Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

  Η απόδοση ιδιοτήτων ειδωλολατρίας στις ποικίλες προσκολλήσεις της ψυχής συνιστά μια μεταφορά. Η ψυχή στις περιπτώσεις αυτές δεν ομολογεί βέβαια θρησκευτική πίστη σε αντικείμενα ή πρόσωπα ή καταστάσεις, δεν παύει να συμπεριφέρεται όμως με τρόπο που δείχνει μικρή ή μεγάλη άρση της λατρευτικής στάσης προς τον αληθινό Θεό. Τα έκτοπα κέντρα του ψυχισμού, τα οποία τροφοδοτούν και τις ψυχικές συγκρούσεις, λειτουργούν ως πηγή παθολογικής προσκόλλησης σε πρόσωπα ή ανθρώπινες καταστάσεις, προσκόλλησης συνήθως εμπαθούς, η οποία εύλογα αφαιρεί από την ψυχή την ενέργεια την απαραίτητη για τον δυναμισμό της χριστιανικής ζωής, αλλά και αποπροσανατολίζει τις κινήσεις της από τον ορθό στόχο. Επιπλέον, οι ψυχικές συγκρούσεις άλλοτε μεν αντανακλούν την διαπάλη των υγιών κινήσεων της ψυχής προς τις εμπαθείς κινήσεις, ενώ άλλοτε δεν ...

Με αφετηρία την περί πίστεως διδασκαλία της Καινής Διαθήκης κάνουν λόγο γι’ αυτήν και όλοι οι Πατέρες της Εκκλησίας, τονίζοντας τη σημασία της για τη σωτηρία των ανθρώπων. Κάνοντας λόγο ο Μέγας Αθανάσιος για την “εξ αρχής παράδοσιν και διδασκαλίαν και πίστιν της καθολικής Εκκλησίας, ήν ο μέν Κύριος έδωκεν, οι δε απόστολοι εκήρυξαν, και οι πατέρες εφύλαξαν”, τονίζει, ότι “εν ταύτη... η Εκκλησία τεθεμελίωται, και ο ταύτης εκπίπτων ουτ’ αν είη, ούτ’ αν έτι λέγοιτο Χριστιανός”. Συνοψίζοντας τη μέχρι την εποχή του διδασκαλία της Εκκλησίας τονίζει με σαφήνεια ο ιερός Δαμασκηνός, ότι “εκτός... πίστεως αδύνατον σωθήναι· πίστει γάρ πάντα, τα τε ανθρώπινα τα τε πνευματικά, συνίσταται”. Μάλιστα ο άγιος Φώτιος επισημαίνει, ότι ακόμη και “η μικρά των παραδοθέντων αθέτησις” ...

Μετά από απόφαση του Εφετείου του Μονάχου στις 16 Μαρτίου στην εντεκάχρονη δικαστική διαμάχη της Κυπριακής Δημοκρατίας κατά του Τούρκου Αρχαιοκάπηλου A. Dikmen επαναπατρίζονται την Παρασκευή 28 Αυγούστου 2015 τριαντατέσσερα κειμήλια. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται τοιχογραφίες από την Μονή του Χριστού Αντιφωνητή, τον ναό της Αγίας Σολομωνής στην Κώμα του Γιαλού και στην Μονή της Παναγίας της Αψινθιώτισσας. Τρία ζεύγη βημοθύρων από την Μονή του Χριστού Αντιφωνητή, την Μονή της Παναγίας της Καντάρας και τον Άγιο Δημητριανό στο Δάλι. Ακόμα το χειρόγραφο Ευαγγέλιο (18ος αιών.) της Αρμενικής κοινότητας της Κύπρου και χειρόγραφο ομιλιάριο (17ος αιών.) από την Μονή της Παναγίας της Τροοδίτισσας. Επαναπατρίζονται επίσης 10 προϊστορικές αρχαιότητες που προέρχονται από την συλλογή του Χριστάκη Χατζηπροδρόμου τον Άγιο Επίκτητο Κερύνειας και άλλα. Όλα ...

  Ο Αρχιεπίσκοπος του Canterbury Dr. Rowan Williams223 της Αγγλικανικής Εκκλησίας σε επιστολή του στο περιοδικό Times το 2005 με τίτλο «Το δικαίωμα στον υποβοηθούμενο θάνατο συνεπάγεται την ευθύνη των άλλων να σκοτώνουν; » ισχυρίζεται ότι η ευθανασία προβάλλει ως φιλεύσπλαχνη λύση στον πόνο. Το βασικό ανθρώπινο δικαίωμα είναι η ελευθερία να απολαμβάνεις τον έλεγχο των καταστάσεων, ισχυρίζονται όσοι είναι υπέρ της ευθανασίας. Το ερώτημα το οποίο θέτει ο Αρχιεπίσκοπος είναι αν ο άνθρωπος έχει το δικαίωμα επιλογής του χρόνου του θανάτου του. Όταν ο ασθενής θεωρεί ότι η ζωή του δεν έχει πια κανένα νόημα τότε ίσως να οδηγηθεί στην επιλογή της ευθανασίας. Αυτό σημαίνει επιλεκτική αποδοχή της παρουσίας του Θεού. Αν όμως ο Θεός δεν εμφανίζεται σε όλες τις ...

ε) Η ποιμαντική αντιμετώπιση του ενδεχόμενου επέκτασης του Συμφώνου Ελεύθερης Συμβίωσης στα ομόφυλα ζευγάρια. Εντός του παραπάνω ποιμαντικού πλαισίου πρέπει, κατά τη γνώμη μας, να κινηθεί η ποιμαντική στρατηγική της Εκκλησίας για την ποιμαντική αντιμετώπιση των προβλημάτων που θα προκύψουν από ενδεχόμενη μελλοντική βούληση της πολιτείας να επεκτείνει την ισχύ του Συμφώνου Ελεύθερης Συμβίωσης και στα ομόφυλα ζευγάρια. Η στάση της Εκκλησίας επί κάθε θεσμικής αναγνώρισης των ομοφυλοφιλικών σχέσεων διαμεσολαβείται εύλογα από την εν γένει στάση της επί τέτοιου είδους σχέσεων.  Στον 7ο κανόνα του ο Μέγας Βασίλειος συγκαταριθμεί όσους έρχονται σε σαρκική μίξη με άνδρα με τους ζωόφιλους, τους δολοφόνους, τους μάγους, τους μοιχούς και τους ειδωλολάτρες. Όλες οι παραπάνω κατηγορίες ανθρώπων πρέπει κατά τον άγιο, να τυγχάνουν των ίδιων πνευματικών ...

Ο ησυχαστής του Σταυρού στο Καντούνι της Καλύμνου Το γραφικό Καντούνι της Καλύμνου είναι, ίσως, από τα ομορφότερα μέρη που μπορεί να επισκεφθεί κάθε λάτρης του ωραίου, κάθε πιστός που απολαμβάνοντας τα δημιουργήματα του πανσόφου Δημιουργού μας με κατάνυξη και σεβασμό ψάλλει: «Ως εμεγαλύνθη τα έργα Σου, Κύριε, πάντα εν σοφία εποίησας» (Ψαλμ. 91, 5). Στο σημείο αυτό ο πέτρινος όγκος της Καλύμνου με τις πορφυρόχρυσες αποχρώσεις που παίρνει την ώρα του ιλαρού φωτός, την ώρα του Εσπερινού, συναντάει το βαθυγάλαζο αιγαιοπελαγίτικο χρώμα μέσα από μια καταπράσινη κοιλάδα, που μοιάζει με όαση στη μέση της ερήμου. Καί η παραλία απλώνεται μαγευτική με ψιλόκοκκη άμμο, στα σπλαxνα της οποίας έρχονται οι θαλάσσιες χελώνες να αποθέσουν τα αυγά τους, για την αναπαραγωγή του είδους ...

Ένα νέο μυκηναϊκό ανάκτορο φέρνουν στο φως στην πεδιάδα της Σπάρτης, οι αρχαιολογικές έρευνες που πραγματοποιούνται από το 2009 στο λόφο του Αγίου Βασιλείου, κοντά στο χωριό Ξηροκάμπι Λακωνίας. Βρέθηκαν επίσης πολλές πινακίδες Γραμμικής Γραφής Β, της πρώτης δηλαδή καταγραφής, της ελληνικής γλώσσας. Οι γραπτές αυτές μαρτυρίες συνιστούν το πολυτιμότερο εύρημα της ανασκαφής,  που καθίσταται ακόμη πιο σημαντικό, καθώς εντάσσεται στη σφαίρα της πρωτοϊστορίας για τον ελληνικό χώρο, όπου τα γραπτά τεκμήρια είναι ελάχιστα. Η ανασκαφή στον Άγιο Βασίλειο, χαρακτηρίζεται ως μία από τις πιο σπουδαίες συστηματικές ανασκαφές, στον τομέα της ελληνικής πρωτοϊστορίας. Μια δεύτερη σημαντική ανασκαφή, διεξάγεται στην ευρύτερη περιοχή της Σπάρτης: αυτή του ιερού του Αμυκλαίου Απόλλωνα, στο λόφο Αγίας Κυριακής, στις  Αμύκλες Λακωνίας. Η ανασκαφή αυτή, έφερε ...

Το Άγιον Όρος επισκέφθηκε ο Επίσκοπος Λαμψάκου κ. Μακάριος για μια ακόμη φορά, συμμετέχοντας στην πανήγυρη της Ιεράς Μονής Κουτλουμουσίου. Πιστός στην ετήσια επίσκεψή του, αποδέχθηκε και φέτος την πρόσκληση του Καθηγουμένου Γέροντος Χριστοδούλου και βρέθηκε στην Μονή της μετανοίας του. Ιερά Επιστασία Πρώτος σταθμός του σεβαστού Ιεράρχου ήταν η Ιερά Κοινότητα στις Καρυές. Εκεί συναντήθηκε με τον Πρωτεπιστάτη Γέροντα Παύλο Λαυρεώτη, με τον οποίο αντάλλαξε ευχές και συζήτησε θεολογικά και εκκλησιαστικά θέματα. Οι δυο άνδρες είχαν την ευκαιρία να αναπολήσουν κοινά αγιορειτικά βιώματα που σημάδεψαν τα πρώτα χρόνια της μοναχικής τους πορείας. Ο Πρωτεπιστάτης προσέφερε το σημαντικό έργο του «Λαυρεωτικόν Αγιολόγιον» στον Επίσκοπο και τη συνοδεία του. Ας σημειωθεί ότι τον Επίσκοπο Λαμψάκου συνόδευαν φοιτητές του Ινστιτούτου Θεολογικών Σπουδών στο ...

Ο Αύγουστος έφτανε σιγά σιγά στο τέλος του. Οι γονείς του Γιώργη είχαν πάει να επισκεφτούν ένα φιλικό ζευγάρι κι έτσι ο μικρός βρήκε την ευκαιρία να περιεργαστεί με την ησυχία του τα παλιά, χοντρά και σκονισμένα δερματόδετα βιβλία του παππού. Κάθε βιβλίο είχε τη δική του προσωπική αξία, αφού ο παππούς το ‘χε συνήθειο, όταν ήταν ναυτικός, να αγοράζει από κάθε λιμάνι που μπάρκαρε με το καράβι του κι από ένα βιβλίο, σχετικό με την ιστορία της εκάστοτε πόλης. Βέβαια τα πιο πολλά βιβλία ήταν γραμμένα είτε στα αγγλικά είτε σε κάποια άλλη ξένη γλώσσα, οπότε ο Γιώργης έψαξε να βρει κάποιο βιβλίο με ελληνικό τίτλο στο εξώφυλλο. Τελικά, κατέληξε στα χέρια του ένα βυσσινί βιβλίο με τον τίτλο: ...

Στην κορυφή του βουνού Κάκαβος της Λήμνου βρίσκεται ένα γραφικό εκκλησάκι, ίσως μοναδικό στον κόσμο για την αρχιτεκτονική του. Δεν έχει στέγη και είναι μέσα σε μια μεγάλη κοιλότητα, σαν σπηλιά, την οποία σχηματίζουν τα βράχια στην κορυφή του βουνού. Είναι αφιερωμένο στην Παναγία και από το βουνό Κάκαβο ονομάσθηκε ΄΄Παναγία η Κακαβιώτισσα΄΄, ανήκει στην ενορία του χωριού Θάνος και βρίσκεται μεταξύ του Θάνους και της παραλίας του Ζεματά. Σύμφωνα με την παράδοση, τον τόπο αυτό επέλεξαν Μοναχοί οι οποίοι ανήκαν στη Μονή της Μεγίστης Λαύρας του Αγίου Όρους, ήρθαν από τον Άγιο Ευστράτιο για να προστατευθούν από τις επιθέσεις των Τούρκων. Εδώ έκτισαν το εντυπωσιακό αυτό εκκλησάκι, εκτιμάται το 1300. Στην περιοχή φαίνονται, μέχρι σήμερα, χωράφια τα οποία καλλιεργούσαν  καθώς επίσης και ...

Το επόμενο κεφάλαιο της μελέτης της θεολόγου Νίκη Νικολάου για τη σχέση της θεολογικής ανθρωπολογίας με τη Βιοηθική (προηγούμενη δημοσίευση: http://bitly.com/1hgQhTo), πρόκειται να μελετήσει τις αρχές της Ορθόδοξης Χριστιανικής Βιοηθικής, ξεκινώντας με τη συμβολή του Καθ. Γ. Μαντζαρίδη. ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ   ΟΙ ΒΙΟΗΘΙΚΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΚΕΣ ΘΕΣΕΙΣ ΤΩΝ ΟΡΘΟΔΟΞΩΝ ΒΙΟΗΘΙΚΟΛΟΓΩΝ Εισαγωγή Ήδη εκ προοιμίου φαίνεται ότι το κεφάλαιο που ακολουθεί, αποτελεί το τελευταίο κεφάλαιο της μελέτης και σε αυτό θα παρουσιαστούν οι βιοηθικές και οι ανθρωπολογικές θέσεις των Ορθόδοξων βιοηθικολόγων. Συγκεκριμένα, θα επιχειρηθεί η παρουσίαση των ηθικών ζητημάτων που προκύπτουν από τις ιατρικές και βιολογικές παρεμβάσεις στον άνθρωπο, από την σκοπιά των Ορθόδοξων βιοηθικολόγων. Ταυτόχρονα, θα παρουσιαστούν οι απόψεις τους για τα ηθικά ζητήματα σε σχέση με την Ορθόδοξη διδασκαλία για τον άνθρωπο.   Οι απόψεις του Γεώργιου Ι. Μαντζαρίδη ...

5. Κατά το χρονικό διάστημα 22 – 23 Ιανουαρίου 2013 στην αίθουσα τελετών της παλαιάς Φιλοσοφικής Α.Π.Θ., το Τμήμα Θεολογίας του Α.Π.Θ. συνδιοργάνωσε με την Ιερά Σύνοδο της Εκκλησίας της Ελλάδος ένα Συνέδριο με θέμα «Εκκλησία και Αριστερά» στο οποίο μίλησαν καταλλήλως αξιόλογες προσωπικότητες και από τους δύο αυτούς χώρους. Μάλιστα ο ίδιος αναφέρατε σχετικά σε συνέντευξη σας στον ΕΠΕΝΔΥΤΗ πως «ο διάλογος δεν είναι αμαρτία». Υπάρχουν κοινοί δρόμοι συνάντησης μεταξύ Εκκλησίας και Αριστεράς; Αν υπάρχουν ποιοι είναι αυτοί; Το Τμήμα έκανε μια τεράστια και γενναία  προσπάθεια να σταθεί με εντιμότητα και συνέπεια απέναντι στις προκλήσεις των καιρών. Και νομίζω ότι με αυτό το συνέδριο συνέβαλλε στα πλαίσια της ακαδημαϊκών του δυνατοτήτων στο να έρθουν κοντύτερα δυο οικουμενικά μεγέθη που βίωσαν ...

Ο Άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης Οι πατέρες της εκκλησίας δίνουν στην καρδιά ιδιαίτερο ρόλο. Η καρδιά είναι κέντρο υπερφυσικό γιατί η υπερφυσική χάρη του Θεού, την οποία δεχτήκαμε με το Άγιο Βάπτισμα, βρίσκεται στην καρδιά σαν σε καθέδρα και θρόνο. Αυτό το μαρτυρεί η Αγ. Γραφή. Λέει ο Κύριος: «Η Βασιλεία του Θεού είναι μέσα σας» ( Λουκ. 17,21). Σε άλλο σημείο λέει ο Απ. Παύλος: «Ο Θεός έστειλε στις καρδιές σας το Πνεύμα του Υϊού Του, το οποίο κράζει Αββά Πατέρα.» ( Γαλ., 4,6)224 Λέει ο Αγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς: «αλλ’ εν τη καρδία ως εν οργάνω το λογιστικόν ημών είναι επιστάμεθ’ ακριβώς ου παρ’ ανθρώπου τούτο διδαχθέντες, αλλά παρ’ αυτού του πλάσαντος τον άνθρωπον».225 Πιο σαφής είναι ο Άγιος ...

Το πόσην εμπιστοσύνην έτρεφε προς αυτόν Μεχμέτ ο Δ' καταδεικνύεται εκ των όσων καταγράφει εις «Τα μετά την άλωσιν» ο Αθανάσιος Κομνηνός Υψηλάντης. Οι επαναστατήσαντες στρατιώται κατά του μεγάλου βεζίρη Φεζίλ Άχμέτ, λόγω μη έγκαιρου καταβολής του λουφέ (της μισθοδοσίας) εζήτουν επιμόνως την κεφαλήν αυτού. «Ο σουλτάνος Μεχμέτ λυπείται τα μέγιστα επί τούτοις διά την υπόληψιν όπου τον είχε, πιστεύει εις όσα τον λέγει, και τον προστάττει να κρυβή εως ού να ευρεθή ο τρόπος της καταστροφής των ζορπάδων· όθεν κρύπτεται εις το σπίτι του φίλου του Μανολάκη του Καπτοριανού, του και βασιλικού πρωτογουνάρεως, το εις το Ορτάκιοϊ χωρίς να ξεύρη άλλος τις τον τόπον της φυγής του ειμή μόνον ο σουλτάνος και ο φίλος του δαρισαδέ-αγασή Γιουσούφ αγάς». Εύρομεν και ετέραν «είδησιν» ...