Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Ο Άγιος Γεράσιμος πήρε πλουσιότατη μόρφωση και από νεαρή ηλικία πόθησε να αφιερωθεί στον Χριστό. Για τον σκοπό αυτόν εγκατέλειψε την γενέτειρά του και πήγε στην Ζάκυνθο, οπου συνδέθηκε πνευματικά με τον μεγαλύτερο θεολόγο του 16ου αιώνα, τον λόγιο μοναχό Παχώμιο Ρουσάνο. Ο ευσεβής αυτός άνδρας τον κατάρτισε ακόμη περισσότερο στα θεολογικά γράμματα και στην μοναχική ζωή. Στην συνέχεια επισκέφθηκε την Ρούμελη, την Θεσσαλία, όπου προσκύνησε τα Μετεωρικά Μοναστήρια, την Μακεδονία και μέσω της Θράκης πήγε στην Κωνσταντινούπολη, όπου προσκύνησε τους τάφους των προγόνων του και από εκεί στην Προποντίδα και την Χαλκηδόνα. Κατά την επιστροφή του αναζήτησε την πνευματική τελείωση στο Αγιώνυμον Όρος του Άθωνος, όπου και έγινε μεγαλόσχημος μοναχός. Ο Άγιος Γεράσιμος Κεφαλληνίας, πνευματικός πατέρας και διδάσκαλος μοναζουσών. ...

Στις αγιορειτικές αγρυπνίες ψάλλεται κατά την ακολουθία του Όρθρου ο Πολυέλεος «Εξομολογείσθε τω Κυρίω» (Ψαλμός 135) σε συλλαβικό (σύντομο) μέλος. Πρόκειται για ένα χαρακτηριστικό δείγμα της προφορικής αγιορειτικής παράδοσης, το οποίο συνηθίζεται να ψάλλεται με την εναλλαγή τεσσάρων ή πέντε ήχων. Οι Ιλισιώτες Ψάλτες στον ψηφιακό δίσκο που εξέδωσαν με τίτλο: «Αλληλούια», ερμηνεύουν το «Εξομολογείσθε» σε ήχο πλ. του β΄νενανω, σύμφωνα με τον αγιορειτικό τρόπο απόδοσης, φέρνοντας στα αυτιά μας ωραίες στιγμές από τις αγιορειτικές ακολουθίες. Ας σημειωθεί ότι το μέλος αυτό άρχισε να καταγράφεται τον ιθ΄αιώνα μετά την καθιέρωση της Νέας Μεθόδου. Επίσης την εποχή αυτή νέοι συνθέτες, όπως ο Κοσμάς ο Δοχειαρίτης, θα μελοποιήσουν το «Εξομολογείσθε και σε άλλους μικτούς ήχους, εμπλουτίζοντας με το καλύτερο τρόπο την αγιορειτική ερμηνευτική και ...

ΣΑΝ ΑΡΧΗ... Όταν την 10ετία του ’50 ο μακαριστός καθηγητής της θεολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης π. Ιωάννης Ρωμανίδης παρουσίασε τις θεολογικές του θέσεις στον Ελλαδικό χώρο, οι “παραδοσιακοί” καθηγητές εξανέστησαν με τον τρόπο που προσήγγιζε την σκέψη των Πατέρων. Πολύ γρήγορα η δισπιστία έδωσε τη θέση της στην αποδοχή και στη συνέχεια στην πλήρη αναγνώριση του π. Ιωάννη ως ενός ικανότατου αλλά και “παραδοσιακού” θεολόγου. Ποιά ήταν άραγε η προσφορά του π. Ιωάννη στην eλλαδική θεολογική Επιστήμη και γενικότερα στην Ορθόδοξη Θεολογία; Θα μπορούσαμε να πούμε ότι η συνεισφορά του είναι η διατύπωση μιας επιστημονικής ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑΣ της Θεολογίας. Διατύπωσε τρόπους και μεθόδους, “κλειδιά ερμηνείας”, με τα οποία κατανοούνται οι πατέρες της Εκκλησίας. Σε όσους είχαν την ευκαιρία να γνωρίσουν τον π. Ιωάννη ...

Για μαθητές της Στ΄ τάξης Ξέρεις τι είναι το θερμοκήπιο; Είναι μία κατασκευή από γυαλί ή διαφανές πλαστικό, η οποία είναι κλειστή από παντού. Μέσα στον κλειστό αυτόν χώρο βοηθούμε τα φυτά να αναπτυχθούν γρηγορότερα. Αυτό γίνεται επειδή «ξεγελάμε» τα φυτά, που αυξάνονται σε ένα θερμό περιβάλλον. Να πώς γίνεται αυτό. Καθώς το υλικό του θερμοκηπίου είναι διαφανές, οι θερμές ακτίνες του ήλιο περνάνε μέσα στον κλειστό χώρο, θερμαίνουν τον αέρα και απορροφούνται από το έδαφος. Η θερμότητα όμως που δεν απορροφάται «θέλει» να βγει προς τα έξω· το υλικό όμως από το οποίο αποτελείται το θερμοκήπιο δεν επιτρέπει τη διαφυγή της θερμότητας. Έτσι όλος ο χώρος παραμένει θερμός και τα φυτά, που χρειάζονται τη ζέστη για να αναπτυχθούν, μεγαλώνουν πιο ...

Ο μακαριστός Γέροντας Μωυσής Αγιορείτης (2014) περιγράφει με σοφία τον πνευματικό αγώνα της οικογένειας.   %audio%

Το ήθος της Βυζαντινής μουσικής Ορισμένοι υποστηρίζουν ότι η βυζαντινή εκκλησιαστική μουσική έχει μόνο ύφος και όχι ήθος. Βέβαια το ήθος αφορά τα πρόσωπα κι όχι τα πράγματα. Αλλά εδώ γίνεται λόγος για το φορέα της εκκλησιαστικής μουσικής. Όντως είναι σημαντικό το ύφος της ιεράς ψαλμωδίας, αλλά πρωτεύοντα ρόλο στον τρόπο ψαλμώδησης των ύμνων παίζει το ήθος του ιεροψάλτη με την ευρύτερη έννοια του όρου. Το ερώτημα που αναδύεται  είναι: Ο ιεροψάλτης ψάλλει με ηδυπάθεια και αυταρέσκεια η προσευχητικά και εν μετανοία; Εκτελεί μουσικά μαθήματα με κοσμικό τρόπο η με ήθος συντετριμμένης και τεταπεινωμένης καρδίας; Τον αγγίζουν αυτά που ψάλλει η του είναι αδιάφορα; Μήπως ισχύει αυτό που αναφέρεται σε σχετικό ύμνο της Εκκλησίας; «Πολλάκις την υμνωδίαν εκτελών, ευρέθην την αμαρτίαν ...

Διδασκαλία παρασκευής πρόσφορων (άρτων Θ. Λειτουργίας) στο αρχονταρίκι του αγίου Διονυσίου Βελβεντού. Μαθήματα και διδασκαλία παρασκευής πρόσφορων για τη Θεία Λατρεία στην Εκκλησία από τις παραδοσιακές προσφοράρισσες ξεκίνησαν (1-11-2015) στο αρχονταρίκι του αγίου Διονυσίου (εν Ολύμπω) Βελβεντού για τη φετινή χειμερινή περίοδο 2015-2016. Η ιδέα προς υλοποίηση προέκυψε μέσα από τη διαδικασία και τις ανάγκες των τελούμενων στο ναό ιερών Ακολουθιών της Αρτοκλασίας και κυρίως της Θείας Λειτουργίας. Στους βιομηχανοποιημένους άρτους (που ωστόσο εξυπηρετούν τις πολυπληθείς συνάξεις) δεν υπάρχει σ’ αυτούς αυτό το εντελώς προσωπικό στοιχείο συμμετοχής, το τόσο απαραίτητο για τη Θεία Λατρεία που σε όλες τις εκφάνσεις της είναι σύναξη προσώπων. Η πρώτη ενδεικτική συνάντηση γνωριμίας έγινε την Κυριακή, 1 Νοεμ. 2015, στο αρχονταρίκι του ναού. Ο π. Κωνσταντίνος έκανε μια τοποθέτηση ...

Στο 4ο Διεθνές Διεπιστημονικό Συνέδριο, «E-LIFE 2015» που θα πραγματοποιηθεί στις 6 και 7 Νοεμβρίου στον Κινηματογράφο ΔΑΝΑΟΣ,στην Αθήνα, θα δώσει το παρόν με τη συντακτική της ομάδα και τους συνεργάτες της η Πεμπτουσία. Πρόεδρος της θεματικής τράπεζας ''Ηθική και Διαδίκτυο'' θα είναι ο Διευθυντής Σύνταξης της Πεμπτουσίας Νικόλαος Κόιος, ο οποίος θα παρουσιάσει το θέμα: «Ηθικά ζητήματα στην χρήση του Διαδικτύου υπό το φως της Θεολογικής Ανθρωπολογίας». Το λόγο θα λάβουν εν συνεχεία οι εκλεκτοί συνεργάτες της Πεμπτουσίας: Ο Πρόεδρος της Ανωτάτης Εκκλησιαστικής Ακαδημίας Θεσσαλονίκης Πρωτοπρ. Γρηγόριος Σταμκόπουλος ο οποίος θα προσεγγίσει το θέμα: «Το ερώτημα της πνευματικότητος στις ατραπούς του Διαδικτύου» και ο Θεολόγος Καθηγητής Μ.Ε. Δρ Αθανάσιος Κολιοφούτης, ο οποίος θα μιλήσει με θέμα: «Προϋποθέσεις άσκησης της Ορθόδοξης Ποιμαντικής σε ένα ...

Την ερχόμενη Παρασκευή  6  Νοεμβρίου  2015, στις 7.30 μ.μ. η Ενορία της Ευαγγελίστριας Πειραιά, στο πλαίσιο της γνωστής σειράς εκδηλώσεών της "Ενορία Εν Δράσει", πρόκειται να πραγματοποιήσει ένα αφιέρωμα στη Θεολογική Σχολή της Χάλκης. Έτσι, θα προβληθεί το ντοκιμαντέρ για τη Θεολογική Σχολή της Χάλκης του Οικουμενικού Πατριαρχείου και για τις πολυποίκιλες δράσεις της αδελφότητας που εγκαταβιοί στην Ιερά Μονή Αγ. Τριάδος Χάλκης, με τον τίτλο "Χάλκη: Ανάμεσα σε δύο κόσμους", το οποίο γύρισε η "Πεμπτουσία" σε συνεργασία με την εταιρεία παραγωγής "Skeptic Production". Την προβολή θα προλογίσει ο κ. Πέτρος Παναγιωτόπουλος, Αρχισυντάκτης Θρησκείας της Πεμπτουσίας και εκ των συντελεστών του Ντοκιμαντέρ.

Για μαθητές της Στ΄ τάξης Στο 9ο κεφάλαιο του βιβλίου της Γεωγραφίας, μαθαίνεις για την ατμόσφαιρα. Προσδιορίζονται τα στρώματα της ατμόσφαιρας, του αέρα που περιβάλλει τον πλανήτη μας. Όσο ανεβαίνουμε ψηλότερα, ο αέρας γίνεται πιο αραιός. Αυτό σημαίνει ότι τα μόρια ενός κυβικού μέτρου αέρα πάνω σε ένα ψηλό βουνό είναι λιγότερα από τα μόρια ενός κυβικού μέτρου δίπλα στην επιφάνεια της θάλασσας. Τα υδατώδη μετέωρα είναι το αποτέλεσμα των μετεωρολογικών φαινομένων που συμβαίνουν μέσα στα πρώτα 18 χιλιόμετρα από την επιφάνεια της Γης. Αυτά το στρώμα των 18 χιλιομέτρων το ονομάζουμε τροπόσφαιρα, επειδή υπάρχει «τροπή» των φαινομένων· έτσι τα υδατώδη μετέωρα που δημιουργούνται «τρέπουν» - αλλάζουν την καθημερινότητα του πλανήτη μας, κάτι που επηρεάζει και τη ζωή μας. Δες παρακάτω πιο παραστατικά ...

Βίος Γέροντος Παϊσίου του Αγιορείτου μέρος 5ο. Ανάγνωση απο το ομώνυμο βιβλίο του Ιερομονάχου Ισαάκ, εκδ. I.Ησυχ. Αγ. Ιωάννου του Προδρόμου Μεταμορφώσεως Χαλκιδικής. Η ηχογράφηση έγινε στον ραδιοφωνικό σταθμό της Ι.Μ. Λεμεσού. Διαβάζει η Νάταλι Αμάν.   %audio%