Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

* Εισήγηση που πραγματοποιήθηκε στο Ε΄ Πνευματικό Συμπόσιο με γενικό θέμα: «Ο Άγιος Κοσμάς και το Άγιον Όρος», από την I. Μ. Ιερισσού και την I. Μ. Αγίου Κοσμά Αιτωλού στην Αίθουσα του Δημαρχείου Αρναίας στις 20.8.2006. Είναι γεγονός πως σήμερα υπάρχει αρκετά πλούσια βιβλιογραφία για τον άγιο Κοσμά τον Αιτωλό. Παρά τον βιβλιογραφικό πλούτο δεν έχει, νομίζουμε, επισημανθεί καλά η σχέση του αγίου με τη Φιλοκαλική Αναγέννηση. Στην παρούσα συνοπτική και σύντομη εισήγηση θα γίνει προσπάθεια να φανερωθεί αυτή η σχέση. Ο πρώτος βιογράφος του αγίου Κοσμά, ο άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης, ο οποίος τον γνώρισε στη Νάξο, όπως και τον αδελφό του διδάσκαλο Χρύσανθο τον Αιτωλό, και στο Άγιον Όρος, αναφέρει στο σπουδαίο Νέον Μαρτυρολόγιον ότι ήταν από το Μέγα ...

Αύριο ξημερώνει Κυριακή, η μέρα του Κυρίου μας. Ταυτόχρονα, λαμβάνουμε μια ιδιαίτερη πρόσκληση. Μια πολύ όμορφη πρόσκληση. Να μετάσχουμε όλοι στο κοινό Ποτήριο, στο Ποτήριο της ζωής. Μια πρόσκληση για τη συμμετοχή μας στο Θείο Τραπέζι, στο οποία προσφέρεται το Σώμα και το Αίμα του Χριστού μας. Αν μελετήσουμε προσεκτικά τον 33ο ψαλμό του Δαυίδ, θα μπορούσαμε να το χαρακτηρίσουμε ως μια πρώτη έκφραση αγάπης του ανθρώπου προς τον Κύριό μας. Έτσι, λοιπόν, καταλαβαίνουμε ότι αυτός ο ψαλμός αποτελεί μια "πρώτη πρόσκληση" προς εμάς, να μετάσχουμε όλοι μαζί στο κοινό Ποτήριο. Και η φράση "γεύσασθε και ίδετε..." είναι μια προφητική φράση. Μάλιστα, ο Μέγας Βασίλειος, αναφέρει ένα διδακτικό παράδειγμα, ερμηνεύοντας αυτόν τον στίχο του 33ου ψαλμού: "όπως το μέλι, όσο και ...

Μια φορά τα ζώα κάναν συμβούλιο και συζητούσαν για το ποιο έχει τα πιο πολλά παιδιά. - Εγώ κάνω δώδεκα και βάλε, είπε η κουνέλα με καμάρι. Και τι παιδιά! Ζωηρά, παιχνιδιάρικα, γρήγορα… - Ε, καλά, και μεις κάνουμε παιδιά, μην το παίρνεις πάνω σου, είπε η χήνα και μάζεψε κάτω από τα φτερά της τα χηνάκια της τα κάτασπρα. Μερικά ζώα ένιωσαν ντροπιασμένα, γιατί γεννούν δύο παιδάκια μοναχά και θέλησαν να κρυφτούν πίσω από τα άλλα ζώα και να μη μιλήσουν καθόλου. - Εσύ, κυρά λιονταρίνα, που είσαι βασίλισσα, δεν ντρέπεσαι να ομολογήσεις που κάνεις μόνο ένα παιδί; Όλα τα ζώα πάγωσαν με τα ειρωνικά λόγια της αλεπούς και κοιτάχτηκαν μεταξύ τους, καθώς στα μάτια τους είχε ζωγραφιστεί ο φόβος. «Μα στη λιονταρίνα βρήκε να ...

Εντός του τομέα των αρνητικών φαινομένων, τα οποία κατατάσσονται στον ευρύτερο κύκλο της ‘‘Θρησκείας’’, τίθεται ο αντισημιτισμός, ένα αρνητικό φαινόμενο, το οποίο συνδέεται άρρηκτα με την μισαλλοδοξία. Σύμφωνα με δηλώσεις υψηλά ιστάμενων προσώπων, όπως οι Martin Schultz, Herman Van Rompay και Morten Kjaerum, ο αντισημιτισμός δεν έχει εξαφανιστεί αλλά αντιθέτως μεταδίδεται ραγδαία μέσω του διαδικτύου, είτε μέσω της συνεχώς αυξανόμενης ανόδου ακροδεξιών κομμάτων όπως η ‘‘Χρυσή Αυγή’’ στην Ελλάδα, η οποία σταθερά καταλαμβάνει την θέση του τρίτου κόμματος στις εκλογικές αναμετρήσεις.    Ο ‘‘FRA’’ ασχολείται ταυτόχρονα με το αρνητικό φαινόμενο της πολυπλοκότητας των νομικών διαδικασιών, το οποίο αποτελεί τροχοπέδη στην επίτευξη πρόσβασης των πολιτών στην δικαιοσύνη, μια κατάσταση, η οποία επιβεβαιώνει και με την έρευνα του ο ‘‘FRA’’ το 2012. Επιπροσθέτως, ...

Κλείνει σήμερα το πρώτο μέρος της μελέτης του κ. Δημήτρη Τσιολακίδη για τη θεολογική εξέταση της φροϋδικής ανάλυσης των ονείρων (προηγούμενη δημοσίευση: http://bitly.com/1gYkmXH) με τα όνειρα που σχετίζονται με τις εξετάσεις και με μία ανασκόπηση όσων παρατέθηκαν μέχρι τώρα. Πηγή: wikimedia commons 20. ΤΑ ΟΝΕΙΡΑ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Πρόκειται επίσης για τυπικά όνειρα. Στην ενότητα αυτή γίνεται νύξη για τον εφιάλτη της αποτυχίας που απειλεί τους μαθητές της μέσης εκπαίδευσης, ή τους φοιτητές στη διάρκεια της εξεταστικής περιόδου. Το κατάλοιπο αυτού του εφιάλτη εμφανίζεται εντονότερα στη δεύτερη ομάδα. Στο ονειρικό περιεχόμενο τα υποκείμενα «θα πρέπει να ξεπεράσουν ένα δύσκολο διαγωνισμό και αντιτείνουν μάταια στον ύπνο τους πως είναι από χρόνια τώρα γιατροί, καθηγητές ή δημόσιοι υπάλληλοι.»Αναμνήσεις των τιμωριών της παιδικής ηλικίας ...

Επί τη ημέρα μνήμης του Αγίου Αποστόλου Ιούδα, του αποκαλουμένου και Θαδδαίου ή Λεββαίου, δημοσιεύουμε μία πλήρη Ακολουθία προς τιμήν του, συντεθειμένη από το Μέγα Υμνογράφο της των Αλεξανδρέων Εκκλησίας, Δρ Χαράλαμπο Μπούσια. Η Ακολουθία βρίσκεται στον παρακάτω σύνδεσμο: http://www.pemptousia.gr/wp-content/uploads/2015/06/IUDAS.pdf Πηγή: diakonima.gr  

Οι απαρχές του γλωσσικού ζητήματος ανάγονται στην εποχή των αλεξανδρινών φιλολόγων, και μόνο αν ξεκινήσει κανείς από εκεί την εξιστόρησή του, μπορεί να δει το όλο ζήτημα στις σωστές του διαστάσεις. Οι λόγιοι Έλληνες γραμματικοί των αλεξανδρινών και μετέπειτα ρωμαϊκών χρόνων, αρνούμενοι να δεχτούν ότι η γλώσσα εξελίσσεται, προσκολλούνταν τυφλά και δουλικά στους αρχαίους τύπους της κλασικής λογοτεχνίας. Νόμιζαν ότι αρκεί να ξαναφέρουν σε χρήση την αρχαία αττική με τα απαρέμφατα, τις ευκτικές, τους δυϊκούς και ο,τι άλλο είχε αχρηστευτεί από την γλωσσική εξέλιξη, για να λάμψει και πάλι στον ελληνισμό λογοτεχνική ακμή αντίστοιχη με την κλασική. Το σωστό και το λάθος δεν το αναζητούσαν στην μελέτη της σύγχρονης και παγκόσμιας πια ελληνιστικής κοινής, αλλά στο πλαίσιο μιας νεκρής πλέον γλώσσας, ...

Συνεχίζοντας την εξέταση του κοινωνικού πλαισίου του τέλους του 19ου αι., η μελέτη του φιλολόγου κ. Ηρακλή Ψάλτη σχετικά με τα θέματα της αμαρτίας και της λύτρωσης στο έργο του Γ. Βιζυηνού, από την άποψη της Ορθόδοξης Θεολογίας (προηγούμενη δημοσίευση: http://bitly.com/1gTgvLj) παραθέτει και τις υπόλοιπες συντεταγμένες του περιβάλλοντος της εποχής. Πηγή:www.verge.gr Το 1882 ιδρύεται η Ιστορική και Εθνολογική Εταιρεία με σκοπό τη συλλογή, διατήρηση και προβολή κειμηλίων και γραπτών μαρτυριών, οι οποίες φωτίζουν την ιστορία του νεότερου Ελληνισμού. Ιδρυτικά της μέλη  είναι άνθρωποι της επιστήμης και της τέχνης, όπως ο Νικόλαος Πολίτης (1852-1921), ο Δημήτριος Καμπούρογλου (1852-1942) και ο Γεώργιος Δροσίνης (1859-1951). Δύο χρόνια αργότερα, το 1884, ο Ν. Πολίτης εισάγει τον όρο «λαογραφία» και αναδεικνύει με το επιστημονικό του έργο τη σημασία της ...

Τα δογματικά όρια της Εκκλησίας Η σημασία της ορθής πίστεως για το είναι της Εκκλησίας Η αγάπη του Θεού δεν έχει όρια, είναι άνευ όρων. Όπως χαρακτηριστικά τονίζεται στον Διάλογο περι ψυχής και αναστάσεως του αγίου Γρηγορίου Νύσσης, η θεία ζωή ενεργείται διά της αγάπης και η αγαπητική ενέργεια του Θεού δεν έχει όρια. Έκφραση της απεριόριστης αγάπης του Θεού αποτελεί τόσο η δημιουργία του σύμπαντος κόσμου και ιδιαιτέρως του ανθρωπίνου γένους, όσο και η καθόλου ιστορία της θείας οικονομίας, με αποκορύφωμά της την εν σαρκί οικονομία του Υιού και Λόγου του Θεού· “ούτω γάρ ηγάπησεν ο Θεός τον κόσμον, ώστε τον υιόν αυτού τον μονογενή έδωκεν, ίνα πάς ο πιστεύων εις αυτόν μη απόληται, αλλ’ έχη ζωήν αιώνιον” (Ιω. 3,16). Κατά μίμησιν ...

Από τα πανάρχαια χρόνια στο Αιγαίο, σ΄ αυτή την θαλασσινή «κοιλάδα», στις δύο όχθες του, παρήχθησαν ρυθμοί και αρμονίες που είτε φόρτιζαν συναισθηματικά την ψυχή, είτε την αποφόρτιζαν. Έτσι η θρηνώδης μιξολύδια αρμονία κάνει τη ψυχή να σφίγγεται και η δωρική να την καταπραΰνει.  Αυτό δεν άλλαξε αιώνες τώρα, τα νησιά του Αιγαίου, η Κρήτη, η Θράκη, γίνονται δέκτες αυτών των συναισθηματικών μεταπτώσεων πότε της μιας μεριάς, της ελλαδίτικης και πότε της άλλης, της μικρασιάτικης. Η Κωνσταντινούπολη, η Σμύρνη αποτέλεσαν τα κέντρα μιας μουσικής παράδοσης που όμοιά της δεν θα ξαναπαρουσιαστεί. Η πρώτη, έδρα του εξωελλαδικού ελληνισμού, στα τέλη του 19ου αιώνα έχει μια πλουσιότατη πνευματική και μουσική παράδοση που την οφείλει στο πολυεθνικό της παρελθόν και παρόν . Η παρουσία ...

Την πανηγυρίζουσα Ιερά Μονή Κουτλουμουσίου επισκέφθηκε, την Πέμπτη 20 Αυγούστου, μεθέορτο ημέρα της εορτής της Μεταμορφώσεως, ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Νέας Ιωνίας κ. Γαβριήλ. Ο νέος Ιεράρχης βρίσκεται στο Αγιώνυμο Όρος, προσκεκλημένος της Ιεράς Μονής Παντοκράτορος στην οποία ετέλεσε την ιερά πανήγυρη της Μεταμορφώσεως. Στην είσοδο της Μονής τον υποδέχθηκε ο Καθηγούμενος Γέροντας Χριστόδουλος και ο Θεοφιλέστατος Επίσκοπος Λαμψάκου κ. Μακάριος, ο οποίος επί σειρά ετών είναι παρών στο Κουτλουμούσι και τελεί την πανήγυρη στη μονή της μετανοίας του. Με την ευκαιρία της επισκέψεως αυτής ο Μητροπολίτης Ιωνίας κ. Γαβριήλ εξέφρασε την συγκίνησή του που επισκέφθηκε το Κουτλουμούσι μετά από αρκετά χρόνια, και ανέφερε αγαθές αναμνήσεις από τις επισκέψεις του στο παρελθόν και την συναναστροφή του με τον Γέροντα Χριστόδουλο και τους Κουτλουμουσιανούς πατέρες. ...