Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Το Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού συμμετέχοντας στις εκδηλώσεις της 5ης Biennale Σύγχρονης Τέχνης Θεσσαλονίκης, με θεματική τη Μεσόγειο, παρουσιάζει την περιοδική έκθεση φωτογραφίας «Ταξιδεύοντας στην Ανατολική Μεσόγειο μέσα από το Ψηφιακό Αρχείο Ελληνικού Πολιτισμού του Θεόδωρου Κορρέ (Α.Π.Θ.)». Πρόκειται για μια έκθεση που εντάσσεται στο  πλαίσιο της κοινής δράσης των πέντε μεγάλων μουσείων της πόλης, γνωστής και από προηγούμενες δράσεις ως «Κίνησης των 5Μ». Η έκθεση έχει ως στόχο να προβάλει στο ευρύ κοινό μια σειρά από περισσότερο ή λιγότερο γνωστούς τόπους με έντονη παρουσία Ελλήνων διαχρονικά, καθώς επίσης και εκκλησιαστικά και κοσμικά μνημεία που έχουν διασωθεί μέχρι σήμερα, με κοινό χαρακτηριστικό τη θέση τους κατά μήκος της παράλιας ζώνης της Ανατολικής Μεσογείου. Η έκθεση αρθρώνεται σε επτά ενότητες οδηγώντας τον επισκέπτη σε μία ...

       Οι Έλληνες Καππαδόκες, ορθόδοξοι χριστιανοί κατά το θρήσκευμα, διέσωσαν, στην λαϊκή τους λατρεία μια σειρά από αρχέγονες λατρευτικές πράξεις και δοξασίες, οι οποίες συντέλεσαν ώστε η Καππαδοκία να θεωρείται από τους κυριότερους τόπους διάσωσης πολιτισμικών επιβιωμάτων, από παλαιότερες φάσεις και μορφές του ελληνικού παραδοσιακού πολιτισμού. Στον σχηματισμό της εντύπωσης αυτής, βοήθησε όχι μόνο το πλούσιο πρωτογενές υλικό που διασώθηκε και θησαυρίστηκε στους σχετικούς φακέλους του Κέντρου Μικρασιατικών Σπουδών, αλλά κυρίως η δημοσίευση δύο κλασικών λαογραφικών μονογραφιών για την θρησκευτική ζωή στα Φάρασα, από τους Δ. Λουκόπουλο και Δ. Πετρόπουλο και για την λαϊκή λατρεία στην περιφέρεια Άκσεραϊ – Γκέλβερι, από τους Δ. Πετρόπουλο και Ερμ. Ανδρεάδη. http://agiotokos-kappadokia.gr/        Η λαϊκή λατρεία των Καππαδοκών ήταν άμεσα δεμένη με τους ναούς και ...

Σήμερα θα δούμε έναν χορό από τη Λέσβο· λέγεται «Τα ξύλα». «Τα ξύλα» είναι το αγαπημένο τραγούδι -χορός των Λεσβιωτών (Μυτιληνιών). Ιστορικά λέγεται ότι πρωτοπαίχτηκε στην Αγιάσο της Λέσβου όταν τέλειωνε η κατασκευή του πρώτου μηχανοκίνητου ελαιοτριβείου. Πήρε το όνομα του σαν τραγούδι γιατί την ημέρα που τοποθετήθηκαν τα ξύλα που στήριζαν την οροφή του κτιρίου οι Αγιασώτες βγήκαν στους δρόμους της πόλης και έπαιζαν αυτό το τραγούδι χορεύοντας στον ρυθμό του. Η ονομασία του τραγουδιού είναι και «Ταμπάνια» γιατί έτσι αποκαλούν τα ξύλα που στηρίζουν την οροφή. Δείτε τον χορό αυτό από μαθητές και μαθήτριες της Στ΄ τάξης του Δημοτικού Σχολείου.    

Η Ηλέκτρα Γεωργίου, δέκα χρόνων, υπέφερε από χρόνια αλλεργία των οφθαλμών. Όταν ήλθε στο Μοναστήρι τα μάτια της ήταν κόκκινα και φουσκωμένα. Ενώ για χρόνια παρακολουθείτο από τους γιατρούς και έπαιρνε συνεχώς μεγάλες δόσεις κορτιζόνης, όμως δεν είχε καμιά βελτίωση. Ακούγοντας για την Παναγία μας επισκέφθηκε με την οικογένεια της τη Μονή, πήρε αγίασμα και λαδάκι, και έβαζε στα μάτια της καθημερινά. Ως αποτέλεσμα, άφησε τελείως τα φάρμακα και τους γιατρούς και χαίρει άκρας υγείας. Ήλθε στο Μοναστήρι η κ. Παναγιώτα από τη Λεμεσό, Κυριακή πρωί αμέσως μετά τη Θεία Λειτουργία. Μας είπε ότι πρώτη φορά ερχόταν στο Μοναστήρι, όμως το προηγούμενο βράδυ είχε δει στο όνειρο της το χώρο αυτό της Παναγίας και το ναό. Στην είσοδο του ναού είχε δει ...

Πριν από δύο χρόνια, ένας ομαδικός βιασμός μέσα σε λεωφορείο στο Νέο Δελχί οδηγεί μία 23χρονη κοπέλα στο θάνατο, υποκινώντας τον λαό σε εντεταμένες μαζικές διαδηλώσεις για την ενίσχυση νόμων κατά των σεξουαλικών επιθέσεων. Δύο χρόνια μετά, μία 20χρονη κοπέλα βιάζεται και πάλι, ομαδικά κατόπιν εντολής ενός αυτοσχέδιου δικαστηρίου, με την αιτιολογία ότι ερωτεύτηκε άνδρα από άλλη φυλή. Το γεγονός θέτει περισσότερο από ποτέ, στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης την θέση της γυναίκας στην Ινδία, επανεξετάζοντας τις παραδόσεις και τις πολιτισμικές αξίες της χώρας.                   Αν γεννηθείς γυναίκα στην Ινδία... Αν το υπερηχογράφημα μαρτυρήσει πως ένα παιδί που ετοιμάζεται να έρθει στον κόσμο είναι γυναικείου φύλου, ο δρόμος για την άμβλωση δεν είναι μακρύς σε μία χώρα, όπως η Ινδία. Εάν τελικά, ...

Σε αυτή την μελέτη θα παρουσιάσουμε δυο παραδείγματα θεραπευτικών σκηνών. Ξεκινάμε με το σεληνιαζόμενο παιδί. Παρόλο που στη σκηνή θεραπείας του σεληνιαζόμενου παιδιού η διάγνωση της επιληψίας είναι πολύ πιθανή και συγκεκριμένη, εξακολουθεί να είναι ανακριβής λόγω του αριθμητικού περιορισμού και της περιεκτικής στενότητας των ιστορικών πηγών, αλλά και λόγω της αδύνατης φυσικής επαφής με τον ασθενή. ΚΑΤΑ ΜΑΡΚΟΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟΝ 9 17 καὶ ἀποκριθεὶς εἷς ἐκ τοῦ ὄχλου εἶπε· Διδάσκαλε, ἤνεγκα τὸν υἱόν μου πρὸς σέ, ἔχοντα πνεῦμα ἄλαλον. 18 καὶ ὅπου ἂν αὐτὸν καταλάβῃ, ῥήσσει αὐτόν, καὶ ἀφρίζει καὶ τρίζει τοὺς ὀδόντας αὐτοῦ, καὶ ξηραίνεται· καὶ εἶπον τοῖς μαθηταῖς σου ἵνα αὐτὸ ἐκβάλωσι, καὶ οὐκ ἴσχυσαν. 19 ὁ δὲ ἀποκριθεὶς αὐτῷ λέγει· Ὦ γενεὰ ἄπιστος, ἕως πότε πρὸς ὑμᾶς ἔσομαι; ἕως πότε ...

Το ερώτημα το οποίο φύεται είναι ποιο το νόημα του υποστατικού τρόπου ύπαρξης των τριών Προσώπων για τον άνθρωπο; Ο κόσμος δημιουργήθηκε από τον Θεό ο οποίος θέλησε ελεύθερα να προβεί σε αυτή του την πράξη. Η δημιουργία του κτιστού θα μπορούσε και να μην είχε διενεργηθεί, αν ο Θεός επέλεγε διαφορετικά. Ο άνθρωπος δημιουργήθηκε κατ’ εικόνα του Θεού εικονίζοντας όχι τα γνωρίσματα της θεϊκής Του φύσης αλλά το μοναδικό προσωπικό τρόπο ύπαρξης. Για να γίνει εικόνα πρέπει να προσομοιώνεται με το πρωτότυπο. Μολονότι δεν έχει ο άνθρωπος καμία απολύτως πρόσβαση στην ουσία του Θεού, μπορεί να μιμηθεί την προσωπική του ύπαρξη. Καλείται ο άνθρωπος να γίνει πρόσωπο ξεπερνώντας τον εαυτό του διά της αγάπης. Με τη δική του προαίρεση ...

Το κείμενο που ακολουθεί προέρχεται από τη ραδιοφωνική εκπομπή "Σπίθες Ορθοδοξίας" και περιλαμβάνει τη συνέντευξη του κ. Νέναντ Μπαντοβίνατς στην κα Ράντμιλα Καράνοβιτς, σχετικά με το 1ο Διεθνές Συνέδριο Ψηφιακών Μέσων και Ορθοδόξου Ποιμαντικής που διοργάνωσε η "Πεμπτουσία" τον περασμένο Μάιο στη Γλυφάδα. Σας καλωσορίζουμε στη σημερινή μας εκπομπή „Σπίθες Ορθοδοξίας“. Στις αρχές του Μαΐου στην Αθήνα πραγματοποιήθηκε το Πρώτο Διεθνές Συνέδριο Ψηφιακών Μέσων και Ορθόδοξης Ποιμαντικής, στον οποίο συμμετείχε ο Αρχιμανδρίτης Γαβριήλ, ηγούμενος της Ι.Μ. Λέπαβινα. Μείνετε στην εκπομπή „Σπίθες Ορθοδοξίας“. Το Πρώτο Διεθνές Συνέδριο Ψηφιακών Μέσων και Ορθόδοξης Ποιμαντικής διεξήχθη υπό την Υψηλή Αιγίδα του Οικουμενικού Πατριάρχου κ.κ. Βαρθολομαίου, στις αρχές του Μαΐου στην Αθήνα. Στο Συνέδριο συμμετείχαν πολλοί ομιλητές από 21 χώρες, μεταξύ άλλων  και οι εκπρόσωποι της Σερβικής Ορθόδοξης ...

«Πλούσιοι επτώχευσαν και επείνασαν, οι δε εκζητούντες τον Κύριον ουκ ελαττωθήσονται παντός αγαθού». (μτφρ: Πλούσιοι κατάντησαν στη φτώχεια και πείνασαν, όσοι όμως ζήτησαν με πόθο τον Κύριο και στήριξαν σ’ Αυτόν τις ελπίδες τους, δεν θα στερηθούν κανένα αγαθό), 33ος ψαλμός του Δαυίδ. Στο λόγο αυτό δεν προτείνεται απλά μια διέξοδος στα υλικά προβλήματα του ανθρώπου, ούτε πάλι πρόκειται για μια πρόταση επίλυσης κοινωνικών ταξικών θεμάτων. Το νόημα της έχει ευχαριστιακή προοπτική. Ο Κύριος έρχεται να δώσει στον άνθρωπο, αυτό που πραγματικά έχει ανάγκη  τον ίδιο τον Θεό. Θέλει τον άνθρωπο αληθινό μέτοχο της όντως ζωής και της αιώνιας  ζωής, που είναι το σώμα Του και το αίμα Του. Στη Θεία Ευχαριστία στην οποία προσφέρεται ο Κύριος, υπό τα είδη του άρτου και του οίνου, εκεί βιώνεται ...

Η Έκθεση ΟΛΚΑΣ ΙΙ μεταφέρθηκε από 1 Ιουλίου 2015 στο Κάστρο της Πάφου και θα παραμείνει έως το τέλος Αυγούστου 2015. Τα Εγκαίνια θα τελεστούν το Σάββατο 11 Ιουλίου 2015 στις 10.15 π.μ. στο λιμανάκι της Κάτω Πάφου, ενώ το ίδιο βράδυ θα γίνει προβολή του ντοκυμανταίρ ΟΛΚΑΣ: «Ολκάς. Εξερευνώντας Μεσαιωνικά λιμάνια από το Βόρειο Αιγαίο στη Μαύρη Θάλασσα». Πρόκειται για ένα συναρπαστικό ταξίδι στα μεσαιωνικά λιμάνια του βορείου Αιγαίου και της Μαύρης Θάλασσας. Η έκθεση αποτελεί ένα φωτογραφικό ταξίδι στον μαγευτικό κόσμο της Ανατολής. Μέσα από χάρτες, πορτολάνους, χαρακτικά, μικρογραφίες χειρογράφων, ταχυδρομικά δελτάρια και φωτογραφίες από τον 11ο αιώνα έως σήμερα αναπαρίστανται ποικίλες όψεις 63 λιμανιών από τον Εύξεινο Πόντο, το Αιγαίο και την Κύπρο αναδεικνύοντας παράλληλα το πλούσιο μεσαιωνικό παρελθόν της ...

Με την ανάδειξη της πολύμορφης κρίσης που διέρχεται η χώρα, πολλοί αναζητούν και τη συμβολή των «πνευματικών ανθρώπων» στην υπέρβασή της και δικαίως. Διότι η κρίση δεν είναι μόνο οικονομική, αλλά ταυτόχρονα ηθική και πνευματική. Και γεννιέται εύλογα το ερώτημα: Ποιοι είναι «πνευματικοί άνθρωποι»; Όσοι απλώς σκέπτονται περισσότερο από τους άλλους; Όσοι διαθέτουν υψηλό επίπεδο μόρφωσης; Οι επιστήμονες; Οι εκπαιδευτικοί; Όσοι έχουν τάλαντο να γράφουν πάσης φύσεως βιβλία; Οι ποιητές; Οι καλλιτέχνες; Οι μουσικοί; Όσοι κατέχουν αξιώματα σε κοινωνικούς οργανισμούς και «Πνευματικά Ιδρύματα»; Μήπως οι κληρικοί; Οπωσδήποτε όλοι οι παραπάνω διακονούν την έρευνα, την επιστημονική γνώση, την παιδεία, την τέχνη και γενικά την κοινωνία και την εκκλησία. Όσοι έχουν πνευματική ευαισθησία θυμίζουν τα αυτονόητα, αλλά ο λόγος τους ή δεν προβάλλεται ή ...

Εκείνο που υποβοηθεί τους λεγόμενους «φιλελεύθερους» στις πεποιθήσεις τους είναι πολλές φορές η αδυναμία των παραδοσιακών να δικαιολογήσουν θεωρητικά και λογικά τη στάσι τους και να υπερασπίσουν την παράδοσι και τον παραδεδομένο τρόπο ζωής. Το φιλοκαλικό κίνημα του 18ου αι. παρουσιάζεται ως ισχυρό αντίβαρο στον ορθολογισμό των «νέων φιλοσόφων», επειδή δεν σέβεται μόνο τους «τύπους», αλλά και αποσαφηνίζει θεωρητικά και ερμηνεύει τα Λειτουργικά και άλλα σύμβολα. Γίνεται έτσι φανερό ότι πίσω από τη σύγκρουσι των δύο ρευμάτων κρύβεται όχι μόνο λογομαχία, αλλά δυο διαφορετικές στη βάσι ερμηνείες ολόκληρης της ιστορικής και κοσμολογικής πραγματικότητας. Η Φιλοκαλική κίνηση του 18ου και 19ου αι. είχε ως πρόδρομό της τον οσιομάρτυρα Κοσμά τον Αιτωλό, τον ισαπόστολο και διδάσκαλο. Αλλά οι κύριοι φορείς της ήταν οι ...

  Οι εγκληματίες του κυβερνοχώρου έχουν δημιουργήσει μια νέα απάτη phishing που στοχεύει χρήστες του Facebookκαι αποσκοπεί σε υποκλοπή προσωπικών δεδομένων και πληροφοριών οικονομικού χαρακτήρα. Tέτοιου τύπου απάτες στηρίζονται στην αποστολή παραπλανητικών μηνυμάτων που προειδοποιούν τους παραλήπτες ότι ο λογαριασμός τους θα κλείσει οριστικά, εάν δεν επιβεβαιώσουν την ταυτότητά τους, μέσω μιας διαδικασίας ελέγχου ασφάλειας. Συχνά μάλιστα οι απαταιώνες επικαλούνται ότι “η συγκεκριμένη διαδικασία αποτελεί μέρος της πολιτικής του κοινωνικού δικτύου για την επικύρωση των  χρηστών του, λόγω των πολλών ψεύτικων προφίλ που υπάρχουν στην ιστοσελίδα”. Σύμφωνα με το Ηoax Slayer, έχει εμφανιστεί μια νέα παραλλαγή της απάτης, όπου οι απατεώνες ενημερώνουν το εκάστοτε θύμα οτι έχει εντοπιστεί απαγορευμένο περιεχόμενο και ύποπτη δραστηριότητα στο προφίλ του. Στη συνέχεια το θύμα καλείται να μεταβεί σε έναν ...

Πράγματι, ο σύγχρονος άνθρωπος είναι ο άνθρωπος της απόλυτης άρνησης να συμβιβαστεί με κάθε είδους δέσμευση. Το πρόβλημά του σχετίζεται με την εν γένει αδυναμία του να αυτοπροσδιοριστεί ως πρόσωπο, που στοχεύει στη κοινωνία του με άλλα πρόσωπα και να εκλάβει όλη αυτή τη διαδικασία ως παράγοντα της δικής του ψυχοσωματικής ολοκλήρωσης. Το κατεξοχήν πρόβλημα του συνίσταται στην εκ μέρους του αδυναμία και απροθυμία υπέρβασης του φίλαυτου φρονήματός του και την βίωση όσων συνεπάγεται η αλληλοπεριχώρηση προσώπων. Όλο αυτό το ατομοκεντρικό πνεύμα διείσδυσε σε κάθε έκφανση της διαπροσωπικότητας του ανθρώπου, άρα και στον χώρο της σχέσης του με το άλλο φύλο, του γάμου και της οικογένειάς του, η οποία έπαψε πλέον να θεμελιώνεται στην αδιαμφισβήτητη ψυχοσωματική ενότητα πρωτίστως των συζύγων ...

«Που πήγε η μέρα η δίκοπη που είχε τα πάντα αλλάξει; Δε θα βρεθεί ένας ποταμός να’ ναι για μας πλωτός; Δε θα βρεθεί ένας ουρανός τη δρόσο να σταλάξει Για την ψυχή που νάρκωσε κι ανάθρεψε ο λωτός; Γιάννης Αδαμάκης, Ένα Ταξίδι, 90Χ110εκ.,Ακρυλικά σε καμβά, Λεπτομέρεια, Γκαλερί Ζουμπουλάκη, Καλοκαίρι 2015 Στην πέτρα της υπομονής προσμένουμε το θάμα που ανοίγει τα επουράνια κι ειν’ όλα βολετά προσμένουμε τον άγγελο σαν το πανάρχαιο δράμα την ώρα που του δειλινού χάνουνται τ’ ανοιχτά   τριαντάφυλλα… Ρόδο άλικο του ανέμου και της μοίρας, μόνο στη μνήμη απόμεινες, ένας βαρύς ρυθμός ρόδο της νύχτας πέρασες, τρικύμισμα πορφύρας τρικύμισμα της θάλασσας… Ο κόσμος είναι απλός».   (Απόσπασμα από το ποίημα «Ερωτικός Λόγος», του Γιώργου Σεφέρη) Κατερίνα Χουζούρη