Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Τί είναι στην πραγματικότητα η λατρεία; Είναι αυτή ένα «έργον», ένα μέσον, ένα απλό καθήκον του χριστιανού μεταξύ των άλλων «έργων» και καθηκόντων του; Η διαπίστωση που εκτοξεύθηκε ως μομφή κατά της Εκκλησίας μας ότι παρέμεινε μέσα στους αιώνες «κοινωνία λατρείας» χρειάζεται πράγματι να αναιρεθεί ή να γίνει αποδεκτή ως έπαινος που εκφράζει τη βαθύτατη αλήθεια για την Εκκλησία; Μάλλον το δεύτερο πρέπει να γίνει. Γιατί; Διότι η λατρεία δεν είναι ούτε μπορεί να είναι μια απλή θρησκευ­τική τελετουργία, ούτε ένα έργο (αγιαστικό) απλώς ξεχωριστό από το λεγόμενο διδακτικό και ποιμαντικό έργο της Εκκλησίας. Αυτή αγγίζει την ίδία την ουσία της Εκκλησίας και ολόκληρου του Μυστηρίου της. Η ουσία δε αυτή είναι ο ίδιος ο Χριστός και η εν Χριστώ ...

«Η δειλία είναι απομάκρυνση της πίστεως με την ιδέα ότι αναμένονται απροσδόκητα κακά» (άγιος Ιωάννης της Κλίμακος). Ο φόβος είναι δύσκολα διαχειρίσιμη κατάσταση. Το ζούμε στον καιρό της πανδημίας, στην υστερία των ΜΜΕ, στην γκρίνια των πολλών. Ο φόβος πηγάζει από το ότι δεν πιστεύουμε πως το κακό είναι αντιμετωπίσιμο, ακόμη κι αν έρθει. Έτσι γεννιέται η δειλία στην καρδιά μας, ένα σφίξιμο στο στομάχι και μία αίσθηση ότι είναι προτιμότερο να κρυφτούμε, προτιμότερο να μη δοκιμάσουμε, στις σχέσεις να μην δεσμευθούμε, διότι αν τα πράγματα δεν πάνε καλά, θα πληγωθούμε. Γιατί οι νέοι σήμερα δεν παντρεύονται νωρίς; Είναι μόνο η άνεση ικανοποίησης της επιθυμίας για ηδονή, η νοοτροπία της εποχής και του πολιτισμού που λέει στον νεο ότι «ζήσε την ζωή σου» ...

Παρακολουθήστε την 2η Διαδικτυακή Σύναξη από τον Άθωνα με τον Γέροντα Εφραίμ, Καθηγούμενο της Ι.Μ.Μ. Βατοπαιδίου και ορθόδοξους Γάλλους πιστούς, που πραγματοποιήθηκε την Παρασκευή 12 Φεβρουαρίου 2021.

Τον Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Σύρου κ. Δωρόθεο φιλοξένησε η δημοσιογράφος Μαρία Γιαχνάκη στην εκπομπή «Επικαιρότητα», στο ραδιόφωνο της Πεμπτουσίας. Ο Σεβασμιώτατος σχολίασε την πανδημία και τις δοκιμασίες που περνά η ανθρωπότητα ενώ αναφέρθηκε στα επεισόδια στο κέντρο της Αθήνας αλλά και στον ρόλο της Εκκλησίας και της οικογένειας στην ανατροφή των νέων. Ακούστε το απόσπασμα: O Σεβασμιώτατος σημείωσε για τις δυσκολίες της πολυνησιακής Μητρόπολης: «Σας ευχαριστώ για την ευγενική πρόσκληση. Το έργο μας αυτό είναι, να είμαι Ποιμένας και Ποιμένας σημαίνει ακούραστος εργάτης ο οποίος τρέχει παντού. Οι άνθρωποι αυτό αναζητούν, να ξέρουν ότι έχουν συγκυρηναίους να τρέχουν μαζί τους». Για την πανδημία σημείωσε μεταξύ άλλων:  Πρέπει να πούμε ότι η Εκκλησία βρέθηκε απροετοίμαστη απέναντι σε μια τέτοια διαχείριση. Έπρεπε να κλείσουμε τις Εκκλησίες και τους ...

Το Τμήμα Κοινωνικής Θεολογίας και Χριστιανικού Πολιτισμού διοργανώνει τη Πέμπτη 18 Μαρτίου 2021 στις 18:00-21:00 Διαδικτυακή Ημερίδα με θέμα: «Επιστήμη, Εκκλησία και Κοινωνία απέναντι στις πανδημίες», με σκοπό να παρουσιαστούν από διακεκριμένους εκπροσώπους της επιστημονικής κοινότητας και του εκκλησιαστικού χώρου, τα κρίσιμα θέματα γύρω από την πανδημία που ταλανίζει τις σύγχρονες κοινωνίες και έχει δημιουργήσει ποικίλες κρίσεις σε κοινωνικό και πνευματικό επίπεδο. Στην Ημερίδα θα συμμετάσχουν οι καθηγητές Εμμ. Ροηλίδης και Χρ. Σαββόπουλος και ο αναπλ. Καθηγητής Πολ. Βούλτσος του Τμήματος Ιατρικής, καθώς και ο Πρόεδρος του Τμήματος Βιολογίας, καθηγητής Μηνάς Γιάγκου, οι οποίοι θα συνεισφέρουν, τόσο με την μεγάλη επιστημονική τους εξειδίκευση όσο και με την κλινική τους εμπειρία για την αντιμετώπιση της πανδημίας, στην προσέγγιση σημαντικών πτυχών του θέματος. ...

Η Κυριακή της Απόκρεω ονομάζεται έτσι, γιατί στη διάρκεια της εβδομάδας που ακολουθεί, της Τυρινής, αρχίζει μια περιορισμένη νηστεία, απέχοντας μόνο από το κρέας. Η Εκκλησία αρχίζει να μας προσαρμόζει στη μεγάλη προσπάθεια που θα απαιτήσει από μας επτά μέρες αργότερα. Σταδιακά μας βάζει στον μεγάλο αγώνα, γιατί γνωρίζει την ευπάθειά μας και προβλέπει την πνευματική μας αδυναμία. Την παραμονή αυτής της Κυριακής των Απόκρεω η Εκκλησία προσεύχεται για τους «κεκοιμημένους». Και είναι πολύ εύστοχο το μνημόσυνο που γίνεται για τους κεκοιμημένους ενόψει  της ανάμνησης  του μεγάλου γεγονότος της Κρίσεως, όπου θα δικαστούμε όλοι ζώντες και κεκοιμημένοι. Όταν  ακούμε το ευαγγέλιο της Κρίσεως, νομίζουμε ότι πρόκειται για ένα γεγονός που θα συμβεί στο απώτερο μέλλον, ξεχνάμε όμως ότι η κρίση για ...

Το ιστορικό μοναστήρι της Θείας Αναλήψεως του Κυρίου στο ακριτικό νησί της Καλύμνου πενθεί. Και αυτό διότι το Ψυχοσάββατο των Απόκρεω, 6 Μαρτίου 2021, εκοιμήθη εν Κυρίω η τελευταία εγκαταβιώσασα σε αυτό μοναχή του η οποία χρημάτισε και τελευταία Ηγουμένη του.             Η κατά κόσμον Άννα, δεύτερο από τα οχτώ παιδιά των Χρήστου Χριστοφή από την Τήλο και της Πηνελόπης Αλευροφά από την Κάλυμνο, είδε το φως της ημέρας στο νησί των σφουγγαράδων, την μοναχοτρόφο και αγιοτόκο Κάλυμνο, στις 24 Νοεμβρίου 1936, στα όρια της ενορίας του Αγίου Μάμαντος (στην Κάλυμνο οι κάτοικοι, οι δρόμοι και οι δημόσιες υπηρεσίες προσδιορίζονται από την ενορία εντός των ορίων της οποίας ευρίσκονται).             Οι γονείς της υπήρξαν άνθρωποι του μόχθου. Ο πατέρας της Χρήστος ήταν ...

Άγιος Ιωάννης Χρυσόστομος. (Επιμέλεια Στέλιος Κούκος) Συνέχεια από: http://www.pemptousia.gr/?p=303020 Εδώ προσέχετε· γιατί ξεφυτρώνει ζήτημα όχι τυχαίο. Γιατί οι Μανιχαίοι, οι σκύλοι, οι άλαλοι και λυσσασμένοι, έχουν την εμφάνιση της καλοσύνης, μέσα τους όμως έχουν την τραχεία μανία των σκύλων, και κρύβουν κάτω από το δέρμα του προβάτου τον λύκο. Αλλά μη κοιτάξεις αυτό που φαίνεται, αλλά να εξετάσεις το θηρίο που είναι μέσα κρυμμένο. Αυτοί λοιπόν εξετάζοντας αυτό το χωρίο λένε. Είπε ο Χριστός “Αμήν, αμήν σου λέω, σήμερα μαζί μου θα είσαι στον παράδεισο”· λοιπόν έγινε πια η ανταλλαγή των αγαθών, και είναι περιττή η ανάσταση. Γιατί αν εκείνη τη μέρα πήρε ο ληστής τ’ αγαθά, και δεν αναστήθηκε το σώμα του ποτέ μέχρι σήμερα, δεν θα υπάρχει λοιπόν ανάσταση σωμάτων. Άραγε καταλάβατε αυτό που είπα, ή ...

Μια εκπομπή νοεράς παρουσίας στον χρόνο και τον χώρο της Αγίας Γης, εκεί όπου έστησαν οι πόδες του Κυρίου. Επιμελείται και παρουσιάζει ο Πρωτοπρεσβύτερος Σπυρίδων Λόντος. Πώς ακούω pemptousia.fm; Πώς χρησιμοποιώ το podcast σε κινητές συσκευές; – Οδηγίες χρήσης

Ομολογώ πως δεν γνώριζα ότι ο δομικός παραλληλισμός ανάμεσα σε θεολογικές και πολιτικές έννοιες θεμελιώθηκε πριν έναν ολόκληρο αιώνα στο έργο του σπουδαίου Γερμανού  πολιτικού επιστήμονα και νομικού Carl Schmitt. Εξεπλάγη όμως  όταν διάβασα ότι κι εκείνος  στην  περίφημη  Πολιτική  Θεολογία του, έργο του 1922, καταπιάνεται αρχικά με την έννοια του θαύματος, το θαύμα της εξαίρεσης, όπως το αποκαλεί. Εκείνος το χρησιμοποιεί για να χαρακτηρίσει ως θαύμα την απόφαση του εκάστοτε θεματοφύλακα του κράτους να παρέμβει ωσάν Θεός  σε κρίσιμες και έκτακτες στιγμές, προκειμένου να σώσει το κράτος από τον εχθρό, που εκείνα τα χρόνια ήταν κατά Schmitt ο φιλελευθερισμός. Ακόμα κι αν χάριν της συζήτησης  αποδεχθούμε ως δόκιμη την αναγωγή μιας πολιτικής απόφασης στην σφαίρα του θείου και του ...

Οι Οθωμανοί αφού κατέλαβαν την πόλη, τη μετονόμασαν σε Πατρατζίκ (Μικρή Πάτρα) και επισκεύασαν και ενίσχυσαν την οχύρωσή της. Σε κάθε οχυρή θέση που καταλάμβαναν, εντός των ακροπόλεων και των φρουρίων δεν επιτρεπόταν η κατοίκηση των Ελλήνων ούτε καν η διανυκτέρευση σ’ αυτά. Ενδεικτική της δυσπιστίας των Οθωμανών απέναντι στους ραγιάδες είναι η φράση «ποτέ πίστη στον άπιστο και ποτέ εξουσία σ’ αυτόν». Σ’ όλα τα φρούρια υπήρχαν στρατιωτικοί διοικητές ή φρούραρχοι (ζιντζιρταραγάδες), διορισμένοι από την  Πύλη έχοντας στην υπηρεσία τους εις μεν την Ασία τοπικά άτακτα στίφη, εις δε τις κτήσεις τους στην Ευρώπη και τα νησιά, Τουρκαλβανούς. Τότε, όπως αναφέρει ο Δημήτριος Αινιάν στο έργο του «Ἀναμνήσεις μιᾶς θερινῆς νυκτός ἐν Ὑπάτῃ», «Ἡ πόλις ἐκυριεύθη, ἀλλ᾽ ἐκ τῶν κατοίκων ...

«Έλαμψε της εγκρατείας η ευπρέπεια, των δαιμόνων την αχλύν φυγαδεύουσα· επεδήμησε της νηστείας η σεμνότης, των ψυχικών παθών την ιατρείαν φέρουσα· ταύτη ποτέ Δανιήλ, και οι εν Βαβυλώνι Παίδες φραξάμενοι, ο μεν, στόμα λεόντων εχαλίνωσεν, οι δε, την φλόγα της καμίνου έσβεσαν· μεθ’ ων και ημάς δι’ αυτής, σώσον, Χριστέ ο Θεός, ως φιλάνθρωπος» (Απόστιχα των Αίνων, Ιδιόμελον, ήχος γ΄). (Έλαμψε η ευπρέπεια της εγκράτειας, η οποία διώχνει μακριά τη σκοτεινιά των δαιμόνων. Έφτασε η σεμνότητα της νηστείας, η οποία γιατρεύει τα ψυχικά πάθη. Με τη νηστεία αυτή οχυρωμένοι κάποτε ο Δανιήλ, όπως και τα τρία παιδιά στη Βαβυλώνα, ο μεν πρώτος έβαλε χαλινάρι στο στόμα των λιονταριών, τα δε παιδιά έσβησαν τη φλόγα της καμίνου. Μαζί μ’ αυτούς και μέσω ...

Ο Ιερός Ναός Μεταμορφώσεως Σωτήρος Βριλησσίων παρουσιάζει μια εκπομπή με τον π. Σπυρίδωνα Ράπτη και προσκεκλημένο τον Διδάκτορα Φυσικής κ. Βασίλειο Πετρουλέα.

«Γνωρίζω την ελληνική μου ταυτότητα». Σειρά διαλέξεων του εικαστικού – συγγραφέα Βαγγέλη Παππά. «Η αποκωδικοποίηση του ελληνικού μύθου» Μέρος 1ο. Με την ευκαιρία της μεγάλης εορτής για τα 200 χρόνια από την κήρυξη της Ελληνικής Επανάστασης του 1821, ξεκίνησε την Τρίτη 29 Σεπτεμβρίου, η σειρά διαλέξεων που πραγματοποιεί ο Εικαστικός και Συγγραφέας κ. Βαγγέλης Παππάς, με γενικό τίτλο «Γνωρίζω την Ελληνική μου ταυτότητα», στο πλαίσιο του προγράμματος «ΕΝΟΡΙΑ εν δράσει…», και θα ολοκληρωθούν τον Δεκέμβριο του 2021, καλύπτοντας όλη την χρονική περίοδο της επετείου των 200 χρόνων.

Ολόκληρη η περίοδος του Τριωδίου και της Μεγάλης Σαρακοστής, η οποία κορυφώνεται στην Εβδομάδα των Παθών, περικλείει όλο το νόημα και το βάθος της χριστιανικής πνευματικότητας. Η Εκκλησία,  με τρόπο σοφό, σαφή και συστηματικό, πιάνει τον πρόθυμο πιστό «από το χέρι» και τον οδηγεί, σκαλί σκαλί,  μέχρι το μέγιστο ύψος της αποστολής της, που δεν είναι άλλο από την προσωπική συμμετοχή στη νίκη της ζωής επί του θανάτου, στο πρόσωπο του αναστημένου Χριστού.  Οι συγκλονιστικές περικοπές των τεσσάρων Κυριακών της Αποκριάς προσφέρουν μία ποικιλία νοημάτων και διδαγμάτων απύθμενου βάθους, που απαντούν στις πιο βαθιές αγωνίες και τα πιο βαθιά υπαρξιακά ερωτήματα της κάθε ψυχής. Είναι γεγονός πως, και μία μόνον πτυχή της παραβολής του Τελώνου και του Φαρισαίου ή της παραβολής ...

Πίστη, ελπίδα και όραμα στον καιρό της πανδημίας  Επιστημονική Διημερίδα του Τμήματος Θεολογίας του Ε.Κ.Π.Α. Το Τμήμα Θεολογίας της Θεολογικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών διοργανώνει Επιστημονική Διημερίδα με θέμα: «Πίστη, ελπίδα και όραμα στον καιρό της πανδημίας». Η Διημερίδα θα πραγματοποιηθεί διαδικτυακά την Παρασκευή 12 και το Σάββατο 13 Μαρτίου 2021. Πρόγραμμα-Διημερίδας Σύνδεσμος συμμετοχής: https://zoom.us/j/8199745806?pwd=V1FicExVZkJoK3Q3THB2c0MvemVMQT09 Δεν απαιτείται κωδικός σύνδεσης.

Ο Νίκος Σβορώνος γεννήθηκε το 1911 στη Λευκάδα και πέθανε το 1989 στην Αθήνα. Σπούδασε στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών. Εργάσθηκε στο Μεσαιωνικό Αρχείο της Ακαδημίας Αθηνών. Πήρε μέρος στην αντίσταση κατά της γερμανικής κατοχής μέσα από τις γραμμές του ΕΛΑΣ. Το 1945, χάρις τις ενέργειες του διευθυντή του Γαλλικού Ινστιτούτου Οκτάβ Μερλιέ και με υποτροφία της Γαλλικής Δημοκρατίας, κατέφυγε στη Γαλλία μαζί με άλλους αριστερούς διανοούμενους. Το 1955 του αφαιρέθηκε η ελληνική ιθαγένεια και το 1961 απέκτησε τη γαλλική. Το 1962 απέκτησε το doctorat τρίτου κύκλου και το 1975 ανακυρήχθηκε Docteur es Lettres της Σορβόννης. Εργάσθηκε στο CNRS και δίδαξε ως διευθυντής σπουδών στην Ecole Pratique des Hautes Etudes (IV Section) ιστορία των θεσμών της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας. Μετά την πτώση της ...

Στη δέκατη πέμπτη εκπομπή «Δια..τροφής, ο λόγος! Ο τρόπος του τρέφεσθαι» μιλάμε για πρακτικά θέματα κουζίνας και πιο συγκεκριμένα για το πώς θα πρέπει να οργανώσουμε σωστά την κουζίνα και το χρόνο μας, ώστε να μπορούμε να έχουμε μία ισορροπημένη καθημερινή πρόσληψη φαγητού. Τι ρόλο παίζει η λίστα με τα ψώνια; Πως μπορώ να δημιουργήσω ένα σωστό εβδομαδιαίο πλάνο διατροφής; Και πως γίνεται να μη χάνω σνακ ή γεύματα μέσα στην ημέρα λόγω έλλειψης χρόνου; Και μην ξεχνάτε τη συμβουλή και τη συνταγή ή το τρόφιμο της ημέρας. Για περισσότερες πληροφορίες, όπως επίσης και για να μοιραστούμε ιδέες σχετικές με το φαγητό, ή ακόμη και για να συζητήσουμε τις δικές σας απορίες ή τις δικές σας ανησυχίες σχετικά με τη διατροφή, βρείτε με, στο Instagram: dia.trofis.ologos και ...

Παρακολουθήστε την 1η e-Σύναξη με τον Γέροντα Εφραίμ, Καθηγούμενο της Ι.Μ.Μ. Βατοπαιδίου και τον Σύλλογο Φίλων Αγίου Όρους Αγγλίας (athosfriends.org) που πραγματοποιήθηκε την Τρίτη 9 Φεβρουαρίου 2021.

Άγιος Μάξιμος Ομολογητής. (Επιμέλεια Στέλιος Κούκος) 70. Δεν έχει τέλεια αγάπη εκείνος που αλλάζει διάθεση προς τους ανθρώπους ανάλογα με τον χαρακτήρα τους. Τον έναν π.χ. τον αγαπά και τον άλλον τον μισεί, ή τον ίδιο άνθρωπο άλλοτε τον αγαπά και άλλοτε τον μισεί για τις ίδιες αιτίες. 71. Η τέλεια αγάπη δεν διαχωρίζει κατά τις διαθέσεις των επιμέρους ανθρώπων τη μία και κοινή ανθρώπινη φύση, αλλά αποβλέποντας σ’ αυτήν, αγαπά εξίσου όλους τους ανθρώπους. Αγαπά τους ενάρετους ως φίλους, τους κακούς τους αγαπά ως εχθρούς, και τους ευεργετεί και μακροθυμεί και υπομένει αν την βλάψουν, χωρίς να λογαριάζει διόλου το κακό, αλλά και πάσχει για χάρη τους, αν το καλέσει η περίσταση, για να τους κάνει και αυτούς φίλους, αν είναι δυνατόν. Αν ...