Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Σε πρόσφατο άρθρο μας αναφερθήκαμε στην άκυρη διλημματική απορία περί της ορθόδοξης ευλάβειας και πνευματικότητος από τη μια και της δυτικής ευσεβόσχημης θρησκευτικότητας από την άλλη. Με το σημερινό θα προσπαθήσουμε να διευκρινίσουμε και συμπληρώσουμε μερικές εκκρεμότητες που πιθανώς έμειναν μετά την πρώτη σχετική παρέμβαση. Θα ήθελα να επαναλάβω και να υποσημειώσω με τη δέουσα έμφαση ότι ουδέποτε άκουσα ή συνάντησα, τουλάχιστον εγώ, σύγχρονο γέροντα και σοβαρό πνευματικό άνθρωπο της Εκκλησίας που να μην απαξίωσε αδιόρατα ή και απερίφραστα τον οργανωσιακό ευσεβισμό. Η ορθόδοξη θεολογία οφείλει να καταγγέλλει ευθαρσώς τα πάσης φύσεως διαβρωτικά φαινόμενα σε βάρος της εκκλησιαστικής αυτοσυνειδησίας και της βαθύτερης ουσίας της και εξάπαντος εν προκειμένω βρισκόμαστε μπροστά σε τέτοιες ανησυχητικές καταστάσεις. Ο σεχταρισμός και μόνον εκ φύσεως, εξ ...

Αγίου Γερασίμου Παλλαδά Άπαντα, εισαγωγή - κριτική έκδοση Ελένης Σ. Χατζόγλου - Μπαλτά δ. φ., τόμος Α , συνέκδοση: Σύλλογος προς διάδοσιν Ωφελίμων Βιβλίων - Ιερά Μεγίστη Μονή Βατοπαιδίου, Αθήναι - Άγιον Όρος 2014, σελ. α -ιδ +278. Με αφορμή την συμπλήρωση 300 ετών (1714-2014) από την κοίμηση του αγίου Γερασίμου, κυκλοφόρησε ο πρώτος τόμος των «Απάντων» του συγγραφικού του έργου. Πρόκειται για μία καλαίσθητη έκδοση 300 σελίδων, την οποία ανέλαβαν από κοινού η Ιερά Μεγίστη Μονή Βατοπαιδίου Αγίου Όρους και ο «Σύλλογος προς διάδοσιν Ωφελίμων Βιβλίων» (που ιδρύθηκε με έδρα στην Αθήνα το 1899 από τον Δημήτριο Βικέλα). Την έκδοση επιμελήθηκε η διδάκτωρ φιλολογίας Ελένη Χατζόγλου - Μπαλτά. Το έργο προλογίζουν ο Μακαριώτατος πάπας και πατριάρχης Αλεξανδρείας κ. Θεόδωρος Β  καὶ ...

Η εποχή μας διεκδικεί τον τίτλο της «εποχής του διαλόγου»: διαλογικές τάσεις μεταξύ Ανατολικού και Δυτικού κόσμου, Ανατολικών και Δυτικών Εκκλησιών κλπ. Αν η έκφραση του διαλόγου ποικίλλει από εποχή σ' εποχή, η ρίζα του είναι ή ίδια με τη ρίζα του ανθρώπου. «Ου καλόν είναι τον άνθρωπον μόνον». Από τη στιγμή που ο άνθρωπος συνειδητοποίησε την ιστορικότητά του και τη διάστασή του μέσα στο χρόνο και στο χώρο, γεύτηκε και τη διαλογική του δυνατότητα και ανάγκη. Εκτατέ χρησιμοποιεί για όργανο διαλογικό, τη γλώσσα του, τα χέρια του, όλη του την προσωπικότητα. Συνδέει την ύπαρξή του με την έκφραση, την ανακοίνωση, την αναγνώριση. Ζητεί ν' αναγνωρισθεί και ν' αναγνωρίσει. Καίγεται εσωτερικά από το μαρτύριο της αινιγματικής παρουσίας του «άλλου». Τρέχει ...

Στις 8 Απριλίου η Εκκλησία μας εορτάζει την μνήμη του Αγίου Αποστόλου Ρούφου του εκλεκτού πρώτου Επισκόπου Θηβών. Ο Απόστολος Ρούφος ανήκε στον ευρύτερο κύκλο των 70 μαθητών και Αποστόλων του Κυρίου. Την επωνυμία «εκλεκτός» την οφείλει στον Απόστολο Παύλο ο οποίος γράφει στην προς Ρωμαίους επιστολή του: «ασπάσασθαι Ρούφον τον εκλεκτόν εν Κυρίω και την μητέρα αυτού και εμού» (Ρωμ. 16,13). Αλλά και ο Απόστολος και Ευαγγελιστής Μάρκος αναφέρει στο Ευάγγέλιο του τον Ρούφο: «και αγγαρεύουσι παράγοντα τινα Σίμωνα Κυρηναίον, ερχόμενον απ’ αγρού, τον πατέρα Αλεξάνδρου και Ρούφου ίνα άρη τον σταυρόν αυτού» (Μαρκ.15,21). Ήταν λοιπόν ο Ρούφος γιός του Σίμωνα του Κυρηναίου ο οποίος σήκωσε τον Σταυρό του Κυρίου στην φοβερή πορεία προς τον Γολγοθά. Αρχαία παράδοση μας πληροφορεί ότι ...

Δυνητικός διαβιβαστής του Δάγκειου πυρετού στην Ελλάδα θεωρείται το Aedes albopictus ("κουνούπι τίγρης"). Φωτ.: http://blogs.tallahassee.com/ Ο Δάγκειος πυρετός συγκαταλέγεται στις ασθένειες που μεταδίδονται με τσιμπήματα εντόμων. Με αφορμή τη χθεσινή παγκόσμια μέρα υγείας, κάνουμε μια αναφορά σε μια εξαιρετικά σοβαρή νόσο που μεταδίδεται με αυτό τον τρόπο, το Δάγκειο πυρετό. Το κουνούπι "τίγρης" που είχε κάνει την εμφάνισή του στη χώρα μας πριν από δύο και πλέον χρόνια είχε ήδη θέσει επί τάπητος το ζήτημα της αντιμετώπισης του κινδύνου που εγκυμονεί ο Δάγκειος πυρετός. Επιδημιολογία Οι ιοί του Δάγκειου πυρετού ενδημούν σε περισσότερες από 100 τροπικές και υποτροπικές χώρες, στην Ασία (κυρίως νοτιοανατολική Ασία), στην Αφρική, στην Κεντρική και Νότια Αμερική, στην ανατολική Μεσόγειο και στον Ειρηνικό Ωκεανό, όπου υπάρχουν ικανοί διαβιβαστές, ...

Υπάρχουν πάρα πολλοί τομείς όπου έχουν συναντάμε πιλοτικές εφαρμογές της νανοτεχνολογίας, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις κυκλοφορούν πλέον και εμπορικά προϊόντα, μερικά από τα οποία παρουσιάζουμε συνοπτικά παρακάτω. Εργαστήρια Μινιατούρες Lab-on-chip Στόχος της έρευνας είναι να αναπτυχθούν εργαστήρια υπό σμίκρυνση, τα οποία να είναι σε θέση να κάνουν έναν σημαντικό αριθμό αναλύσεων ταυτόχρονα πολύ γρήγορα με τη χρήση πολύ μικρών ποσοτήτων και με χαμηλό κόστος. Ήδη υπάρχουν τέτοιες συσκευές οι οποίες κάνουν πολλές εξειδικευμένες γενετικές εξετάσεις, ενώ αναπτύσσονται συσκευές, προκειμένου να υλοποιούν αναλύσεις πρωτεϊνών, κυττάρων κλπ. Επίσης πέρα από γενετικές ή ιατρικές εξετάσεις διερευνάται και η χρήση σε ελέγχους τροφίμων, περιβαλλοντικές μετρήσεις κλπ. Οι συσκευές αυτές μπορεί να περιέχουν και ηλεκτρονικά κυκλώματα, τα οποία θα επιτρέπουν την ανάκτηση των αποτελεσμάτων σε υπολογιστή ή στο διαδίκτυο ...

Στα ίχνη της μικρασιατικής μουσικής μας οδηγεί το άκουσμα που ακολουθεί «Σύρε να πεις της μάνας σου». Στο Web Radio Pemptousia μπορείτε να ακούσετε τραγούδια της παράδοσης http://www.pemptousia.gr/-web-radio. %nita%

Στα πλαίσια του προγράμματος «Το βλέμμα του Οδυσσέα: Ιστορίες της μετανάστευσης μέσα από τον ανατολικό-ευρωπαϊκό κινηματογράφο» επιχειρείται η ανάδειξη θεμάτων σχετικών με την έννοια της μετανάστευσης και τις προεκτάσεις που μπορεί να έχει κοινωνικά και ανθρωπολογικά. Στο συγκεκριμένο πρόγραμμα συμμετέχουν φορείς από 5 χώρες: Βέλγιο, Ελλάδα, Ολλανδία, Πολωνία, Ρουμανία και ασχολούνται με  την έννοια της μετανάστευσης, όπως αυτή παρουσιάζεται στον ανατολικό ευρωπαϊκό κινηματογράφο. Ο κινηματογράφος αποτελεί το κοινό συστατικό γι” αυτό το εκπαιδευτικό έργο και στόχος του είναι να αποτελέσει την αφορμή για να συζητηθούν θέματα που αφορούν στην ευρωπαϊκή ιθαγένεια, την μετανάστευση και τον διεθνή κινηματογράφο (από αισθητική και ανθρωπολογική σκοπιά), την αναπαράσταση του ταξιδιού και του πολιτιστικού σοκ, των μεικτών γάμων και του τρόπου που αυτοί αποτυπώνονται σε φιλμ και επιπλέον την επίδραση ...

Την Τρίτη στις 11:00 στο Διαδικτυακό Ραδιόφωνο Pemptousia FM, στην εκπομπή "Νεώτερα Μουσικά Ρεύματα", ακούστε το τραγούδι "So far gone - Μέχρι στιγμής προχωράει", του Ροκ συγκροτήματος "Thousand foot krutch". Οι στίχοι του μας δείχνουν την ατέρμονη παρουσία του Χριστού στη ζωή μας. Είναι δίπλα μας ανά πάσα στιγμή, ακόμα και όταν εμείς με τις πράξεις μας απομακρυνόμαστε απο αυτόν.   "Μέχρι στιγμής προχωράει" Γνωρίζω οτι αυτοί λένε πως το κενό μεταξύ μπορεί να γίνει δυνατότερο απ΄ όσο ποτέ έχουμε δεί Μπορεί να έχουν δίκιο όμως εγώ διαφωνώ επειδή ποτέ δεν ένοιωσα δυνατότερος παρά μόνο όταν είσαι εσύ μαζί μου Κάποιες στιγμές αναρωτιέμαι γιατί ακόμη ενδιαφέρεσαι Επειδή ακόμη και όταν φεύγω εσύ είσαι πάντα εκεί με εμένα Και όπως ένα κερί κάνει το χώρο φωτεινό Αυτό το σημάδι που άφησες ...

Η Παγκόσμια Ημέρα Υγείας εορτάζεται στις 7 Απριλίου, ως επέτειος της ίδρυσης του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) το 1948. Κάθε χρόνο επιλέγεται για την ημέρα αυτή ένα διαφορετικό θέμα, το οποίο αποτελεί προτεραιότητα για τη Δημόσια Υγεία, σε παγκόσμιο επίπεδο. Η Παγκόσμια Ημέρα Υγείας για το 2014 είναι αφιερωμένη στα νοσήματα που μεταδίδονται με διαβιβαστές. Ο απώτερος στόχος της ημέρας αυτής είναι η πρόληψη και η μείωση των νοσημάτων αυτών μέσα από την ενημέρωση για τους τρόπους μετάδοσης, την πρόληψη και την έγκαιρη αντιμετώπισή τους, τόσο σε επίπεδο κοινότητας όσο και ατομικά.   Οι διαβιβαστές (vectors), όπως κουνούπια, σκνίπες, τσιμπούρια (κρότωνες), κοριοί κλπ μεταδίδουν μικροοργανισμούς και παράσιτα σε ζώα και ανθρώπους. Τα νοσήματα που μεταδίδονται με διαβιβαστές εμφανίζονται πιο συχνά σε τροπικές περιοχές ...

Οι προφήτες ήταν άνδρες που ο Θεός έστελνε κατά καιρούς στους Εβραίους, προκειμένου, με το κήρυγμά τους και με τις πράξεις τους, να τους επαναφέρουν στο δρόμο Του. Η ιστορία του προφήτη Ηλία και του μαθητή του, του Ελισσαίου, αναφέρεται στο Τρίτο και Τέταρτο βιβλίο των Βασιλειών. Ο Ηλίας έζησε πιθανόν τον 8ο-9ο αιώνα π.Χ. Είδαμε ότι οι Ισραηλίτες εύκολα ξέφευγαν από τον δρόμο του Θεού. Παρασύρονταν από τους γειτονικούς λαούς που ήταν ειδωλολάτρες και ξεχνούσαν το θέλημα του αληθινού Θεού και τις εντολές Του. Ο Θεός, για να τους θυμίζει το θέλημά Του και να τους οδηγεί σε μετάνοια, έστελνε τους Προφήτες. Αυτοί ήταν άνθρωποι δίκαιοι, που τους φώτιζε το Άγιο Πνεύμα, ώστε να συμβουλεύουν σωστά τους Ισραηλίτες. Επειδή προείδαν και ...

Συνεχίζουμε σήμερα τη σειρά των δημοσιεύσεων της μελέτης του κ. Δ. Αβδελά, για την πρόσληψη της θεολογίας του π. Γ. Φλωρόφσκυ από τη σύγχρονη θεολογία (προηγούμενη ανάρτηση: http://www.pemptousia.gr/?p=65243), πληροφορούμαστε σήμερα για τον τρόπο με τον οποίο ο μεγάλος σύγχρονος θεολόγος ανέπτυξε τις διαστάσεις της προσωπικές σχέσεις μεταξύ Θεού και ανθρώπου. β) Η προσωπική σχέση Θεού - ανθρώπου. Ο μαθητής του Φλωρόφσκυ, μητροπολίτης Περγάμου Ι. Ζηζιούλας παραπέμποντας στον ίδιο του τον δάσκαλο, υποστηρίζει ότι η θεολογική θεώρηση του ανθρώπου ως πρόσωπο ήταν η μεγαλύτερη συνεισφορά της χριστιανικής φιλοσοφίας. Πράγματι, όλα τα μελετήματα του ρώσου ιερέα από την αρχή της θεολογικής του καριέρας μέχρι και το τέλος αυτής, περιστρέφονται γύρω από το απολυτρωτικό έργο του θεανθρώπου και τις σωτηριολογικές του προεκτάσεις. Και είναι ακριβώς αυτό ...

Άνθη πατάτας. Φωτ.: wikipedia Η καλλιέργεια της πατάτας έχει σημαντικές λιπαντικές απαιτήσεις, επειδή το ριζικό της σύστημα είναι περιορισμένο και σε μικρή σχετικά χρονική περίοδο παράγει μεγάλες ποσότητες κονδύλων Πρακτικές για καλύτερες αποδόσεις Η καλύτερη πρακτική φυτέματος, που θα δημιουργούσε άριστες συνθήκες εδαφικής υγρασίας και οξυγόνου στο ριζόστρωμα και στο «φυτό» (πατατόσπορο), με μικρό ποσοστό σκάρτων πατατών (πράσινων κ.λπ.), είναι η φύτευση του «φυτού» ξέβαθα (π.χ. 12-15 εκατ.) και η διενέργεια συμπληρωματικού παραχώματος λίγο πριν την εμφάνιση των φυτών στην επιφάνεια του εδάφους (φύτρωμα). Η σωστή απόσταση κατά το φύτεμα είναι ουσιαστική για αύξηση της ποσότητας, αλλά και για τη βελτίωση της ποιότητας της παραγωγής. H απόσταση μεταξύ των γραμμών είναι, συνήθως, 70-75 εκατοστά, ενώ πάνω στη γραμμή ανάλογα με την ποικιλία ...

Γεννήθηκε στην Ηρακλείτσα της Ανατολικής Θράκης το 1862 από γονείς φτωχούς. Δωδεκάχρονος έρχεται στο Άγιον Όρος, στη σκήτη της Άγιας Άννης, στην Καλύβη της Κοιμήσεως της Θεοτόκου. Δοκιμάζεται επί μία δωδεκαετία, μαθαίνει την αγιογραφία και τη βυζαντινή μουσική και μεταβαίνει στα Ιεροσόλυμα, στη μονή του Χοζεβά, στον Άθωνα για τρία χρόνια (1894-97) και ξαναγυρίζει στα Ιεροσόλυμα, όπου μένει μέχρι το 1916, ασκητεύοντας κυρίως στις όχθες του Ιορδάνη καί, για ένα μικρό διάστημα, στη μονή του Αγίου Σάββα του Ηγιασμένου. Στη συνέχεια ζει δύο χρόνια στην Πάτμο, για λίγο πάλι στο Άγιον Όρος και πηγαίνει στην Αίγινα, κοντά στον άγιο Νεκτάριο. Ασκείται μαζί του και μετά την κοίμηση του άγιου μένει σαράντα ήμερες κλεισμένος στο κελλί του. Με νηστεία και προσευχή αγιογραφεί ...

Προς τα τέλη του βίου της, κατά τη διάρκεια της Μεγ. Τεσσαρακοστής, συνέβη, κατ’ οικονομίαν Θεού, να πλησιάσει στα μέρη που ασκήτευε η πολύαθλη κόρη της μετανοίας, ένας διαπρεπής και άγιος ασκητής, ο Αββάς Ζωσιμάς, «ο μέγιστος εν πατράσι και σοφός», προς αναζήτηση περισσότερης ησυχίας στη βαθύτερη έρημο, όπως συνήθιζαν να κάνουν τη Μεγάλη Τεσσαρακοστή οι ασκηταί της εποχής εκείνης, κατά τις οδηγίες του Αγίου Ευθυμίου του Μεγάλου. Τον Ζωσιμά αυτόν η μακαρία Μαρία εκάλεσε με το όνομά του! Ο άγιος εκείνος άνδρας, του οποίου, ας σημειώσωμε παρενθετικώς, η μνήμη εορ­τάζεται στις 4 Απριλίου, αντιλήφθηκε αμέσως ότι είχε μπροστά του ένα αγιασμένο σκεύος εκτάκτου χάριτος του Θεού, μια θεοφόρο ψυχή, η οποία είχε αποκτήσει σπουδαία χαρίσματα αγιοπνευματικά και είχε πλησιάσει ...

Αν και έχουμε ανακαλύψει νέα νανοαντικείμενα, στο περιβάλλον υπάρχουν  σε μεγάλες ποσότητες κάθε φύσης νανοσωματίδια (από εκρήξεις ηφαιστείων, καμινάδες βιομηχανιών, διάβρωση). Επίσης, εφαρμογές της νανοτεχνολογίας υπήρχαν από καιρό τόσο σε ανθρώπινες κατασκευές όσο και στη φύση, απλώς τις συνειδητοποιήσαμε σχετικά πρόσφατα.  Χαρακτηριστικά είναι τα παραδείγματα που ακολουθούν: Από τον δέκατο έκτο αιώνα οι κατασκευαστές γυαλιών (όπως τα γνωστά μουράνο) έδιναν ένα πολύ ιδιαίτερο χρώμα στις κατασκευές τους προσθέτοντας μικρές ποσότητες πολύ λεπτά τριμμένου χρυσού. Σήμερα γνωρίζουμε ότι με μια κατάλληλη θερμική επεξεργασία, τα άτομα χρυσού ομαδοποιούνται και σχηματίζουν νανομετρικά σωματίδια τα οποία έχουν διαφορετικές οπτικές ιδιότητες από το μακροσκοπικό χρυσό που όλοι γνωρίζουμε. Ο χαλκός επίσης προσδίδει ένα πολύ ωραίο χρώμα του οποίου η ένταση μεταβάλλεται ανάλογα με το μέγεθος. Τα φωτομετρικά γυαλιά που σκουραίνουν ...

  %the%