Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Σ’ ένα πολύ όμορφο δοξαστικό του εσπερινού της εορ­τής παραλληλίζεται η κάθοδος του Παρακλήτου κατά την Πεντηκοστή με την κάθοδο του Θεού κατά το κτίσιμο του πύρ­γου της Βαβέλ. Έτσι δίνεται στον ποιητή η ευκαιρία ν’ αναδείξει το καινούριο μήνυμα για τον κόσμο που σημαίνει η επιφοίτηση του Πνεύματος. Η Βαβέλ δεν είναι μια ασήμαντη, ανόητη έστω, ενέργεια του ανθρώπου. Εκφράζει μ’ έναν εξωτερικό τρόπο την αλαζονεία της δυνάμεως. Είναι, όπως θα έλεγαν οι αρχαίοι τρα­γικοί ποιητές, η «ύβρις» του ανθρώπου, η αιτία όλων των δει­νών του. Ξεκόβει από την φυσική τάξη ο άνθρωπος και νο­μίζει πως μπορεί χωρίς καμιά τιμωρία ν’ αντιστρέψει τον κό­σμο και να γίνει αντί πλάσμα δημιουργός. Έτσι παύει να έ­χει την αίσθηση του μέτρου, την συναίσθηση ...

Η ρεαλιστική αυτή στάση συνάδει με την σαφέστατη συνείδηση της Εκκλησίας ότι η διδασκαλία, το έργο και η παρουσία της, εν γένει, εδράζονται στην υπαρκτή πραγματικότητα και όχι σε κάποιες δοκητικού και γνωστικού τύπου φαντασιώσεις, οι οποίες εμφανίστηκαν κατά το παρελθόν ως προσπάθειες υπερβάσεως των περιορισμών της ιστορίας. Ο κτιστός κόσμος μας, όπως τον αντιλαμβάνονται οι αισθήσεις και όπως τον μελετά η επιστήμη, αποτελεί το πεδίο στο οποίο εισέρχεται η άκτιστη χάρη του Θεού και τον μεταμορφώνει οδηγώντας τον στην κατά χάριν τελείωση. Η χριστιανική θεώρηση της ιστορίας, όπως επισημαίνει ο Jean Daniélou, εισάγει -πέρα από το γεγονός της ενσαρκώσεως καθ᾿ εαυτό, το οποίο αποτελεί την κυρίαρχη ιστορική τομή- την έννοια της προόδου και του τέλους, υπό την έννοια της εσχατολογικής εκπληρώσεώς ...

Το τεμάχιον του Τιμίου Σταυρού, ξύλου επί του οποίου εσταυρώθηκε ο Χριστός μας, της Ιεράς Μονής Κουτλουμουσίου του Αγίου Όρους υποδέχθηκε το Σάββατο 30 Μαΐου η Λήμνος. Tο κτητορικό τεμάχιο Τιμίου Ξύλου πού  φυλάσσεται  στην  Ιερά  Μονή Κουτλουμουσίου  είναι  δώρο  του  χριστιανού  βασιλέως Αλεξίου Α΄Κομνηνού ( τέλη 11ου- αρχές  12ουαω.). Η δωρεά του κατοχυρώνεται από  αυτοκρατορικό χρυσόβουλλο, το  οποίο  διασώζεται . Το ανωτέρω τεμάχιο έρχεται στη Λήμνο με την συγκατάθεσιν της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος καί έγκριση της Ιεράς Κοινότητας του Αγίου Όρους και της Ιεράς Μονής Κουτλουμουσίου για μια εβδομάδα, ως ευλογία με αφορμή τον εορτασμόν της εκατοπεντηκονταετηρίδος του Μητροπολιτικού Ναού Αγίας Τριάδος Μύρινας. Λαμπρή ήταν η υποδοχή στο Λιμάνι της Μύρινας, το Τίμιο Ξύλο συνόδευαν ο Ιερομόναχος Φιλόθεος και ο Μοναχός ...

«Η Εκκλησία είναι μία. Αυτό δε σημαίνει απλώς ότι υπάρχει μόνο μία Εκκλησία, αλλά ότι η Εκκλησία είναι μία ενότητα. Μέσα της η ανθρωπότητα μεταφέρεται σε ένα καινούργιο επίπεδο υπάρξεως έτσι ώστε να μπορεί να τελειοποιηθεί σε ενότητα κατ’ εικόνα της ζωής της Αγίας Τριάδας. Η Εκκλησία είναι μία εν Αγίω Πνεύματι και το Πνεύμα την «οικοδομεί» σε πλήρες και τέλειο Σώμα του Χριστού. Η Πεντηκοστή, ψηφιδωτό 10ου αιώνα, Ι.Μ. Οσίου Λουκά Βοιωτίας Η Εκκλησία είναι πρωτίστως μία με την κοινωνία των μυστηρίων. Για να το πούμε με άλλο τρόπο, η Εκκλησία είναι μία με την Πεντηκοστή, που ήταν η ημέρα της θαυμαστής θεμελιώσεως και των γενεθλίων της Εκκλησίας, οπότε όλες οι προφητείες γι’ αυτήν εκπληρώθηκαν. Σ’ εκείνη την «τρομερή και ...

Πέρασαν δέκα ημέρες από την Ανάληψη του Χριστού, συνολικά δηλαδή πενήντα ημέρες από την Ανάσταση. Πάλι όλοι οι μαθητές ήταν μαζεμένοι στο υπερώο. Τα Ιεροσόλυμα ήταν γεμάτα κόσμο, όχι μόνο Εβραίους, αλλά και Πάρθους και Ελαμίτες και Μήδους και Πόντιους και Καππαδόκες και Ρωμαίους, Φρύγες, Κρήτες και Αιγύπτιους. Ξαφνικά ακούστηκε μια πολύ δυνατή βοή, σαν να φυσούσε ένας πολύ ισχυρός άνεμος. Αυτή η βοή κατευθύνθηκε και γέμισε το υπερώο. Κι οι δώδεκα μαθητές είδαν με τα μάτια τους φλόγες, πύρινες γλώσσες, που διαμοιράστηκαν και κάθισαν πάνω στα κεφάλια τους. Από εκείνη τη στιγμή αισθάνθηκαν ότι πλημμύρισε η ύπαρξή τους από θεϊκή δύναμη, από το Άγιο Πνεύμα, κι άρχισαν να μιλούν με ευκολία ξένες γλώσσες. Τους φώτιζε το Πνεύμα το Άγιο ...

Εκτός από τη μνήμη του βυζαντινού κράτους των Ελλήνων και τους θρύλους της Άλωσης, αναρίθμητα «βυζαντινά» στοιχεία συναντούμε στην ίδια την καθημερινότητα, κάποτε και τη θεσμική, των μεταβυζαντινών. Άμεση συνέπεια της τουρκικής κυριαρχίας και της επιβολής των οθωμανικών θεσμών πάνω στη βυζαντινή κληρονομιά ήταν «ο αποκεφαλισμός της, στο επίσημο επίπεδο, και η απομόνωση στο λαϊκό», όπως εύστοχα υπογραμμίζει ο Σπύρος Βρυώνης. Η τουρκική κατοχή προκάλεσε βαθύτατες αλλαγές: στέρηση πολιτικών δικαιωμάτων, απλοποίηση της ταξικής δομής, οικονομική πτώχευση, εθνική αποσύνθεση, θρησκευτική οπισθοδρόμηση, στέρηση ατομικών δικαιωμάτων, αποθεσμοποίηση του πολιτισμού και πολιτισμική απομόνωση. Υπ’ αυτές τις συνθήκες, η βυζαντινή κληρονομιά καταδύεται κυρίως στο λαϊκό επίπεδο, τις παραδόσεις, τις συμπεριφορές, την εκκλησία, την τέχνη, και εκεί εγκαταβιώνει ριζωμένη στην καθημερινότητα των ραγιάδων. Γι’ αυτό και οι ...

Σήμερα είναι η γενέθλιος ημέρα της Εκκλησίας. Γιορτάζομε την Πεντηκοστή, την επιφοίτη­ση του αγίου Πνεύματος, που δημιούργησε, αποκάλυψε στον κόσμο και δυνάμωσε από τα πρώτα κιόλας βήματά της την Εκκλησία. Το γεγονός που περιγράφει ο ιερός ευαγγελιστής Λουκάς δεν είναι ένα «θαύμα» με τη συνηθισμένη έννοια της λέξεως. Εί­ναι μια πράξη του Θεού που έχει πολύ μεγαλύτερη σημασία και προ παντός πολύ μεγαλύτερη διάρκεια. Πρώτα - πρώτα δεν περιορίζεται σε μερικούς ανθρώπους. Το άγιο Πνεύμα δεν επιφοίτησε μόνο στους αποστόλους, αλλά σε όλους τους πι­στούς, κάπου εκατόν είκοσι άτομα, στο σύνολο δηλαδή της Εκκλησίας. Αυτό σημαίνει ότι η επιφοίτηση του αγίου Πνεύματος αποτελεί βασικό και ουσιαστικό χαρακτηριστικό της Εκκλησίας, ανεξάρτητο από τα ειδικά αξιώματα και χαρίσματα που υπάρχουν σ’ αυτήν. Δεν ...

Δευτέρα του Αγίου Πνεύματος Αν η γιορτή της Πεντηκοστής θεωρείται η γενέθλια ημέρα της Εκκλησίας, η αφιερωμένη στο Άγιο Πνεύμα γιορτή υπενθυμίζει προς πάσα κατεύθυνση τη βασική αρχή που συγκροτεί μια ομάδα ανθρώπων σε Εκκλησία· την αποκατάσταση της κοινωνίας ανάμεσα στον Θεό και στον άνθρωπο και στους ανθρώπους μεταξύ τους. Τη βασική αυτή αρχή συνοψίζει με τον πιο γλαφυρό τρόπο το Κοντάκιον της γιορτής:                                        Ὅτε καταβὰς τὰς γλώσσας συνέχεε                                                    διεμέριζεν ἔθνη ὁ Ὕψιστος·                                        ὅτε τοῦ πυρὸς τὰς γλώσσας διένειμεν                                                    εἰς ἑνότητα πάντας ἐκάλεσεν·                                        καὶ συμφώνως δοξάζομεν τὸ πανάγιον Πνεῦμα.           Η ιστορία στην οποία παραπέμπει ο συγκεκριμένος ύμνος περιέχεται στο κεφάλαιο 11 του βιβλίου της Γενέσεως και αποτελεί τον τελευταίο σταθμό στη μακρά πτωτική πορεία που ακολούθησε ο άνθρωπος στην προσπάθειά του ...

Συνεχίζουμε την τμηματική δημοσίευση της μελέτης του κ. Δημήτρη Τσιολακίδη για τη θεολογική εξέταση της φροϋδικής ανάλυσης των ονείρων (προηγούμενη δημοσίευση:www.pemptousia.gr/?p=96806) με τις μεθόδους ερμηνείας των ονείρων. 13.        ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΣ ΤΟΥ ΟΝΕΙΡΟΥ Ο τίτλος του κεφαλαίου αυτού είναι ενδεικτικός της αντίληψης του Φρόυντ πως τα όνειρα έχουν σημασία και πως υπάρχει τρόπος να ερμηνευτούν, και αποτυπώνει την πίστη του για το κρυμμένο νόημα του ονείρου. Οι απόψεις του Φρόυντ συγκλίνουν επί το πλείστον με αυτές του κοινού νου που αποδέχεται το όνειρο ως μια ψυχική πράξη, και είναι αντίθετες με τις επιστημονικές θεωρίες που το θεωρούν απλά ως ένα οργανικό φαινόμενο. Landscape behind the open door. 3D image Ο Φρόυντ αναφέρει τις προγενέστερες μεθόδους που η ανθρωπότητα χρησιμοποίησε για την ερμηνεία του ονείρου η συμβολική ...

«Όθεν αργύρου εστί γενέθλη». Σύμφωνα με τον Όμηρο, ο άργυρος «γεννήθηκε» στην αρχαία Αλύβη (περιοχή του Ευξείνου Πόντου), καθώς διέθετε πλούσια κοιτάσματα αυτού του μετάλλου. Αιώνες αργότερα, ο άργυρος, ένα πολύτιμο μέταλλο, γνωστό από την παραγωγή σκευών και κοσμημάτων, θα γίνει το μέσο που θα αλλάξει ριζικά τη ροή της πολιτιστικής και οικονομικής ιστορίας της αρχαιότητας, καθώς θα αποτελέσει ένα από τα κυριότερα μέταλλα, για την κατασκευή νομισμάτων. Την Πέμπτη 28 Μαΐου, έγιναν στο Επιγραφικό και Νομισματικό Μουσείο, Ελ. Βενιζέλου (Πανεπιστημίου) 12, τα εγκαίνια της περιοδικής έκθεσης «Αρχαϊκή Νομισματοκοπία της Αθήνας. Μεταλλεία, Μέταλλα και Νομίσματα». Πρόκειται για μία συνεργασία του Μουσείου, με το Αυστραλιανό Κέντρο Αρχαίων Νομισματικών Σπουδών και τη Νομισματική Συλλογή Alpha Bank. Στόχος της έκθεσης είναι να παρουσιάσει την ...

1.300 μαθητές, 900 φοιτητές και 500 εκπαιδευτικοί, ενημερώθηκαν και επιμορφώθηκαν για θέματα οδικής ασφάλειας από το Ινστιτούτο Οδικής Ασφάλειας (Ι.Ο.ΑΣ.) «Πάνος Μυλωνάς» σε Λάρισα, Πάτρα, Πύργο, Μεσολόγγι και Αθήνα. Με αθρόα προσέλευση, ανταπόκριση και μεγάλη επιτυχία ολοκληρώθηκαν τα προγράμματα Ευαισθητοποίησης και Επιμόρφωσης εκπαιδευτικών και μαθητών A/θμιας & Β/θμιας Εκπαίδευσης και φοιτητών των ΤΕΙ Δυτ. Ελλάδας σε θέματα Οδικής Ασφάλειας και Κυκλοφοριακής Αγωγής που διοργάνωσε το Ινστιτούτο Οδικής Ασφάλειας (Ι.Ο.ΑΣ.) «Πάνος Μυλωνάς» σε Λάρισα, Πάτρα, Πύργο, Μεσολόγγι και Αθήνα (Φεβ.-Μάιος 2015). Το Ινστιτούτο Οδικής Ασφάλειας «Πάνος Μυλωνάς» έχοντας εδραιωμένη την πεποίθηση πως η Κυκλοφοριακή Αγωγή και η Οδική Ασφάλεια: είναι ζήτημα Παιδείας και λαμβάνοντας υπόψη τα στατιστικά στοιχεία που αναφέρουν τα  τροχαία δυστυχήματα ως 1η αιτία θανάτου για την ηλικία των 15-29 ετών ...

Την Κυριακή 31 Μαΐου, θα ακούσετε ομιλία του π. Νικόδημου Αεράκη περί της Πεντηκοστής, με αφορμη τον ομώνυμο Λόγο του Αγίου Γρηγορίου του Παλαμά. Στις 13:00, στην εκπομπή "Θεανθρώπινη Σοφία".

  Ο πάνσεπτος πατριαρχικός ναός ουδέποτε γνώρισε την αργία ή την παύση των ακολουθιών. Αδιαλείπτως οι εφημέριοι και οι ψάλτες χοροστατούν και ψάλουν στους εσπερινούς, όρθρους και λειτουργίες των Κυριακών και εορτών. Με απόλυτη τάξη και εθιμοτυπία τελούνται οι ακολουθίες, καθιστώντας τον πατριαρχικό ναό πηγή της εκκλησιαστικής παραδόσεως και του βυζαντινού μέλους. Ο πρωτοψάλτης χοροστατεί στους εσπερινούς των εορτών και ψάλει το Κεκραγάριο μετά της στιχολογίας, τα στιχηρά, τα ιδιόμελα της εορτής, Το «Δόξα» προ της εισόδου, το Προκείμενο της ημέρας και το Απολυτίκιον. Στον όρθρω από της θέσεώς του άρχεται ψάλειν από του κανόνος, ή τις Κυριακές από το «Δόξα» των Ευλογηταρίων. Μόνο πέντε φορές το χρόνο ο πρωτοψάλτης και ο λαμπαδάριος χοροστατεί και ψάλει ο ίδιος από το «Θεός Κύριος», από ...

Η άλωση της βασιλεύουσας το 1453 μοιάζει να αποτελεί την πιο βαθιά πληγή στο ελληνικό συλλογικό γίγνεσθαι. Μετά την πτώση της 29ης Μαΐου ο ελληνικός κόσμος χωρίζεται σε δύο διαστάσεις: στο πριν και στο μετά την άλωση. Κι αυτό παρόλο που το μεγαλύτερο μέρος της Ρωμανίας, η σημερινά αποκαλούμενη Βυζαντινή αυτοκρατορία, είχε κατακτηθεί αρκετά χρόνια πριν - η Θεσσαλονίκη το 1430... Εντούτοις τα θρηνητικά τραγούδια της άλωσης του 1453 θα πουν "Πήραν την Πόλη, πήραν την, πήραν τη Σαλονίκη"! Κάποιοι βεβαίως έχουν χαρακτηρίσει ως τη χειρότερη τραγωδία της ρωμιοσύνης τη Μικρασιατική καταστροφή, αφού η Ιωνία στο εξής έχανε το ελληνικό της "πλήρωμα" και κατά συνέπεια αφελληνιζόταν. Στην τελευταία όμως περίπτωση υπήρχε ένα νέο κέντρο, έστω απόκεντρο, η Αθήνα, που ως πρωτεύουσα ...

Οι gamers που κατεβάζουν απ’ το Steam θα πρέπει να έχουν τα μάτια τους ανοιχτά για ψεύτικες σελίδες παιχνιδιών ύστερα απ’ τον εντοπισμό πληθώρας τέτοιων σελίδων-κλώνων με κρυμμένο κακόβουλο λογισμικό που βρέθηκαν στην υπηρεσία, σύμφωνα με το Magazine SC. Ένας αριθμός πλαστών λιστών με παιχνίδια που βρέθηκαν πρόσφατα στην ενότητα “Concepts” του Steam, φαίνονται σαν γνήσια παιχνίδια αλλά μόλις με ένα κλικ συνδέουν τον χρήστη με μολυσμένα με κακόβουλο λογισμικό download sites. Οι σελίδες φτιάχτηκαν πειστικά ώστε να μοιάζουν αυθεντικές και να ξεγελούν τους χρήστες. Μια τέτοια πλαστή σελίδα προσποιούνταν πως είναι το παιχνίδι “Octopus City Blues” του indies studio Ghost in a Bottle. Παρότι οι προγραμματιστές ανέφεραν την απάτη αμέσως μόλις την διαπίστωσαν, η σελίδα εξακολουθεί να βρίσκεται online και επικίνδυνη! Ο Firas Assaad σχεδιαστής του Octopus City Blues, δήλωσε πως ανέφερε την ιστοσελίδα ...

Την Κυριακή της Πεντηκοστής γιορτάζεται η εμφάνιση του Αγίου Πνεύματος στους μαθητές του Χριστού, πενήντα μέρες μετά την Ανάστασή Του και δέκα μέρες μετά την Ανάληψή Του (Πράξεις β' 1-41). Σε ανάμνηση του γεγονότος αυτού, κάθε χρόνο, οι Χριστιανοί γιορτάζουν με ιδιαίτερη λαμπρότητα την εορτή της Πεντηκοστής και αυτό διότι θεολογικά η ημέρα αυτή αποτελεί τη γενέθλια ημέρα της Εκκλησίας, καθώς τότε φανερώθηκαν, μέσω του Αγίου Πνεύματος, ''τα περί βασιλείας του Θεού'' στους μαθητές του Ιησού (Πράξεις 1,3). Την ημέρα της Πεντηκοστής έλαβε χώρα η επιφοίτηση του Αγίου Πνεύματος στους 120 μαθητές, συμπεριλαμβανομένων και των αποστόλων του Ιησού, (Πράξεις 1,15) όπου, σύμφωνα με τις  Πράξεις των Αποστόλων, έλαβαν το Άγιο Πνεύμα μιλώντας σε ξένες γλώσσες (γλωσσολαλιά), γεγονός που έγινε αντιληπτό από Ιουδαίους και προσήλυτους ...

Το Πατριαρχείο της Κωνσταντινουπόλεως λίγο πριν από την άλωση της πόλεως μέχρι και την Επανάσταση του 1821. Συγγραφέας: Runciman, Steven Μετάφραση: Αντωνοπούλου, Πολυξένη ISBN: 960-446-130-1 Πρώτη έκδοση: 2010 Δέσιμο: Μαλακό εξώφυλλο Διαστάσεις: 15 x 23 Σελίδες: 512 Η ιστορία της Ελληνικής Εκκλησίας επί της Οθωμνικής κυριαρχίας είναι, συγκριτικά, ελάχιστα γνωστή. Την περίοδο εκείνη, ο Ελληνισμός επέζησε τρεφόμενος από την Εκκλησία, γιατί οι ‘Έλληνες αδιάκοπα ήλπιζαν και έκαναν σχέδια για την ημέρα που θα ανακτούσαν εκ νέου την ελευθερία τους. Δεν μπορεί κανείς να επιρρίψει εξολοκλήρου την ευθύνη στους Τούρκους εάν τέτοιες βλέψεις τους προκαλούσαν να δρουν ως απάνθρωποι δυνάστες. Αλλά υπήρξαν Τούρκοι, όπως ο σουλτάνος Σουλεϊμάν ο Μεγαλοπρεπής, που ο λαός του τον ονόμασε Νομοθέτη, ή οι Μεγάλοι Βεζίρηδες της οικογένειας Koprulu, οι οποίοι ήταν με συνέπεια ...