Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Ο Χερουβικός ύμνος ψάλλεται προ της Μεγάλης Εισόδου κατά τη Θεία Λειτουργία. Στη Θεία Λειτουργία του Αγίου Χρυσοστόμου και Μεγάλου Βασιλείου ψάλλεται ως Χερουβικό ο ύμνος «Οι τα Χερουβίμ μυστικώς εικονίζοντες...». Εξαίρεση μόνο αποτελούν η Μεγάλη Πέμπτη κατά την οποία ψάλλεται ως χερουβικό ο ύμνος «Του δείπνου σου του μυστικού...» και το Μεγάλο Σάββατο που ψάλλεται ο αρχαίος ύμνος «Σιγησάτω πάσα σαρξ...». Επίσης στη Προηγιασμένη Θεία Λειτουργία της Μεγάλης Τεσσαρακοστής  ψάλλεται ως Χερουβικό ο ύμνος «Νυν αι δυνάμεις των ουρανών». Το μέλος των παλαιών Χερουβικών ανήκει στο αργό παπαδικό γένος και έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τη μελωδική πλοκή και τον τρόπο ανάπτυξης των θέσεων. Σήμερα ψάλλονται σύντομες συνθέσεις Χερουβικού ύμνου, οι οποίες δεν στερούνται του κάλους της ασματικής μελωδίας των παλαιών ...

Ο πατριάρχης Σερβίας ονόματι Παΐσιος (1614-1649), θέλησε να ακολουθήσει μια εντελώς διαφορετική εθναρχική πολιτική, από τους προκατόχους του. Είχε καταλάβει σε βάθος την φράγκικη πολιτική έναντι του πατριαρχείου Σερβίας, ότι με το δήθεν ενδιαφέρον τους οι Δυτικοί, δεν κάνουν τίποτα άλλο, παρά να βρίσκονται σε διαδικασίες πολιτικού παιχνιδιού, που πάντοτε θα είναι προς το ίδιον συμφέρον τους, με τελικό σκοπό, όχι στο να βοηθήσουν τους Ορθόδοξους κατοίκους της Νοτιοσλαβίας. Γνώριζε καλά ότι η δύναμη και ο πόθος του λαού του για την ελευθερία δεν θα ήταν αρκετός από μόνος του, να βοηθήσει για την αποτίναξη του Τουρκικού ζυγού. Γνώριζε την λατινική πολιτική εις βάρος του λαού του, και τελικά αναζήτησε συμπαράσταση από την ομόδοξη και ομόθρησκη Ρωσία, επιπλέον στην εθνική συνείδηση ...

Φωτογραφία: Θεοφάνης Ματσόπουλος Στις 28 Σεπτεμβρίου, λίγο πριν την ανατολή του Ήλιου, θα γίνουμε μάρτυρες ενός εντυπωσιακού και σπάνιου φυσικού φαινομένου που, εάν το χάσουμε, θα χρειαστεί να περιμένουμε μέχρι το 2033, προκειμένου να το παρατηρήσουμε. Αναφερόμαστε στην «Ολική Έκλειψη Υπερπανσελήνου», η οποία θα είναι ορατή από την χώρα μας λίγο πριν την ανατολή του Ήλιου, με την μερική φάση της έκλειψης να ξεκινά στις 04:07 της Δευτέρας 28/9, όταν η Σελήνη θα εισέρχεται βαθμιαία στην σκιά του πλανήτη μας. Η ολική φάση της έκλειψης, κατά την οποία ολόκληρη η Σελήνη θα έχει εισέλθει στη σκιά της Γης, υπολογίζεται να ξεκινήσει στις 5:11, το μέγιστο της έκλειψης θα παρατηρηθεί στις 5:47, ενώ το τέλος της ολικής φάσης στις 6:23. Καιρού επιτρέποντος, ...

 «Ο Θεός θάνατον ουκ εποίησεν ουδέ τέρπεται επ’ απωλεία ζώντων. Έκτισε γαρ εις το είναι τα πάντα, και σωτήριοι αι γενέσεις του κόσμου, και ουκ έστιν εν αυταίς φάρμακον ολέθρου ούτε άδου βασίλειον επί της γης…δικαιοσύνη γαρ αθάνατος εστίν».242 Δεν είναι δυνατόν να προέρχεται το κακό από τον Θεό, αφού ο Θεός είναι αγαθός. Γι’ αυτό και όταν έπλασε τον άνθρωπο δεν τον έπλασε για να πεθάνει. *Σύμφωνα με την διδασκαλία της Αγ. Γραφής και των Πατέρων της Εκκλησίας . Φυσικά, όπως φαίνεται στην πατερική παράδοση, δεν τον έπλασε ούτε θνητό ούτε αθάνατο, αλλά με την δυνατότητα να γίνει θνητός ή αθάνατος.243 Είναι σαφέστατο για την Αγ. Γραφή πως ο θάνατος είναι αποτέλεσμα και προϊόν της αμαρτίας του Αδάμ και της Εύας. ...

Αυτή η προετοιμασία περιλαμβάνει μια σειρά από δεήσεις και μια ευχή του ιερέα, που τελειώνει με τα λόγια “Καί καταξίωσον ἡμᾶς, Δέσποτα, ἀκατακρίτως τολμᾷν επικαλεῖσθαι Σέ τόν ἐπουράνιον Θεόν Πατέρα καί λέγειν”. Ακολουθεί η Κυριακή Προσευχή της οποίας η θέση είναι πράγματι λίγο πριν από τη Θεία Κοινωνία γιατί ο “ἐπιούσιος ἄρτος”, τον οποίο παρακαλούμε τον ουράνιο Πατέρα μας να μη μας στερήσει, είναι ακριβώς το Σώμα Του, που θα μας προσφερθεί σε λίγο. Αλλά και για έναν ακόμη λόγο. Πριν πλησιάσουμε στο Άγιο Ποτήριο, πρέπει να διακηρύξουμε ξεκάθαρα κι απόλυτα ότι ζητάμε συγχώρεση από τον Θεό, αφού πρώτα εμείς συγχωρέσουμε τους αδελφούς μας. “...καί ἄφες ἡμῖν τά ὀφειλήματα ἡμῶν, ὡς καί ἡμεῖς ἀφίεμεν τοῖς ὀφειλέταις ἡμῶν”. Ο ίδιος ο Κύριος ...

Η μελέτη της θεολόγου Νίκη Νικολάου για τη σχέση της θεολογικής ανθρωπολογίας με τη Βιοηθική (προηγούμενη δημοσίευση: http://bitly.com/1Kbn0TB), συνεχίζει με την παρουσίαση μιας άλλης σύγχρονης προσωπικότητας της Ορθόδοξης Χριστιανικής Βιοηθικής, του Σεβ. Μητροπολίτη Μεσογαίας κ. Νικολάου. 2. Οι απόψεις του Μητροπολίτη Μεσογαίας και Λαυρεωτικής Νικόλαου Χατζηνικολάου       Από τη λίστα των Ορθόδοξων βιοηθικολόγων, δεν θα μπορούσε να απουσιάζει ο Μητροπολίτης Μεσογαίας και Λαυρεωτικής Νικόλαος Χατζηνικολάου, πρόεδρος της Επιτροπής Βιοηθικής της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος. Κατωτέρω, θα αναφερθούν οι απόψεις του για την υποβοηθούμενη αναπαραγωγή, τις μεταμοσχεύσεις, την κλωνοποίηση, τη χρήση τεχνικών οργάνων, τη μετάγγιση αίματος και την καύση των νεκρών.       Με αφορμή μια νέα νομοθεσία σχετικά με την υποβοηθούμενη αναπαραγωγή, ο Μητροπολίτης Μεσογαίας, εκφράζει τις απόψεις του γύρω από το όλο θέμα.  Αρχικά, τονίζει ...

Τινές των εν τω χωρίω της Πορταριάς εν χειροποιήτοις ναοίς τιμωμένων αγίων «Κάποτε μας μιλούσαν οι άγιοι…» τόνιζε με πείσμα πηγάζον από τη βαθειά του θρησκευτική πίστη ο υπέργηρος (είχε καβατζάρει τον κάβο των 90 ετών) πατέρας μου, παλαίμαχος υπηρέτης της θείας του Δαμασκηνού τέχνης για πάνω από 75 χρόνια. Άγιοι, του χώματος που μας γέννησε σ’ εκείνο το αρωματισμένο από το θρόισμα της φλαμουριάς χωριό της χερσονήσου του Πηλίου. Άγιοι, που καθημερινά τους νιώθαμε δίπλα μας να παίζουν, να γελούν, να κλαίνε, να μάχονται μ’ αναμαλλιασμένο το άγριο βλέμμα τους μαζί με τη μάνα μας στην αγωνιώδη κι αγωνιστική απόγνωση της αρρώστιας, να συνοφρυώνονται, να συλλογίζονται βαθιά, να μας κοιτούν άλλοτε επικριτικά κι άλλοτε επιδοκιμαστικά, άλλοτε απογοητευμένοι κι άλλοτε ικανοποιημένοι που ...

Ο Γέροντας μνημόνευε και μία άλλη περίπτωση που συνδέεται με την παραμάνα του, όταν αυτή, παρά την αγραμματοσύνη και την απλότητά της, φανέρωσε τη βαθιά πνευματική διαίσθηση της. Κάποια φορά ζωγράφιζε το πορτραίτο της αδελφής του Αικατερίνας σε προφίλ. Βλέποντάς το η παραμάνα είπε: «Μα γιατί τη ζωγραφίζεις έτσι, ώστε να φαίνεται μόνο το ένα μάτι της»; Μετά από παρέλευση πολλών ετών, όταν ο Γέροντας Σωφρόνιος άρχισε να ασχολείται με την εικονογραφία, θυμήθηκε τα λόγια αυτά και εξεπλάγη για το βάθος τους. Σύμφωνα με την εικονογραφική παράδοση η ζωγράφιση προσώπων αγίων σε προφίλ αποφεύγεται, εφόσον μόνο με την απεικόνιση των δύο ματιών, και όχι του ενός, είναι δυνατό να αποδώσουμε με χρώματα την πνευματική ουσία, την προσωπικότητα του ανθρώπου. gnuckx ...

H επιβίωση ή η εξαφάνιση της τάξης των ελλήνων αρχόντων στην Kύπρο μετά την εγκατάσταση της δυναστείας των Λουζινιανών στο νησί το 1192 αποτελεί ένα επίμαχο ζήτημα της ιστοριογραφίας. Tα πολιτικά γεγονότα που προηγήθηκαν και η εισαγωγή ενός φεουδαρχικού συστήματος από τους Λουζινιανούς οδήγησαν στην καταστροφή των ελλήνων αρχόντων ως κοινωνική τάξη. Kάποιοι, ωστόσο, επιβίωσαν στο πλαίσιο των νέων κοινωνικο-οικονομικών δεδομένων ενώ παράλληλα δημιουργήθηκε μια τάξη επιφανών Eλλήνων, οι οποίοι κατάφεραν να πετύχουν κοινωνική ανέλιξη χάρη στην οικονομική και επαγγελματική τους άνοδο. Kατά τον 13ο και τις αρχές του 14ου αιώνα μορφωμένοι Έλληνες, οι οποίοι μπορούσαν να χειριστούν τόσο τη Βυζαντινή Κοινή όσο και τη Λατινική και την Παλαιογαλλική, ξεκίνησαν τη σταδιοδρομία τους ως αξιωματούχοι στη βασιλική και χωροδεσποτική διοίκηση ή και ...

Την γαλλική μετάφραση των «Αυτοβιογραφικών σημειώσεων» του σημαίνοντος Ρώσσου θρησκευτικού φιλοσόφου π. Σεργίου Μπουλγκάκωφ (1871-1944) που εκδόθηκε προσφάτως από τις Éditions des Syrtes, παρουσιάζω σήμερα. Όπως σημειώνει στο εισαγωγικό σημείωμα του τόμου ο Nikita Struve, πρόκειται για την μετάφραση του χειρογράφου «που είχε εκδώσει το 1946 ο Léon Zander μαθητής και του φίλος του Boulgakov» (σ. 8). Père Serge Boulgakov, Ma vie dans l’ Orthodoxie. Notes autobiographiques, trad. I. Rovere-Sova, M. Rovere-Tsivikis, Éditions des Syrtes, Genène 2015, σελ. 255 Οι «Αυτοβιογραφικές σημειώσεις» δεν είναι απλώς μία παράθεση βιογραφικών στοιχείων του συγγραφέως που αφορούν στην γενέθλια πατρίδα του (σσ. 11-40), στην χειροτονία και την ιερωσύνη του (σσ. 51-84), σε ταξίδια που πραγματοποίησε μετά την εξορία του από την Ρωσσία (σσ. 139-153, 173-179 και ...

Για μαθητές της Β΄ τάξης Διάβασε τις οδηγίες παρακάτω, παρακολούθησε το παράδειγμα και μετά κάνε κλικ στο ζωάκι που νομίζεις ότι θα καταλήξει το μερμήγκάκι, αν ακολουθήσει σωστά τις οδηγίες. Μην επιχειρήσεις να κάνεις κλικ σ΄ όλα τα ζωάκια, για να πετύχεις τη σωστή απάντηση στην τύχη. Έτσι θα χάσεις όλη τη μαγεία που έχουν τα μαθηματικά.

Τα πάσης φύσεως ηλεκτρονικά συστήματα των αυτοκινήτων αυξάνονται και πληθύνονται, στοχεύοντας από τη μια στην αύξηση της ασφάλειας - παθητικής και ενεργητικής - και από την άλλη στη βελτίωση της προσφερόμενης σε οδηγό και επιβάτες άνεσης και ψυχαγωγίας. Πρόσφατα, μεγάλη αυτοκινητοβιομηχανία ανακοίνωσε την προσθήκη στο εξοπλισμό των μοντέλων της ενός νέου πακέτου επικοινωνίας-πληροφόρησης-ενημέρωσης που μεταξύ άλλων περιλαμβάνει και τη σύνδεση στο internet. Ενδεχομένως, το πιο ουσιώδες από τις δυνατότητες που προσφέρει το νέο ηλεκτρονικό πακέτο, που στην περίπτωσή μας είναι το Connected Drive της BMW, είναι η κλήση έκτακτης ανάγκης: σε περίπτωση ατυχήματος, κάτι το οποίο γίνεται εύκολα αντιληπτό από τον «εγκέφαλο» του αυτοκινήτου (μην ξεχνάμε ότι τα σύγχρονα αυτοκίνητα είναι γεμάτα με πλήθος από αισθητήρες για την ενεργοποίηση των διαφόρων ...

ΓΕΡΩΝ ΠΟΡΦΥΡΙΟΣ “Δεκατέσσερα χρόνια κοντά του” * “Γράφω αυτή την επιστολή από μια εσωτερική πίεση να μιλήσω για τον Γέροντα Πορφύριο, που κοιμήθηκε πρίν από 40 μέρες. Έζησα τόσα γεγονότα 14 χρόνια κοντά του, σάν ένας από τούς γιατρούς του, που δεν πρέπει να το κρύψω από τούς αδελφούς μου. Θά διηγηθώ μερικά περιστατικά, που παρουσιάζουν το Γέροντα σάν άρρωστο και σάν γιατρό. Συγχωρέστε μου τα προσωπικά στοιχεία, που αν αφαιρεθούν αλλοιώνουν τα γεγονότα. Ασφαλώς, άλλοι έζησαν άλλες συγκινήσεις κοντά του. Καί δεν πρέπει να χαθούν, γιατί αποτελούν σημάδια της αγίας βιοτής του, αποδείξεις της παρουσίας του Αγίου Πνεύματος στή ζωή μας και υποθήκες για ολόκληρη τή γενιά μας. Ο Γέροντας και η αρρώστια του Ήταν πραγματικά άρρωστος. Μέ πλήθος αρρώστιες επάνω του. Τά ...

   Μερικές σημαντικές απόψεις του συγγραφέως Για να φανή η σπουδαιότητα του βιβλίου αυτού θα ήθελα να παραθέσω μερικές φράσεις που μου έκαναν ιδιαίτερη εντύπωση και στις οποίες φαίνεται η κατεύθυνση και η προοπτική του συγγραφέως όσο και η ορθόδοξη εκκλησιολογία του. Αναπτύσσοντας το θέμα πόσο έχει διαποτίσει την δυτική τριαδολογία, την εκκλησιολογία και τελικά και την ίδια την εκκλησιαστική ζωή «η απώλεια των αγιοπατερικών κριτηρίων του θεολογείν» γράφει κατά τρόπο ρητορικό: «Τι αναζητούμε στην εκκλησιαστική κοινωνία, όταν έχουμε εκπέσει από την προφητική και αποστολική Παράδοση, η οποία σταθερά "δείχνει" προς την μέθεξη της εν Χριστώ τριαδικής δόξας απαγορεύοντας κάθε είδους "θεολογικά" συμπεράσματα για τα παντελώς άρρητα, ανεικόνιστα και αμέθεκτα; Ποιό χαρακτήρα εν τέλει μπορεί να λάβει η εκκλησιαστική ζωή όταν ο ...

Το Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού συμμετέχει και φέτος στον εορτασμό των «Ευρωπαϊκών Ημερών Πολιτιστικής Κληρονομιάς» που οργανώνονται από το 1991 από το Συμβούλιο της Ευρώπης το τελευταίο Σαββατοκύριακο του Σεπτεμβρίου. Το θέμα που επιλέχθηκε από τη Διεύθυνση Μουσείων του ΥΠΟΠΑΙΘ για τη διετία 2015-2016 είναι αφιερωμένο στο δίπολο «Βία και ανεκτικότητα». Την Παρασκευή 25 Σεπτεμβρίου, ημέρα αφιερωμένη στα σχολεία, θα πραγματοποιηθεί ειδικό εκπαιδευτικό πρόγραμμα για παιδιά ΣΤ΄ Δημοτικού βασισμένο στο θέμα. Μέσα από τα αντικείμενα της έκθεσης ζωντανεύουν με διαδραστικό και δημιουργικό τρόπο ιστορίες από την Παλαιά Διαθήκη, τους διωγμούς των χριστιανών και την αρμονική συνύπαρξη διαφορετικών εθνοτήτων και θρησκειών στη Βυζαντινή Αυτοκρατορία. Το Σάββατο 26 και την Κυριακή 27 Σεπτεμβρίου 2015, στις 12.00, θα πραγματοποιηθεί θεματική ξενάγηση στη μόνιμη έκθεση από αρχαιολόγους ...