Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Το Σάββατο του Λαζάρου κατέχει ξε­χωριστή θέση, στο λειτουργικό ημε­ρολόγιο. Δεν ανήκει στις σαράντα η­μέρες της μετάνοιας της Μεγάλης Τεσσαρα­κοστής ούτε και στις οδυνηρές ημέρες της Μεγάλης Εβδομάδος, αυτές που αρχίζουν από τη Μεγάλη Δευτέρα και τελειώνουν τη Μεγάλη Παρασκευή. Μαζί με την Κυριακή των Βαΐων συνθέτουν ένα σύντομο χαρού­μενο πρελούδιο των γεμάτων πόνο ημερών που ακολουθούν. Δύο σημαντικά περιστατικά συνδέονται με τη Βηθανία: εκεί ανέ­στησε τον Λάζαρο και από εκεί ξεκίνησε ο Ιησούς την πορεία και άνοδό Του προς τα Ιεροσόλυμα. Η ανάσταση του Λαζάρου είναι ένα γεγονός που, όπως θα δούμε, έχει εξαιρετικά με­γάλη σημασία. Συνδέεται μυστηριωδώς με την Ανάσταση του Κυρίου μας και παίζει, ως προς αυτή, τον ρόλο μιας έμπρακτης προφη­τείας. Θα μπορούσαμε να πούμε ότι ο ...

Ανοίγει αύριο στο Ευγενίδειο τις πύλες της στο κοινό - και θα παραμείνει ανοιχτή μέχρι τις 31 Μαΐου 2014 - η εντυπωσιακή διαδραστική έκθεση που δημιούργησε το CERN, προκειμένου να φέρει το κοινό όλου του κόσμου πιο κοντά… στην καρδιά του μεγάλου πειράματος. Με αφορμή αυτό το γεγονός, πραγματοποιούμε μια σύντομη παρουσίαση του μεγάλου αυτού οργανισμού. Το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πυρηνικής Έρευνας, CERN, είναι ένα από τα μεγαλύτερα κέντρα στον κόσμο για την βασική επιστημονική έρευνα στην φυσική των στοιχειωδών σωματιδίων και των υψηλών ενεργειών. Το CERN απασχολεί περίπου 2.400 άτομα και έχει ετήσιο προϋπολογισμό περίπου 1 δισεκατομμύριο ελβετικά φράγκα. Χρησιμοποιώντας επιταχυντές σωματιδίων και ανιχνευτές προηγμένης τεχνολογίας, οι ερευνητές του CERN και οι συνεργαζόμενοι φυσικοί και μηχανικοί από όλον τον κόσμο διερευνούν την ...

Συνεχίζουμε την παρουσίαση της εξαιρετικής μελέτης της θεολόγου κ. Βασιλικής Ρούσκα (προηγούμενη δημοσίευση: http://www.pemptousia.gr/?p=65352) με το ρόλο της ανθρώπινης υπόστασης και της ενοχής στις πολεμικές διαδικασίες. Ο πόλεμος περιλαμβάνει αυτομάτως την ιδέα του να σκοτώνεις τον άλλο και εφοδιάζει τους νεοσύλλεκτους στρατιώτες με όπλα. Αυτό που χρειάζεται είναι να αναδυθεί ο σεβασμός προς το ανθρώπινο πρόσωπο μεταξύ των κοινωνιών κάτι που ο Durkheim θεώρησε ως αναδυόμενη ιερή πίστη της νεωτερικότητας. Αυτή είναι μια ψυχολογικο-ηθική πράξη που μπορεί να τεθεί σε εφαρμογή μόνο από το σύστημα. Να σημειώσουμε εδώ πως η έννοια του προσώπου στη θεολογία συγκεφαλαιώνει τη φύση και παράλληλα την προσδιορίζει. Το «είναι» του ανθρώπου διακρίνεται για την μοναδικότητα του προσώπου και το πρόσωπο που φανερώνει καθολικά την ουσία του ...

Η μελέτη του κ. Δημήτρη Τσιολακίδη (προηγούμενο άρθρο:www.pemptousia.gr/?p=64386), για τις σχέσεις της Νηπτικής Παράδοσης με την Ποιμαντική Ψυχολογία, βρίσκεται στο σημείο της εξέτασης των τρόπων εφαρμογής της νηπτικής παράδοσης από την ποιμαντική πράξη. Σήμερα εξετάζονται οι διαστάσεις της διαδικασίας της μετάνοιας στην πνευματική ζωή. Στόχος της επικοινωνίας με τον πιστό είναι η πνευματική τακτοποίηση του στα πλαίσια της ασκητικής μαρτυρίας και η διευκόλυνσή του ώστε να ενταχθεί ομαλά στο ζωντανό σώμα του Χριστού που είναι η εκκλησία. Η σωστή άσκηση της ποιμαντικής πλατύνει τους ορίζοντες του ανθρώπου και του διανοίγει την προοπτική της αγιότητας. Τα παραπάνω προϋποθέτουν την ταπείνωση και την ανταπόκριση στο υπαρξιακό κάλεσμα με την εκούσια προσέλευση του ανθρώπου στο μυστήριο της εξομολόγησης εντός του οποίου ενεργείται το συναφές μυστήριο της ...

Ε Ξ Ο Δ Ο Σ του Γιάννη Βλαχογιάννη Το Μεσολόγγι τώρα τοιμάζεται να βγει με το σπαθί.  Τοιμάζεται κι η χήρα Μάνθα, η Μεσολογγίτισσα, να βγει κι αυτή.  Ο Τούρκος αν νικήθηκε χίλιες φορές, της πείνας το θεριό είν’ ανίκητο. Έτσι ο λαός, μαζί με τη φρουρά, πήρανε την απόφαση.  Κι απόψε… Νύχτα, σκοτάδι.  Η χήρα, στα τυφλά ψηλαφώντας, ήβρε το δέμα με τα ρούχα τ’ άχαρα του μακαρίτη αντρός της. Η μπότα η τούρκικη τον έκοψε στα δυο, μόλις άρχισε η πολιορκία. Κι αυτό μονάχα; Το βόλι, το σπαθί, της αρρώστιας η οργή, της πείνας η κατάρα θέρισαν κάθε δικό της γύρω της. Έρημη η χήρα, έρημη με την Ανθή, την κόρη της, εφτά χρονών μικρούλα κι άρρωστη, στα βάσανα μπασμένη, από ...

Ο Γερο–Ευλόγιος ο υποτακτικός του Χατζή – Γεώργη Πάνω από τις Καρυές, προς το Βατοπέδι, είναι το Κελλί του Αγίου Γεωργίου «Φανερωμένου». Εκεί ασκήτευαν έξι «Χατζή–Γεωργιάτες» με Γέροντα τον μεγαλύτερο παραδελφό τους, Γερο–Ευλόγιο. Αργότερα δε, είχαν προστεθή άλλοι δύο αδελφοί στην Συνοδία τους, ο Πατήρ Παχώμιος και ο Πατήρ Γεώργιος, και έγιναν εγγόνια του Χατζή – Γεώργη. Χαίρεται κανείς, όταν βλέπη αυτή την αγία Πατερική συνέχεια και θεία μετάδοση της Καλογερικής, από τους Όσιους Παππούδες στον Όσιο Πατέρα Χατζή – Γεώργη, και από τον Πατέρα στα παιδιά και στα εγγόνια! Αξίζει, φυσικά, να γράψη πολλά γι’ αυτούς, όπως και για τον Γερο–Εύλόγιο. Επειδή όμως έγραψε και ένας Πατέρας από την Σιμωνόμετρα, πατριώτης του, γι’ αυτό εγώ θα περιοριστώ μόνο σ' ένα περιστατικό ...

Το Σάββατο του Λαζάρου (ο λαός τον λέγει και “Φτωχολάζαρο”) τηρείται το έθιμο των “λαζάρων”. Στην Μακεδονία μικρά κορίτσια, οι “λαζαρίνες”, ντυμένα με παραδοσιακές στολές γυρίζουν στα σπίτια κρατώντας καλαθάκια, όπου βάζουν τα φιλοδωρήματα, κυρίως τα ειδικά για την ημέρα κουλούρια ή αυγά, και τραγουδώντας το τραγούδι: “Ξύ­πνα, Λάζαρε, και μη κοιμάσαι...”. Σε άλλα μέρη της Ελλάδος τα παιδιά, κατά τους “αγερμούς”, κρατούν εικονικές παραστάσεις του Λαζάρου ή -παλαιότερα- ειδικά κουλούρια που ζύμωναν οι μητέρες σε σχήμα ανθρώπου σπαργανωμένου και λέγονταν “Λαζάροι”. Κατά τόπους το έθιμο αυτό τηρείται την Κυριακή των Βαΐων. Σύμφωνα με τον Μ. Μερακλή, «επιδιωκόμενος σκοπός των αγερμών αυτών ήταν η εξασφάλιση της καλής σοδειάς». Στην Κύπρο υπήρχε και δραματοποίηση της ιστορίας του Λαζάρου. Ένα παιδί, που το έντυναν ολόσωμο με “σιμιλλούδκια” (κίτρινα ...

Ebola virus hemorrhagic fever (Φωτ.: www.humanosphere.org) Το Υπουργείο Υγείας της Γουινέας γνωστοποίησε πρόσφατα στον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας την ραγδαία εξέλιξη επιδημίας αιμορραγικού πυρετού Ebola. Ο αιμορραγικός πυρετός από τον ιό Ebola (Ebola virus hemorrhagic fever) είναι μια πολύ σπάνια, αλλά θανατηφόρος ιογενής λοίμωξη, η οποία έχει εμφανιστεί σε σποραδικές εξάρσεις στην Αφρική. Η περίοδος επώασης διαρκεί από 1 έως 21 ημέρες και ακολουθείται από απότομη εμφάνιση υψηλού πυρετού, μυαλγίας, διάρροιας, κεφαλαλγίας, κόπωσης και κοιλιακού άλγους. Μπορεί επίσης να υπάρχει εξάνθημα, πονόλαιμος και επιπεφυκίτιδα. Εντός 7 ημερών αναπτύσσεται σοκ (καταπληξία), κυρίως εξαιτίας της αιμορραγίας. Η κλινική εικόνα της διάχυτης αιμορραγίας σε διάφορα όργανα και ο πυρετός είναι παρόμοια με αυτή που παρατηρείται στους αιμορραγικούς πυρετούς της Lassa, του Marburg και του Congo- ...

Καθώς ελάχιστα άτομα καθαρόαιμων ελληνικών ποιμενικών σκύλων έχουν απομείνει στις μέρες μας, κρίνεται αναγκαία η συστηματική προσπάθεια για τη διατήρηση και την επαναφορά της φυλής. Με την πεποίθηση αυτή, και στο πλαίσιο της προστασίας και διατήρησης της άγριας ζωής και του φυσικού περιβάλλοντος, ο ΑΡΚΤΟΥΡΟΣ, δραστηριοποιείται για την αποκατάσταση και επαναδιάδοση της φυλής, με την εκτροφή και χορήγηση ελληνικών ποιμενικών σκύλων σε κτηνοτρόφους των περιοχών όπου υπάρχει παρουσία αρκούδας και λύκου, ως μέτρο πρόληψης των ζημιών που προκαλούν τα μεγάλα σαρκοφάγα ζώα στο κτηνοτροφικό κεφάλαιο. Ο ΑΡΚΤΟΥΡΟΣ λειτουργεί το Κέντρο Αναπαραγωγής και Επαναδιάδοσης Ελληνικού Ποιμενικού Σκύλου, στην Αγραπιδιά Φλώρινας, με υψηλές προδιαγραφές λειτουργίας, 12 χώρους διαμονής γεννητόρων και χώρο εξάσκησης και εκπαίδευσης των σκύλων. Στο Κέντρο ζουν 11 ελληνικοί ποιμενικοί σκύλοι. Οι σκύλοι ...

  Το καινούριο τραγούδι της Τάνιας Τσανακλίδου κυκλοφόρησε και είναι σε μουσική Γιάννη Χριστοδουλόπουλου και στίχους Γεράσιμου Ευαγγελάτου. Το «Δυο Ψυχές», όμως, δεν είναι η πρώτη φορά συνεργασία της Τσανακλίδου με τον Ευαγγελάτο αφού δούλεψαν μαζί και για το άλμπουμ της «Προσωπογραφία» το 2009 αφού της έγραψε τους στίχους για τα τραγούδια «Αυτό είμαι» και «Η Νύχτα της Φωτιάς» σε μουσικές Θέμη Καραμουρατίδη. Το καινούριο τραγούδι της Τάνιας Τσανακλιδου εντάσσεσαι στο καινούριο μουσικό label της Feelgood Records, με τίτλο Solo. Τις μουσικές προτάσεις του label θα επιμελείται ο συνθέτης Γιάννης Χριστοδουλόπουλος, φιλοξενώντας μια σειρά από digital singles κυκλοφορίες με διαφορετικό κάθε φορά ερμηνευτή.   %psixes%

«Η Δ΄ Σταυροφορία (1203–4), μια από τις πολλές προσπάθειες της χριστιανικής Δύσης να διώξει τους μουσουλμάνους από τους Αγίους Τόπους, «παραστράτισε» και κατέληξε στην (πρώτη) Άλωση της Κωνσταντινούπολης και την κατάκτηση εδαφών των Βυζαντινών όχι από βαρβαρικά φύλα ή άπιστους, αλλά από αδελφούς τους χριστιανούς, με τους οποίους, όμως, τουςχώριζε από το 1054 το εκκλησιαστικό Σχίσμα. Αυτή η επίθεση ήταν το αποκορύφωμα όχι μόνο μιας θρησκευτικής διένεξης, αλλά ταυτόχρονα και μιας σύγκρουσης οικονομικών και γεωπολιτικών συμφερόντων. Ειδικά η Βενετία, που είχε προμηθεύσει στους σταυροφόρους τα πλοία, ζητούσε για αντάλλαγμα, εκτός από μέρος τής (πολύ πλούσιας) λείας της Κωνσταντινούπολης, μεγάλες περιοχές στον χώρο της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας σε καίρια για το εμπόριό της σημεία: νησιά και λιμάνια στον δρόμο προς τη Συρία, την Παλαιστίνη και την Αίγυπτο, προς τη Μικρα σία ...

«Η Ρωμανία ’πέρασεν η Ρωμανία ’πάρθεν Η Ρωμανία κι αν ’πέρασεν ανθεί και φέρει κι άλλο». Ο χορός των μαχαιριών. Τραπεζούντα, © Συλλογή Στέργιος Θεοδωρίδης Στο Κεντρικό κτήριο του Μουσείου Μπενάκη, εγκαινιάστηκε η έκθεση επιστολικών δελταρίων, με θέμα τη ζωή στην περιοχή του Πόντου το διάστημα 1890-1920, τα οποία προέρχονται από την ιδιωτική συλλογή του Στέργιου Π. Θεοδωρίδη.  Η έκθεση θα παραμείνει ανοικτή έως τις 25 Μαΐου 2014. Τραπεζούντα. Τελετή των Θεοφανείων στην παραλία. © Συλλογή Στέργιος Θεοδωρίδης    Η έκθεση χωρίζεται σε οκτώ ενότητες. Στις πρώτες τέσσερεις, παρουσιάζονται απόψεις των σημαντικότερων πόλεων της περιοχής: Τραπεζούντα, Σαμψούντα, Κερασούντα και μικρότερων περιφερειακών: Ερζερούμ, Αμάσεια, Σινώπη, Κοτύωρα, Ινέπολη κ.α. Στη συνέχεια, η θρησκευτική ζωή, ο πολιτισμός, η παιδεία και η καθημερινή ζωή, ολοκληρώνουν την περιήγηση, εκεί όπου συμπαγείς ...

Η Ορθόδοξη Εκκλησία στο Κονγκό 2. Η Ορθόδοξη Θεολογική Σχολή στην Κινσάσα Συνεχίζουμε σήμερα την ενημέρωση για την οργάνωση της Ορθόδοξης Εκκλησίας του Κονγκό. Αφού είδαμε σε προηγούμενη ανάρτησή μας τα σχετικά με τη δομή αυτής της Εκκλησίας γενικά στη χώρα και ειδικά στην πρωτεύουσά της Κινσάσα, θα δούμε σήμερα μια πολύ ενδιαφέρουσα πτυχή της εκκλησιαστικής ζωής στην Κεντρική Αφρική, το νεοσύστατο Ορθόδοξο Πανεπιστήμιο του Κονγκό, και ειδικότερα τη Θεολογική του Σχολή. Στην προσπάθεια καλύτερης οργάνωσης του ιεραποστολικού έργου στην αχανή αυτή χώρα, έγινε από νωρίς συνείδηση η ανάγκη στελέχωσης των εκκλησιαστικών δομών με ικανά στελέχη, που να είναι σε θέση να φέρουν σε πέρας το τιτάνιο αυτό εγχείρημα. Δημιουργήθηκε λοιπόν έγκαιρα στο μυαλό των ιθυνόντων της νεοσύστατης Εκκλησίας, η ιδέα δημιουργίας μιας ...

Στη σύγχρονη εποχή το να μιλά κανείς για ένα θέμα όπως η νήψη μοιάζει στην καλύτερη περίπτωση ως πνευματική πολυτέλεια. Στο νου των περισσότερων ανθρώπων, ακόμη και εκείνων που θρησκεύουν, ζητήματα όπως που αφορούν τον πυρήνα της πνευματικής ζωής τοποθετούνται αποκλειστικά στις υποχρεώσεις και καθήκοντα μιας πνευματικής ελίτ, όπως π.χ. οι μοναχοί. Μία πιο προσεκτική ματιά όμως στο περιεχόμενο και την πρακτική της νήψεως φανερώνει ότι δεν είναι κάτι ξένο προς τη χριστιανική ζωή στην οποία καλούνται όλοι. Αντίθετα, είναι κάτι οικείο και απαραίτητο... Διαβάστε το νέο τεύχος των ΑΝΑΛΕΚΤΩΝ της ΠΕΜΠΤΟΥΣΙΑΣ

Συνεχίζουμε σήμερα τη δημοσίευση της μελέτης του κ. Χρυσόστομου Χατζηλάμπρου για τη σχέση μεταξύ Απεργίας Πείνας και Νηστείας (προηγούμενο άρθρο: www.pemptousia.gr/?p=64553), με την εξέταση της κομβικής έννοιας του δικαιώματος. 3.2   Κοινωνική και θεολογική θεώρηση του δικαιώματος Η ορθόδοξη Θεολογία τονίζει τον εμπειρικό και υπαρξιακό χαρακτήρα της. Η εμπειρία της πραγματοποιείται στα πλαίσια της ιστορίας, ενώ εκφράζει την αισιοδοξία ότι δεν εγκλωβίζεται σε αυτήν. Αναφέρεται στην ύπαρξη του ανθρώπου, που αναδεικνύεται μέσα από το φωτισμό και τη θεοπτία, χωρίς να καταργείται η μοναδικότητα του προσώπου. Τον εμπειρικό χαρακτήρα τους τονίζουν και οι κοινωνικές Επιστήμες. Η ουσιαστική διαφορά, ανάμεσα στη Θεολογία και τις κοινωνικές Επιστήμες, βρίσκεται στη μεθοδολογία τους. Η ορθόδοξη Θεολογία στηρίζει τη μεθοδολογία της «στην εμπειρία των άκτιστων ενεργειών του Θεού και όχι ...

Tη 10η του αυτού μηνός μνήμη του εν Αγίοις Πατρός ημών Γρηγορίου του Ε΄, Πατριάρχου Κωνσταντινουπόλεως († 1821) Ο Άγιος Γρηγόριος, κατά κόσμο Γεώργιος Αγγελόπουλος, γεννήθηκε στην Δημητσάνα το έτος 1745 από ευσεβείς και ενάρετους γονείς, τον Ιωάννη και την Ασημίνα. Στο Βάπτισμα έλαβε το όνομα Γεώργιος. Το 1767 μετέβη στην Σμύρνη, κοντά στον θείο του εκκλησιάρχη Μελέτιο, παρακολουθώντας μαθήματα στην Ευαγγελική Σχολή. Στην συνέχεια παρακολούθησε μαθήματα φιλοσοφίας στην Πάτμο από τον Δανιήλ Κεραμέα. Μετά τις σπουδές του ήλθε στην αυτοκρατορική μονή της Μεταμορφώσεως των Στροφάδων νήσων, όπου εκάρη μοναχός λαμβάνοντας το όνομα Γρηγόριος. Από εκεί τον κάλεσε ο Μητροπολίτης Σμύρνης Προκόπιος και τον χειροτόνησε αρχιδιάκονό του. Όταν αργότερα χειροτονήθηκε πρεσβύτερος, επέστρεψε στην Δημητσάνα και έδωσε 1.500 γρόσια για την στέγασι των απόρων φοιτητών. Όταν ...