Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Την ιστορία και εξέλιξη της ψαλτικής τέχνης,  και τα ποικιλώνυμα είδη και μορφές της μελοποιίας, βυζαντινής και μεταβυζαντινής, είχαν ως θέμα οι ραδιοφωνικές εκπομπές του καθηγητή Γρηγόρη Στάθη. Πρόκειται για εκπομπές που πραγματοποιήθηκαν τον χειμώνα και την άνοιξη του 1987 στην Ελληνική Ραδιοφωνία. «Κύριο μέλημά μου», όπως αναφέρει ο ίδιος ο καθηγητής στο προλόγισμα του βιβλίου του, -Μορφές και μορφές της Ψαλτικής Τέχνης (2011)- «ήταν εξ αρχής η φανέρωση των κυριότερων ''μορφών και μορφών'' της βυζαντινής και μεταβυζαντινής μελοποιίας, δηλαδή, μορφών-προσώπων-μελοποιών και μορφών-μελών-μελοποιημάτων. Και οι δυο αυτές όψεις έχουν κοινή έκφραση, την δημιουργία». Δεν θα παραλείψει να αναφέρει ότι ο κύριος στόχος της προσπαθείας του απέβλεπε στη μουσική παιδαγωγία, με παράλληλη συστηματική άποψή στη μελοποιία και μορφολογία και ευληπτότερη αισθητική απόλαυση ...

Ο όρος διαβατήριο προέρχεται από τα αρχαιοελληνικά «διαβατήρια» –θυσίες που τελούνταν πριν διαβεί κανείς τα σύνορα της χώρας ή όταν επέστρεφε– και αποδίδει την ευρεία έννοια της μετάβασης από ένα κράτος σε ένα άλλο – και όχι μόνο από ένα λιμάνι σε ένα άλλο, όπως ο όρος passport. Τα ταξιδιωτικά έγγραφα χρησιμοποιήθηκαν και χρησιμοποιούνται για τη μετακίνηση κυρίως μεταξύ κρατών, αλλά και από ένα οποιοδήποτε μέρος σε ένα άλλο, αναλόγως του ιστορικού πλαισίου. Στόχος ήταν η ασφάλεια των κρατών, η προστασία των ταξιδιωτών, αλλά και η ταυτοποίησή τους. Μέσα από τα ταξιδιωτικά έγγραφα που εκτίθενται διατρέχει κανείς εποπτικά την ελληνική ιστορία. Ξεκινώντας από το πρώτο έγγραφο της περιόδου του πρώτου έτους της Επανάστασης του 1821 και φτάνοντας ως το διαβατήριο του ...

  Στο εμπορικό κέντρο Atrium, στο κέντρο της Αθήνας, στην ειδικά διαμορφωμένη αίθουσα του ολοκαίνουριου βιβλιοπωλείου, έναν χώρο βιβλίου και πολιτισμού διοργανώνονται σεμινάρια με ποικίλες και ενδιαφέρουσες θεματολογίες. Πιο συγκεκριμένα το πρόγραμμα περιλαμβάνει: A. ΣΠΟΥΔΗ ΣΤΗΝ ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΙΑ ΤΟΥ ΘΕΑΝΔΡΙΚΟΥ ΠΡΟΣΩΠΟΥ ΤΟΥ ΙΗΣΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ Σε μια σειρά έξι μαθημάτων,ο δάσκαλος της εικονογραφικής τέχνης Δημήτριος Χατζηαποστόλου, ζωγραφίζει ερμηνεύοντας την τεχνική και τα στάδια της ιερής λειτουργικής τέχνης των εικόνων. Στα μαθήματα αυτά θα γίνει ερμηνεία της ζωγραφικής τέχνης της εικόνας και θα ολοκληρωθεί βήμα-βήμα η εικόνα του προσώπου του Κυρίου. Ημερομηνίες διεξαγωγής: 10, 17, 24 Νοε 2014 - 1, 8, 15 Δεκ 2014 ώρες διεξαγωγής: Δευτέρα 19:00-21:00 διάρκεια: 6 μαθήματα διάρκειας 2 ωρών (12 ώρες) συνολικό κόστος συμμετοχής: 60 € δηλώσεις συμμετοχής: Τηλ. 211 11 98 900-1 B. ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑΣ ΤΗΣ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗΣ ΠΑΡΑΣΗΜΑΝΤΙΚΗΣ Στο σεμινάριο ο μουσικολόγος Δρ. ...

Ένας σκύλος ζούσε στο σπίτι ενός πλούσιου τραπεζίτη και κάθε μέρα τρωγόπινε από τα περισσεύματα των φαγητών που στρώνονταν στο μεγάλο τραπέζι. - Είμαι πολύ τυχερός, κοκορευόταν ο σκύλος μας στις παρέες των σκύλων που περνούσαν έξω από την αυλή του αρχοντικού σπιτιού του. - Σαν πολλά δε μας τα λες; Oι άλλοι σκύλοι τον κορόιδευαν και θεωρούσαν καυχησιές και παχιά λόγια τα όσα τους έλεγε. Μια μέρα λοιπόν, που το αφεντικό του ετοίμαζε τραπέζι στον δήμαρχο της πόλης και στρώθηκε δείπνο με του πουλιού το γάλα, ο σκύλος μας σκέφτηκε να προσκαλέσει έναν από τους φίλους του σκύλους. - Φίλε μου, έλα να δειπνήσουμε μαζί, γιατί θα φάμε για μια πόλη σήμερα. Κι έτσι θα καταλάβετε τι ζωή και κότα περνάω. Όταν μπήκε στο ...

«Τι βρωτόν εξήλθεν εκ βιβρώσκοντος και από ισχυρού γλυκύ;» Κριτ. ιδ. 14 «Τι γλυκύτερον μέλιτος; και τι ισχυρότερον λέοντος;» Κριτ. ιδ. 18 «... άτινα εισίν αλληγορούμενα» Γαλ. δ. 24. Σε εποχή πνευματικής πτωχείας, έδωκεν ο Θεός τον π. Μωϋσήν, Καθοδηγητήν του λαού, διά του λόγου του, γραπτού τε και προφορικού. Σε εποχή δυσκολότερη κι απ’ αυτήν που περιγράφει ο Προφήτης Ησαΐας στο Γ’ Κεφάλαιο του. «Ιδού ο δεσπότης Κύριος σαβαώθ αφελεί από της Ιουδαίας και από Ιερουσαλήμ ισχύοντα και ισχύουσαν, ισχύν άρτου και ισχύν ύδατος». Ησ. γ. I). Σε εποχή που επέτρεψε ο Θεός να ζήσουμε πείνα και δίψα πνευματική, που εξέλιπαν οι δυνάμεις οι πνευματικές και ανίσχυροι βαδίζουμε παραπαίοντες, ο Θεός έδωσεν άνδρα ισχυρό στο λόγο, άνδρα που εκόρεσε την ...

Δισεκατομμύρια δολάρια σε εργατοώρες και νοσήλια, έχει εξοικονομήσει τα τελευταία χρόνια, σε παγκόσμιο επίπεδο, η εξέλιξη της χειρουργικής τεχνικής σε συνδυασμό με την πρόοδο της τεχνολογίας. Η μεγάλη επανάσταση στον τομέα αυτό έγινε, πριν από περίπου 20 χρόνια, με την εφαρμογή της λαπαροενδοσκοπικής χειρουργικής, η εξέλιξη της οποίας άλλαξε ριζικά τα δεδομένα στις χειρουργικές επεμβάσεις αλλά και στο χρόνο νοσηλείας. Σύμφωνα με τα στατιστικά στοιχεία πριν από 20 χρόνια ο μέσος όρος νοσηλείας στις ΗΠΑ ήταν 4,6 ημέρες, ενώ σήμερα έχει περιοριστεί στις μόλις 2 ημέρες και μάλιστα με καθοδική τάση. Σύμφωνα με τους επιστήμονες η εφαρμογή της νέας αυτής χειρουργικής μεθόδου άλλαξε τα δεδομένα τόσο εντός, όσο και εκτός χειρουργείου καθώς οι ανάγκες του σημερινού ανθρώπου είναι περισσότερες σε σχέση με ...

Γεννήθηκε ο κατά κόσμον Κοσμάς Βελίτσκο, στο χωριό Αρμπουζίνκα της Χερσώνος το 1875. Οι γονείς του ήταν αγρότες και ιδιαίτερα ευσεβείς. Άπό μικρός αγάπησε την Εκκλησία και τη μελέτη της Αγίας Γραφής. Το 1895 επισκέφθηκε τους Αγίους Τόπους και το Άγιον Όρος. Μετά ένα έτος επισκέφθηκε πάλι το Άγιον Όρος και εισήλθε ως δόκιμος μοναχός στην ιερά μονή Αγίου Παντελεήμονος. Διήλθε άπό τα διακονήματα του προσφοράρη και του αρχοντάρη. Το 1901 εστάλη στο μετόχι της Νέας Θηβαΐδος, στην είσοδο του Αγίου Όρους, όπου έμεινε επί μία δεκαετία. Το 1902 έλαβε τη ρασοευχή και ονομάσθηκε Κωνσταντίνος. Το 1905 εκάρη μικρόσχημος μοναχός και έλαβε το όνομα Ξενοφών. Το 1913 αναχώρησε για τη Ρωσία. Στην αρχή εγκαταστάθηκε στα Σπήλαια της Λαύρας του Κιέβου. Κατά τα ...

Παραδείγματα - Περίπλοκες συνέπειες (α) Συνδυασμός μεταθανάτιας γονιμοποίησης και παρένθετης μητέρας Ο άνδρας πάσχει από καρκίνο των όρχεων. Πριν υποβληθεί σε χημειοθεραπεία εκφράζει την επιθυμία να φυλάξει σπέρμα του, ώστε αν τυχόν πεθάνει να τεκνοποιήσει αυτή μετά θάνατον. Η γυναίκα που είχε ήδη τρία παιδιά το αρνείται. Σε συνεννόηση με τη μητέρα και την αδελφή του αυτός κρατάει σπέρμα σε συγκεκριμένη τράπεζα γενετικού υλικού. Τελικώς, πεθαίνει. Η σύζυγός του αρνείται να προβεί σε γονιμοποίηση και τεκνοποίηση και προς αποφυγή περαιτέρω περιπλοκών ζητεί από την τράπεζα την καταστροφή του σπέρματος. Η τράπεζα το αρνείται διότι δεν είναι κληρονόμος του γενετικού υλικού. Κληρονόμοι είναι η μητέρα και η αδελφή του θανόντος, οι οποίες αφού ασκούν ανεπιτυχώς πιέσεις στη σύζυγο σπεύδουν σε αναζήτηση φέρουσας μητέρας. ...

Β. Η  χρήση  εξεχουσών  βιβλικών  μορφών  στο  έργο του  Γέροντος. Παρατηρώντας  με  προσοχή  τους  λόγους  και  τα  κείμενα  του  π.Αιμιλιανού διαπιστώνει  κανείς  την  επιμονή  του  να  ερμηνεύει  και   να  παρουσιάζει  λόγους  κι  ενέργειες  επιφανών  προσώπων  της  Γραφής. Συμπληρωματικά  μόνον  αναφέρεται   και  σε  ορισμένα  άλλα πρόσωπα ,  τα  οποία  δε  διαδραματίζουν  πρωταγωνιστικό ρόλο.     α. Ο Αδάμ βιώνει , ενσαρκώνει  και  παρουσιάζει  μέσα  στην  ιστορία  την  τραγικότητα  της  αμαρτίας. Η  αρχική  αγνότητα - γυμνότητά του δίνει  τη  θέση  της  στην  τραγωδία   των  δερματίνων  χιτώνων  και  το  θάνατο  του  Θεού  εντός  του  ανθρώπου . Η συναίσθηση - κληρονομιά  της  φθαρτότητος, τονίζει  ο  Γέροντας  πρέπει  να  γίνει  για  τον  καθένα  μία  αφορμή  για  αναγέννηση  και  αναδημιουργία  ώστε  κανείς  ως  νέος  δεύτερος  Αδάμ  εις  τύπον  ...

«Σ᾿ αυτό τον κόσμο, που ολοένα στενεύει, ο καθένας μας χρειάζεται όλους τους άλλους. Πρέπει ν᾿ αναζητήσουμε τον άνθρωπο, όπου και να βρίσκεται. Όταν στο δρόμο της Θήβας ο Οιδίπους συνάντησε τη Σφίγγα κι αυτὴ του έθεσε το αίνιγμά της, η απόκρισή του ήταν: ο άνθρωπος. Τούτη η απλὴ λέξη χάλασε το τέρας. Έχουμε πολλὰ τέρατα να καταστρέψουμε. Ας συλλογιστούμε την απόκριση του Οιδίποδα», είχε πει στην ομιλία του κατά την απονομή του Νόμπελ Λογοτεχνίας, στις 11 Δεκεμβρίου 1963, ο Γιώργος Σεφέρης.  Ουσιαστικά, μία ολόκληρη κοινωνία, (όχι μόνο η ελλαδική αλλά και η διεθνής), αναζητά τον άνθρωπο, προς τιμήν του οποίου, κτίσθηκε αυτός ο μεγαλοπρεπής τάφος. Κάθε ανακάλυψη των αρχαιολόγων στην Αμφίπολη, ενισχύει την άποψη ότι κάποια σημαντική προσωπικότητα είναι θαμμένη ...

Ομιλία του Αγιορείτου Ιερομόναχου π. Αθανασίου Σιμω­νο­πε­τρίτου με θέμα: «Διδαχές και θαύματα του Αγίου Γέροντος π. Παισίου του Αγιορείτου» θα πραγματοποιηθεί την Τετάρτη 22 Οκτωβρίου στο Αμφιθέατρου του Πνευματικού Διοικητικού Κέντρου της Ιεράς Μητρόπολης Φθιώτιδος . Ο Ιερομόναχος Αθανάσιος Σιμωνοπετρίτης είναι μια διακεκριμένη προσωπικότητα του Αγίου Όρους και έχει τιμηθεί από το Οικουμενικό μας Πα­τριαρχείο με τον τίτλο του Μεγάλου Υμνογράφου της Αγίας του Χριστού Μεγάλης Εκκλησίας. Έχει γνωρίσει προσωπικά από την νεανική του ηλικία τον Όσιο Γέροντα Παΐσιο και μπορεί να διηγηθεί πολλά θαυμαστά και εξαίσια από τη ζωή του μεγάλου Αγίου. Πρέπει να σημειωθεί επίσης ότι έχει διατελέσει γραμματέας της Ιεράς Κοινότητας του Αγίου Όρους και έχει πραγματοποιήσει μέχρι σήμερα πολλές ομιλίες σε Ελλάδα και Κύπρο.

Ο Καθηγούμενος της Ιεράς Μεγίστης Μονής Βατοπαιδίου Γέροντας Εφραίμ, μιλάει για το "Ξεσκέπασμα του διαβόλου", την Τετάρτη 22 Οκτωβρίου στις 13:00, στην εκπομπή "Θεανθρώπινη Σοφία".

  Καλά νέα για όσους χρειάζεται να υποβληθούν σε αρθροπλαστική γονάτου, αφού η τεχνολογική εξέλιξη επιτρέπει, πλέον, την τοποθέτηση στην άρθρωση πρακτικά άφθαρτων βιολογικών προθετικών υλικών τα οποία εγγυώνται στον ασθενή των 50 και 60 χρόνων που ταλαιπωρείται από αρθρίτιδα ότι δεν θα χρειαστεί στο υπόλοιπο της ζωής του μια δεύτερη επέμβαση αντικατάστασης. Τα νέα βιολογικά προσθετικά υλικά είναι "ποτισμένα", με βιταμίνη Ε, το πιο ισχυρό αντιοξειδωτικό του ανθρώπινου οργανισμού. Αποτελούν μια καινούργια κλάση προθετικών υλικών επαφής στην αρθροπλαστική του γόνατος και υπερέχουν σε όλες τις συγκριτικές αναλύσεις σε σχέση με τα υλικά που χρησιμοποιούμε ακόμα και σήμερα. Κι αυτό γιατί συνδυάζει πραγματική αντιοξειδωτική σταθερότητα, υψηλή μηχανική αντοχή και εξαιρετικά χαμηλή φθορά. Τα νέα αυτά υλικά, είναι αποτέλεσμα μακρόχρονων μελετών σε εργαστήρια βιοτεχνολογίας ...

Μαρτύρησε στη Λάρισα στις 21 Οκτωβρίου 1773 Μετά την αποτυχία των Ορλωφικών το 1770 επέδραμαν στην Πελοπόννησο οι ορδές του Αλβανού Χατζή Οσμάν, λεηλάτησαν, κατέστρεψαν και κατέσφαξαν το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού. Τότε συνέλαβαν και τον δεκαπεντάχρονο Ιωάννη από το χωριό Γεράκι της Λακωνίας. Ο Άγιος ήταν γιος ιερέως και πεπαιδευμένος στα ιερά γράμματα.Είχε πολλά χαρίσματα, ήταν έξυπνος και υπάκουος και από μικρή ηλικία πρόσεχε πάντα η συμπεριφορά του να είναι η πρέπουσα για παιδί ιερέως και παραδειγματική για τα συνομήλικα παιδιά του χωριού. Οι επιδρομείς αφού έσφαξαν τον ιερέα πατέρα του πήραν αιχμαλώτους τον ίδιο και την πρεσβυτέρα μητέρα του και τους πούλησαν ως δούλους στη Λάρισα. Πουλήθηκαν χωριστά δυο και τρεις φορές και ύστερα πουλήθηκαν και οι δύο μαζί σε κάποιο ...

Ανακομιδή λειψάνων όσιου Χριστο­δούλου, του εν Πάτμω (21 Οκτωβρίου) Ο Όσιος Χριστόδουλος, κατά κόσμον Ιωάννης, γεννήθηκε το έτος 1020 στη Νίκαια της Βιθυνίας από ευσεβείς γονείς, τον Θεόδωρο και την Άννα. Ανατράφηκε από τα νεανικά του χρό­νια στη μοναχική πολιτεία και ασκήτεψε στον Όλυμπο της Βιθυνίας και στην Παλαιστίνη. Έπειτα απήλθε στο όρος Λάτρον της Καρίας της Μικράς Ασίας, στη μονή του Στήλου, όπου ίδρυσε βιβλιοθήκη και συγκέντρωσε γύρω του πολλούς μοναχούς. Εξ αιτίας της παραμονής του στο Όρος του Λάτρου ο Όσιος Χριστόδουλος προσονομάζεται «Λατρηνός». Λόγω όμως βαρβαρικών επιδρομών κατέφυγε, το έτος 1079, στην Πάτμο, όπου με τη συνδρομή του αυτοκράτορα Αλεξίου Α’ του Κομνηνού (1081-1118) ανήγειρε την περιώνυμη μονή και βιβλιοθήκη. Στη συνέχεια μετέβη στην Κωνσταντινούπολη για υποθέσεις της μονής και ...

Με την ευκαιρία της συμπλήρωσης των 200 χρόνων από την καθιέρωση της νέας μεθόδου της βυζαντινής μουσικής των Τριών Διδασκάλων Χουρμουζίου Χαρτοφύλακος, Χρυσάνθου εκ Μαδύτων και Γρηγορίου Πρωτοψάλτου διοργανώνεται Διεθνές Μουσικολογικό και Ψαλτικό Συνέδριο με τον τίτλο «H Βυζαντινή Μουσική μέσα από την Νέα Μέθοδο Γραφής (1814-2014). Καθιέρωση – Προβληματισμοί – Προοπτικές» από το Τμήμα Μουσικής Επιστήμης και Τέχνης του Πανεπιστημίου Μακεδονίας, το Τμήμα Μουσικών Σπουδών του Α.Π.Θ., το Τμήμα Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογίας του Α.Π.Θ. και την Ιερά Μεγίστη Μονή Βατοπαιδίου. Το Συνέδριο θα διεξαχθεί στη Θεσσαλονίκη από 30 Οκτωβρίου έως 1 Νοεμβρίου 2014 και τελείται υπό την αιγίδα του Παναγιωτάτου Μητροπολίτου Θεσσαλονίκης κ.κ. Ανθίμου. Στο Συνέδριο θα παρουσιαστούν 45 πρωτότυπες επιστημονικές ανακοινώσεις από έλληνες και ξένους μουσικολόγους την Παρασκευή ...