Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Στο διαπολιτισμικό μοντέλο, εκπαιδευτικοί και μαθητές μαθαίνουν να σέβονται τις πολιτισμικές διαφορές τους και να κατανοούν τα κοινά τους σημεία. Οι εκπαιδευτικοί δρουν ως διευκολυντές της συνεργασίας μεταξύ των μαθητών σε ποικίλες δραστηριότητες της τάξης προκειμένου να πραγματώσουν διεργασίες «πολιτισμικού συγκρητισμού». Προωθούν συζητήσεις στην τάξη παρακινώντας τους μαθητές τους να εκφράσουν τις θέσεις τους. Εκπαιδευτικοί και μαθητές αντιμάχονται της «καταπίεσης», προάγοντας την ενσυναίσθηση και την εξέταση των διακρίσεων από την πλευρά των μεταναστών με απώτερο στόχο τον κοινωνικό μετασχηματισμό. Η διδασκαλία αποκαλύπτει «κρυφές» κοινωνικές διεργασίες που συμβάλλουν στη διαιώνιση των κοινωνικών διακρίσεων. Ταυτοχρόνως, κινείται πέρα από την απλουστευμένη κατανόηση, στην απόκτηση δεξιοτήτων που επιτρέπουν την αλλαγή των εν λόγω διεργασιών. Επίσης, η διδασκαλία ευνοεί την επιτυχία όλων των μαθητών ανεξαρτήτως εθνικότητας, φύλου, κοινωνικής ...

Η μελέτη της θεολόγου Νίκη Νικολάου για τη σχέση της θεολογικής ανθρωπολογίας με τη Βιοηθική (προηγούμενη δημοσίευση:http://bitly.com/1IdCNg3), συνεχίζει την εξέταση της συμβολής του Καθ. Γ. Μαντζαρίδη στην ανάπτυξη της Ορθόδοξης Χριστιανικής Βιοηθικής. Απαραίτητες προϋποθέσεις για τη σωστή αντιμετώπιση των μεταμοσχεύσεων, είναι ο σεβασμός του προσώπου και η ωφέλεια του πλησίον. Η αλήθεια του προσώπου εντοπίζεται στον Θεό, αλλά και ο άνθρωπος είναι δυνάμει πρόσωπο, αφού καλείται να ολοκληρωθεί κατά το πρότυπο του αρχετύπου του. Όταν τηρούνται αυτές οι δύο προϋποθέσεις, τότε ο άνθρωπος μπορεί να προσδιορίζει το τέλος της ζωής του με την αυτοθυσία. Η αυτοθυσία σε καμία περίπτωση δεν αποτελεί αυτοκτονία, γιατί τα κίνητρά που οδηγούν σε αυτές τις πράξεις είναι εντελώς διαφορετικά.  Στην πρώτη περίπτωση κίνητρο είναι η αγάπη, ενώ στη δεύτερη περίπτωση ...

16. Έρωτας. Μία κατάσταση για την οποία σπάνια γίνεται λόγος στο χώρο της εκκλησίας. Ο άγιος Διονύσιος Αρεοπαγίτης θα μας πει «το του έρωτος όνομα μη φοβηθώμεν» και ο όσιος Ιωάννης της Κλίμακος προκειμένου να περιγράψει τη σχέση του ανθρώπου προς τον Θεό, χρησιμοποιεί εικόνες από την ερωτική ζωή μεταξύ ανδρός και γυναικός καθώς αναφέρει πως «μακάριος όστις τοιούτον προς Θεόν εκτήσατο έρωτα, οίον μανικός εραστής προς την εαυτού ερωμένην κέκτηται…ο όντως ερών το του φιλουμένου προσώπου φαντάζεται, και τούτο ένδον ενηδόνως περιπτύσσεται ο τοιούτος». Ποια είναι η φύση του έρωτα στη σχέση μεταξύ των δύο φύλων όπως την εκφράζει η πατερική διδασκαλία; Ο έρωτας βάζει δύσκολα στην Εκκλησία. Έβαζε στο παρελθόν, το κάνει και σήμερα. Θα καταλάβουμε την πραγματική σημασία ...

Γ΄ Εν τω μεταξὺ τα πολεμικὰ γεγονότα της Επαναστάσεως είχαν απλωθεί και στις Κυκλάδες, όπου εδημιούργησαν κατάσταση αναρχίας, έξαψη πνευμάτων και εμφάνιση φατριών. Οι μεν υπεστήριζαν τον αγώνα, οι δε, κυρίως οι Καθολικοί, αντιδρούσαν. Η κήρυξη της Επαναστάσεως στη Σαντορίνη, στις 5 Μαΐου 1821, έδωσε στον Σανταντώνιο την ευκαιρία να κρίνει, ότι είχε συμφέρον να παραμείνει εκεῖ, αφ᾿ ενός επειδή διέθετε τον κατάλληλο χώρο να κρύψει, με περισσὴ φροντίδα, τα κειμήλια που ιεροκρυφίως είχε μεταφέρει απὸ την Κρήτη - ώστε λησμονημένα απὸ τόπο και χρόνο να σταθεί αδύνατο να επανέλθουν στα χέρια των Ορθοδόξων - και αφ᾿ ετέρου, επειδή, ως ιατρός θα ασκούσε το ιατρικό επάγγελμα, σε μια περίοδο που σ᾿ ολόκληρη την επαρχία Σαντορίνης, με πληθυσμὸ 17.000 χριστιανοὺς η επιστημονική ...

Χρυσό έλασμα σε μορφή λιονταριού, αρχικά ραμμένο σε ύφασμα. Πιθανώς ήλθε ως λάφυρο από την Περσία και αφιερώθηκε στους Μεγάλους Θεούς από κάποιον στρατιώτη του Μεγάλου Αλεξάνδρου μετά την επιστροφή του από την εκστρατεία. 4ος αι. π.Χ. © Μουσείο Ακρόπολης. Φωτογραφία Σωκράτης Μαυρομμάτης "Σαμοθράκη: Τα μυστήρια των Μεγάλων θεών" - Το Μουσείο Ακρόπολης ξεκινά από φέτος μια σειρά εκθέσεων με σημαντικά έργα του αρχαίου κόσμου από σπουδαίους τόπους τnς ελληνικής περιφέρειας. Στόχος του είναι να παρουσιάσει ασυνήθιστα θέματα που θα ενδιέφεραν το σύγχρονο επισκέπτη και παράλληλα να διεγείρει το ενδιαφέρον του να επισκεφθεί τους τόπους προέλευσης των εκθεμάτων. Η πρώτη έκθεση της σειράς είναι αφιερωμένη στη Σαμοθράκη. Στη χώρα μας ευτυχώς υπάρχει το πλεονέκτημα οι περισσότερες μουσειακές εκθέσει να μπορούν να συνδέονται με ...

 Η πολιτισμική ετερότητα στις σύγχρονες κοινωνίες βασίζεται στη γνώση και στην σύνδεση με την τεχνολογία αλλά είναι και η αναγκαστική ή εθελοντική μετακίνηση μεγάλων ομάδων ανθρώπων εξαιτίας πολέμων, λιμών, αναζήτησης καλύτερης ζωής κ.λπ.. Η πολιτισμική ετερότητα στον τομέα της θρησκείας και της ηθικής δεν αφορά στα άτομα που ανήκουν στην ίδια θρησκεία. Οι «έτεροι», οι άλλοι είναι εκείνοι που ανήκουν σε ετερόδοξους, σε αιρετικούς, σε άθεους. Αυτοί είναι οι «έτεροι» που συνθέτουν τη θρησκευτική ετερότητα μας και στην οποία έχει υποχρέωση η κοινότητα που τους δέχεται να καθορίσει τη στάση απέναντί τους. Στον τομέα της θρησκείας, η διαπολιτισμικότητα βρίσκει εφαρμογή στο κήρυγμα της χριστιανικής θρησκείας. Ο άνθρωπος, ο οποίος έχει «νου Χριστού», σκέπτεται, ζει και πράττει όπως ο Χριστός. Η πίστη του ...

Επί τη σημερινή ημέρα της οσίας μνήμης της Ανακομιδής των Ιερών λειψάνων του Αγίου Νεκταρίου Αιγίνης (†3 Σεπτεμβρίου), αναδημοσιεύουμε ένα παλιότερο άρθρο της Θεολόγου κας Άντρης Χατζηκώστα-Τοφαλίδη, που παρουσιάζει ανέκδοτο αρχειακό υλικό για τη σχέση του Αγίου με το μοναστήρι του Βατοπαιδίου.  Στο Αρχείο της Ιεράς Μονής Βατοπεδίου ανευρέθησαν 11 ανέκδοτες επιστολές του Αγίου Νεκταρίου Κεφαλά Μητροπολίτου Πενταπόλεως του λαοφιλούς Αγίου της Αίγινας. Στο άρθρο αυτό θα παρουσιάσουμε αυτές τις επιστολές. Θερμές ευχαριστίες εκφράζω και την ευγνωμοσύνη μου προς α) τον πανοσιολογιώτατο καθηγούμενο της Ι.Μ. Βατοπεδίου, Αρχιμανδρίτη Εφραίμ, β) το σεβαστό γέροντα της Ι.Μ.Β. Ιωσήφ μοναχό, από τους οποίους είχα την ευλογία να δημοσιεύσω τις επιστολές, και γ) τον αιδεσιμολογιώτατο πρωτοπρεσβύτερο π. Θεόδωρο Ζήση, καθηγητή της Θεολογικής Σχολής Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (Α.Π.Θ.) ...

Η γλώσσα των λειτουργικών κειμένων Πρόγραμμα Εξ αποστάσεως Επιμόρφωσης Δεύτερος κύκλος Μετά την ευρεία αποδοχή και την επιτυχή ολοκλήρωση του πρώτου κύκλου λειτουργίας, θα επαναληφθεί για δεύτερη φορά κατά το χειμερινό εξάμηνο του ακαδημαϊκού έτους 2015 (Οκτώβριος 2015 – Ιανουάριος 2016) το εξ αποστάσεως Πρόγραμμα που αφορά τη «Γλώσσα των ελληνικών λειτουργικών κειμένων της Ορθοδόξου Εκκλησίας». Το πρόγραμμα υλοποιείται στο πλαίσιο των προγραμμάτων Δια Βίου Μάθησης από το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. Απευθύνεται σε κληρικούς και λαϊκούς και στοχεύει,  μέσω της κατάκτησης βασικών γνώσεων γραμματικής, συντακτικού και λεξιλογίου, να τους καταστήσει ικανούς να κατανοούν τα πρωτότυπα λειτουργικά κείμενα. Η καινοτομία του προγράμματος έγκειται στον τρόπο υλοποίησής του. Στηρίζεται αποκλειστικά στην εξ αποστάσεως διδασκαλία. Με τον τρόπο αυτό παρέχεται δυνατότητα συμμετοχής ακόμη και σε εκείνους που είναι ...

Την επέτειο των 150 χρόνων από τη θεμελίωσή του, γιορτάζει το 2016, το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο. Προάγγελο των εκδηλώσεων και εκθέσεων που θα γίνουν με αφορμή αυτήν την επέτειο, αποτελεί η έκθεση «Ένα όνειρο ανάμεσα σε υπέροχα ερείπια… Περίπατος στην Αθήνα των περιηγητών, 17ος- 19ος αιώνας», την οποία θα εγκαινιάσει την ερχόμενη Δευτέρα 7 Σεπτεμβρίου η Πρωθυπουργός Βασιλική Θάνου, παρουσία της αναπληρωτού Υπουργού Πολιτισμού Μαρίνας Λαμπράκη- Πλάκα Φωτογραφική σύνθεση της ελαιογραφίας του Josef Theodor Hansen που απεικονίζει το Ερεχθείο, 1881 (Βιβλιοθήκη της Βουλής των Ελλήνων αρ.κατ.337) και του μαρμάρινου ανδρικού κορμού που αποδίδεται στη ζωφόρο του ίδιου μνημείου (αρ.κατ. ΕΑΜ Γ 15485). Η έκθεση Η νέα περιοδική έκθεση, σχεδιάστηκε για να προσφέρει ένα νοητό περίπατο στη μνημειακή Αθήνα, της περιόδου από τον ...

Ο Πρωτοψάλτης του Πρωτάτου Γέροντας Ιάκωβος ψάλει στίχους από τον Πολυέλεο «Δούλοι Κύριον». Πρόκειται για μελοποιητική σύνθεση του ρλδ' (134) ψαλμού, που ψάλλεται στις αγιορείτικες αγρυπνίες των Δεσποτικών εορτών κυρίως και των εορτών των αγίων. Η παράδοση των πολυελέων στο Άγιον Όρος ανάγεται στην εποχή του μεγάλου μαΐστορος Ιωάννη Κουκουζέλη, ο οποίος και θεωρείται πατέρας του είδους των πολυελέων με καλοφωνικές και περίτεχνες συνθέσεις. «Δούλοι Κύριον», ήχος πλ. α', μέλος Πέτρου Πελοποννησίου (+1777). %skdoyhvbchvll%  

Τα σχολεία αρχίζουν σε λίγες μέρες. Οι περισσότεροι/ες από σας θα πάτε στο ίδιο σχολείο που πηγαίνατε και την προηγούμενη σχολική χρονιά. Κάποιοι, λιγότεροι, θ΄ αλλάξουν σχολείο και θα γνωριστούν με άλλα παιδιά, αποκτώντας καινούριους συμμαθητές. Αν ανήκετε στην πρώτη κατηγορία, θα βρείτε ξανά τις παρέες σας, θα καθίσετε στο ίδιο θρανίο με τον καλύτερο/η φίλο/η σας – εκτός αν δημιουργείτε αταξία κι ο/η δάκαλος/α σας σας αλλάξουν θέση. Υπάρχει περίπτωση όμως να έχει έρθει και κάποιο καινούριο παιδί στην τάξη σας, από άλλο σχολείο. Πώς θα το υποδεχτείτε; Θα το πλησιάσετε και θα του δείξετε την αγάπη σας, προσπαθώντας να το κάνετε να αισθανθεί άνετα και θα το εντάξετε στην παρέα σας; Όταν το πλησιάσετε, σκεφθείτε πώς θα αισθανόσασταν εσείς ...

  s Πληγή για την παγκόσμια οικονομία και καθημερινό εφιάλτη για δεκάδες εκατομμύρια ανθρώπους αποτελεί η Οσφυαλγία, που υπό προϋποθέσεις μπορεί να αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά Το 60-80% του πληθυσμού παγκοσμίως θα παρουσιάσει οσφυαλγία κάποια στιγμή στην ζωή του, ενώ το 15-20% του πληθυσμού αντιμετωπίζει πρόβλημα κάθε χρόνο, σύμφωνα με τα αποτελέσματα σχετικών επιστημονικών ερευνών. Έτσι η Οσφυαλγία κοστίζει κάθε χρόνο στην παγκόσμια οικονομία δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια, από εκατομμύρια χαμένες εργατοώρες και νοσήλια. Σύμφωνα με στατιστικά στοιχεία η Οσφυαλγία (ο πόνος στην μέση δηλαδή) είναι: H 2η σε συχνότητα αιτία επίσκεψης σε ιατρείο H 3η πιο συχνή αιτία χειρουργικής επέμβασης H 5η πιο συχνή αιτία νοσηλείας Ακόμη είναι η πιο συχνή αιτία ανικανότητας στις ηλικίες κάτω των 45 χρόνων και συγκεκριμένα αιτία «ανικανότητας και αναπηρίας  για το 5% ...

Εις την επιστολήν 110 ο άγιος Ευγένιος αναφέρεται και εις τινας πειρασμούς επισυμβάντας εις τον Μανωλάκην, ους επληροφορήθη ευρισκόμενος εις την ηλιοστερή Γούβαν των Αγράφων. «Τω ενδοξοτάτω και τιμιωτάτω εν χριστιανοίς κτίτορι της εν Κωνσταντινουπόλει νέας Σχολής κυρίω Μανολάκη υγείαν και σωτηρίαν παρά Θεού εύχομαι πάντοτε. Παραμυθούμενος ο κοινός ημών Σωτήρ και Δεσπότης τους ίδιους μαθητάς έλεγεν «Εν τω κόσμω θλίψιν έξετε» και πάλιν «Ει εμέ εδίωξαν, και υμάς διώξουσιν». Άλλα και ο μακάριος και θερμότατος των Αποστόλων Πέτρος τούτοις αυτοίς συμφωνών τοις λόγοις φησί· «Χριστού παθόντος υπέρ ημών σαρκί»· την αυτήν έννοιαν οπλίζεσθαι και ημάς αυτούς παραινεί. Εμάθαμεν όμως διά των γραμμάτων του ιερομονάχου Γερασίμου όσα εξ επηρείας δαιμονικής εσυνέβηκαν της αγάπης σου και θαρρώ να μην είναι πάλιν οίκοθεν ...

Β΄ Με την έναρξη της Επαναστάσεως του 1821 οι διωγμοὶ των Τούρκων έγιναν φοβερώτεροι σ᾿ όλη την μεγαλόνησο, με αποτέλεσμα τρεις από τους πατέρες της Μονής, οι ιερομόναχοι Νεόφυτος και Αμβρόσιος και ο μοναχὸς Μακάριος, μετά απο βασανιστήρια, να θανατωθούν. Την ίδια τύχη είχε ο μητροπολίτης Κρήτης Γεράσιμος (Παρδάλης) και οι Μητροπολίτες: Νεόφυτος (Φυντικάκης) Κνωσού, Ιωακείμ, Χερρονήσου, Ιερόθεος, Λάμπης, Σητείας, Ζαχαρίας – ο Διοπόλεως, Καλλίνικος και ο Αυλοποτάμου ήσαν πεθαμένοι με πανώλην εις την Μονήν Απεζανών, πρότερον. (Μεν. Παρλαμά, «Ιστορικά και βιογραφικά σημειώματα του Στεφ. Νικολαϊδου»…). Τότε, «το πρωί της 24ης Ιουνίου, έγινε η μεγαλύτερη σφαγή που γνώρισε η Κρήτη κι έμεινε στη μνήμη του λαού ως «ο μεγάλος αρμπεντές». Σε 800 υπολογίζονται οι νεκροί της ημέρας εκείνης στο Μεγάλο Κάστρο ...

Η εμπειρική βάση της ορθοδόξου θεολογίας θεμελιώνεται, χωρίς αμφιβολία, στη διάκριση ουσίας και ενεργειών στον Θεό. Χωρίς την αποδοχή αυτής της διακρίσεως, η οποία αποτελεί κοινό τόπο στη διδασκαλία όλων των Πατέρων της Εκκλησίας, δεν υπάρχει δυνατότητα αληθινών θεοπτικών εμπειριών και, κατά συνέπειαν, χάνεται ο σύνδεσμος του δόγματος με την εμπειρία της θεώσεως, με την εμπειρία της εν Χριστώ σωτηρίας. Όταν δε συμβεί κάτι τέτοιο, τότε αναπόφευκτα τα εκκλησιαστικά δόγματα καταντούν αποκλειστικά και μόνο υπόθεση της ανθρωπίνης διανοίας και είναι σχεδόν αδύνατο πλέον να γίνει κατανοητή η σωτηριολογική τους διάσταση. Τότε μπορεί να μιλήσει κανείς και για εξέλιξη του δόγματος και για εξελληνισμό του Χριστιανισμού και για ανάγκη απαλλαγής του Χριστιανισμού από τα δεσμά του δόγματος και για πολλά άλλα. Η ...

Το κράτος έπαψε να πρεσβεύει ένα συνεκτικό νομικό χώρο επιβαλλόμενο σε συγκεκριμένη γεωγραφική περιοχή, η οποία απαρτίζεται από πολιτισμικά ομοιογενή πληθυσμό. Η έκθεση του σύγχρονου κράτους σε εξωτερικές επιρροές, οδήγησε στη σταδιακή αποσύνθεση της εδαφικής οντότητας, της εθνικής κυριαρχίας και του πολιτισμού, ως στοιχεία που επιβάλλουν τη σταθεροποίησή του. Συνεπώς, τα κράτη καλούνται να κατασκευάσουν τις δικές τους πολιτικές δομές, εντός των οποίων η κοινωνική πολιτική, γενικότερα, και η διαπολιτισμική εκπαιδευτική πολιτική, ειδικότερα, δύναται να αναπτυχθούν. Στο διαπολιτισμικό μοντέλο, το κράτος αναγνωρίζει ότι η κοινωνική ζωή επηρεάζει τόσο τα άτομα, όσο και τις ομάδες, οι οποίες συνυπολογίζονται στην κατανομή της εξουσίας. Παρά το  γεγονός ότι τα άτομα μοιράζονται ορισμένα δικαιώματα, διαμεσολαβητικοί θεσμοί (π.χ. συνδικάτα, εκκλησίες, γειτονιές) μετατρέπονται σε ενεργούς δημόσιους φορείς για ...

Ο θεσμός του 'Πρώτου' του Αγίου Όρους: συμβολή στην έρευνα της ιστορικής διαμόρφωσης της αγιορειτικής αυτοδιοίκησης (άρθρο 105 Συντάγματος) Βυζαντινή - Οθωμανική - Νεότερη Περίοδος 1 Ι. Εισαγωγικά Στο πλαίσιο της εισηγήσεως που ακολουθεί, θα προσεγγίσουμε ένα από τα πλέον αμφισβητούμενα και αινιγματικά - συνάμα όμως και άκρως ενδιαφέροντα - ζητήματα της ιστορίας του αγιορειτικού δικαίου. Αφορά στη σημασία του θεσμού του Πρώτου του Αγίου Όρους και στην καθοριστική του συμβολή στην οργάνωση της αυτοδιοικήσεως του αθωνικού μοναχισμού, ιδίως κατά τη μεσοβυζαντινή περίοδο. Να διευκρινίσουμε, κατ' αρχάς, ότι με τον όρο «αγιορειτική αυτοδιοίκηση» εννοούμε το τοπικό προνομιακό καθεστώς που απονεμήθηκε στη χερσόνησο του Αγίου Όρους Άθω σταδιακά, αρχής γενομένης από τον 9ο ήδη αιώνα, φθάνοντας μάλιστα στις μέρες μας το καθεστώς αυτό να έχει αποτυπωθεί ...

  Φως σε άγνωστες πτυχές της σχέσης του Χριστιανισμού με την Επιστήμη στην περιοχή της νοτιοανατολικής Ευρώπης, θα επιχειρήσει να ρίξει το Διεθνές Συνέδριο «Επιστήμη και θρησκεία», που διοργανώνεται στην Αθήνα, από τις 3 έως τις 5 Σεπτεμβρίου 2015, από το Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών - Ινστιτούτο Ιστορικών Ερευνών και από το Εθνικό & Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών – Εργαστήριο Επιστημολογίας & Επιστήμης. Το συνέδριο συνδέεται με το ερευνητικό πρόγραμμα NARSES το οποίο έχει σκοπό να χαρτογραφήσει τη σχέση μεταξύ των επιστημών και της θρησκείας από τον 4ο έως τον 20ο αι. μ.Χ. στη Νοτιοανατολική Ευρώπη και την Ανατολική Μεσόγειο. Το έργο εστιάζει σε κοινωνικούς σχηματισμούς, όπου ο Χριστιανισμός ήταν η κυρίαρχη θρησκευτική παράδοση, με στόχο να καλύψει ένα σημαντικό κενό στην ιστοριογραφία της ...