Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Άγιος Ιωάννης Χρυσόστομος. “Στον Ευτρόπιο τον ευνούχο, πατρίκιο και ύπατο”, Ομιλία α’ 1. “Ματαιότης ματαιοτήτων…” Πάντοτε, βέβαια, αλλά τώρα κατεξοχήν είναι επίκαιρο να πούμε “ματαιότης ματαιοτήτων, τα πάντα ματαιότης” (Εκκλ. 1, 2). Πού είναι τώρα της υπατείας η αστραφτερή στολή; Πού οι πρόσχαρες λαμπάδες. Πού τα χειροκροτήματα και οι χοροί και ο πλούτος και τα πανηγύρια; Πού είναι τα στεφάνια και τα παραπετάσματα; Πού είναι ο θόρυβος της πόλης και οι ζητωκραυγές στις ιπποδρομίες και οι κολακείες των θεατών; Όλα αυτά χάθηκαν και καθώς φύσηξε δυνατός αέρας ξαφνικά τα μεν φύλλα τα έριξε κάτω, το δε δέντρο μάς το έδειξε γυμνό και να κλονίζεται πια από τη ρίζα του. Γιατί τόση ήταν η μανία του αέρα, ώστε να απειλεί να ξεριζώσει τελείως το δέντρο και να τραντάξει ...

Αγαπητοί μας φίλοι, Σας ενημερώνουμε ότι η Πεμπτουσία διοργανώνει το «1o Ψηφιακό Αρχονταρίκι με τον Σεβ. Μητροπολίτη Κερκύρας κ. Νεκτάριο» το Σάββατο 17 Απριλίου και ώρα 19:00 – 21:00.  Θέμα ομιλίας και συζήτησης: «ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΜΕΓΑΛΗ ΕΒΔΟΜΑΔΑ» Για να εγγραφείτε παρακαλούμε κάντε κλίκ εδώ: https://zoom.us/meeting/register/tJYvcO-trj0tG9cgeGRugU5OSmpvdEus72wv Αφού εγγραφείτε θα λάβετε μήνυμα επιβεβαίωσης με τον προσωπικό σας σύνδεσμο συμμετοχής τον οποίο θα μπορείτε να χρησιμοποιήσετε προκειμένου να εισαχθείτε στην σύναξη. Για οποιαδήποτε διευκρίνηση στείλτε μήνυμα στο nikos@gouraros.net.   Εάν εγγραφείτε δηλώνετε ότι έχετε λάβει γνώση των Όρων Χρήσης και συμφωνείτε.

Γέρoντας Ιωσήφ Βατοπαιδινός, (1921-2009). (Επιμέλεια Στέλιος Κούκος) Αδελφοί και πατέρες, ας επανέλθουμε στο σκοπό του αγώνα, για τον οποίο μας κάλεσε ο Κύριός μας. Μιλήσαμε για τις αρετές και για την πίστη. Πράγματι η πίστη είναι κορυφαία αρετή, γιατί μας στηρίζει στο ξεκίνημά μας, όταν είμαστε αδαείς, αλλά και στη συνέχεια γίνεται το στήριγμα και το εξάρτημα της μετάνοιας. Όλες τις ελλείψεις μας τις συμπληρώνουμε με την πίστη, αφού ο Κύριός μας μάς υπόσχεται, ότι «ουκ αφήσω υμάς ορφανούς» (Ιω. Ιδ’, 18). Όλες οι αρετές είναι αλληλένδετες και αλληλοεξαρτώμενες και το ίδιο συμβαίνει και με την πίστη. «Έργον άπιστον και πίστις άεργος», είναι και τα δυο στον ίδιο βαθμό νεκρά. Η αφηρημένη πίστη είναι νεκρή, κατά το λόγο τον Κυρίου: «Ου πας ο λέγων μοι Κύριε Κύριε, ...

ᾨδή α’, Ἦχος δ’, Ὁ Εἱρμός Καταβασίας Ἀνοίξω τό στόμα μου καί πληρωθήσεται πνεύματος  καί λόγον ἐρεύξομαι, τῇ βασιλίδι Μητρί, καί ὀφθήσομαι, φαιδρῶς πανηγυρίζων  καί ᾄσω γηθόμενος  ταύτης τά θαύματα (δίς) .   Μετάφραση «Θα ανοίξω το στόμα (της ψυχής) μου και θα γεμίσει από Άγιο Πνεύμα και θα βγάλω από τα βάθη της καρδιάς μου ένα λόγο πανηγυρικό για την Βασιλομήτορα και τότε θα φανώ πως πανηγυρίζω με λαμπρότητα  και θα ψάλλω όλος χαρά τη Θεία της Σύλληψη». Σχόλια Ο υμνογράφος δανείζεται από δύο στίχους  του  Δαυίδ:  «Το στόμα μου ήνοιξα και ήλκυσα πνεύμα» και  «εξηρεύξατο η καρδία μου λόγον αγαθόν». Εδώ ο υμνογράφος όταν λέγει στόμα δεν εννοεί το στόμα του σώματος αλλά το στόμα της νόησης της ψυχής. «Δύναται είναι της ψυχής στόμα η διανοητική δύναμις» υποστηρίζει ο Γρηγόριος Νύσσης. ...

Ο τρόπος που μαθαίνουμε την ιστορία στο σχολείο, αλλά και στο Πανεπιστήμιο, απέχει από αυτό που γνωρίζαμε. Δεν δίνεται έμφαση στα πρόσωπα και στα γεγονότα, αλλά σε στοιχεία που έχουν να κάνουν με ιδεολογικές προσεγγίσεις, πολιτικές όψεις και, κυρίως, φόρμες που οδηγούν σε θεωρίες αγαπητές από το μοντέρνο. Για παράδειγμα, στον αγώνα του 1821 υπερτονίζεται η σφαγή στην Τριπολιτσά, για να οδηγηθούμε στο συμπέρασμα ότι είμαστε κι εμείς ως Έλληνες υπεύθυνοι για βιαιότητες που έγιναν και η καλλιέργεια ενός παλαιού τύπου πατριωτισμού απέχει από την ιστορική αλήθεια. Είναι βεβαίως χρέος του ιστορικού να μελετήσει τις πηγές. Να καταγράψει τα γεγονότα από όλες τις πλευρές. Να μην βάλει πάνω από την αλήθεια ιδεολογικές προτιμήσεις και άλλους στόχους. Είναι χρέος όμως του ιστορικού ...

Δοκίμασε να κάμεις την όποια εργασία σου διακόνημα – προσφορά και υπηρεσία στους άλλους, και θα δεις ότι η κούραση σου έχει γλυκύτητα και ανάπαυση. Δοκίμασε να ασχοληθείς με τα προβλήματα των άλλων, και θα δεις τα δικά σου να μικραίνουν. Δοκίμασε να μπεις στη θέση αυτού που υποφέρει σωματικά ή ψυχικά, και θα καταλάβεις ότι ανακουφίστηκε από τον πόνο, γιατί τον πήρες απάνω σου «πνευματικώ τω τρόπω». Δοκίμασε να μην κατακρίνεις κανένα και για τίποτε, και θα αισθανθείς τη Χάρη του Θεού να σε πλησιάζει. Δοκίμασε να συγχωρέσεις από την καρδιά σου όσους σε πλήγωσαν, και θα νιώσεις την ελευθερία να πηγάζει από μέσα σου. Δοκίμασε να αναφέρεις σε άλλους τα θετικά αυτών που σε υποτιμούν ή σε απορρίπτουν ή νιώθεις πως δεν σε ...

Από τις αρχές της δεκαετίας του ’70 η Αθωνική Πολιτεία παρουσιάζει μια σταθερή αύξηση όχι μόνο του πληθυσμού της, αλλά και όλων εκείνων των μεγεθών που στοιχειοθετούν την ανάκαμψη μιας κοινωνίας. Βέβαια η ιδιαιτερότητα της κοινωνίας αυτής δεν επιτρέπει την αξιολόγησή της με τα συμβατικά στατιστικά στοιχεία, που χρησιμοποιούνται στις κοσμικές κοινωνίες. Άλλωστε και στις κοινωνίες αυτές η στατιστική προσέγγιση πνευματικών παραμέτρων, όπως είναι η θρησκευτικότητα, είναι τελείως συμβατική. Το βάθος της εσωτερικής ζωής του ανθρώπου, και ιδιαίτερα του μοναχού, παραμένει απρόσιτο στην κοινωνιολογική έρευνα. Επειδή όμως και τα στατιστικά στοιχεία έχουν κάποια ενδεικτική σημασία, δεν πρέπει να θεωρείται τελείως περιττή η χρησιμοποίηση τους. Μετά από μια ακατάσχετη συρρίκνωση του αγιορείτικου μοναχισμού, που άρχισε κυρίως από την περίοδο του μεσοπολέμου και ...

Ιερομόναχος, π. Ευσέβιος Βίττης (1927-2009). (Επιμέλεια Στέλιος Κούκος) Συνέχεια από εδώ:  http://www.pemptousia.gr/?p=306712 Ο άνθρωπος ως σύνολο ψυχικών δυνάμεων όπως τον έπλασε ο Θεός αρχικά, είχε μια μοναδική λειτουργικότητα. Η λειτουργικότητα του ανθρώπου σύμφωνα με το σοφό σχέδιο της αγαθότητος του Θεού, που τον δημιούργησε, αφορούσε στην εθελούσια αγαπητική φορά του ανθρώπου προς τον Δημιουργό του, ώστε να φτάνη ανεφίκτως, να βυθίζεται αβυθίστως στη Θεότητα και να την προσεγγίζη απροσεγγίστως με όλο και πιο στενή, όλο και πιο βαθειά αγαπητική ένωση μαζί της. Μέσω δε αυτής της ενώσεως με τον Θεό να πετυχαίνη την ένωσή του και με όλα τα άλλα δημιουργήματα είτε λογικά, όπως είναι οι άνθρωποι, κυρίως προς αυτούς, αλλά και με όλα τα άλλα δημιουργήματα, όπως την παρουσιάζει ο άγιος Ισαάκ ο Σύρος. Η ...

Τα Θαύματα της Αγίας Ζώνης καταγράφει σε μια καλαίσθητη έκδοσή της η Ιερά Μεγίστη Μονή Βατοπαιδίου. Όπως αναφέρεται στον πρόλογο της έκδοσης του βιβλίου: «“καταγράφονται θαύματα της Υπεραγίας Θεοτόκου που έγιναν με την χαριτόβρυτο Τιμία Ζώνη της. Τα θαύματα τα περιγράφουν οι ευεργετηθέντες με επιστολές που έστειλαν στην Ιερά Μονή μας. Δεν κρύβουν την Χάρη, ομολογούν την ευεργεσία. Άλλοι πιστοί μας ομολόγησαν προφορικά τις ιάσεις των ασθενειών τους, στους τόπους που μεταφέραμε την Τιμία Ζώνη για προσκύνηση, χωρίς να γράψουν επιστολή. Οι περισότερες από τις επιστολές που κατέχου­με στο αρχείο της Μονής μας εκτός από τα ονόματα, έχουν και πλήρεις διευθύνσεις, ακόμη και το τηλέφωνο των αποστολέων. Επειδή όμως κάποιοι μας ζήτησαν να κρατηθεί η ανωνυμία τους, θεωρήσαμε καλό να σημειώσουμε ...

Ο Γρηγόρης Νταραβάνογλου ερμηνεύει το Ιδιόμελο του κατανυκτικού εσπερινού της Δ’ Κυριακής των Νηστειών «Ὁ τόν ἀμπελῶνα φυτεύσας» σε ήχο βαρύ και μέλος Ιακώβου Πρωτοψάλτου. Πρόκειται για αργό στιχηραρικό μέλος με μουσικές γραμμές παλαιότροπες που συνυφαίνουν ευχάριστα την εξέλιξη του μέλους και τέρπουν τα ώτα των ακροωμένων πιστών. Your browser does not support the audio element.  

Οι Βιβλιοθήκες της Μακεδονίας τιμούν την επέτειο των 200 χρόνων από την Ελληνική Επανάσταση μέσα από μια διαδημοτική έκθεση τεκμηρίων. Κάθε βιβλιοθήκη σε συνεργασία με τοπικούς φορείς δημιούργησε περιγραφικά λάβαρα παρουσίασης, τα γνωστά σε όλους μπάνερ. Αυτά τα περιγραφικά λάβαρα θα αποτελέσουν τον κύριο κορμό της έκθεσης, με σκοπό την ανάδειξη των ιστορικών γεγονότων της περιόδου της Ελληνικής Επανάστασης του 1821 στις περιοχές της Μακεδονίας. Παράλληλα, στο πλαίσιο αυτής της διαδημοτικής δράσης θα παρουσιαστούν ιστορικά κειμήλια που χρησιμοποιούσαν οι Έλληνες το 1821 από τη συλλογή του Βασίλη Νικόλτσιου. Στην έκθεση συμμετέχουν οι φορείς: 1. Βαφοπούλειο Πνευματικό Κέντρο Θεσσαλονίκης, 2. Κέντρο Ιστορίας Θεσσαλονίκης, 3. Δημοτική Βιβλιοθήκη Αλεξάνδρειας, 4. Δημοτική Βιβλιοθήκη Αξιούπολης «Δημήτριος Ε. Οικονόμου», 5. Δημοτική Βιβλιοθήκη Θέρμης, 6. Κεντρική Δημοτική Βιβλιοθήκη Θεσσαλονίκης, 7. Δημοτική Βιβλιοθήκη Κατερίνης, 8. Δημοτική Βιβλιοθήκη ...

Την Πέμπτη 15 Απριλίου 2021, ώρα 13.30 μμ. θα λάβει χώρα διαδικτυακή διάλεξη του Αναπλ. Καθηγητή Ιστορίας, Τέχνης και Διδακτικής τους και Κοσμήτορα στη Σχολή Ανθρωπιστικών Σπουδών και Γλωσσικής Επικοινωνίας στο Πανεπιστήμιο ΛΟΓΟΣ/LOGOS της Ορθόδοξης Εκκλησίας της Αλβανίας στα Τίρανα, Δρ. Κωνσταντίνο Γιακουμή στο πλαίσιο των μαθημάτων Ιστορία των Σλαβικών λαών και οι Σλάβοι και ο Ελληνικός Πολιτισμός της Αγγελικής Δεληκάρη (Φιλοσοφική Σχολή ΑΠΘ). Θέμα της διάλεξης: «Γεωγραφική επέκταση, πληθυσμιακή συνοχή και θρησκευτική λατρεία στο κράτος του Σαμουήλ και επέκεινα: Άγιος Ιωάννης Βλαδίμηρος». Με επίκεντρο το βίο και τη μορφή του αγίου Ιωάννου Βλαδιμήρου, η παρούσα διάλεξη θα επικεντρωθεί σε δύο επίπεδα. Στο πρώτο, θα αναφερθούμε στην προς δυσμάς γεωγραφική επέκταση του κράτους του Σαμουήλ και στην προσπάθειά του, αφού κέρδισε ...

Αγαπητοί μας φίλοι, Είμαστε στην ευχάρστη θέση να σας ενημερώνουμε ότι το διαδικτυακό περιοδικό ΠΕΜΠΤΟΥΣΙΑ διοργανώνει το «1ο Ψηφιακό Αρχονταρίκι από τον Άθωνα με τον Γέροντα Εφραίμ και Πρεσβυτέρες» η οποία θα πραγματοποιηθεί την Τρίτη 13 Απριλίου στις 19:30 (Ελληνική Ώρα). Ο Γέροντας Εφραίμ θα ομιλήσει για 30-40 λεπτά και μετά θα ακολουθήσει διάλογος με τους συμμετέχοντες. Η συνολική διάρκεια της σύναξης θα είναι 2 ώρες, κατά την οποία θα υπάρχει παράλληλη μετάφραση στα Αγγλικά και τα Ρουμανικά. Μπορείτε να παρακολουθήσετε τη Σύναξη ζωντανά στις σελίδες μας : στην ΠΕΜΠΤΟΥΣΙΑ  www.pemptousia.gr ή https://www.facebook.com/pemptousiagr ή https://www.youtube.com/user/PemptousiaWebTv στο ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΟ ΠΡΑΚΤΟΡΕΙΟ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ  www.orthodoxianewsagency.gr ή https://www.facebook.com/orthodoxianewsagency και στην επίσημη σελίδα της Ι. Μ. ΜΟΝΗΣ ΒΑΤΟΠΑΙΔΙΟΥ στο Facebook https://www.facebook.com/VatopediMonastery

Τον ευπατρίδη και μεγάλο ευεργέτη, υποστράτηγο Επί Τιμή, Ιάκωβο Τσούνη, ο οποίος έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 97 ετών, το Σάββατο 10 Απριλίου 2021, στο 401 Γενικό Στρατιωτικό Νοσοκομείο όπου νοσηλευόταν το τελευταίο διάστημα, αποχαιρετούν σήμερα η χώρα και οι Ένοπλες Δυνάμεις στις οποίες δώρισε ολόκληρη την περιουσία του. Η εξόδιος ακολουθία θα τελεστεί στις 13:30 στο Δημοτικό Κοιμητήριο Παπάγου – Χολαργού δημοσία δαπάνη με μέριμνα των Ενόπλων Δυνάμεων, ενώ στον εκλιπόντα θα αποδοθούν τιμές υποστράτηγου Εν Ενεργεία. Ποιός ήταν ο Ιάκωβος Τσούνης Ο Ιάκωβος Τσούνης γεννήθηκε στην Εγλυκάδα Πατρών το 1924. Είναι το 13ο τέκνο της οικογενείας του Δασάρχη Πατρών Κωνσταντίνου Τσούνη. Είναι απόγονος των πολεμιστών του 1821, Λονταίων και Πετμεζαίων. Σε ηλικία 16 ετών κατατάσσεται εθελοντής στον Ελληνικό Στρατό και μεταβαίνει ...

Άγιος Νεόφυτος Έγκλειστος. Τοιχογραφία 1183 στο Ιερό της Εγκλείστρας, Μονή Αγίου Νεοφύτου Πάφος.   (Επιμέλεια Στέλιος Κούκος) Aγίου Νεοφύτου του Εγκλείστου Λόγος ΙB’, Ερμηνεία στην εξαήμερη Δημιουργία Σχετικός με τον πύργο της Χαλάννης και για ποιο λόγο ο χώρος εκείνος ονομάστηκε τότε τόπος της Χαλάννης και για άλλους πυργοποιούς από το βιβλίο των λόγων του προφήτη Ησαΐα. Όπως πριν από τον κατακλυσμό, όταν αυξήθηκαν οι άνθρωποι κι έγιναν πολλοί γεννήθηκαν σ’ αυτούς και θυγατέρες, λόγω των οποίων εξαφανίσθηκαν αιφνιδίως, έτσι και μετά τον κατακλυσμό, όταν αυξήθηκαν και προχώρησαν σε ανόητα έργα, αφού έχασαν πλήρως το ένα γένος και τη μια γλώσσα, χωρίστηκαν σε πολλά γένη και γλώσσες πολλές. Διότι, λέγει η θεία Γραφή, ότι από αυτούς τους τρεις γιους του Νώε «διεσπάρησαν νήσοι των εθνών επί της ...

Την Ακολουθία της Δ’ Στάσης των Χαιρετισμών τέλεσαν στην Ιερά Μεγίστη Μονή Βατοπαιδίου την Παρασκευή το απόγευμα. Ακούστε το ηχητικό απόσπασμα όπου ο Γέροντας Εφραίμ, Καθηγούμενος της Ιεράς Μεγίστης Μονής Βατοπαιδίου και η αδελφότητα έψαλαν τους Χαιρετισμούς στην Υπεραγία Θεοτόκο.

Ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Σισανίου και Σιατίστης κ. Παύλος μιλάει για τη Μ. Τεσσαρακοστή και τα πνευματικά μηνύματά της στο σύγχρονο άνθρωπο, σε εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε στο Πολυδύναμο Πνευματικό Κέντρο της Ιεράς Μητρόπολης Ν. Κρήνης και  Καλαμαριάς. Για το πρώτο μέρος της συνέντευξης βλέπε εδώ

Οι Ιερές Ακολουθίες της Μεγάλης Τεσσαρακοστής, που διανύουμε την περίοδο αυτή, όπως του Μεγάλου Αποδείπνου και τη θείας Λειτουργίας των Προηγιασμένων Τιμίων Δώρων, καθώς και οι Ευαγγελικές περικοπές, όπως η σημερινή, αναφέρονται στην εκζήτηση της προστασίας του Θεού από τις επιθέσεις του πονηρού. Ο Κύριος στην Προσευχή που μας έδωσε ως πρότυπον, γνωστή ως «Κυριακή Προσευχή», μας υπέδειξε να παρακαλούμε τον Ουράνιο Πατέρα να μας προστατεύει και γλιτώνει από τον πονηρό (Ματθ. 6,13). Έχουμε απόλυτη ανάγκη της προστασίας του Θεού από τον πονηρό, γιατί μόνοι μας δεν μπορούμε να τον αντιμετωπίσουμε. Από όσα γνωρίζουμε, το αρχικό όνομα του πονηρού ήταν εωσφόρος που σημαίνει λαμπερός· ο Θεός τον δημιούργησε ως Αρχάγγελο φωτεινό, αρχηγό ολοκλήρου τάγματος αγγέλων, όπως και τα άλλα εννέα τάγματα των ...

Πολύτιμες πνευματικές διδαχές Πατέρων της ερήμου καταγεγραμμένες από τον Αββά Κασσιανό. Με τον Πρωτοπρεσβύτερο Ματθαίο Χάλαρη.