Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Τα Μαθηματικά Η προσέγγιση των μαθηματικών από τους Βυζαντινούς υπήρξε ανάλογη με αυτή της αστρονομίας. Εθεωρείτο ότι, μέσω των μαθηματικών, μπορούσε κανείς να καθαίρει τη διάνοιά του, και να διεισδύσει στην κρυφή αρμονία της φύσης. Αυτή η αντίληψη είχε αναπτυχθεί από συγγραφείς της ύστατης αρχαιότητας. Στο Πλατωνικό έργο Τίμαιος, όταν ο κοσμικός αρχιτέκτονας επιβάλλει την τάξη (τον κόσμο) στο χάος, χρησιμοποιώντας έναν ιδεατό κόσμο ως αρχέτυπο, δημιουργεί την ψυχή του κόσμου. Η ψυχή του κόσμου, στην ουσία, παρουσιάζεται ως μία αριθμητικό-γεωμετρική δομή. Δεν είναι εύκολο, όμως, να διακρίνουμε εάν αυτή είναι ψυχή ή μία μαθηματική οντότητα. Ο Κράντωρ, ο οποίος υπήρξε στη συνέχεια διευθυντής της Ακαδημίας, ερμηνεύει την ψυχογονία του Τίμαιου ως μία απλή «αριθμογονία». Στα πλαίσια του ύστερου πλατωνισμού, τίθεται ...

To Καλλιτεχνικό Σύνολο «Πολύτροπον» του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου, σε συνεργασία με το διαδικτυακό κανάλι intv.gr, διοργανώνει την Τετάρτη 1 Ιουλίου, στις 20.00μ.μ., στην Αίθουσα Διδασκαλίας της Μεγάλης Μουσικής Βιβλιοθήκης της Ελλάδος «Λίλιαν Βουδούρη», του Συλλόγου Οι Φίλοι της Μουσικής, στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, εκδήλωση με θέμα: «Οι Χριστιανοί της Μέσης Ανατολής: Ιστορία – Πνευματικότητα – Μνημεία». Για την εκδήλωση και τη σημασία της, μίλησε στην Πεμπτουσία, ο θεολόγος Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος. «Έχουν προηγηθεί κάποιες εκπομπές και κάποια άρθρα είτε δικά μου, είτε του συνεργάτη και φίλου Roni Bou Saba, ο οποίος είναι Λιβανέζος Χριστιανός Ορθόδοξος. Είναι ελληνομαθής, έχει σπουδάσει στην Ελλάδα Φιλολογία και Θεολογία στη Σχολή του Μπαλαμάντ, οπότε από κοινού κάναμε κάποιες εκπομπές για τη φύση του Ισλάμ, για τους ...

Την Πέμπτη 25 Ιουνίου θα ακούσετε ομιλία του Γέροντα Εφραίμ Φιλοθεΐτη με θέμα "Μνήμη θανάτου και υπακοή". Στις 13:00, στην εκπομπή "Θεανθρώπινη Σοφία".

Σημαντική διάλεξη θα δώσει ο Καθηγητής Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου του Βερολίνου δρος. Στέφαν Σμίντ (Dr. Stephan Schmid) με θέμα:«Πάφος και Πέτρα Ιορδανίας. Εντάσσοντας τα Ελληνιστικά υπόγεια ταφικά μνημεία της Νέας Πάφου στο ευρύτερο μεσογειακό πλαίσιο». Η διάλεξη θα δοθεί στα ελληνικά  στην Τετάρτη 24 Ιουνίου 2015, στις 20:00 στην αίθουσα εκδηλώσεων της Εταιρείας Κυπριακών Σπουδών, Μέγαρο Παλαιάς Αρχιεπισκοπής, έναντι Παγκυπρίου Γυμνασίου. Πρόγραμμα: Καλωσόρισμα: δρ Χαράλαμπος Γ. Χοτζάκογλου, Πρόεδρος Δ.Σ. Εταιρείας Κυπριακών Σπουδών. Χαιρετισμοί: Έλενα Ελιώτη, Πρόεδρος Δ.Σ. Συνδέσμου Υποτρόφων Ιδρ. Α. Γ. Λεβέντη δρ Μαρίνα Σολομίδου-Ιερωνυμίδου, διευθύντρια Τμήματος Αρχαιοτήτων Κύπρου. Παρουσίαση του ομιλητή: δρ Αναστασία Χάματσου, Γραμματεύς Δ.Σ. Συνδέσμου Υποτρόφων Ιδρ. Α. Γ. Λεβέντη. Θα ακολουθήσει δεξίωση (διάρκεια εκδήλωσης 70 λεπτά). Περίληψη διάλεξης Τα ελληνιστικά υπόγεια ταφικά μνημεία της Νέας Πάφου, χαρακτηριστικό παράδειγμα ταφικής αρχιτεκτονικής ανώτερων κοινωνικών τάξεων ...

- Ρίξε κι άλλα ξύλα στη φωτιά, Κώτσο! Να γίνει ψηλή να ξεπεράσουμε τη φωτιά του πάνω μαχαλά! - Φέρε πουρνάρια, κάνουν πιο καλή φλόγα! - Τα φέρνουν ο Μήτσος κι ο Γιώργης. Εσύ φρόντισε τη φωτιά, μη μας ξεφύγει και μη νοιάζεσαι! Παραμονή τ’ Αϊ-Γιαννιού απόψε. Μόλις τέλειωσε ο εσπερινός στο ξωκλήσι του χωριού μας. Μ’ όλη του την ψυχή έψαλε ο μπαρμπα-Γιάννης, ο ψάλτης μας, κι ας είναι πια ογδοντάρης. Ήθελε να τιμήσει τον Άγιό του. Διαβάστηκαν οι άρτοι. «Πλούσιοι επτώχευσαν και επείνασαν οι δε εκζητούντες τον Κύριον ουκ ελαττωθήσονται παντός αγαθού». Ο παπα-Δημήτρης στο Άγιο Βήμα, όπως κάνει σε κάθε γιορτή, τους μιλάει για τη σημερινή γιορτινή ημέρα: «Σήμερα, χωριανοί μου, γιορτάζουμε το Γενέσιο του Προδρόμου. Τα γενέθλια του Αγίου Ιωάννη του ...

Κύριλλος Λούκαρης Ύστερα από την αδρομερή παρουσίαση των εκφάνσεων του ανθρωπισμού από την αρχαιότητα μέχρι τον 20ο αιώνα, ακολουθεί η εξέταση του λεγομένου «θρησκευτικού ανθρωπισμού», που είναι μία κοσμοαντίληψη ανθρωπιστικής οπωσδήποτε κατεύθυνσης, η οποία όμως δεν απομακρύνει τον Θεό από την ζωή του ανθρώπου. Η αντίληψη αυτή, που έχει προταθεί εκ μέρους της πλειονότητας των λογίων της τουρκοκρατίας, δέχεται επίσης την αναγκαιότητα υιοθέτησης ορισμένων αξιών, όπως της ελευθερίας, της γνώσης, της αγάπης, της συνεργασίας, απαραίτητων για την πρόοδο της κοινωνίας και του έθνους. Αλλά στην περίπτωση του θρησκευτικού αυτού ανθρωπισμού ο άνθρωπος, αν και είναι ένα δημιούργημα που χαρακτηρίζεται από την προσωπική ελευθερία (αυτεξούσιο), δεν αυτονομείται μέσα στον κόσμο. Διότι, ενώ μπορεί να επιτύχει την πρόοδο στον γνωστικό και στον ...

Με ποιον τρόπο η θρησκευτικότητα βοηθά στη διαχείριση του στρες, συνεισφέρει στην ευεξία και την ποιότητα ζωής, επιταχύνει την επίλυση των συναισθηματικών διαταραχών και μειώνει τη χρήση ουσιών; Κατά πρώτον, οι θρησκευτικές πεποιθήσεις και πρακτικές προωθούν μια αισιόδοξη και θετική κοσμοθεωρία η οποία δίνει στις εμπειρίες νόημα. Το νόημα αυτό, με τη σειρά του, προσδίδει την αίσθηση του σκοπού και της κατεύθυνσης που ενδυναμώνει την ελπίδα και το κίνητρο. Σκεφθήτε την άποψη της θρησκείας για έναν συγχωρητικό, ελεήμονα και παντοδύναμο Θεό, ο οποίος ελέγχει τις περιστάσεις της ζωής, ακόμα και την αιωνιότητα μετά την παρούσα ζωή και ο οποίος ενδιαφέρεται για τους ανθρώπους, τους εμπλέκει στους σκοπούς του και ανταποκρίνεται στις εκκλήσεις τους για βοήθεια και συμπαράσταση. Η κοσμοθεωρία αυτή ...

Τι εννοεί ο άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος με τη φράση «θεολογούμε αλιευτικώς και όχι αριστοτελικώς»; Δεν εννοεί προφανώς πως θεολογούμε δίχως την επικουρία της φιλοσοφίας. Ο ίδιος άλλωστε υπήρξε από τους πιο αδίστακτους χρήστες της κλασσικής φιλοσοφίας στα έργα του, στην δε ποίησή του χρησιμοποιεί την αττική διάλεκτο και ομηρικά μέτρα, πράγμα που του επιτρέπει να καυχάται έναντι των εθνικών «ἀττικός σύ τὸν λόγον; Ἀττικοί καὶ ἡμεῖς» (Επιστολή 188, PG 37, 308). Αυτό που εννοεί ο ιερός Πατήρ με την φράση του αυτή είναι νομίζω το εξής: πως η δική μας θεολογία δεν είναι περιορισμένη εντός των αμιγώς φυσικών προϋποθέσεων τις οποίες θέτει ως αφετηρία της η Αριστοτελική θεολογία (για παράδειγμα το μοντέλο των τεσσάρων αιτιών), αλλά σαγηνεύεται (“ἀλιευτικῶς”) από τον ...

 Η Ιερά Μονή Παναγίας Αμιρούς βρίσκεται ένα περίπου χιλιόμετρο ανατολικά του χωριού Αψιού και βόρεια του χωριού Μαθηκολώνη, της επαρχίας Λεμεσού. Είναι αφιερωμένη στη Ζωοδόχο Πηγή και πανηγυρίζει την Παρασκευή της Διακαινησίμου. Η προέλευση του ονόματος της -όπως ο ερευνητής κ. Κωστής Κοκκινόφτας, αναφέρει-είναι άγνωστη. Σύμφωνα με τοπική λαϊκή παράδοση, αυτή οφείλεται σε κάποιο πλούσιο άνδρα, ένα Εμίρη ή Αμιρά, όπως αποκαλείτο λόγω του πλούτου του, ο οποίος είχε αρχίσει να χάνει σιγά σιγά την όραση του. Προσευχήθηκε τότε στη Θεοτόκο, πού εμφανίστηκε στον ύπνο του και τον παρεκίνησε να ταξιδέψει με πλοίο από το μέρος πού ζούσε, στην Αμαθούντα, όπου μόλις αποβιβαζόταν θα έβλεπε ένα φως σε λόφο πίσω από την πόλη, το οποίο και θα ακολουθούσε. Πράγματι, ο Εμίρης ...

Το φιλοκαλικό κίνημα, γνωστό ως «το κίνημα των Κολλυβάδων», είναι από τα πιο αξιόλογα πνευματικά φαινόμενα και από τις πιο γόνιμες πνευματικές κινήσεις μέσα στους κόλπους της Ορθοδοξίας την εποχή της Τουρκοκρατίας. Σε όλους είναι γνωστό το ρήγμα που άνοιξε στην ιστορία της Ορθόδοξης Εκκλησίας και των ορθόδοξων λαών η κατάκτησι των χωρών τους από τους Οθωμανούς κατά τον ΙΔ' και IE' αί. Εκείνο που διέσωσε την αυτοσυνειδησία τους και την ιερή ανάμνησι ότι αποτελούν ένα περιούσιο Λαό τού Θεού είναι η Εκκλησία που ανανεώθηκε από τον ησυχασμό στην αρχή ακριβώς αυτής της κρίσιμης εποχής για την ορθόδοξη Ανατολή. Η εξασθένησι της ανατολικής Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας, η ανάπτυξι των άλλων βαλκανικών ορθόδοξων κρατών και των τοπικών Εκκλησιών, οι συγκρούσεις μεταξύ των χωρών αυτών και ...

Η 26η Ιουνίου, είναι η παγκόσμια ημέρα κατά των ναρκωτικών. Στο μήνυμά του για την ημέρα, ο Μακαριώτατος Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ.κ. Ιερώνυμος, τονίζει μεταξύ άλλων ότι: «Η σημερινή ημέρα μας θυμίζει πως ο άνθρωπος έχει δικαίωμα να επιλέξει για τον εαυτό του καταστροφικές επιλογές, πως ο Θεός τον έπλασε τόσο ελεύθερο που να μπορεί να αρνηθεί ακόμα αυτό το ίδιο το δώρο της ζωής. Γιατί η επιλογή των ουσιών δεν είναι τίποτε άλλο από την άρνηση του δώρου της ζωής… Η Εκκλησία θα στέκεται όμως πάντα βοηθός σε όσους ακούν μέσα τους τη φωνή της λογικής, που τους καλεί στη ζωή… πιστεύουμε πως μόνο η ζωή στερεωμένη σε γερά θεμέλια μπορεί να αποφύγει τον κίνδυνο των εξαρτήσεων. Ευχόμαστε ...

Ο π. Αθανάσιος Σιμωνοπετρίτης μιλάει για την Θεία Λατρεία. Την Τετάρτη 24 Ιουνίου στις 13:00, στην εκπομπή "Θεανθρώπινη Σοφία".