Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Οι επιδημικές ασθένειες αποτελούν ένα φαινόμενο με το οποίο η ανθρωπότητα έμαθε να συνυπάρχει ήδη από την αρχαιότητα. Από το λοιμό των Αθήνων που αναφέρει ο Θουκυδίδης μέχρι τελευταία τον κορονοϊό οι επιδημίες αποτελούσαν και αποτελούν ένα ιδιαίτερα συχνό φαινόμενο στην ιστορία της ανθρωπότητας. Την περίοδο του Μεσαίωνα, νωστή ως «μαύρος θάνατος» η επιδημία της πανώλης ήταν, ίσως, από τα κορυφαία ιστορικά γεγονότα που συγκλόνισαν τον γνωστό τότε κόσμο. Σε μια τριετία, από το 1347 έως το 1350 ο μαύρος θάνατος που ταξίδεψε από την κεντρική Ασία, μέσω ψύλλων και ποντικών που μεταφέρονταν με τα εμπορικά πλοία, μετέδωσαν τον ιό σε όλους τους μεγάλους εμπορικούς δρόμους και λιμάνια της εποχής, αποδεκατίζοντας το 1/3 του συνολικού πληθυσμού της Ευρώπης. Οι συνέπειες των επιδημικών ...

Προσκεκλημένος του Πάνου Αβραμόπουλου στην εκπομπή «Πνευματικοί Αντίλαλοι» στο  Pemptousia FM, την Τρίτη 2 Μαρτίου στις 19:00, είναι ο πανοσιολογιώτατος Αρχιμανδρίτης Βαρνάβας Θεοχάρης, Πρωτοσύγκελλος της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών. Ο π. Βαρνάβας θα αναφερθεί στον πολυεπίπεδο θεολογικό και ανθρωπιστικό βίο της σεμνής κόρης των Αθηνών Αγίας Φιλοθέης, όπως επίσης και στο πολυμερές κοινωνικό έργο της Αρχιεπισκοπής Αθηνών που αντλεί τις ηθικές αναφορές του στην κορυφαία αγία και πολιούχο των Αθηνών.

Με βαθύτατη λύπη ο πιστός λαός της Ιεράς Μητροπόλεως Πολυανής και Κιλκισίου πληροφορήθηκε σήμερα την εκδημία του μακαριστού ποιμενάρχου του κ. Εμμανουήλ. Ο εκλιπών Ιεράρχης αντιμετώπιζε χρόνια προβλήματα με την υγεία του τα οποία το τελευταίο καιρό επιδεινώθηκαν με αποτέλεσμα πολυήμερη νοσηλεία του στο Νοσοκομείο Παπαγεωργίου και ακολούθως σε Κέντρο αποκατάστασης όπου και υπέστη ανακοπή καρδίας. Τοποτηρητής της Μητροπόλεως ανέλαβε ο Γουμενίσσης Δημήτριος. Ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Πολυανής και Κιλκισίου κυρός Εμμανουήλ (Σιγάλας) γεννήθηκε στην Ερμούπολη Σύρου (την καταγωγήν έλκων εξ Αμοργού) το 1953. Ήταν Απόφοιτος της Θεολογικής Σχολής του Α.Π.Θ. Υπηρέτησε ως καθηγητής στη Μέση Εκπαίδευση και το 1992 τοποθετήθηκε Διευθυντής του Γενικού Λυκείου Θεσπιών, όπου και υπηρέτησε έως της εκλογής του σε Μητροπολίτη.  Τους δυο πρώτους βαθμούς της Ιερωσύνης και το ...

Ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Πολυανής και Κιλκισίου κ.κ. Εμμανουήλ (Σιγάλας) εγεννήθη εις Ερμούπολιν Σύρου (την καταγωγήν έλκων εξ Αμοργού) το 1953. Εις την Ερμούπολιν παρηκολούθησε τα εγκύκλια μαθήματα (Δημοτικό, Γυμνάσιο και Λύκειο) και εισήχθη εις την Θεολογικήν Σχολήν του Α.Π.Θ. απ’ όπου απεφοίτησε το 1976 με τον βαθμόν 7,9 (Λίαν Καλώς) και ενεγράφη σε Μεταπτυχιακό τμήμα της αυτής Σχολής. Το 1977 διωρίσθηκε καθηγητής στην Μέση Εκπαίδευση και το 1980 χειροτονήθηκε Διάκονος και Πρεσβύτερος εις Θήραν από τον Μακαριστό Μητροπολίτη Θήρας, Αμοργού και Νήσων κυρό Γαβριήλ. Xειροθετήθηκε Αρχιμανδρίτης και διορίστηκε ιεροκήρυκας της Ιεράς Μητροπόλεως Θήρας από τον Μάρτιο του 1980 ενώ συγχρόνως έλαβε οργανική θέση καθηγητού, στο Γυμνάσιο Αμοργού. Εις την ως άνω Μητρόπολη παρέμεινε μέχρι τον Αύγουστο του 1983 και από 1ης Σεπτεμβρίου 1983 ...

Προ του απελευθερωτικού αγώνος νοσοκομεία και λοιμοκαθαρτήρια ελειτούργουν κυρίως εις τα Επτάνησα, την Χίον, την Λέσβον και την Κρήτην. Τον 16ον αιώνα ελειτούργει εις την Κεφαλληνίαν Νοσοκομείον, το οποίον παρέμενεν εν λειτουργίαν και την εποχήν, κατά την οποίαν η νήσος περιείλθεν εις τας χείρας των Γάλλων. Εις την Ζάκυνθον από το ήμισυ του 17ου αιώνος ελειτούργει Νοσοκομείον, το οποίον παρέμεινε εν λειτουργίαν και κατά τους χρόνους της Ελληνικής Επαναστάσεως. Εις την Κέρκυραν ιδρύθη υπό Ελλήνων ιατρών Ιατρικόν Κολλέγιον το 1802, το οποίον συνέβαλεν ουσιωδώς αφ’ ενός μεν εις την μέριμναν της υγείας, την ιατρικήν παιδείαν και την εκτίμησιν της επιστημονικής συγκροτήσεως των ιατρών, αφ’ ετέρου δε εις τον καθορισμόν της υγειονομικής πολιτικής της νήσου και την αντιμετώπισιν των ασθενειών. Εις την Χίον, ...

Γέροντας, Αρχιμανδρίτης Αιμιλιανός Σιμωνοπετρίτης (1934-2019). (Επιμέλεια Στέλιος Κούκος) Συνέχεια από εδώ: http://www.pemptousia.gr/?p=302256 Το πρώτο λοιπόν, στοιχείο που χρειάζεται ως εναρκτήριο είναι αυτή η αίσθησις . Έχομε τώρα την τιναγμένη ψυχή, την πεταγμένη ψυχή που είναι εγκλωβισμένη μέσα σε τέσσερις τοίχους και δεν βλέπει τίποτε. Αυτή η ψυχή σκέπτεται να σπάσει τον φραγμό αυτό, να σπάσει τους τοίχους στους οποίους ζει και να ενωθεί με τον Θεό. Πώς θα πρέπει να προχωρήσει; Δεν υπάρχει πρέπει. Δεν υπάρχουν πρέπει στην χριστιανική ζωή. Το πρέπει είναι απόρροια του νοός. Το πρέπει το βγάζω ως λογικό συμπέρασμα εγώ, ότι εφ’ όσον το Ευαγγέλιο λέγει έτσι και αφού ο Χριστός είπε εκείνη την παραβολή και έκανε εκείνο το θαύμα και είπε «μακάριοι» οι τάδε, άρα πρέπει εγώ αυτό να κάνω ακριβώς. Το ...

Η εικόνα αυτή χρονολογείται στον 14ο αιώνα και βρίσκεται στο δοχείο της Ιεράς Μεγίστης Μονής Βατοπαιδίου. Από εκεί μεταφέρεται στο καθολικό την Παρασκευή της Διακαινησίμου, ημέρα κατά την οποία εορτάζει. Η παράδοση αναφέρει το εξής θαύμα: Σε μία περίοδο έλλειψης λαδιού στη Μονή, ο όσιος Γεννάδιος, δοχειάρης της Μονής, άρχισε να εξοικονομεί το λάδι δίνοντας μόνο για χρήση της εκκλησίας. Ο μάγειρας όμως διαμαρτυρήθηκε στον ηγούμενο, και ο τελευταίος διέταξε τον όσιο να δίνει αφειδώς λάδι στην αδελφότητα, ελπίζοντας στην πρόνοια της Κυρίας Θεοτόκου. Όταν μια μέρα πήγε στο δοχείο ο όσιος Γεννάδιος, είδε το λάδι να ξεχειλίζει από τη λάρνακα και να έχει φθάσει ως την πόρτα. Έκτοτε η εικόνα έχει μία θαυμάσια ευωδία. Για πληροφορίες και παραγγελίες, μπορείτε να κάνετε ...

Δεν είναι η ζωή μας «άγραφος χάρτης», όπου αρχίζουμε, μόλις γεννιόμαστε, να καταγράφουμε την ιστορία του προσώπου μας. Έχουμε ρίζες, προγόνους που μας κληρονομούν τα πάθη και τα χαρίσματά τους, τις αναπηρίες και τις αρετές τους. Σ’ αυτά προσθέτονται, αναπόφευκτα, και τα δικά μας ελαττώματα όπως και τα δικά μας προτερήματα. Στην πραγματικότητα, ο καθένας μας έχει ένα «εγώ» που καθορίζεται από κληρονομικές και επίκτητες καταστάσεις. Το σημαντικό σ’ αυτό το «εγώ» είναι η προσπάθεια που γίνεται να το υπερβούμεν φτάνοντας στην αγάπη, ή να το αφήσουμε να κυριαρχήσει και να γίνει κέντρο της ύπαρξης. Ο εγωκεντρισμός είναι το αντίθετο της αγάπης, ώστε αυξανόμενο το ένα να μειώνεται το άλλο. Ο εγωκεντρικός, δηλαδή, άνθρωπος, έχοντας κέντρο τον εαυτό του, αδιαφορεί για τους ...

Μια εκπομπή νοεράς παρουσίας στον χρόνο και τον χώρο της Αγίας Γης, εκεί όπου έστησαν οι πόδες του Κυρίου. Επιμελείται και παρουσιάζει ο Πρωτοπρεσβύτερος Σπυρίδων Λόντος. Πώς ακούω pemptousia.fm; Πώς χρησιμοποιώ το podcast σε κινητές συσκευές; – Οδηγίες χρήσης

Αφού η αγγλική Βιβλική Εταιρεία, απέρριψε την μετάφραση του Ιλαρίωνα, απευθύνθηκαν στον Νεόφυτο Βάμβα, τον τότε διάκονο και καθηγητή στην Ιόνιο Ακαδημία. Το αποτέλεσμα ήταν να συγκροτηθεί μια επιτροπή Ελλήνων και Άγγλων συνεργατών, οι οποίοι θα επικεντρώνονταν στην μετάφραση της Γραφής στην δημοτική γλώσσα. Κύριος μεταφραστής ήταν ο ίδιος ο Βάμβας, δίδοντας πρώτα σε έκδοση την Παλαιά Διαθήκη τμηματικά, με πρώτο το βιβλίο των ψαλμών (1831). Το 1838 εκδόθηκαν τα πρώτα βιβλία της Καινής Διαθήκης, τα Ευαγγέλια και οι Πράξεις, ενώ το 1844 έχουμε την έκδοση ολόκληρης της μετάφρασης της Καινής Διαθήκης. Τέλος, το 1851 εκδόθηκαν τα Άπαντα της Αγίας Γραφής, που περιείχαν τις μεταφράσεις από όλα τα βιβλία της Παλαιάς και της Καινής Διαθήκης. Ο Βάμβας υποστήριζε τις ενέργειες των μισσιοναρίων ...

Παρακολουθείστε τις ομιλίες στο Συνοδικό της Μονής κατά τη διάρκεια του παραδοσιακού αγιορείτικου κεράσματος μετά το πέρας της Θείας Λειτουργίας επί τη εορτή του Οσίου Εφραίμ Κατουνακιώτου, ημέρα κατά την οποία άγη τα ονομαστήρια του ο Καθηγούμενος της Ι.Μ.Μ. Βατοπαιδίου Γέρων Εφραίμ. Οι ιερές Ακολουθίες τελέσθηκαν κατά την Αγιορείτικη τάξη και παράδοση, σύμφωνα με τις προβλεπόμενες διατάξεις που βρίσκονται σε ισχύ στο πλαίσιο της προφύλαξης κατά της διασποράς του κορωνοϊου. Κατά αυτές συμμετείχαν οι πατέρες της Αδερφότητας, οι εργαζομένοι της Μονής στενοί συνεργάτες της καθώς και οι Αξιωματικοί των Σωμάτων Ασφαλείας και του Λιμενικού που διακονούν εντός του Αγίου Όρους.

Αρχιμανδρίτης Αιμιλιανός Σιμωνοπετρίτης (1934-2019). (Επιμέλεια Στέλιος Κούκος) «Η πορεία της Ψυχής» Το θέμα αυτό είναι πολύ μεγάλο και δεν μπορεί να πεις κανείς ότι θα το αναλύσει. Τα θέματα περί πνευματικής ζωής δεν έχουν απλώς ως εναρκτήριο στοιχείο τη λογική, δεν αρχίζουν από τη λογική. Γι’ αυτό ακριβώς, ως επί το πλείστον, όταν γίνεται συζήτησις για ένα πνευματικό θέμα το οποίο αναλύεται, καταστρέφεται, διότι δεν μπορεί να το συλλάβει η λογική. Το θέμα μας είναι η πορεία της ψυχής. Όχι από τότε που αποφασίζει να ζήσει χριστιανικά, αλλά από τότε που αρχίζει να αντιμετωπίζει το πρόβλημα της πνευματικής πορείας. Αυτό που μας ενδιαφέρει είναι η ψυχή βιούσα. Επομένως το θέμα μας δεν είναι ούτε θεολογικό ούτε επιστημονικό ούτε δογματικό κτλ. Είναι καθαρώς πρακτικό, όπως αντιλαμβάνεσθε, ...

Ανταποκρινόμενοι στα αιτήματα πολλών Ρουμάνων πιστών από διάφορα μέρη του κόσμου, σας ενημερώνουμε ότι το διαδικτυακό περιοδικό ΠΕΜΠΤΟΥΣΙΑ σε συνεργασία με το Βιβλιοπωλείο «Libraria Bizantina» στο Βουκουρέστι,  διοργανώνει την «2η e- Σύναξη Γέροντος Εφραίμ με τους φίλους του «Libraria Bizantina» στο Βουκουρέστι« η οποία θα πραγματοποιηθεί την Τρίτη 2 Μαρτίου στις 19:30 (Ελληνική Ώρα). Ο Γέροντας Εφραίμ θα ομιλήσει για 30-40 λεπτά και μετά θα ακολουθήσει διάλογος με τους συμμετέχοντες. Η συνολική διάρκεια της σύναξης θα είναι 2 ώρες, κατά την οποία θα υπάρχει παράλληλη μετάφραση στα Αγγλικά και τα Ρουμανικά. Μπορείτε να παρακολουθήσετε τη Σύναξη ζωντανά στις σελίδες μας : στην ΠΕΜΠΤΟΥΣΙΑ  www.pemptousia.gr ή https://www.facebook.com/pemptousiagr  στο ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΟ ΠΡΑΚΤΟΡΕΙΟ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ  www.orthodoxianewsagency.gr ή https://www.facebook.com/orthodoxianewsagency και στην επίσημη σελίδα της Ι. Μ. ΜΟΝΗΣ ΒΑΤΟΠΑΙΔΙΟΥ στο Facebook https://www.facebook.com/VatopediMonastery

Η χορεία των Νεομαρτύρων λαμπρύνει και αυτή με το δικό της τρόπο το αγιολόγιο τη Εκκλησίας μας. Χιλιάδες άνδρες και γυναίκες, γέροντες, νέοι, ακόμα και μικρά έδωσαν την ομολογία της πίστεώς τους στο Χριστό και την επισφράγισαν με το αίμα τους και τη ζωή τους. Η αγία Νεομάρτυς Κυράννα είναι μια από αυτούς. Έζησε σε χρόνους χαλεπούς για την Εκκλησία και το Γένος μας, στα μαύρα χρόνια της τουρκοκρατίας, όπου οι βάρβαροι ασιάτες ασκούσαν εξουσία ζωής και θανάτου στους υποδούλους Χριστιανούς και εφάρμοζαν το «νόμο της σπάθας»! Γεννήθηκε στην Αβυσσάκα της Θεσσαλονίκης, τη σημερινή Όσσα Λαγκαδά. Είχε προικιστεί από το Θεό με θαυμαστή εξωτερική ομορφιά και σπάνιο ψυχικό μεγαλείο. Διακρίνονταν από όλα τα άλλα κορίτσια του χωριού για τη σεμνότητά της ...

Άγιος Κασσιανός.  (Επιμέλεια Στέλιος Κούκος) Αν επιθυμούμε ν’ αποκτήσουμε τέλεια πραότητα και να πετύχουμε το μακαρισμό του Κυρίου (Ματθ. 5:5), όχι μόνο από την εξωτερική εκδήλωση της οργής οφείλουμε ν’ απαλλαγούμε, αλλά και απ’ αυτήν ακόμα την ταραχή της διάνοιας. Γιατί δεν ωφελεί τόσο πολύ το να συγκρατούμε το στόμα μας στον καιρό του θύμου, για να μη λέει λόγια μανιασμένα, όσο το να καθαρίζουμε την καρδιά μας από τη μνησικακία και να μη στριφογυρίζουμε μέσα στο μυαλό μας πονηρούς λογισμούς εναντίον του αδελφού. Γιατί η ευαγγελική διδασκαλία παραγγέλλει να κόβουμε τις ρίζες των αμαρτημάτων παρά τους καρπούς. Όταν λ.χ. κοπεί η ρίζα του θύμου από την καρδιά, ούτε το μίσος ούτε ο φθόνος θα μπορέσουν να προχωρήσουν σε πράξεις. Άλλωστε, όποιος μισεί τον αδελφό του ...

Προσκεκλημένος του Δημήτρη Στρουμπάκου στην εκπομπή «Ορθόδοξες διαδρομές» του Pemptousia FM, είναι αύριο, Δευτέρα 1 Μαρτίου στις 11:00, ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Καρπενησίου κ. Γεώργιος. Ο Σεβασμιώτατος θα μιλήσει μεταξύ άλλων για τη Μονή Παναγίας Προυσιώτισσας στην Ευρυτανία, για την πανδημία του κορωνοϊού και για το νόημα της Μεγάλης Τεσσαρακοστής που ξεκινά σε λίγες μέρες. Η εκπομπή μεταδίδεται σε επανάληψη στις 12 τα μεσάνυχτα της Δευτέρας προς Τρίτη.

Στην Ι.Μ.Μ. Βατοπαιδίου τιμήθηκε η μνήμη του Οσίου και Θεοφόρου Πατρός Εφραίμ του Κατουνακιώτου. Κατά την Ιερά Αγρυπνία και την Ευχαριστιακή Σύναξη προέστη ο Καθηγούμενος της Μονής Γέρων Εφραίμ, ο οποίος άγη τα ονομαστήρια του κατά την ημέρα αυτή, φέρων το όνομα του προς τιμή του Οσίου, ο οποίος υπήρξε πνευματικός αδερφός του γεννήτορα της Βατοπαιδινής Αδερφότητος μακαριστού Γέροντος Ιωσήφ Βατοπαιδινού και πνευματικό ανάστημα του Οσίου Ιωσήφ του Ησυχαστού. Οι ιερές Ακολουθίες τελέσθηκαν κατά την Αγιορείτικη τάξη και παράδοση, σύμφωνα με τις προβλεπόμενες διατάξεις που βρίσκονται σε ισχύ στο πλαίσιο της προφύλαξης κατά της διασποράς του κορωνοϊου. Κατά αυτές συμμετείχαν οι πατέρες της Αδερφότητας, ο Πολιτικό Διοικητής του Αγίου Όρους κ. Αθανάσιος Μαρτίνος, οι εργαζόμενοι και στενοί λαϊκοί συνεργάτες της ...

Μια αριστοτεχνική εκτέλεση του περίφημου δοξαστικού της Κυριακής του Ασώτου «Πάτερ αγαθέ» από έναν μεγάλο ερμηνευτή της ψαλτικής τέχνης τον Ματθαίο Τσαμκιράνη. Ο ιερός Υμνογράφος με ιδιαίτερο ποιητικό κάλλος αποδίδει το νόημα της ευαγγελικής περικοπής το οποίο ολοκληρώνει ο ιεροψάλτης ο οποίος αν είναι ως ο Ματθαίος Τσαμκιράνης μεταρσιώνει τους πιστούς στα πλαίσια της λογικής λατρείας της Εκκλησίας. Η υμνογραφία και η μουσική συνιστούν το δίζυγο άρμα την περίοδο του Τριωδίου στην πορεία μας προς την Ανάσταση. «Πάτερ ἀγαθέ, ἐμακρύνθην ἀπό σοῦ μή ἐγκαταλίπῃς με,  μηδέ ἀχρεῖον δείξῃς τῆς βασιλείας σου· ὁ ἐχθρός ὁ παμπόνηρος ἐγύμνωσέ με, καί ᾖρέ μου τόν πλοῦτον·  τῆς ψυχῆς τά χαρίσματα ἀσώτως διεσκόρπισα, ἀναστάς οὖν, ἐπιστρέψας πρός σέ ἐκβοῶ· Ποίησόν με ὡς ἕνα τῶν μισθίων σου, ὁ δι’ ...

Όσιος Εφραίμ Κατουνακιώτης (1912-1998). (Επιμέλεια Στέλιος Κούκος) Λέει ο Γέροντας στον υποτακτικό: «Εξεγερθέντες του ύπνου προσπίπτομέν Σοι, αγαθέ, και των αγγέλων τον ύμνον βοώμεν Σοι, δυνατέ· άγιος, άγιος» κτλ. «Κουά, κουά, κουά, κουά» τα βατράχια, κοάζουν, πώς λέγεται, ξεχάσαμε και τα ελληνικά τώρα. – Βρε παιδί μου, λέει, πήγαινε στα βατράχια και πες τα: Α, να σας πω, ο Γέροντας λέει, σταματήστε τώρα γιατί θέλουμε να διαβάσουμε εμείς την ακολουθία. – Να ‘ναι ευλογημένο, Γέροντα. Αυτός ήταν υποτακτικός! Βλέπεις; Δεν είπε, «ε, Γέροντα, τα βατράχια θα πάω να πω εγώ;» Όχι υπακοή. – Ακούστε εδώ, βατράχια, είπε ο Γέροντας να σταματήσετε τώρα, γιατί θέλουμε να διαβάσουμε εμείς την ακολουθία. Μίλησε το βατράχι εκεί! Λέει: – Πες του Γέροντα, τώρα τελειώνουμε κι εμείς την δοξολογία του Θεού και θα πάμε ...

Δεν έχω, βεβαίως, καμιά αμφιβολία ότι στην Παραβολή που παραθέτει ο Ευαγγελιστής Λουκάς στο κεφάλαιο 15, στ. 11-32, όπως και σ’ όλες τις παραβολές, αλλά και στην Αγία Γραφή την ίδια, πρωταγωνιστής είναι ο Πατέρας «ημών, ο εν τοις ουρανοίς» (ο Πατέρας «μας που είναι στους ουρανούς») (Μτ 6:9). Ούτε και μου διαφεύγει η ευαγγελική ρήση ότι «χωρίς εμού ου δύνασθε ποιείν ουδέν» («χωρίς εμένα δεν μπορείτε να κάνετε τίποτα») (Ιω 15:5). Με προβληματίζει, λοιπόν, το γεγονός ότι στην παράδοση της Ορθόδοξης Εκκλησίας, για χιλιάδες τώρα χρόνια, η δεύτερη Κυριακή Τριωδίου, λίγο πρίν την Μεγάλη Τεσσαροκοστή, ονομάζεται Κυριακή του Ασώτου: «Τη αυτή ημέρα της του Ασώτου Υιού παραβολής εκ του ιερού Ευαγγελίου μνείαν ποιούμεθα, ην οι θειότατοι Πατέρες ημών δευτέραν εν ...