Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Η προσκύνηση των Μάγων Ἤκουσαν οἱ ποιμένες των Ἀγγέλων ὑμνούντων τήν ἔνσαρκον Χριστοῦ παρουσίαν, καί δραμόντες ὡς πρός ποιμένα, θεωροῦσι τοῦτον ὡς ἀμνόν ἄμωμον   ἐν τῇ γατρί Μαρίας βοσκηθέντα, ἦν ὑμνοῦντες εἶπον:  Ερμηνεία Το θέμα των ποιμένων στη Γέννηση του Χριστού εδώ παρουσιάζεται με πολύ γλαφυρό και παραστατικό τρόπο. Οι ποιμένες ακούνε το «Δόξα εν υψίστοις Θεώ και επι γης ειρήνη ευδοκία» και χωρίς καμιά αμφιβολία τρέχουν σαν άνθρωποι που γνωρίζουν από γέννες προβάτων  σε έναν άλλο ποιμένα να δούνε μια ακόμα γέννα και  βλέπουν τον Χριστό σαν αθώο αρνάκι, που βόσκησε στην κοιλιά της Παρθένου Μαρίας. Η γέννα όμως αυτή ήταν πολύ διαφορετική από τις άλλες, γι  αυτό και ο υμνογράφος βάζει στο στόμα των ποιμένων τους ανάλογους χαιρετισμούς: Χαῖρε, ἀμνοῦ καί ...

Ομιλία του Μητροπολίτη Χίου, Ψαρών και Οινουσσών κ. Μάρκου για την επέτειο των 200 χρόνων από την Ελληνική Επανάσταση, για τον ρόλο της Εκκλησίας στον Αγώνα και για την εορτή του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου.

Ο Σωκράτης θεωρούσε την άγνοια αιτία της ανηθικότητας. Η χρήση της λογικής για τη κατάκτηση της γνώσης του αγαθού οδηγεί στην αρετή. Το αγαθό και η δικαιοσύνη εκφράζουν αυτόνομες αντικειμενικές αλήθειες οι οποίες δεν υπακούν σε κανενός θεού την θέληση. Η συνείδηση της ηθικής ύπαρξης είναι κοινή σε όλους τους ανθρώπους και αποτελεί βασικό στοιχείο της φύσης του. Οι ηθικές έννοιες, οι καρποί της ηθικής, οι οποίες είναι συμφυείς στην ανθρώπινη ψυχή, υπάρχουν σε λανθάνουσα μορφή και αποτελούν τις ψυχικές του δυνάμεις τις οποίες μπορεί ο ίδιος να ανακαλύψει και να ενεργοποιήσει με την γνώση. Η σωκρατική ηθική δεν βρίθει ολοκληρωμένων αυτονομικών αναφορών αλλά υπό μορφή ιχνών μπορούμε να τις εντοπίσουμε στην αναζήτηση του νόμου της ηθικής, στην ανθρώπινη φύση ...

 Ήταν Απρίλης του 1821. Η φωτιά του Μεγάλου Ξεσηκωμού απλωνόταν  από το τρίτο δεκαήμερο του Μάρτη, μέρα με τη μέρα, από το Μοριά, στη Ρούμελη και  σε άλλα μέρη. Ο Ομέρ Βρυώνης με 8-10 χιλιάδες στρατό κινήθηκε από τα Γιάννενα προς την ανατολική νότια Ελλάδα, για να αποκαταστήσει τα πράγματα και τελικά να φτάσει στην Τριπολιτσά και να αποτρέψει την άλωσή της. Για να τον ανακόψουν οι Δυοβουνιώτης, Πανουργιάς και Διάκος, με 1500 άντρες, έπιασαν ο πρώτος  το γεφύρι του ποταμού Δύρου, ο δεύτερος τη Χαλκομάτα και ο Διάκος στο μέσον, τη Δαμάστα, και τη γέφυρα του Σπερχειού Αλαμάνα.    Στις 22 Απρίλη ο εχθρός προσέβαλε τις θέσεις του Δυοβουνιώτη και Πανουργιά, που δεν άντεξαν την άνιση αναμέτρηση και αποσύρθηκαν από τις θέσεις ...

Τα σημαίνοντα της Επανάστασης του 1821 Η επέτειος των 200 χρόνων από την επανάσταση του 1821 και την ίδρυση του ελληνικού κράτους σίγουρα θα εορτασθεί μεγαλοπρεπώς. Όμως, ο εορτασμός θα είναι «λειψός» αν περιοριστεί μόνο στην υπενθύμιση της Ιστορίας. Αντίθετα, θα είναι πλήρης και ουσιαστικός, αν καταφέρει να αναδείξει όχι μόνο την προέλευση αλλά και την προβολή στο μέλλον του πολιτισμικού στίγματος του νέου ελληνικού κράτους. Βασικές συντεταγμένες που προσδιόρισαν την ίδρυση και εξακολουθούν και σήμερα να προσδιορίζουν το πολιτισμικό στίγμα του ελληνικού κράτους στον παγκόσμιο χάρτη είναι αναμφίβολα ο αρχαιοελληνικός πολιτισμός, από δε το 1821 και εντεύθεν και η ορθόδοξη χριστιανική πίστη. Και όσον αφορά την πρώτη, έχει ήδη αναδειχθεί ως η αδιαμφισβήτητη συνεισφορά μας στον παγκόσμιο πολιτισμό. Όμως η επανάσταση ...

Μάρτη της Επανάστασης προβάλλεις με την άνοιξη τις ένδοξες γιορτές σου, στους Έλληνες χριστιανούς κι απόγονους ηρώων. Χρόνια πολλά σας Έλληνες! Γιορτάζει η Εκκλησιά μας! Θεόσταλτο το μήνυμα που εδέχθη κόρη άσπιλη, κόρη Υπεραγία. Γιορτάζει κι η πατρίδα μας τη νεκρανάστασή της, με λογισμό, όνειρο και θυσία!

Oμιλία του Μητροπολίτου Βεροίας, Ναούσης και Καμπανίας κ. Παντελεήμονος με θέμα: «Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός, ο Εθναπόστολος» στο πλαίσιο της σειράς ομιλιών «Μαρτύρων και Ηρώων αίματα», με την ευκαιρία του εορτασμού των 200 ετών από την έναρξη της Ελληνικής Επαναστάσεως του 1821.

Ο μικρός Δαμιανός δεν συμπαθεί τις εθνικές γιορτές. Όταν όμως η τρομερή μάγισσα Λησµονίτσα απειλεί να τις εξαφανίσει, όλα αλλάζουν! Το θαρραλέο αγόρι παρέα µε το γενναίο μολυβένιο Ευζωνάκι του, θα ταξιδέψουν στη χώρα των ηρώων πάνω σε ένα ιπτάμενο τσαρούχι, για να βρουν το μυστικό που ενώνει τους Έλληνες. Θα τα καταφέρουν; Τι θα γίνει αν χαθούν οι εθνικές γιορτές; Ένα θαυμαστό ταξίδι µε τις ιστορίες της Γιαγιάς Παράδοσης μόλις τώρα ξεκινά! Ελάτε, παιδιά! Κυρία Μαρία Μωραΐτου θα λέγατε ότι τα παιδιά γνωρίζουν την ελληνική ιστορία; Αν όχι, τι θεωρείτε ότι θα έπρεπε να γίνει για να αλλάξει αυτό;  Αν και η Ιστορία μας είναι βασικό μάθημα και διδάσκεται συστηματικά στην Πρωτοβάθμια και στη Δευτεροβάθμια εκπαίδευση με τους εκπαιδευτικούς να δίνουν τον καλύτερο ...

Η νηστεία της Μεγάλης Σαρακοστής, όπως εξάλλου και κάθε νηστεία δεν είναι ένα πρόγραμμα διατροφής, μια δίαιτα, ένα διαιτολόγιο για να βελτιώσουμε την υγεία μας ή να μειώσουμε το σωματικό μας βάρος. Αυτή είναι μάλλον μια κοσμική θεώρηση της διατροφής και είναι λάθος να αντιμετωπίζουμε τη νηστεία της Ορθοδοξίας και τους κανόνες της με τη λογική του «δύο σε ένα» και την τακτική «με ένα σμπάρο δύο τρυγόνια». Η νηστεία είναι μια θεόπνευστη, εντολή, είναι Εντολή του Θεού στην οποία ο Χριστιανός συμμετέχει με οικεία θέληση χωρίς καταναγκασμό, γογγυσμούς και εξαιρέσεις … λόγω πειρασμών. Διαβάστε την συνέχεια εδώ

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΕΙΤΕ την Τετάρτη 24/3 20:00-01:30 στο Pemptousia.fm για να ακούσετε ζωντανά την Ιερά Αγρυπνία που θα τελεστεί στην Ιερά Μονή Παμμεγίστων Ταξιαρχών Πηλίου επί τη εορτή του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου. Για να ακούσετε πατήστε εδώ  

Στρατηγός Ιωάννης Μακρυγιάννης (1797-1864). Στρατηγού Μακρυγιάννη Απομνημονεύματα. Απόσπασμα από το πλήρες κείμενο. Μεταγραφή από το πρωτότυπο του Γιάννη Βλαχογιάννη, επεξεργασμένη από τον καθηγητή Γιάννη Καζάζη. Εισαγωγή Αδελφοί αναγνώστες! Επειδή έλαβα αυτείνη την αδυναμία να σας βαρύνω με την αμάθειά μου (αν έβγουν εις φως αυτά οπού σημειώνω εδώ και ξηγώμαι πότε με κόλλησε αυτείνη η ιδέα, -από τα 1829, Φλεβαρίου 26, εις το Άργος -και ακολουθώ αγώνες και άλλα περιστατικά της πατρίδος) σας λέγω, αν δεν τα διαβάσετε όλα, δεν έχει το δικαίωμα κανένας από τους αναγνώστες να φέρη γνώμη ούτε υπέρ, ούτε κατά. Ότι είμαι αγράμματος και δεν μπορώ να βαστήσω ταχτική σειρά ᾿σ τα γραφόμενα και… τότε φωτίζεται και ο αναγνώστης. Μπαίνοντας εις αυτό το έργον και ακολουθώντας να γράφω δυστυχήματα αναντίον της ...

Πατήρ Γεώργιος Φλορόφσκυ (1893-1979). (Επιμέλεια Στέλιος Κούκος) : Στα κηρύγματά του βρίσκουμε, πρώτ’ απ’ όλα, μια διεισδυτική ανάλυση της κοινωνικής καταστάσεως. Βρίσκει πάρα πολλή αδικία, ψυχρότητα, αδιαφορία και πόνο και θλίψη στην κοινωνία των χρόνων του. Και βλέπει καλά σε ποια έκταση αυτή η κατάσταση οφείλεται στον άπληστο χαρακτήρα της σύγχρονης κοινωνίας, στο άπληστο πνεύμα της ζωής. Αυτό το πνεύμα πλεονεξίας εκτρέφει την ανισότητα και επομένως την αδικία. Δεν ενοχλείται ο Χρυσόστομος μόνον από τη μάταιη πολυτέλεια της ζωής· φοβάται τον πλούτο ως ένα μόνιμο πειρασμό. Ο πλούτος διαφθείρει τον πλούσιο. Ο πλούτος καθ’ εαυτόν δεν έχει καμιά αξία. Είναι μια μάσκα, κάτω απ’ την οποία κρύβεται το πραγματικό πρόσωπο του ανθρώπου, άλλ’ εκείνοι που έχουν πλούτη φθάνουν στο σημείο να τα αγαπούν, και εξαπατώνται· ...

Η εορτή του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου είναι Δεσποτικοθεομητορική εορτή. Αυτό σημαίνει ότι είναι Δεσποτική επειδή αναφέρεται στον Δεσπότη Χριστό, ο οποίος συνελήφθη στην γαστέρα της Θεοτόκου, και θεομητορική εορτή επειδή αναφέρεται στο πρόσωπο εκείνο που συνετέλεσε στην σύλληψη και την ενανθρώπηση του Λόγου του Θεού, δηλαδή την Παναγία. Στο Άγιον Όρος αυτή την πρώτη από τις Δεσποτικές εορτές την τιμούν ιδιαιτέρως στην Ιερά Μεγίστη Μονή Βατοπαιδίου, καθώς είναι αφιερωμένο το Καθολικό στο γεγονός του Ευαγγελισμού. Μεγάλοι βατοπαιδινοί μαΐστορες μελοποίησαν τα τροπάρια της εορτής σε ύφος πανηγυρικό και μεγαλοπρεπές, ως αρμόζει στο μέγεθος της εορτής. Απ αυτές τις συνθέσεις ξεχωρίζουν εκείνες του Ματθαίου του Βατοπαιδινού (1774-1849), μαθητού των Τριών διδασκάλων της Νέας Μεθόδου, καλλιγράφου, κωδικογράφου, εξηγητού της σημειογραφίας, μελοποιού και διδασκάλου της ψαλτικής. «Ἀπεστάλη ἐξ ...

Βασικό μέτρο προστασίας από τις επιδημίες παραμένει η καραντίνα και το λοιμοκαθαρτήριο.  Όμως η απουσία  οργανωμένης δημόσιας παροχής υγείας, τα ελλιπή μέτρα πρόληψης των επιδημιών και η έλλειψη επιστημόνων ιατρών που θα μπορούσαν να περιορίσουν την εξάπλωση και την μεγάλη θραύση των επιδημιών δικαιολογεί τις εκατόμβες των θυμάτων. Η κοινωνία της Οθωμανικής Τραπεζούντας και γενικά η Οθωμανική Αυτοκρατορία πολύ αργά αρχίζει να συστηματοποιεί αποτελεσματικά την άμυνα της απέναντι στην εξάπλωση των επιδημιών. Διεξοδικότερα με τις θεωρίες που αναπτύχθηκαν σχετικά με την εμφάνιση της επιδημίας της πανώλης στην Οθωμανική Αυτοκρατορία και γενικότερα στην Ευρώπη ασχολήθηκε ο Κώστας Κωστής. Η γενικότερη διαπίστωση του είναι πάντως, ότι τα συστήματα υγειονομικής προστασίας που εφάρμοσε η Οθωμανική Αυτοκρατορία είχαν περιορισμένη συμβολή στην απαλλαγή από την πανώλη. ...

Με την Ελληνική Επανάσταση του 1821 ένα αρχαίο έθνος δημιούργησε κράτος. Το Έθνος προϋπήρχε επί αιώνες και διατηρήθηκε παρά την υποδούλωση. Η Εθνεγερσία υπήρξε η απόδειξη της διαχρονικής συνέχειας του Ελληνισμού. Η Αρχαία Ελλάδα και το Βυζάντιο (Ρωμανία) εμπνέουν και καθοδηγούν τους αγωνιστές, μορφωμένους ή ολιγογράμματους, λαϊκούς και κληρικούς. «Για τον Χριστό και τον Λεωνίδα» αγωνιζόμαστε, γράφει η προκήρυξη του Σαλώνων Ησαΐα και του Αθανασίου Διάκου, η οποία δημοσιεύθηκε σε εφημερίδα της Τεργέστης. Τους Τριακόσιους του Λεωνίδα καλεί και ο Διονύσιος Σολωμός να σηκωθούν και να δουν τα παιδιά τους πώς αγωνίζονται. Στον Μαραθώνα και στις Θερμοπύλες αναφέρεται η Προκήρυξη του Αλεξάνδρου Υψηλάντη της 24.2.1821. Εκ του Σπαρτιατικού Στρατοπέδου υπογράφει τα κείμενά του ο Πετρόμπεης Μαυρομιχάλης υποδηλώνοντας ότι οι Μανιάτες είναι ...

Είναι 6.20 το απόγευμα. Ο μικρός πετιέται με φόρα, κοιτάζει το ψηφιακό ρολόι στην κουζίνα και φωνάζει: Τώρα είναι το 1821! Είχε περάσει ένα λεπτό. Μιαν ανασούλα δάφνης γέμισε την ατμόσφαιρα. Η δασκάλα του, η κ. Φωτεινή -όνομα και πράγμα – από την αρχή της χρονιάς γεμίζει με την ελπίδα της την καρδιά του. Ένας χάρτης της Ελλάδας τους ταξιδεύει απ άκρη σε άκρη της επαναστατημένης πατρίδας. Το νηπιαγωγείο του έγινε καράβι για μεγάλα ταξίδια. «Σήμερα είμαστε έξω από την Τρίπολη! Ο Μωριάς ξεσηκώθηκε! Πως να σου πω τι έγινε στα Ψαρά;» και οι ήρωες στήνουν χορό! Ο καθένας με τα μικρά ή τα μεγάλα χαρακτηριστικά του, την δική του ιστορία και την αληθινή αγάπη του για την ελευθερία της πατρίδας. Τι ...

Τέτοιες μέρες το 1821, οι πρόγονοί μας κόντρα στις γεωπολιτικές ισορροπίες της περιοχής και στην στρατιωτική υπεροχή του κατακτητή σήκωσαν το λάβαρο της επανάστασης και του αγώνα για μια Ελεύθερη Πατρίδα. Ενάντια σε κάθε πολιτική λογική, λίγοι εναντίων πολλών, τόλμησαν και ρίσκαραν τα πάντα. Θέλει Αρετή και Τόλμη η Ελευθερία, όπως θα πεί ο ποιητής και το δένδρο της ελευθερίας ποτίστηκε με αίμα, δάκρυα και αγώνες από τους Έλληνες. Η Ελληνική Επανάσταση ενάντια στον τουρκικό ζυγό δεν ήταν ένας περίπατος, ούτε ανταλλαγή επιστολών, διαλόγου και διπλωματίας με τον κατακτητή. Δόθηκαν μάχες, χύθηκε αίμα, ξεκληρίστηκαν πληθυσμοί, έγιναν βασανιστήρια, βιασμοί, ολοκαυτώματα, εξισλαμισμοί και εξανδραποδισμοί. Τετρακόσια χρόνια σκλαβιάς και πεντακόσια για κάποιες άλλες περιοχές της Ελλάδας δεν στάθηκαν ικανά να σβήσουν τον πόθο για ...

Για το μήνυμα της Ορθοδοξίας στον σύγχρονο άνθρωπο και για την εναλλακτική που δίνει στις προκλήσεις της σημερινής εποχής μίλησε ο Παναγιώτατος Οικουμενικός Πατριάρχης κ.κ. Βαρθολομαίος στην Διαδικτυακή Θεολογική Σύναξη που διοργάνωσε το Ινστιτούτο «Άγιος Μάξιμος ο Γραικός» και η Ορθόδοξη Διαδικτυακή Πύλη «Πεμπτουσία» με αφορμή την εορτή της Κυριακής της Ορθοδοξίας.

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΝΕΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ «ΣΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ ΤΟ ΜΠΑΛΚΟΝΙ» Μουσική: Ανδρέας Κατσιγιάννης Στίχοι: Λίνα Νικολακοπούλου Ερμηνεία: Γιώργος Νταλάρας  «Στου Κόσμου το Μπαλκόνι» είναι το τραγούδι προπομπός από το νέο album Της Σιωπής ο Τόπος, που θα κυκλοφορήσει στις αρχές Απριλίου. Μπορείτε να το ακούσετε σε όλες τις ψηφιακές πλατφόρμες. Της Σιωπής ο Τόπος είναι ο πρώτος κύκλος ενότητας τραγουδιών και ορχηστρικών θεμάτων από το μουσικό έργο του Ανδρέα Κατσιγιάννη, με τον κεντρικό τίτλο Μεγάλες Ώρες. Διαβάστε περισσότερα και ακούστε το τραγούδι εδώ