Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

ii. Από το τέλος της εικονομαχίας μέχρι τους νεότερους Χρόνους Χαρακτηριστικό γνώρισμα αυτής της ιστορικής περιόδου είναι η σταδιακή διάσπαση της ενιαίας επί οκτώ αιώνες εκκλησιαστικής παράδοσης λόγω της μερικής διαφοροποίησης της δογματικής πίστης των Εκκλησιών της Ανατολής και της Δύσης. Αποτέλεσμα αυτής της έντασης ήταν η επικέντρωση της ιεραποστολής μεταξύ των δύο αντιμαχόμενων θρόνων της παλιάς (πρεσβυτέρας) και νέας Ρώμης (Κωνσταντινούπολης). Από τη σύγκρουση των θρόνων τον Θ΄ αιώνα, προέκυψε η διαίρεση των Χριστιανών σε Ανατολικούς (ορθόδοξους) και σε δυτικούς (καθολικούς) τον ΙΑ΄ αιώνα. Η Ανατολική Εκκλησία λόγω της κατάληψης εδαφών της από τους Άραβες έχασε μεγάλα πληθυσμιακά ερείσματα πιστών. Διότι στις περιοχές της Συρίας, της Παλαιστίνης και της βορείου Αφρικής αλλοιώθηκε το βιολογικό τους πρόσωπο και οι προοπτικές του ...

Η Α΄ Κυριακή των Νηστειών είναι αφιερωμένη  από τους  Πατέρες της Εκκλησίας  στην Ορθοδοξία με την ευκαιρία της παύσης της εικονομαχίας και της οριστικής αναστήλωσης των ιερών εικόνων. Η εκκλησία πάλεψε εναντίον των αιρέσεων, των αιρετικών οπαδών ακόμη και εναντίον αιρετικών πατριαρχών, και βγήκε νικήτρια, γιατί είναι θείον εγκαθίδρυμα και δεν πρόκειται ποτέ να χαθεί σύμφωνα με την βεβαίωση του Χριστού μας «και πύλαι Άδου ου κατισχύσουσι αυτής». Η εκκλησία δέχτηκε λυσσαλέες επιθέσεις στο πρόσωπο του Χριστού, που άλλοτε αμφισβητούσαν την θεϊκή και άλλοτε την ανθρώπινη φύση και θέληση. Στόχος τους ήταν να ακυρώσουν το λυτρωτικό και σωτήριο έργο του Κυρίου, διότι αν επικρατούσαν οι αιρέσεις, δεν θα υπήρχε σωτηρία και λύτρωση για τον άνθρωπο. Αν ο Χριστός δεν γινόταν και ...

Τελέσθηκε η Ακολουθία της Α’ Στάσεως των Χαιρετισμών προς την Υπεραγία Θεοτόκο στην Ιερά Μεγίστη Μονή Βατοπαιδίου Αγίου Όρους, κατά την εσπέρα της 19ης Μαρτίου. Ακούστε το πρώτο Χαίρε από εκεί στο Βατοπαίδι του Άθωνα όπου η Παναγία είναι Μάνα, Κυρά, Οικοδέσποινα, εκεί όπου φυλάσσεται η Τιμία Ζώνη Της και ο χαιρετισμός προς την Παναγία είναι ταυτισμένος με κάθε καθημερινή κίνηση, διακόνημα και αναπνοή της πολυμελούς Βατοπαιδινής αδελφότητος. Για το Βατοπαίδι και τον Άθωνα, η Υπεραγία Θεοτόκος είναι τα πάντα! Ακούστε τα ηχητικά: Πηγή: ope.gr

Όσιος Ιγνάτιος (Μπριαντσανίνωφ), Επίσκοπος Σταυρουπόλεως (1807-1867). (Επιμέλεια Στέλιος Κούκος) Ν’ αγαπάς το Θεό όπως Εκείνος θέλει, όχι όπως κάποιοι φαντασμένοι ονειροπόλοι νομίζουν πως Τον αγαπούν. Μην εκστασιάζεσαι, μην εξάπτεις τα νεύρα και τη φαντασία σου, μην πυρώνεσαι από υλική φωτιά, από τη φλόγωση του αίματος. Θυσία ευάρεστη στο Θεό είναι η ταπείνωση, η συντριβή, «καρδία συντετριμμένη και τεταπεινωμένη». Ο Θεός αποστρέφει με οργή το πρόσωπό Του από θυσίες που προσφέρονται με αλαζονεία και θράσος, με οίηση και υπερηφάνεια, έστω κι αν η θυσία αυτή είναι «ολοκαύτωμα». Η υπερηφάνεια εξάπτει τα νεύρα, θερμαίνει το αίμα, δημιουργεί φαντασίες, ξαναζωντανεύει τη ζωή της πτώσης. Η ταπείνωση ηρεμεί τα νεύρα, εξαλείφει τις φαντασίες, αποφεύγει τις πτώσεις και αναζωογονεί τη ζωή εν Χριστώ Ιησού. Η υπακοή στο Θεό είναι καλλίτερη από ...

Ο Ρουμάνος Θεολόγος, π. Δημήτριος Στανιλοάε (1903-1993). (Επιμέλεια Στέλιος Κούκος) Συνέχεια από: http://www.pemptousia.gr/?p=303675 Αρνούμενοι να δώσουμε ή να ζητήσουμε άφεση αμαρτιών κάνουμε την ψυχή ολοένα και πιο σκληρή. Το κακό που μας έχει προξενήσει ο πλησίον και παραμένει στη μνήμη μας, αποτελεί μία ακαθαρσία που βρίσκεται μέσα μας και μας δηλητηριάζει συνεχώς, εξαπλώνοντας τη δυσοσμία της στην ύπαρξή μας. Η εκτυφλωτική λάμψη ή το σκότος που προέρχεται από αυτό το δηλητήριο, μας τυφλώνει εμποδίζοντάς μας να αντικρίσουμε τον άλλο καθαρά. Έτσι δεν μπορούμε να αγαπήσουμε τον Θεό ούτε να αγαπηθούμε από τους άλλους. Μόνο η ειλικρινής συγχώρηση διαλύει αυτό το ξένο σώμα στην ψυχή μας και απομακρύνει το δοκάρι από τα μάτια μας. Επομένως μόνο η αγάπη του Θεού μπορεί να μας δώσει την άφεση. Ο αββάς Ησαΐας λέει: «Να ...

Η Κυριακή της Ορθοδοξίας έχει καθιερωθεί από ετών ως επίσημη εορτή της Ορθοδόξου Ακαδημίας Κρήτης (ΟΑΚ), αλλά και ως ευκαιρία πνευματικής περισυλλογής και διαπροσωπικής κοινωνίας. Η εορτή αυτή αποκτά ιδιαίτερο περιεχόμενο, διότι το Ίδρυμα, επί πενήντα και πλέον έτη, διακονεί την Εκκλησία, η οποία αντιστέκεται σε κάθε μορφή «εικονομαχίας» από όπου και αν προέρχεται. Δυστυχώς, η πρόσφατη πανδημία (Covid-19) δεν μάς επιτρέπει φέτος να επικοινωνήσουμε «πρόσωπο προς πρόσωπο», αλλά και να συνεορτάσουμε τη μεγάλη θριαμβική εορτή της Χριστιανοσύνης. Θα προσπαθήσουμε, όμως, διαδικτυακά και με σεβασμό σε όλα τα μέτρα για την προστασία της Δημόσιας Υγείας, που έχουν καθορισθεί από την Ελληνική Πολιτεία, αλλά και τη βοήθεια των Νέων Τεχνολογιών, να μιλήσουμε για την αναστήλωση του ανθρωπίνου προσώπου στην εποχή της πανδημίας. Το ...

«Μη λησμονείτε το σχοινί, παιδιά, του Πατριάρχη», έγραψε και απήγγειλε ο Αριστοτέλης Βαλαωρίτης στην τελετή των αποκαλυπτηρίων του ανδριάντα του εθνομάρτυρα Πατριάρχη Γρηγορίου του Ε΄ στα προπύλαια του Πανεπιστημίου Αθηνών στις 25 Μαρτίου του 1872. Τη γεμάτη σημασία που κρύβει για όλους μας η παρότρυνση του ποιητή, ο δάσκαλος της ψαλτικής και χοράρχης του Βυζαντινού Χορού «Τρόπος» κ. Κωνσταντίνος Αγγελίδης τίμησε με την έκδοση του νέου ψηφιακού δίσκου «Γρηγόριος Ε΄ ο μαρτυρικός Πατριάρχης». Μία επετειακή έκδοση που στο πρόσωπο του Πατριάρχου Γρηγορίου αποδίδει τιμή και δόξα σε όλους τους αγωνιστές του 1821, γνωστούς και αγνώστους. Διακόσια χρόνια από τη στιγμή που ξεκίνησε ο αγώνας για ελεύθερο λόγο, ελεύθερη πνοή, ελεύθερο προσκύνημα των ιερών και οσίων της ορθοδόξου πίστεώς μας. Ο Κωνσταντίνος Αγγελίδης ...

Η πρώτη Κυριακή της Σαρακοστής, η Α΄ Κυριακή των Νηστειών, ονομάζεται και Κυριακή της Ορθοδοξίας. Η Εκκλησία όρισε αυτή την Κυριακή να θυμόμαστε το γεγονός της αναστήλωσης των ιερών εικόνων. Να πώς έχει με λίγο λόγια η ιστορία αυτού του γεγονότος. Στα τέλη του 7ου και τις αρχές του 8ου αι. μ.Χ. στη Βυζαντινή Αυτοκρατορία εμφανίσθηκαν κάποιες θεωρίες μεταξύ πνευματικών ανθρώπων, σύμφωνα με τις οποίες, η προσκύνηση των εικόνων που υπήρχαν στα σπίτια και τους ναούς ήταν ειδωλολατρική πράξη. Με τη βοήθεια του αυτοκράτορα, ο οποίος συμφώνησε με τη θεωρία αυτή, εκδόθηκαν διαταγές που απαγόρευαν την ύπαρξη και την προσκύνηση των εικόνων. Αυτοί που συμφώνησαν μ΄ αυτήν την πράξη ήταν οι Εικονομάχοι. Όμως, υπήρχαν και φωνές άλλων πνευματικών ανθρώπων που έλεγαν ότι ...

Παρακολουθήστε ζωντανά την Ακολουθία των Χαιρετισμών στην Υπεραγία Θεοτόκο από το Καθολικό της Ιεράς Μονής Αστερίου.

 (Επιμέλεια Στέλιος Κούκος) Τα κατά τον Εφραίμ, το διάκονο της Εκκλησίας των Εδεσσηνών, οπωσδήποτε θα έχεις ακούσει· γιατί ήταν ένας από τους αξιομνημόνευτους ανθρώπους. Αυτός, αφού διάβηκε επάξια την οδό του πνεύματος και δεν ξεστράτισε από την ευθεία, αξιώθηκε χαρίσματος γνώσεως φυσικής, που τη διαδέχεται η θεολογία και η έσχατη μακαριότητα. Ενώ λοιπόν ζούσε πάντα ησυχαστικά και στήριζε όσους έρχονταν σ’ αυτόν, για πολλά χρόνια, αργότερα βγήκε από το κελλί του για την εξής αιτία· όταν έπεσε μεγάλη πείνα στην Έδεσσα, επειδή συμπόνεσε την ύπαιθρο που χανόταν, πήγε στους πλούσιους και τους λέει: «Γιατί δεν ελεείτε τους ανθρώπους που πεθαίνουν, αλλά αφήνετε τα πλούτη σας να σαπίζουν προς κατάκριση των ψυχών σας»; Αφού σκέφτηκαν λοιπόν, του λένε: «Δεν μπορούμε να εμπιστευτούμε σε κανένα για ...

2η e-Σύναξη με τον Γέροντα Eφραίμ και Αγγλόφωνους Ψάλτες Μπορείτε να παρακολουθήσετε την 2η e-Σύναξη από το Άγιο Όρος με το Γέροντα Εφραίμ, Καθηγούμενο της Ιεράς Μονής Βατοπαιδίου και με Αγγλόφωνους Ψάλτες η οποία θα λάβει χώρα την Δευτέρα 22 Μαρτίου 2021 στις 07:30 μ.μ. (ελληνική ώρα) / 12:30μ.μ (Eastern). Ο Γέροντας Εφραίμ θα μιλήσει στα ελληνικά και θα υπάρχει ταυτόχρονη μετάφραση σε αγγλικά και ρουμανικά καθ’ όλη τη διάρκεια και της ομιλίας και των ερωταποκρίσεων. Η 2η e-Σύναξη με το Γέροντα Εφραίμ και τους Αγγλόφωνους Ψάλτες διοργανώνεται από το διαδικτυακό περιοδικό Πεμπτουσία και το Ages Initiative. Μπορείτε να παρακολουθήσετε την Σύναξη από τις σελίδες μας στην ΠΕΜΠΤΟΥΣΙΑ: www.pemptousia.gr ή https://www.facebook.com/pemptousiagr ή https://www.youtube.com/user/PemptousiaWebTv στο ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΟ ΠΡΑΚΤΟΡΕΙΟ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ: www.orthodoxianewsagency.gr ή https://www.facebook.com/orthodoxianewsagency και στην επίσημη σελίδα της Ι. Μ. ΜΟΝΗΣ ΒΑΤΟΠΑΙΔΙΟΥ στο Facebook: https://www.facebook.com/VatopediMonastery Για οποιαδήποτε πληροφορία επικοινωνήστε στα nikos@gouraros.net ή info@agesinitiatives.org

Ο Δρ Ιωάννης Αρβανίτης αναπτύσσει εισήγηση με θέμα:«Τη Υπερμάχω: από την πρώτη του καταγραφή στο σήμερον ψαλλόμενο «αρχαίον, αργόν, δίχορον»». Η ομιλία πραγματοποιήθηκε στα πλαίσια του «Ζ΄ Διεθνούς Συνεδρίου, Μουσικολογικού και Ψαλτικού-Μορφολογία – Αισθητική», του Ιδρύματος Βυζαντινής Μουσικολογίας της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος, που έλαβε χώρα το τριήµερο 18–20 Οκτωβρίου 2018 στην αίθουσα του Πολιτιστικού κέντρου της Αρχιεπισκοπής Αθηνών. Δείτε όλα τα βίντεο του συνεδρίου εδώ

Όσιος Ιουστίνος Πόποβιτς (1894-1979). Συνέχεια από εδώ: http://www.pemptousia.gr/?p=303100 Από τους διδασκάλους και παιδαγωγούς ο λαός μας ζητεί πρωτίστως την αγιότητα. Όπου δεν την ευρίσκει, εκεί γνωρίζει ότι δεν υπάρχει ούτε παιδεία. Η αίσθησις και η αντίληψις αυτή της παιδείας ως αγιότητος, ως φωτισμού από το φως του Χριστού, έγινε πλέον συνείδησις του ορθοδόξου λαού μας. Αυτός δεν θέλει μίαν επιδερμικήν, μηχανικήν ευρωπαϊκήν παιδείαν, μίαν εξωτερικήν διαφώτισιν, αλλά θέλει την παιδείαν των Αγίων Πατέρων και Διδασκάλων της Εκκλησίας, την παιδείαν του αγίου Σάββα, που είναι εξ ολοκλήρου ευαγγελική, εξ ολοκλήρου χριστιανική, είναι του Χριστού. Άνευ του Θεανθρώπου Χριστού ο Ράστκο θα παρέμεινε δια παντός Ράστκο και δεν θα είχε γίνη ποτέ ο άγιος Σάββας, δηλαδή ο άγιος Φωτιστής των Σέρβων*. Την αγίαν προσωπικότητά του ο άγιος Σάββας, ...

ΣΤΑΣΙΣ  Α΄ Ο Ευαγγελισμός της Θεοτόκου Ἄγγελος πρωτοστάτης  οὐρανόθεν ἐπέμφθη,  εἰπεῖν τῇ Θεοτόκῳ τό Χαῖρε·  καί σύν τῇ ἀσωμάτῳ φωνή  σωματούμενόν σε θεωρῶν Κύριε, ἐξίστατο καί  ἵστατο  κραυγάζων πρός αὐτήν τοιαῦτα. Ερμηνεία Η ασώματος φωνή είναι η φωνή του Αρχαγγέλου Γαβριήλ. Σε αντίθεση τώρα με την ασώματη φωνή του Αρχαγγέλου γίνεται λόγος για τον Κύριο που απέκτησε ανθρώπινο σώμα αμέσως μετά τη φωνή του Αρχαγγέλου. Και, ενώ ακόμη ο Αρχάγγελος στέκονταν μπροστά στην Παναγία, τον κατέλαβε  έκσταση μπροστά σε αυτό το Θείο Θαύμα της ενσαρκώσεως του Κυρίου, το οποίο γνώριζαν μεν  οι άγγελοι την έλευση του Χριστού στον κόσμο αλλά αγνοούσαν το πώς και τώρα το μαθαίνουν, γι  αυτό ξεσπούν σε χαρούμενους χαιρετισμούς προς στην Παναγία, που θα αξιώνονταν να γεννήσει τον Υιό και Λόγο του ...

Μια εκπομπή νοεράς παρουσίας στον χρόνο και τον χώρο της Αγίας Γης, εκεί όπου έστησαν οι πόδες του Κυρίου. Επιμελείται και παρουσιάζει ο Πρωτοπρεσβύτερος Σπυρίδων Λόντος. Πώς ακούω pemptousia.fm; Πώς χρησιμοποιώ το podcast σε κινητές συσκευές; – Οδηγίες χρήσης

Στη δέκατη όγδοη εκπομπή «Δια..τροφής, ο λόγος! Ο τρόπος του τρέφεσθαι» ολοκληρώνουμε το τρίτο μέρος των μικροθρεπτικών συστατικών, τα ανόργανα άλατα. Που μπορούμε να τα βρούμε; Ποια η βιολογική τους αξία; Και τι μπορεί να συμβεί από έλλειψη ή υπερπρόσληψή τους; Και μην ξεχνάτε τη συμβουλή και τη συνταγή ή το τρόφιμο της ημέρας. Για περισσότερες πληροφορίες, όπως επίσης και για να μοιραστούμε ιδέες σχετικές με το φαγητό, ή ακόμη και για να συζητήσουμε τις δικές σας απορίες ή τις δικές σας ανησυχίες σχετικά με τη διατροφή, βρείτε με, στο Instagram: dia.trofis.ologos και στο Facebook: Μαργιάννα Μανώλη Διαιτολόγος Διατροφολόγος. «Να θυμάστε να απολαμβάνετε τις στιγμές σας. Και να μην ξεχνάτε πως εμείς ορίζουμε το φαγητό μας και όχι το φαγητό μας εμάς». Πώς ακούω pemptousia.fm; Πώς χρησιμοποιώ το podcast σε κινητές ...

Δυο δώρα προσφέρουμε κάθε Παρασκευή των Χαιρετισμών στην Παναγία. Δυό υπέροχα δώρα που είναι αντάξια της Μητέρας του Θεού, της Θεοτόκου, της τιμιωτέρας των Χερουβείμ και ενδοξοτέρας των Σεραφείμ. Τα θεσπέσια αυτά δώρα είναι ο Ακάθιστος Ύμνος με τους 24 Οίκους και ο Κανόνας με τις εννέα ωδές. Και τα δυό είναι αριστουργήματα της Βυζαντινής υμνολογίας που εξαίρουν το έργο και το πρόσωπο της Υπεραγίας Θεοτόκου. Ο υμνογράφος στον κανόνα χρησιμοποιεί για την Παναγία τις φράσεις: «ρόδον τό ἀμάραντον, μύρον πολύτιμον, στάχυν ἡ βλαστήσασα τόν θεῖον, εἴσοδος τῶν σωζόμενων, κλίμαξ, γέφυρα, ἱερόν καταφύγιον ἰσχύς καί ὄχυρωμα τῶν ἀνθρώπων, λιμήν, ἄνθος τό ἀμάραντον, τεῖχος καί ὄχυρωμα, ἄστρον ἄδυτον, τῶν ἀθλητῶν στεφάνωμα». Όλα αυτά χαρακτηρίζουν την ξεχωριστή θέση που έχει η Παναγία στον ...

Ο παράγοντας που οδήγησε στην ευημερία των Ελλήνων, ιδιαίτερα από το ξεκίνημα του 18ου αιώνα και μετά, ήταν το εμπόριο, θαλάσσιο και χερσαίο. Το γεγονός αυτό επέφερε τα πρώτα ρήγματα στην παραδοσιακή ελληνική κοινωνία και στην βαθμιαία δημιουργία, στο εξωτερικό κυρίως, των πρώτων εκατομμυριούχων, των πρώτων κεφαλαιούχων, οι οποίοι απετέλεσαν την πρώτη ελληνική αστική τάξη. Η εξέλιξη αυτή δεν είναι αποκομμένη από την γενικότερη οικονομική και κοινωνική μεταβολή που παρατηρείται στην Δυτική Ευρώπη κατά την περίοδο εκείνη και είχε ως αποτέλεσμα τον παραμερισμό της φεουδαρχίας από την τάξη των αστών. Οι Έλληνες αντιπρόσωποι της νέας αυτής τάξης που ανεβαίνει, ανταγωνίζονται στην πατρίδα τους τούς προκρίτους και ζητούν να πάρουν μέρος και αυτοί στην διοίκηση των κοινών. Οι νεόπλουτοι αυτοί δεν ...

Παρακολουθήστε την 2η Διαδικτυακή Σύναξη με τον Γέροντα Εφραίμ και τους φίλους του βιβλιοπωλείου «Libraria Bizantina» στο Βουκουρέστι, που πραγματοποιήθηκε την Τρίτη 2 Μαρτίου 2021.