Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Η συμμετοχή στη ζωή της Εκκλησίας δεν είναι δυνατόν να επιτευχθεί από κάποιον που περιφρονεί ή αδιαφορεί για την υλική πραγματικότητα, θεωρώντας τη σωτηρία του ανθρώπου άσχετη με την ύλη και τη χρήση του κόσμου. Παράλληλα με το ευχαριστιακό ήθος και όσα ήδη αναφέρθηκαν, η χριστιανική πίστη στηρίζεται και στο ασκητικό ήθος. Αναζητώντας έναν ορισμό για την άσκηση, θα μπορούσαμε να σημειώσουμε πως σύμφωνα με τον Χρ. Γιανναρά είναι το εγχείρημα που βεβαιώνει την ελευθερία και τη θέληση του ανθρώπου να αρνηθεί την ανταρσία του ατομικού θελήματός του, «μιμούμενος την υπακοή του δεύτερου Αδάμ με την έννοια της πιστότητας στην εικόνα του Θεού που είναι ο Χριστός, της συμμόρφωσης με το Τριαδικό πρωτότυπο της ζωής που αυτός ενσάρκωσε στα όρια ...

Β'  Είναι αξιόπιστες οι μαρτυρίες; Όπως είδαμε, οι τρεις επιστολές, οι μόνες που μας προσφέρουν μαρτυρίες για την μετάβαση και παραχείμαση του αποστόλου Παύλου στην Νικόπολη, είναι οι «Ποιμαντικές Επιστολές» του αποστόλου των Εθνών: οι Α' και Β' προς Τιμόθεον και η προς Τίτον. Και είδαμε, ότι οι μαρτυρίες τους είναι λίγες μέν και λιτές, αλλά σαφείς και ξεκάθαρες. Θα έπρεπε λοιπόν, το πιο πάνω συμπέρασμα στο οποίο καταλήγει η έρευνα των πηγών με τόση περίσκεψη, να είναι ολόθυμα αποδεκτό από όλους. Όμως δεν συμβαίνει αυτό. Γιατί, ενώ εμείς χαιρόμαστε τις μαρτυρίες αυτές, που σαν αγιογραφικές τις θεωρούμε απόλυτα αυθεντικές, θεολόγοι του μοντέρνου κόσμου αμφισβήτησαν την γνησιότητα και την αξιοπιστία των Ποιμαντικών Επιστολών. Και κατά συνέπεια και τις ιστορικές μαρτυρίες τους. Επικαλέσθηκαν, ...

Οι απόκρυφες επιστήμες και η μαγεία Η κληρονομιά που οι Βυζαντινοί δέχθηκαν από τους Έλληνες επεκτείνεται και στις απόκρυφες επιστήμες, στη μαγεία και την αλχημεία, οι οποίες κατά κανόνα συνοδεύουν τις μαθηματικές επιστήμες. Ο Μιχαήλ Ψελλός και ο Νικηφόρος Βλεμμύδης είναι πολύ γνωστοί για τις αλχημιστικές τους ενασχολήσεις. Η συλλογιστική που έχει συνδεθεί με τη μαγεία δεν απούσιαζε από τη βυζαντινή σκέψη. Η ανάπτυξή της ενθαρρύνονταν ακόμα και από τα υψηλά στρώματα της Βυζαντινής κοινωνίας. Στο Υπόμνημα του στο Περί ενυπνίων του Συνεσίου, ο Νικηφόρος Γρηγοράς αναφέρεται εκτεταμένως στην θεωρία και την πρακτική της μαγείας της εποχής του. Ο Μιχαήλ Ψελλός δε, έφτασε στο σημείο να κατηγορήσει ακόμα και μέλη της Εκκλησίας ότι δεν τους ήταν ξένες τέτοιες πρακτικές. Βέβαια οι κατηγορίες αυτές ...

«ΟΜΟΝΟΙΑ». Αυτός είναι ο τίτλος της επόμενης διοργάνωσης της Μπιενάλε της Αθήνας 2015-2017, η οποία θα ξεκινήσει τις δραστηριότητές της τον Οκτώβριο του 2015 και θα διαρκέσει για δύο ολόκληρα χρόνια. Η Μπιενάλε της Αθήνας, αναστοχαστική απέναντι στον θεσμό των Μπιενάλε, αναπροσαρμόζει την ταυτότητά της και επεκτείνει τη χρονική της διάρκεια. Γεφυρώνοντας το παρελθόν με το παρόν και το μέλλον, η πέμπτη εκδοχή της Μπιενάλε (2015), ενώνεται με την έκτη (2017). Ο δήμαρχος Αθηναίων κ. Γιώργος Καμίνης, σε εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε στην αίθουσα τελετών του Δημαρχιακού Μεγάρου, ανακοίνωσε επισήμως την συν-διοργάνωση της Μπιενάλε της Αθήνας, από τον δήμο Αθηναίων και τον οργανισμό της Μπιενάλε. Στην εκδήλωση παρέστη και μίλησε η Πριγκίπισσα Laurentien της Ολλανδίας, πρόεδρος του European Cultural Foundation, το οποίο ...

  Το τραγούδι «Καλέ συ Παναγιά μου» είναι ένα από τα χαρακτηριστικότερα δείγματα της Σμυρναίικης μουσικής παράδοσης και της φυσικότατης σύμπλευσης της με τη νησιώτικη. Πρόκειται για ένα παρακλητικό πολύστιχο τραγούδι, όπου η ορφανή Τσαμαδιώτισσα κόρη, ζητά τη βοήθεια της Παναγίας και της Αγίας Φωτεινής- πολιούχου των Σμυρναίων. Ο χορός είναι σμυρναίικος μπάλλος, ο ρυθμός  δακτυλικός τετράσημος και η μελωδία χρησιμοποιεί τη χρόα του σκληρού χρωματικού γένους. Καλέ συ Παναγιά μου κι άγια μου Φωτεινή, βοήθα με κι εμένα κακό να μη με βρει. Σγουρέ βασιλικέ μου και μαντζουράνα μου, εσύ θα με χωρίσεις από τη μάνα μου. Καλέ δε με λυπάσαι δε με σπλαχνίζεσαι, εγώ πονώ για σένα κι εσύ στολίζεσαι. %banamkaiaahgagag%

Ο Ιούνιος είχε φτάσει πια στο τέλος του κι επιτέλους η πολυπόθητη στιγμή είχε φτάσει. Ο Γιώργος, ο μεγαλύτερος αδερφός του ο Φίλιππος, ο μπαμπάς κι η μαμά θα επιβιβάζονταν στο πλοίο για την Κρήτη. Το δροσερό αεράκι του λιμανιού  φυσούσε τα πρόσωπά τους και τους έκανε να ξεχάσουν για λίγο την αφόρητη ζέστη της Αθήνας. Ανέβηκαν στο πλοίο. Κάτω στο λιμάνι κόσμος πολύς. Άλλοι χαιρετούσαν τον κόσμο που έφευγε, άλλοι έδιναν οδηγίες στους οδηγούς κι άλλοι χάζευαν απλά τη θάλασσα. Το καράβι μετά από λίγο σφύριξε, βγήκε από το λιμάνι κι άρχισε να διασχίζει το απέραντο γαλάζιο. Τα δυο αδέρφια κατευθύνθηκαν προς την πλώρη και κάθισαν εκεί για λίγο να αγναντέψουν το πέλαγος και να κάνουν χάζι τους γλάρους που ακολουθούσαν ...

ΜΕ τίτλο <<ΓΡΑΜΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΚΑΘ’ ΗΜΑΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ>> κυκλοφόρησε το 2013 το πολύ χρήσιμο βιβλίο με συνολικές σελίδες 212, το οποιο διατίθεται από τις εκδόσεις Σταμούλη Α.Ε., Αβέρωφ 2, Αθήνα, του συγγραφέα καθηγητή DDr Αλέξιου Παναγόπουλου του Παναγιώτη, ο οποιος το αφιερώνει <<σε όλους τους διαχρονικά μαθητές και σπουδαστές μου, που με αγάπη διδάχθηκαν αυτά τα τόσο πνευματικά και πολιτισμικά σπουδαία και ωραία θέματα της γραμματολογίας μας, της καθ’ ημάς Ανατολής, ως πολιτισμικής κληρονομιάς και παρακαταθήκης αιώνιας για όλο τον κόσμο, ως διδάσκαλος με γνώμονα το διδάσκων αεί διδασκόμενος>>. Ο ίδιος γράφει ότι πάντα είχα στο νού μου την δημοσίευση σε αυτοτελές πονημάτιο θέματα γραμματολογίας που δίδαξα σε μαθητές και σπουδαστές μου, που με αγάπη με ακροάσθηκαν. Μεταφέροντας και ερμηνεύοντας ως διδάσκαλος ...

Ποιον Πατέρα της Εκκλησίας θεωρείτε ως τον κατεξοχήν φιλόσοφο και για ποιο λόγο; Είναι πιο εύκολο ίσως να απαντήσει κανείς στην ερώτηση ποιόν πατέρα της Εκκλησίας ανέδειξε η ιστορία ως τον κατ᾽ εξοχήν φιλόσοφο. Σε αυτήν την ερώτηση η απάντηση είναι αναμφισβήτητα ο Ιερός Αυγουστίνος. Δεν είναι υπερβολή να πούμε πως ο Δυτικός πολιτισμός (με τα καλά και τα κακά του) είναι παιδί του αγ. Αυγουστίνου. Σε αυτό βοήθησε το τεράστιο έργο του το οποίο ο ίδιος φρόντισε να διασωθεί και να εξαπλωθεί. Την αποφασιστική επιρροή του αγ. Αυγουστίνου την συναντάμε στην σύνθεση του Σχολαστικισμού, στην εμφάνιση του νομιναλισμού και της βουλησιαρχίας, στην μεταρρύθμιση, στις διαμάχες για τον απόλυτο προορισμό, στον ορθολογισμό του Descartes (ο οποίος παραλλάζει το si fallor, sum ...

Η εκδοχή, ότι διερχόμενος τα τέλη του έτους 59 από την Κρήτη, «εύρε εκεί χριστιανικάς τινας κοινότητας, άνευ όμως επαρκούς εκκλησιαστικής οργανώσεως» είναι αστήρικτη. Η προς Τίτον επιστολή (κεφ. 1,5) προϋποθέτει μακρά παραμονή και δραστηριότητα του Παύλου στην Κρήτη· και βαθειά γνώση «των ειδικών συνθηκών της Εκκλησίας Κρήτης»· τόση, που δεν είναι ποτέ δυνατό να αποκτηθή σε τόσο βραχύ διάστημα χρόνου, όσο το υποδηλούμενο στο Πραξ. 27, 7-13· και πλήρη ελευθερία κινήσεων· τόση, που, όπως παρατηρεί εύλογα ο Oberlinner, να μην είναι δυνατό να συνδυασθή με την ανατεθείσα στον Τίτο υποχρέωση να «επιδιόρθωση τα λείποντα και να καταστήση κατά πόλιν πρεσβυτέρους», γιατί ήταν «και πολύ δύσκολο και πολύ υπεύθυνο έργο». Μάλιστα δε, σύμφωνα με τον R. Λ. Campbell, και μόνη η ...

Η επόμενη αναφορά στο γένος των Βουλγάρων δίνεται το έτος 687 μ.Χ. όταν αυτοκράτορας ήταν ο Ιουστινιανός Β΄(685-695μ.Χ.), ο οποίος έκανε εκστρατεία εναντίον των Βουλγάρων και της Σκλαβηνίας που ήταν με το μέρος των Βουλγάρων. Στην αρχή απώθησε τους Βουλγάρους αλλά στη συνέχεια στήθηκε ενέδρα από τους Βουλγάρους με αποτέλεσμα να σφαγιαστεί σχεδόν όλος ο στρατός.        Με την πάροδο των χρόνων και συγκεκριμένα στα μέσα του 7ου αιώνα ο  εξόριστος πλέον βασιλιάς του Βυζαντίου Ιουστινιανός Β’ ο οποίος ζούσε στη Χερσώνα, διαλαλούσε ότι θα ξαναγίνει βασιλιάς, έτσι αφού προχώρησε σε διάφορες περιοχές έφτασε κοντά στο ποταμό Δούναβη, εκεί ζήτησε βοήθεια από τον αρχηγό των Βουλγάρων ώστε να συμμαχήσει μαζί του για να ξαναπάρει τη βασιλεία αφού του υποσχέθηκε πλήθος ...

  Η μελοποίηση, που έφτασε ως τις μέρες μας και θεωρείται, ως η αντιπροσωπευτικότερη του αργού στιχηραρικού μέλους, είναι του Δοξασταρίου του Ιακώβου, Πρωτοψάλτη της Μεγάλης Εκκλησίας. Σύνθεση φιλόκαλη και εκκλησιαστική, έτυχε μεγάλης διάδοσης και επιβολής στο Άγιον Όρος. Ακόμα μέχρι σήμερα παλαιοί μοναχοί, εξοικειωμένοι με το άκουσμα των θέσεων του Δοξασταρίου του Ιακώβου, επιβάλλουν στους Πρωτοψάλτες των αγρυπνιών το ψάλσιμο του Δοξασταρίου. Συνέχεια του Δοξασταρίου του Ιακώβου για το Άγιον Όρος αποτελεί το Δοξαστάριο του Πέτρου Φιλανθίδη, το οποίο αποτελεί συνέχεια και σύντμηση επί το ''καλλιτεχνικότερον'' θέσεων του Ιακώβου. Το Δοξαστάριο του Φιλανθίδη έτυχε μεγάλης διάδοσης στο Άγιον Όρος και σύντομα έγινε ένα από τα προσφιλέστερα αγιορειτικά ακούσματα, εντάσσοντάς το λειτουργικά στην αγιορείτική ψαλτική παράδοση και κρατώντας το ενεργό μέχρι σήμερα ...