο είναι ηθικά σωστό στην ζωή του. Η σχέση του με τον προσωπικό, τον τέλειο και απόλυτο Θεό του αποκαλύπτει εμπειρικά ότι το θέλημα του Θεού είναι το ηθικά σωστό. Σήμερα ο άνθρωπος βιώνει έντονη κρίση σε όλα τα επίπεδα της ζωής, αλλά κυρίως μία ηθική κρίση, ενώ έχει τόσο αναπτυγμένη τεχνολογία και τόσο άφθονα υλικά αγαθά. Με την ραγδαία ανάπτυξη της βιολογίας και την αποκάλυψη του ανθρωπίνου ...

Άγιος Ανδρέας στου Χαράκη Λεμεσού, αριστερά ο ανακαινισμένος προσφυγικός ναός και ο νεόδμητος. Μεγάλη Δευτέρα. Είχαμεν πλέον Εκκλησίαν στου Χαράκη, στην Λεμεσόν. Τον Απόστολoν Αντρέαν. Μικρήν προσφυγικήν μα ζεστήν που τες καρκιές των ανθρώπων. Σιγά, σιγά ούλλοι εμαζευκούμαστεν εις την Εκκλησίαν μας που ήτουν κτισμένη κοντά στο Ζ’ Δημοτικόν Λέμεσού επί της οδού Αγίας Σοφίας. Η ονοματοδοσία του δήμου Λεμεσού άθελά της προνόησε προ ετών. Η αναχώρηση διά τα χωρία αργούσε ακόμη. Πολλές νοικοτζιυρές εκάμναν τες φλαούνες τους εις την γειτονιάν τζιαι ύστερα επηαίνναν εις το χωρκόν τζιαι ετανούσαν της μάνας τους τζιαι των αρφάων τους να κάμουν τζιαι τες δικές τους. Ήταν τζιαι οι φούρνοι της γειτονιάς που εβοηθούσαν τζιαι ο Κύριος Σταύρος το ζαχαροπλαστείον που ευκόλυνε πολλά νοικοτζυρκά στο ψήσιμον. Οι φλαούνες ήταν μεγάλον θέμα των ...

Μια θαυμάσια ερμηνεία των ψαλμάτων της Κυριακής των Βαΐων (αποσπάσματα Όρθρου, Θείας Λειτουργίας ) από τον αξεπέραστο Άρχοντα Πρωτοψάλτη της Μεγάλης του Χριστού Εκκλησίας Θρασύβουλο Στανίτσα.

Ιερομόναχος, π. Ευσέβιος Βίττης (1927-2009). (Επιμέλεια Στέλιος Κούκος) Συνέχεια από εδώ: http://www.pemptousia.gr/?p=308230 Ας αφήσουμε λοιπόν τις τυχόν απογοητεύσεις μας και τις απαισιοδοξίες για τις τυχόν αδυναμίες μας. Ας αγαπήσουμε περισσότερο και συνεπέστερα τον Κύριο Ιησού μας. Ας τον επικαλούμαστε συνεχώς με την καρδιακή προσευχή και ας τρέφουμε έτσι την ιερή φλόγα της αγάπης στον Κύριο. Η ακατάπαυστη επίκληση του Ιησού κόμπο τον κόμπο, η χρήση του κομποσκοινιού μας, με στεναγμό στον στεναγμό από τα βάθη της καρδιάς μας, με χτύπο στον χτύπο της «καιομένης καρδίας» μας, θα είναι οι «σταγόνες, αι πέτρας κοιλαίνουσι» πέφτοντας μια μια, αθόρυβα, ασήμαντα, αδύναμα, φαινομενικά σπάζοντας οι ίδιες σε χίλια σταγονίδια καθώς θα πέφτουν στη σκληρή πέτρα. Τελικά όμως θα την υποτάξουν. Θα είναι τα δόντια του πριονιού, που λίγο λίγο τρώνε τον κορμό ...

Ακούστε καθημερινά τις Ακολουθίες της Μεγάλης Εβδομάδας από την Ιερά Μονή Παμμεγίστων Ταξιαρχών Πηλίου. Ψάλλει ο γυναικείος χορός της Μονής. Για το πρόγραμμα των Ιερών Ακολουθιών δείτε εδώ

Μέ τή χάρη τοῦ Θεοῦ βρισκόμαστε στή Μεγάλη Ἑβδομάδα, στό ἀποκορύφωμα τῆς πο­ρεί­ας μας πρός τό Πάσχα. Ἤδη ἑ­ορ­τάσαμετήν θριαμ­­βευ­τι­κή εἴ­σο­δο τοῦ Χρι­στοῦ στά Ἱ­ε­ρο­σό­λυ­μα, ὁπότε ὑποδεχθήκαμεκι ἐμεῖς τόν σιωπηλό, προβληματισμένο καί κατά πάντα περίλυπο Ἰησοῦ, πού εἰσῆλθε στήν Ἁγία Πόλη. Στήν ὀρθόδοξη εἰκονογραφία τῆς ἑορτῆς τῆς Κυ­ρι­α­κῆς τῶν Βα­ΐ­ων, ἄν σταθήκαμε μπροστά στήν εἰκόνα, θά παρατηρούσαμε ὅτι τό πρόσωπο τοῦ Ἰησοῦ ἔχει μία περίσκεψη καί φαίνεται νά ἀπέχει ἀπό τά ὅσα συμβαίνουν γύρω του. Γι᾿ αὐτό καί σιωπᾶ⋅ δέν χαιρετᾶ⋅ δέν εὐλογεῖ⋅ δέν θαυματουργεῖ⋅ δέν προσέχει στά Ὠσσανά. Ὅλ᾿ αὐτά γνωρίζει ὅτι εἶναι τά σημάδια μιᾶς πορείας πού μέλλει νά διανύσει.    Γι᾿ αὐτό κι ἐμεῖς, δέν πρέ­πει νά πα­ρα­μεί­νου­με στούς πα­νη­γυ­ρι­σμούς τῆς ἡ­μέ­ρας αὐ­τῆς. Ἄλλωστε βρισκόμαστε ἤδη «στῶν Παθῶν τοῦ ...