Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Με αισθήματα χαρμολύπης αποχαιρέτησε σήμερα η επίγεια μουσική κοινότητα τον αξέχαστο ερευνητή και δάσκαλο της ελληνικής παραδοσιακής μουσικής, Θεοφάνη Σουλακέλλη. Αφιερωμένος στην διακονία και έρευνα της μουσικής τέχνης άφησε πίσω του, εκτός από μια λαμπρή φήμη ανθρώπου και ένα σημαντικό εκδοτικό και καλλιτεχνικό έργο. Πιστεύοντας ότι τιμούμε τη μνήμη και το έργο του με το να παρουσιάζουμε λόγο βγαλμένο από τον ίδιο τον αείμνηστο Θεοφάνη, παραθέτουμε ένα κείμενο γραμμένο από τον ίδιο και στο οποίο καταγράφει τις σκέψεις και τα οράματά του για την ελληνική παραδοσιακή μουσική. «Σήμερα, σε πείσμα των τελευταίων καιρών, όπου οι περισσότεροι τραγουδοποιοί πωλούν τα προϊόντα τους με ημερομηνία λήξης, είναι επιτακτική η ανάγκη να προτείνουμε μια αναδημιουργία στη μουσική μας ταυτότητα. Στόχος μας πρέπει να είναι ...

Τους στόχους, τις υπηρεσίες, την σημασία της καταγραφής και τις μεθόδους ανάπτυξης με μέσο την ψηφιοποίηση παρουσίασε η ΚΟΙΝ.Σ.ΕΠ. ΠΑΝΤΟΚΡΑΤΩΡ λαμβάνοντας μέρος στο τριήμερο πανελλήνιο συνέδριο "ψηφιοποίηση της πολιτιστικής κληρονομιάς" που διοργανώθηκε από το Δίκτυο «Περραιβια» στην πόλη του Βόλου. Την εισήγηση έκανε ο νόμιμος εκπρόσωπος κύριος Rateb Alkhleef αναλύοντας τον τρόπο που πραγματοποιείται η καταγραφή και μετέπειτα η ψηφιοποίηση των κειμηλίων σε χώρους ναών, μοναστηριων και μητροπόλεων.Επιπλέον, τόνισε πως τα κειμήλια μπορούν να αναδειχτούν με την βοήθεια και την σωστή χρήση της τεχνολογίας και με πρόσβαση από το ευρύ κοινό.Παρουσιάστηκε επίσης η σημασία των κειμηλιαρχείων που πρέπει να δημιουργούνται προς όφελος της φύλαξης των κειμηλίων με ιδιαίτερη σημασία στην σωστή έκθεση τους και με πρόσβαση από τους πιστούς. Τέλος, οι διοργανωτές ...

Για να διαβάσετε το νέο τεύχος των Αναλέκτων, κάντε κλικ στην εικόνα Διανύουμε την εποχή της ηλεκτρονικής πληροφόρησης. Μια εποχή που έχει περάσει με ταχύτατους ρυθμούς την παιδική της ηλικία και έχει φθάσει να ενδιαφέρει τους πάντες· κι αν όχι να τους ενδιαφέρει άμεσα, να τη χρησιμοποιούν εξ ανάγκης. Τα παιδιά είναι αυτά που προσελκύονται αμέσως και «κολλάνε» με την οθόνη του υπολογιστή, του tablet, του smartphone και άλλων συσκευών που πιθανόν θα εμφανιστούν τα προσεχή χρόνια. Η τηλεόραση, που μονοπωλούσε με τα παιδικά ή «παιδικά» προγράμματά της το ενδιαφέρον των μικρών, έχει περάσει πια σε δεύτερη μοίρα και προσελκύει περισσότερο τα παιδιά της προσχολικής ηλικίας. Από τη στιγμή της εισόδου στο Δημοτικό Σχολείο, για τους περισσότερους μαθητές προτεραιότητα αποτελεί η ...

Στο πλαίσιο των Ευρωπαϊκών Ημερών Πολιτιστικής Κληρονομιάς, οι εκδόσεις Εν Πλω σε συνεργασία με την Εφορεία Αρχαιοτήτων Λακωνίας, οργανώνουν μια μαγευτική περιπέτεια που απευθύνεται σ’ ολόκληρη την οικογένεια (παιδιά 7 έως 12 ετών), σήμερα Κυριακή στις 10.30, στον αρχαιολογικό χώρο του Μυστρά. Αφορμή, το βιβλίο του Γιώργου Αντωνάκη, «Στο Μυστρά με Πανσέληνο», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις «Εν Πλω», σε εικονογράφηση Χρήστου Γουσίδη. Στην πρωτεύουσα του Δεσποτάτου του Μορέα, στο Μυζηθρά, το μυστήριο ξεκινά, τα παιδιά αναζητούν και ανακαλύπτουν κρυμμένα στοιχεία, λύνουν γρίφους και γνωρίζουν την ιστορία και τους κατοίκους της φημισμένης καστροπολιτείας. Tι μυστικά κρύβει ένας παλιός πύργος στη Μάνη και ποια σχέση μπορεί να έχουν δυο παιδιά της εποχής μας με τον τελευταίο αυτοκράτορα του Βυζαντίου; Κι αν όλη αυτή την περιπέτεια δεν την οργάνωσε ο θείος Βασίλης; Αν η ιστορία ...

Σ΄ ένα μικρό χωριό της Θεσσαλονίκης, το Ζαγκλιβέρι, γεννήθηκε η όμορφη Ακυλίνα στα μέσα του 18ου αιώνα. Ήταν μοναχοκόρη και η μητέρα της της είχε μεγάλη αδυναμία. Η μεγαλύτερη φροντίδα της, όμως, ήταν να φυτέψει στην καρδιά του παιδιού της την πίστη στον Χριστό. Με στοργή την αγκάλιαζε και της μιλούσε για τον Χριστό, την Παναγιά και τους αγίους μας. Της έλεγε ότι η πίστη μας είναι το πιο ακριβό διαμάντι και δεν πρέπει να αφήσει κανέναν να της το κλέψει. Η μικρή Ακυλίνα άκουγε με πολλή προσοχή τα λόγια της μητέρας της και τα έβαζε βαθιά στην καρδιά της. Τα χρόνια εκείνα οι Έλληνες ήταν σκλαβωμένοι στους Τούρκους. Μια μέρα ο πατέρας της, ο Γιώργης, μάλωσε μ΄ έναν Τούρκο και τον ...

 Στ. Η  άνεση, ο  πλατυσμός  της  καρδίας και  η  ανάπαυση ψυχών Ο  μοναχισμός  του π. Αιμιλιανού θεμελιώνεται  στον πλατυσμό  της  ανθρώπινης  καρδιάς, όπως  αυτός  θεία  χάριτι  συντελείται δια της  αγάπης. Σε  όλες  τις εκφάνσεις  του  βίου  και  της  ποιμαντικής  του  ο  Γέροντας  διαπνεόταν  από  αυτό  τον  πλατυσμό  και  μετέδιδε  μια  άνεση  σ’ όποιον  είχε απέναντί  του. Όταν  του  έλεγαν ότι  ο  δείνα  πνευματικός  είναι  καλός ,  ρωτούσε  με  νόημα : «παιδί  μου, λύνει  προβλήματα; ». Θεωρούσε ικανό  τον  άνθρωπο  που  ανέπαυε  τους  κοπιώντας  και  πεφορτισμένους , γιατί  αυτό  έπραττε ο ίδιος. Έδινε  πάντοτε  λύσεις  προσαρμοσμένες  στην  ιδιοσυγκρασία  του  καθενός ,συχνά οδυνηρές  αλλά  πάντοτε  ειλικρινείς , αγαπητικές  και  διορατικές. Άγγιζε κι  έσφιγγε  το  χέρι καθενός  που  τον  πλησίαζε ,  όχι  μόνο ως  ...

ΑΓΙΟΤΗΤΑ - ΑΓΙΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΠΛΑΝΑΣ (*) Ευχαριστώ θερμώς τον Πανοσιολογιώτατο Αρχιμανδρίτη π. Ιερώνυμο Νικολόπουλο, Α’ Γραμματέα της Ι. Συνόδου και Προϊστάμενο του Ιερού τούτου Ναού, για την ευγενή του πρόσκληση να ομιλήσω στην αγάπη σας κατ᾿ αυτόν τον Κατανυκτικό Εσπερινό ημέρας κορυφαίας για την Ορθόδοξη Εκκλησία, αλλά και επισήμου για την ενορία αυτή, αφού τιμά τη μνήμη του εκ των εφημερίων της ηγιασμένου, Νικολάου του Πλανά. Η ημέρα, λοιπόν, το καλεί να στραφεί η ταπεινή αυτή ομιλία προς το θέμα της αγιότητος γενικά, και στη συνέχεια προς τα του βίου του τιμωμένου Αγίου Νικολάου, ο οποίος αποτελεί το καύχημα και το σέμνωμα αυτής της Ενορίας, την οποία υπηρέτησε θεάρεστα κατά τον πρώτο της ολιγάνθρωπο βηματισμό. Και δεν πρέπει να λησμονείτε σεις οι ενορίτες, ...

«Το φαινόμενον της μεταναστεύσεως και η ποιμαντική διακονία της Εκκλησίας προς τους εμπεριστάτους εκ τούτου αδελφούς». Παναγιώτατε, Πάτερ και Δέσποτα, Επιθυμώ, εν αρχή, να εκφράσω τας εν ευγνωμοσύνη ευχαριστίας μου, διότι αναθέσατε εις την ελαχιστότητά μου την ανάπτυξιν ενός τόσο σπουδαίου και επικαίρου θέματος, που απασχολεί την παγκόσμιον κοινότητα και ταυτοχρόνως την ζωήν της Αγίας ημών Εκκλησίας. Η μετανάστευσις, αποτελεί το διαχρονικώς παγκόσμιον φαινόμενον με καίριον ρόλον εις την ιστορίαν των λαών και εις την διαμόρφωσιν του παγκοσμίου πολιτισμού, όπως τον γνωρίζομεν, αλλά και –όπως τόσον εντόνως καθίσταται φανερόν σήμερον– συνεχίζει και θα συνεχίζη να επηρεάζη την ιστορίαν και τον πολιτισμόν, με τρόπον που, όχι σπανίως, δεικνύει ότι μπορεί ακόμη και να διαφεύγη εκ του ελέγχου των κατά τόπους πολιτικών και πολιτειακών αρχών, ...

 Την Τετάρτη 23 Σεπτεμβρίου, η Εταιρία Προστασίας Πρεσπών, o Δήμος Πρεσπών και ο Πολιτιστικός – Περιβαλλοντικός και Αθλητικός Σύλλογος Αγίου Γερμανού, διοργάνωσαν εκδήλωση για να γιορτάσουν για τα εγκαίνια του Παραδοσιακού Μύλου του Αγίου Γερμανού Πρεσπών. Σύμφωνα με την ενημέρωση που είχαμε από την Εταιρία Προστασίας Πρεσπών, επρόκειτο για μία ξεχωριστή γιορτή για το χωριό του Αγίου Γερμανού και τους κατοίκους του, καθώς ο νερόμυλος εκτός από σημαντικό μνημείο πολιτιστικής κληρονομιάς, αποτελεί σημείο αναφοράς για τον τόπο. Με μεγάλη συγκίνηση οι γηραιότεροι του χωριού είδαν το μύλο να ξαναπαίρνει ζωή, ενώ οι νεότεροι υποδέχθηκαν με ενθουσιασμό την επαναλειτουργία του. Αξίζει να σημειωθεί ότι στόχος της αναστήλωσης δεν είναι η δημιουργία ενός μουσειακού χώρου, αλλά και ενός λειτουργικού χώρου όπου οι κάτοικοι ...

Παρουσία του Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ. Ιερωνύμου πραγματοποιήθηκε η πρώτη σύμπραξη των μουσικών συνόλων της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών και του Δήμου Αθηναίων. Η συναυλία "Ελλήνων Ήχοι" πραγματοποιήθηκε κατόπιν συνεργασίας του Οργανισμού Πολιτισμού, Αθλητισμού και Νεολαίας του Δήμου Αθηναίων και της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών στο προαύλιο του Ιερού Μητροπολιτικού Ναού Αθηνών στην Πλατεία Μητροπόλεως. Ο Αρχιεπίσκοπος μετά το τέλος της εκδήλωσης ευχαρίστησε όλους τους συντελεστές της συναυλίας λέγοντας πως μας έδωσαν ένα μήνυμα αισιοδοξίας. "Έχουμε πείρα από δοκιμασίες και κρίσεις", είπε ο Αρχιεπίσκοπος, "αλλά έχουμε μάθει τον τρόπο να τις ξεπερνάμε. Και σε αυτήν την ατμόσφαιρα δημιουργείται ένα κλίμα αισιοδοξίας για το αύριο". Ο Αρχιεπίσκοπος αναφέρθηκε στα μουσικά σύνολα της συναυλίας και χαρακτήρισε την αποψινή βραδιά ένα μουσικό ταξίδι. "Ταξιδέψαμε μουσικά από ...

Κάθε μορφή ρατσισμού πρέπει να εξαλειφθεί απ’ το σημερινό εκπαιδευτικό σύστημα και τον κοινωνικό περίγυρο. Το σχολείο έχει την υποχρέωση να αντιμετωπίσει και να διαλύσει τις κοινωνικές και θρησκευτικές προκαταλήψεις που νομιμοποιούν μορφές οικονομικής, θρησκευτικής  και πολιτιστικής αλλοτρίωσης, εκμετάλλευσης, διάκρισης και καταδίωξης, αλλά και να αμβλύνει αναγνωρίζοντας σαφέστερα τα κυριότερα ανθρώπινα δικαιώματα και τα δικαιώματα του παιδιού. Η διαπολιτισμική εκπαίδευση είναι εκπαίδευση  δικαιότερη και σφαιρική, γιατί αγγίζει τις σύγχρονες ανθρωπιστικές και παιδαγωγικές αρχές της εκπαίδευσης. Για να σεβαστεί κάποιος τον άλλον με διαφορετικό πολιτισμό και διαφορετική θρησκεία θα πρέπει να σεβαστεί τον εαυτό του. Το παιδί μαθαίνει να συμβιώνει με τα μέλη της οικογένειάς του, αποκτά δηλαδή θετική προδιάθεση για ομαλή συνύπαρξη και κοινωνική συμβίωση. Παράλληλα, όμως, με την καλλιέργεια του ...

Ήταν η εποχή που οι Ισραηλίτες ζούσαν μέσα σε απόλυτη φτώχεια, σε μεγάλη τυραννία, σκλαβωμένοι απ΄ τους Ασσυρίους. Προσεύχονταν στον Θεό να τους λυτρώσει απ΄ αυτή τη σκλαβιά, αλλά, όπως τους έλεγε κι ο Προφήτης τους, φαίνεται πως είχαν λυπήσει τον Θεό με την απιστία τους και οι ίδιοι είχαν απομακρυνθεί απ΄ Εκείνον. Στην πόλη Εφραθά, του Ιωάς, ζούσε ένα γεροδεμένο παλικάρι, ο Γεδεών. Ράβδιζε στάχυα κρυμμένος μέσα στον ληνό (πατητήρι σταφυλιών)  ο Γεδεών μια μέρα, όταν, λαμπρός άγγελος Κυρίου παρουσιάστηκε μπροστά του και του είπε: - Γεδεών, ο Κύριος που σας έσωσε απ΄ τους Αιγυπτίους, είναι μαζί σας. - Ο Κύριος μας ξέχασε τώρα στα χέρια των Ασσυρίων. - Δε σας ξέχασε! Διάλεξε εσένα, για να ελευθερώσεις τον λαό σου. - Μα εγώ είμαι ...

Σε ωριμότερη ηλικία ο Νικόλαος προσχώρησε στον κύκλο των πνευματικών οπαδών γνωστού Ιερέως της Μόσχας, του Αλεξίου Μετσιέφ. Υπήρξε στιγμή στη ζωή του κατά την οποία, σύμφωνα με την προτροπή του πατρός Αλεξίου, σκεφτόταν σοβαρά την ανάληψη του ιερατικού αξιώματος και άρχισε ακόμη να προετοιμάζει ιερατική διακονία στην επαρχία του Έλμα-Άτινσκ. Ο Γέροντας με ευλάβεια θυμόταν ότι η μορφή του Νικολάου, ο τρόπος με τον οποίο μιλούσε και συμπεριφερόταν, οι εσωτερικές κινήσεις της καρδιάς του και οι αντιδράσεις της ψυχής του, μ' έναν λόγο τα πάντα μαρτυρούσαν για το πνευματικό βάθος και την ιεροπρέπεια της προσωπικότητάς του. Ιδιαίτερα αξιοσημείωτη ήταν η ιλαρή και σταθερή γνώμη του, που φανέρωνε τη βαθειά ειρήνη της ψυχής του, την οποία δεν μπορούσαν όλοι να ...

Ο Albert Einstein κατάφερε να διεισδύσει τόσο βαθιά στη λειτουργία της Φύσης, ώστε να θέσει τα θεμέλια και των δύο μεγάλων επιστημονικών επαναστάσεων του 20ού αιώνα, και μάλιστα σε ένα μόνο χρόνο, το 1905*: ο λόγος για τη «σχετικότητα» και την «κβαντική μηχανική». *26/9/1905: O Albert Einstein δημοσιεύει την ειδική θεωρία της σχετικότητας Στον εικοστό αιώνα, είχαμε το προνόμιο να γίνουμε θεατές δύο επαναστατικών αλλαγών στην εικόνα του φυσικού κόσμου. H πρώτη ανέτρεψε τις αντιλήψεις για τις έννοιες του χώρου και του χρόνου, με την ένωση και των δύο σε ό,τι σήμερα ονομάζουμε χωροχρόνο, που μάλιστα αποδεικνύεται περίπλοκα καμπυλωμένος, έτσι ώστε να απορρέει η πανταχού παρούσα και οικεία -όμως πάντα μυστηριώδης- δύναμη της βαρύτητας. H δεύτερη επανάσταση άλλαξε τελείως τον τρόπο αντίληψης της φύσης ...

στ) Η ποιμαντική αντιμετώπιση της σύναψης μικτών γάμων. Αφήσαμε τελευταία την εδραίωση των γαμικών σχέσεων μεταξύ χριστιανών και ετεροδόξων η αλλοθρήσκων, οι οποίες για τους λόγους που παραθέσαμε συνοπτικά στον πρόλογο αυτής της μελέτης, εξελίσσονται επίσης ταχύτατα. Σύμφωνα με στοιχεία που έδωσε στη δημοσιότητα η Εθνική Στατιστική Υπηρεσία σχετικά με την υπηκοότητα των νεονύμφων που τέλεσαν θρησκευτικό η πολιτικό γάμο κατά την πενταετία από το 2004 έως το 2008, προκύπτει ότι έχουν πραγματοποιηθεί 20.000 μικτοί γάμοι, χωρίς να συμπεριλαμβάνονται οι οικογένειες τέτοιου είδους που είχαν δημιουργηθεί πριν το 2004. Υπολογίζεται λοιπόν, ότι εντός της παραπάνω περιόδου τελούνταν πάνω από 4000 γάμοι μεταξύ Ελλήνων και αλλοδαπών, με έναν στους οκτώ γάμους που τελούνταν στη χώρα μας να έχει το χαρακτήρα μικτού ...

  Κάνοντας λόγο για τους βαθμούς της ιερωσύνης σε συνδυασμό με τα Μυστήρια και την όλη ζωή της Εκκλησίας γράφει: «Το ιερατικό υπούργημα βρίσκεται στην υπηρεσία της οικοδομής του εκκλησιαστικού σώματος συνεργώντας με τον Κύριο στο μυστήριο της μέθεξης των πιστών στην καθαρτική, φωτιστική και τελειωτική (θεωτική) άκτιστη ενέργεια του τριαδικού Θεού εντός της αγίας ανθρωπότητας του Χριστού. Και η διακονία των Μυστηρίων και η διδαχή και η θεραπεία (άσκηση) συναποτελούν το αδιαχώριστο τρίπτυχο της ιερωσύνης ως χαρισματικής διακονίας της αύξησης των πιστών στη χάρη της καθάρσεως, του φωτισμού και της θεώσεως. Κάθε ιερατικός βαθμός (διακόσμησις, κατά τα Αρεοπαγιτικά) είναι εικόνα, τύπος αλλά και χαρισματικό μέγεθος αντίστοιχο της θείας ενέργειας της οποίας τη μέθεξη από τους πιστούς μυσταγωγεί». Σε μια εποχή στην ...

Ο Νηλέας Καμαράδος (1847-1922) καταγόταν από τη Χίο και έζησε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του στην Κωνσταντινούπολη, όπου σπούδασε πρακτική της ψαλμωδίας κοντά στον Γεράσιμο Κανελλίδη, θεωρία με τον Παναγιώτη Κηλτσανίδη και γραφή της ευρωπαϊκής μουσικής με τον Ιωάσαφ τον Ρώσσο. Όντας ερευνητής της βυζαντινής μουσικής, δημοσίευσε πολλές μελέτες, κυρίως πάνω στο ρυθμό και το βυζαντινό τονικό σύστημα. Δίδαξε και ανέδειξε πολλούς μαθητές, διαπρεπείς μουσικολόγους και ιεροψάλτες. Ως πρωτοψάλτης διακρίθηκε για το «ίδιο» (ιδιαίτερο) ψαλτικό ύφος, που αποτέλεσε «Σχολή». Από τα πιο γνωστά του μαθήματα είναι τα «Πολλαπλά», «Κύριε ελέησον» και το «Δύναμις Άγιος ο Θεός». Έψαλλε πολλά χρόνια σε ναούς της Πόλης και τελικά στον Άγιο Νικόλαο (Γαλατάς), όπου διετέλεσε και Χοράρχης. Υπήρξε ιδρυτικό μέλος του "Ελληνικού Μουσικού Συλλόγου" Κων/πόλεως ...