Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Πριν απαντήσει η Εκκλησία σήμερα στο κεφαλαιώδες τούτο ερώτημα, θα πρέπει να είναι αποφασισμένη να εγκύψει στην αυτοσυνειδησία της, να κάνει τη νεότερη ιστορική της αυτοκριτική και να καταστεί, εφόσον χρειαστεί, δυσάρεστη σε κείνους που προσπαθούν να την προσαρμόσουν στα δικά τους, εφάμαρτα, αντορθόδοξα και πολύμορφα εκκοσμικευτικά δεδομένα. Μια απάντηση σοβαρή, υπεύθυνη και πνευματική θα στοιχίσει εξάπαντος σε πολλά επίπεδα και θα επιφέρει συγκρούσεις σε πολλά μέτωπα. Η σεκτοποίηση και η πουριτανική περιχαράκωση είναι χαρακτηριστικό που προσιδιάζει κατά κύριο λόγο στις αιρετικές παρασυναγωγές, όπως βλέπουμε το φαινόμενο να διατρέχει την εκκλησιαστική ιστορία. Αυτό σημειώνεται εισαγωγικά σε αντιδιαστολή με την ανοιχτότητα και τον αέρα της αγαπητικής ελευθερίας που πνέει μέσα στους κόλπους της Εκκλησίας του Χριστού, η οποία συμπαθεί, συγχωρεί, αγκαλιάζει και ...

“Επιταχύνοντας” την Επιστήμη: H διαδραστική έκθεση του CERN στην Αθήνα Την εντυπωσιακή διαδραστική έκθεση που δημιούργησε το CERN, προκειμένου να φέρει το κοινό όλου του κόσμου πιο κοντά… στην καρδιά του μεγάλου πειράματος, φιλοξενεί το Ίδρυμα Ευγενίδου (Λεωφ. Συγγρού 387, 175 64. Π. Φάληρο, είσοδος από οδό Πεντέλης 11), από τις 12 Απριλίου έως και τις 31 Μαΐου 2014! Πρόκειται για την έκθεση «“Επιταχύνοντας” την Επιστήμη», που έχει ήδη πραγματοποιήσει το δικό της μακρινό ταξίδι σε όλη την Ευρώπη, κερδίζοντας  το ενδιαφέρον… και τις καρδιές εκατοντάδων χιλιάδων επισκεπτών. Την έκθεση φέρνουν στην Ελλάδα το Ίδρυμα Ευγενίδου και η Ελληνογερμανική Αγωγή και την υλοποιούν σε συνεργασία με τον τομέα Φυσικής της Σχολής Ε.Μ.Φ.Ε. του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, τον Τομέα Πυρηνικής Φυσικής και ...

  Μετά από έξι χρόνια ερευνών, ανοίγει ο δρόμος για την πιστοποίηση του ελληνικού βασιλικού πολτού, με εβδομήντα παραγωγούς στην Ελλάδα να λαμβάνουν τα πρώτα τους πιστοποιητικά. Ταυτότητα και βηματισμό αναζητεί τα τελευταία έξι χρόνια ο βασιλικός πολτός της Ελλάδας και όπως φαίνεται, είναι σε καλό δρόμο. Μετά από συνεχείς έρευνες και προσπάθεια, ο βασιλικός πολτός κατοχυρώνεται ως ελληνικός. Οι εβδομήντα παραγωγοί απ' όλη την Ελλάδα, που συνεργάζονται με το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης στην προσπάθεια αυτή, έλαβαν πρόσφατα τις πιστοποιήσεις του προϊόντος τους, «παράσημο» που κέρδισαν στη μάχη κατά των ελληνοποιήσεων. Πρόκειται για αχαρτογράφητα νερά, καθώς δεν έχει υπάρξει ανάλογο πρόγραμμα σε άλλη χώρα, ξεκίνησαν από το μηδέν. Αναλύσεις λιπιδίων, αντιστοιχία γύρης και πολλά άλλα τεστ οδήγησαν στην πιστοποίηση συγκεκριμένων θέσεων παραγωγών βασιλικού ...

Μια από τις τέχνες οι οποίες ήκμασαν και έφτασαν στο απόγειό τους στα Βυζαντινά χρόνια, και συνέβαλλαν με τον τρόπο αυτό στην προώθηση και ανάπτυξη του Βυζαντινού πολιτισμού, είναι και η ψαλτι­κή τέχνη. Η ψαλτική τέχνη αρχίζει να υφίσταται ως επιστήμη με σημειογρα­φία ήδη από τα μέσα του 10ου αιώνα, ίσως και λίγο νωρίτερα, με τέλεια οργάνωση, έτσι ώστε να καλύψει τις ανάγκες της λατρείας της ορθό­δοξης Ανατολής1. Φτάνει στο απόγειό της κατά τον 13ο και 14ο αιώνα για να ακολουθήσει και αυτή την παρακμή που ακολούθησαν και οι άλλες τέχνες μετά την άλωση της Κωνσταντινούπολης2. Είσοδος της Μονής Τιμίου Προδρόμου - Σκήτη Βεροίας Έτσι, ενώ μέχρι τώρα η μουσική δραστηριότητα είχε περιοριστεί στην αντιγραφή ήδη υπαρχόντων χειρογράφων και στην διδασκαλία της ...

Στη λειτουργική ζωή της Εκκλησίας ο Ακάθιστος Ύμνος διατηρήθηκε ακέραιος σε λειτουργική χρήση. Τρανή απόδειξη της λειτουργικής του μοναδικότητας και σημασίας, έστω και αν μετεβλήθη  από άσμα σε εμμελώς απαγγελλόμενο  κείμενο. Χαρακτηριστικό του Ύμνου αποτελεί το εφύμνιο, κάτι ανάλογο με τη σημερινή επωδό, που επαναλαμβάνεται στο τέλος κάθε οίκου και έχει μελωδική ανάπτυξη. Τα γνωστά εφύμνια των στάσεων των Χαιρετισμών είναι δύο: «Χαίρε Νύμφη Ανήμφευτε» και «Αλληλούια».  Ο Σπύρος Μαιδάνογλου ένας εκ των μεγάλων πρωτοψαλτών του 20ου αι., αποδίδει με περισσή λαμπρότητα αυτά τα δύο εφύμνια. Προτείνουμε την ηχογράφηση μέσα από την οποία γευόμαστε την ποιητική και μελωδική αρχοντιά της λειτουργικής μας παραδόσεως. Τα εφύμνια που ακούγονται ανήκουν στον πλ. δ΄και πλ. β΄ ήχο. %audioefimnio%

Tη 5η του αυτού μηνός μνήμη του Αγίου Μάρτυρος Γεωργίου του εν Εφέσω († 1801) Ο ένδοξος νεομάρτυρας του Χριστού Γεώργιος Διζλάλογλου, του οποίου ο πατέρας ωνομαζόταν Νικόλαος της Λάγλους, γεννήθηκε το 1756 στην Νέα Έφεσο, που είναι γνωστή και με το όνομα Κουσάντασι. Όταν ενηλικιώθηκε, παντρεύθηκε και απόκτησε παιδιά. Άρχισε όμως να ζη ακατάστατα και χωρίς να έχη τον έλεγχο της αυτοσυγκρατήσεως, επιδόθηκε ακατάσχετα στην κραιπάλη και στην ασωτία και κυριευμένος από το πάθος της μέθης, ωδηγήθηκε, με την δική του θέλησι, στην προδοσία της χριστιανικής του πίστεως. Έτσι τον Ιούλιο του 1798 και σε ηλικία σαράντα δύο ετών, ευρισκόμενος κάτω από την ακατάσχετη επήρεια της μέθης, παρουσιάσθηκε αυτόκλητα στον Τούρκο κριτή και δήλωσε, ότι αρνείται τον Χριστό και, ότι επιθυμεί ...

Τη 4η του μηνός Απριλίου μνήμη του Αγίου Ιερομάρτυρος Νικήτα Σερρών († 1808). Ο Άγιος Ιερομάρτυρας Νικήτας  γεννήθηκε μεταξύ των ετών 1760 – 1770 και καταγόταν από την Ήπειρο. Άλλοι συγγραφείς θεωρούν, ότι ο Άγιος καταγόταν από την Τραπεζούντα του Πόντου και μάλιστα από την περιοχή των Λαζών. Την εκδοχή αυτή στηρίζουν κυρίως στην Ακολουθία των Αγιαννανιτών, που γράφηκε το 1840 – 1850 από τον μοναχό Ιάκωβο της Νέας Σκήτης και στην οποία αναφέρεται, ότι ο Άγιος καταγόταν από την περιοχή των Λαζών του Πόντου, καθώς και στην λειψανοθήκη του Αγίου επί της οποίας αναγράφεται· «Του Αγίου Ιερομάρτυρος Νικήτα του Λαζού». Για τους γονείς και συγγενείς του Αγίου δεν γνωρίζουμε τίποτα το σπουδαίο. Ξέρουμε μόνο, ότι ήταν κρυπτοχριστιανοί. Από το κείμενο του μαρτυρίου ...

Είθισται κατά τις ημέρες προ της Μ. Εβδομάδος χορωδίες και μουσικά σύνολα να παρουσιάζουν ύμνους, θρησκευτικά τραγούδια, μοιρολόια, σχετικά με το νόημα της περιόδου αυτής, λειτουργώντας υποστηρικτικά σ ένα βαθμό στην επερχόμενη εορταστική περίοδο. Με αυτό το σκεπτικό την Ε' Κυριακή των Νηστειών, 6η Απριλίου  στις 7:00 μ.μ. θα λάβει χώρα στον Ιερό Ναό Αγίου Προφήτου Ηλιού Πυλαίας το Ζ' Συμπόσιο Βυζαντινών Ύμνων. θα ψάλλει ο βυζαντινός χορός του Ναού "Ηλίας ο Θεσβίτης", ο οποίος θα παρουσιάσει μια Συλλογή Βυζαντινού Ορατορίου με ύμνους της Αγίας και Μεγάλης Εβδομάδος με τίτλο "Τον Νυμφίον αδελφοί αγαπήσωμεν". Διευθύνει ο πρωτοψάλτης του Ναού κ. Δημήτριος Χριστοδούλου με Σολίστ την Κατερίνα Αραμπατζή, στο κανονάκι τον Αθανάσιο Ξενούδη και στην αφήγηση ο διάκονος π. Θωμάς Γαλλίδης.

    Την Δευτέρα 7 Απριλίου στις 20:30, ο διεθνούς φήμης πιανίστας Βασίλης Tσαμπρόπουλος, παρουσιάζει στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών το νέο μουσικό του έργο με τίτλο "ΔΑΥΙΔ". Το έργο είναι βασισμένο πάνω στο κείμενο των Ψαλμών του βιβλικού Προφήτη, Βασιλιά και Μουσικού Δαυίδ και θα το πλαισιώσει η φωνή της ερμηνεύτριας Νεκταρίας Καραντζή. Στη συναυλία συμμετέχουν επίσης η βυζαντινή χορωδία "Εργαστήρι Ψαλτικής" υπό τη διεύθυνση του Αθανασίου Παϊβανά. Θα ανοίξει το πρόγραμμα με βυζαντινούς ύμνους και το φωνητικό σύνολο "Μελωδοί" θα ερμηνεύσει έργα του Βασίλη Τσαμπρόπουλου.

Τοιχογραφία στη Μονή Σουμελά- Φωτο:el.wikipedia.org Είχα ήδη ολοκληρώσει τη συγγραφή της εργασίας μου, και επεξεργαζόμουν, λίγο πριν την έκδοσή της, το πλούσιο φωτογραφικό υλικό που είχα στα χέρια μου, όταν ένα μεσημέρι του Μαρτίου, για κάποιον προσωπικό λόγο, επικοινώνησα με έναν από τους πρώτους υποστηρικτές της ανιστόρησης της νέας Μονής Σουμελά, το Διογένη Αμοιρί-δη, Γραμματέα της Κοινότητας Καστανιάς Ημαθίας από το 1980 μέχρι το 1986. Με την ευκαιρία αυτής μας της επικοινωνίας, ρώτησα τον αγαπητό φίλο, που εξακολουθεί να ζει μόνιμα στην Καστανιά και στα 83 του χρόνια να υπηρετεί με τον ίδιο ζήλο την Παναγία Σουμελά, εάν θυμόταν να μου διηγηθεί κάποιο ξεχωριστό γεγονός, από τα εξήντα χρόνια της διακονίας του στη Μονή. Ο Διογένης, ενώ κόμπιασε για λίγο στην τηλεφωνική ...

Το Σάββατο 5 και Κυριακή 6 Απριλίου στις 8:30 μ.μ. στην Έκθεση Χριστιανικού βιβλίου που οργανώνουν οι εκδόσεις ΕΝ Πλω, θα παρουσιαστεί το Μελωδικό δρώμενο: «Οίνος & Αίνος». Πρόκειται για ένα κατανυκτικό πολυθέαμα ύμνων, λόγου και εικόνων, υπό την επιμέλεια του οινολόγου Δημήτρη Χατζηνικολάου και του μουσικοσυνθέτη Βασίλη Χατζηνικολάου, που ερμηνεύει βυζαντινούς ύμνους με τρόπο που συνθέτει την παράδοση με το μοντέρνο. Η παράσταση καταγράφει τη θρησκευτική πλευρά του οίνου, μέσα από μελοποιημένα τροπάρια της Ορθόδοξης Υμνογραφίας καταδεικνύοντας την κτίση ως χώρο δοξολογίας του Θεού και ανύψωσης του ανθρώπινου πνεύματος. %nos%

«Εν φυλακή ήμην και ήλθατε πρός με» (Μθ. 25,43) Στoιχούντες στο ευαγγελικό λόγιο οι φοιτητές της Ανώτατης Εκκλησιαστικής Ακαδημίας Θεσσαλονίκης και από τα δύο προγράμματα σπουδών (Ιερατικών και Διαχείρισης Εκκλησιαστικών Κειμηλίων),πραγματοποίησαν την Πέμπτη  3 Απριλίου 2014 επίσκεψη στις αγροτικές φυλακές Κασσάνδρας. Εν μέσω του πνευματικού αγώνα της Μεγάλης Τεσσαρακοστής  οι φοιτητές της ΑΕΑΘ θέλησαν να δώσουν έναν τόνο αισιοδοξίας, χαράς και θάρρους σε αυτούς που θεωρούνται απόκληροι της κοινωνίας και άξιοι καταδίκης. Τους φοιτητές υποδέχθηκε ο Διευθυντής των φυλακών ο οποίος σε ομιλία του παρουσίασε το ιστορικό των αγροτικών φυλακών καθώς και τη λειτουργία του σωφρονιστικού συστήματος. Αμέσως μετά διεξήχθη αγώνας ποδοσφαίρου μεταξύ της ομάδας των φοιτητών και των κρατουμένων σε πνεύμα ενθουσιασμού και άμιλλας. Το σκορ έληξε 4-5 υπέρ των φοιτητών της Α.Ε.Α.Θ. Μετά ...

Ο Πωγωνίσιος είναι ο κατ' εξοχήν χορός της επαρχίας Πωγωνίου, σε τετράσημο ρυθμό και τα βήματά του είναι 6, που ολοκληρώνονται σε 2 μουσικά μέτρα.  Χορεύεται σε κύκλο στον οποίο οι γυναίκες χορεύουν χωριστά από τους άντρες, εκτός από την περίπτωση του νιόπαντρου ζευγαριού. Από την ημέρα του γάμου της και μετά η γυναίκα έχει το δικαίωμα να χορέψει μπροστά, μόνο με τον άντρα της. Οι χορευτές και χορεύτριες έχουν το σώμα τους τοποθετημένο έτσι ώστε να βλέπει το κέντρο του κύκλου. Η μουσική του Πωγωνίσιου διαφέρει από χωριό σε χωριό. Αλλού παίζουν βαριά και κοφτά, αλλού πιο γρήγορα χρησιμοποιώντας πολλές νότες για να στολίσουν το κομμάτι, κι αλλού παίζουν απλά, "μπατζίτικα" όπως λένε, προκειμένου να δώσουν γλύκα και παράπονο. Ο ...

Είχαμε την ευκαιρία να θαυμάσουμε τον θαυμαστό πλούτο της εκκλησιαστικής μουσικής παράδοσης όπως διαμορφώθηκε μέσα από τους αιώνες στον τόπο μας στα πλαίσια του 3ου Φεστιβάλ Εκκλησιαστικής Μουσικής Κέρκυρας. Το Βυζαντινό μέλος, την Εντόπια Κερκυραϊκή και Επτανησιακή Ψαλτική παράδοση, και την Χορωδιακή πολυφωνία. Στο πλαίσιο του Φεστιβάλ η Χορωδία του Ι. Ναού Αγ. Μεθοδίου & Κυρίλλου Σόφιας έψαλλε κατά την Κυριακή της Σταυροπροσκυνήσεως 23 Μαρτίου 2014, στον Ι. Ναό Αγ. Σπυρίδωνος Σαρόκου. Η συμμετοχή του λαού ήταν μεγάλη και η παρουσία της Χορωδίας λάμπρυνε ακόμη περισσότερο την εορταστική ατμόσφαιρα της ημέρας. Μαζί με την Χορωδία ήταν και οι αιδεσιμολογιώτατοι πρωτοπρεσβύτεροι, π. Δημήτριος, π. Βασίλειος και π. Νικόλαος οι οποίοι συλειτούργησαν μαζί με τον Προϊστάμενο του Ι. Ναού Αιδεσιμολ. Πρωτοπρεσβύτερο π. Δημήτριο ...

Είναι γνωστόν ότι στην παλαιότερη εποχή δεν εμφανίζεται με τόσην ευκρίνεια αυτή η φράση στη γλώσσα των Πατέρων «μίμησις Χριστού». Και τούτο, είτε χάριν αποφατικής θεολογικής ακριβείας είτε προς διαστολήν από τη δυτική εκκλησιαστική παράδοση, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι και πρακτικά απουσίαζε η κατ’ ίχνος μίμηση του προτύπου και παναρέτου βίου του Κυρίου μας. Το παράδειγμα του Μωϋσή στη βάτο, όπου από ευλάβεια ντράπηκε να υψώσει το βλέμμα ενώ μιλούσε ο Θεός, παραδειγμάτιζε ίσως τους Πατέρες· «απέστρεψεν δε Μωϋσής το πρόσωπον αυτού· ευλαβείτο γαρ κατεμβλέψαι ενώπιον του Θεού». Η κατά γράμμα έννοια της μιμήσεως του Χριστού–Θεού φαίνεται αντιφατική εξ αιτίας της διαφοράς του πεπερασμένου και θνητού ανθρώπου έναντι του υπερβατικού και ακαταλήπτου Θεού, αλλά δεν προκύπτει θέμα έρευνας ή περιγραφής ...

Την Παρασκεύη στις 18:00 θα μεταδοθεί από το Διαδικτυακό Ραδιόφωνο Pemptousia FM η ακολουθία του Ακαθίστου Ύμνου, από τον Ιερό Ναό Αγίας Λυδίας στην Ασπροβάλτα Θεσσαλονίκης.

Η Ακολουθία του Ακαθίστου Ύμνου ψάλλεται στον Όρθρο του Σαββάτου της Ε' Εβδομάδας των Νηστειών η κατά το απόγευμα της Παρασκευής της αυτής εβδομάδας συναρμοσμένη με την ακολουθία του Μικρού Αποδείπνου, ολόκληρη κατά τις ημέρες που προαναφέρθηκαν ενώ τμηματικά κατά τις τέσσερις Παρασκευές της Μεγάλης Σαρακοστής, "εν είδει προεορτίων και μεθεόρτων" της εορτής του Ευαγγελισμού, τα οποία καταλιμπάνονται λόγω του "πένθιμου" και κατανυκτικού χαρακτήρα της Μεγάλης Τεσσαρακοστής. Αν εξεταστεί η Ακολουθία του Ακαθίστου Ύμνου κατά το περιεχόμενό της θα διαπιστωθεί πως τα επί μέρους τμήματα που την απαρτίζουν, δηλ. ο κανόνας της Θεοτόκου και οι ΚΔ' Οίκοι των Χαιρετισμών της Θεοτόκου έχουν χαρακτήρα χαρμόσυνο και ευφρόσυνο προβάλλοντας συνεχώς το αίσθημα της χαράς με την επανάληψη της λέξης "χαίρε" και των φράσεων ...

Ο Όσιος Γεώργιος αγάπησε από νεαρή ηλικία ολόψυχα τον Χριστό και ακολούθησε την οδό της μοναχικής πολιτείας, παρά το γεγονός ότι οι γονείς του επιθυμούσαν να νυμφευθεί. Έτσι επιδόθηκε σε κάθε είδους άσκηση και εγκράτεια, νηστεία και σκληραγωγία, προσευχή, δάκρυα, μελέτη των θείων Γραφών και κάθε άλλη αρετή, για να ευαρεστήσει τον Θεό. Οι Χριστιανοί προσέτρεχαν προς αυτόν για να φωτισθούν και να κατανοήσουν τα αγαθά της πίστεως. Βλέποντας, όμως, ο Όσιος ότι ερχόταν προς αυτόν πολύ πλήθος ανθρώπων και δεν τον άφηναν ήσυχο στο έργο της προσευχής, κατέφυγε στο όρος Μαλεβό, στη νότια Λακωνία. Εκεί, αφού συγκέντρωσε γύρω του πλήθος μοναχών, ασκούνταν στην ησυχία γενόμενος σκεύος εκλογής και φωτίζοντας όλους στην άσκηση και την προσευχή. Μάλιστα έδινε στον καθένα χωριστά ...