Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Οσία Ματρώνα η εν Θεσσαλονίκη (27 Μαρτίου) Έζησε και έλαμψε στο τέλος του 3ου  και αρχές του 4ου  αιώνα, στη συμπρωτεύουσα. Ματρώνα, ση­μαίνει δέσποινα, οικοδέσποινα και κυρία. Είναι λατι­νική λέξις. Ήταν υπηρέτρια σε μια Εβραία, της οποίας ο άντρας ήταν αρχιστράτηγος και αρχισυνάγωγος στη Θεσσαλονίκη μας. Συνόδευε την κυρία της στη Συναγωγή, που πήγαινε εκείνη κάθε μέρα. Οι Εβραίοι φροντίζουν την πίστη τους, τη θρησκεία τους, το έθνος τους, κι είναι παράδειγμα προς μίμησιν, ως προς αυτό το σημείο. Κι εκείνη, στη συνέχεια, έτρεχε στη δική της εκκλησία, στην ορθόδοξη. Και κατάφερνε να γυρίζει εγκαίρως. Και έτσι η κυρία της δεν ήξερε τι έκανε στο χρόνο της αναμονής. Δεν μπήκε ποτέ στη Συναγωγή. Δεν τό ’φερνε η καρδιά της. Πηγή:www.saint.gr/ Κάποια φορά, ...

Με τον τόμο Λόγοι Εόρτιοι Μυσταγωγικοί συνεχίζεται και διευρύνεται η έκδοση των λόγων του Σεβαστού Γέροντα Αιμιλιανού που επιμελούνται τα πνευματικά του τέκνα του Ιερού Κοινοβίου Ευαγγελισμού της Θεοτόκου στην Ορμύλια. Σε αντίθεση με τους προηγούμενους τόμους, εδώ οι κατηχήσεις–ομιλίες που δημοσιεύονται δεν αφορούν την ερμηνεία ενός κειμένου. Το ενοποιητικό τους στοιχείο θα το ανακαλύψουμε στον κύκλο του ενιαυτού και ιδιαίτερα στις μεγάλες Δεσποτικές και Θεομητορικές εορτές καθώς και στις μεγάλες πανηγύρεις του Κοινοβίου της Ορμύλιας που ανέκαθεν αποτελούσαν αφορμή και αιτία για να ξεδιπλωθεί η αγαπητική και πατρική σχέση του Σεβαστού Γέροντα με τα τέκνα του. Να εμπνεύσει και να καθοδηγήσει, να μεταδώσει και να ερμηνεύσει, να δούμε όπως λέει «ποιά μπορεί να είναι η χαρά μας και η ευτυχία ...

  Στις αγιορείτικες πανηγύρεις είθισται να ψάλλεται αργή Δοξολογία σε πανηγυρικό μέλος, μια από τις οποίες είναι η Δοξολογία Κυριαζή Χρυσοπολίτου σε ήχο πλ.α΄: %gia%

Αύριο στις 11:00 στο Διαδικτυακό Ραδιόφωνο Pemptousia FM στην εκπομπή "Νεώτερα Μουσικά Ρεύματα", ακούστε το τραγούδι "Τhe Ones and the Others - Αυτοί και οι Άλλοι" του Klaus Kenneth. Οι στίχοι του αναφέρονται στο μεγάλο δώρο της ελευθερίας που έχει δώσει ο Θεός στον άνθρωπο ώστε να ζει όπως θέλει. Τελικά όμως πρέπει κάποια στιγμή ο άνθρωπος να αυτοπροσδιορισθεί θετικά ενώπιον του Θεού, ενώπιον του εαυτού του, ενώπιον όλης της ανθρωπότητας και να βρει την πραγματική ελευθερία, την εν Χριστώ ελευθερία, που θα του φέρει το γέμισμα, το "περισσόν της ζωής", που θα τον κάνει πραγματικά νέο.   "Αυτοί και οι Άλλοι" Κάποιοι το προτιμούν μαύρο - κάποιοι το προτιμούν άσπρο Σε κάποιους αρέσει η μέρα - σε κάποιους αρέσει η νύχτα Καποιοι το προτιμούν ...

Φωτο:www.ethnos.gr   Το 1996 το Δ.Σ. του Ιερού Ιδρύματος στην προσπάθειά του να ολοκληρώσει τις εργασίες του καλλωπισμού της Μονής, ύστερα από σχετικό διαγωνισμό, ανέθεσε στον ψηφιδογράφο Μιλκούδη Αθανάσιο, γεννημένο στο Αιγίνιο Πιερίας το 1954, την κατασκευή της ψηφιδογραφίας της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, συνολικής διαμέτρου 42 τ.μ., που τοποθετήθηκε στον εσωνάρθηκα του κυρίως ναού. Ένα χρόνο αργότερα, στις 26 Ιουλίου 1997, οι εργασίες συνεχίζονταν με εντατικούς ρυθμούς ενόψει και της Πανήγυρης, του Δεκαπενταύγουστου. Το πρωί της Παρασκευής και ενώ ο Αθανάσιος βρισκόταν έξω από το ναό, περιμένοντας και τους συνεργάτες του να έρθουν, για να ξεκινήσει τη δουλειά στον προνάρθηκα του ναού, μια συντροφιά μεσήλικων προσκηνητών τον πλησίασε. -Είστε εδώ του Μοναστηριού; Τον ρώτησαν ευγενικά. -Παρακαλώ, απάντησε ο Θανάσης, σε τι μπορώ να σας βοηθήσω; -Ξέρετε ...

του Μπάμπη Άννινου Η καημένη η θεια-Μαργαρώ κάπου θα βρίσκεται εκεί ψηλά τώρα στον παράδεισο, που τόσο πολύ πίστευε, παρέα με τ΄ αγγελάκια, στα «χρυσά τα σύννεφα», κοντά στήν κυρά την Παναγία και όλους τους Αγίους, που θυμιάτιζε και μνημόνευε με τόσες μετάνοιες, κάθε απόβραδο μπροστά στο εικονοστάσι και προσκυνούσε με τρίδιπλες μετάνοιες στη μικρή ενοριακή της εκκλησιά... Κι όμως, δεν το ‘λπιζε να πάει κι έλεγε: - Κολάζεται κανένας, γιε μου! Κολάζεται και δεν το καταλαβαίνει! Γι΄ αυτό, δεν πρέπει κανένας να ολιγωρεί και να κάνει τα πρεπούμενα. Εκείνα που μας έχουνε μάθει οι πατεράδες μας και που ξέρανε οι παλιοί... Κι ανάμεσα σ΄ αυτά τα «πρεπούμενα», που ενέπνεε μιαν αληθινή και αφελής ευλάβεια και πίστη, τις μετάνοιες, τα θυμιάματα, τα σταυροκοπήματα, τ΄ ...

Ο Βαλσαμών επηρεασμένος από τον ιη΄ Αποστολικό κανόνα υποστηρίζει ότι ο λαϊκός του οποίου η γυναίκα μοιχάται δεν μπορεί να γίνει κληρικός. Στο κανόνα αυτό αναφέρεται πως αυτός που θα νυμφευθεί χήρα η γυναίκα την οποία απέλυσε ο άνδρας της, ή πόρνη κ.τ.λ. δεν μπορεί να είναι πρεσβύτερος, διάκονος η επίσκοπος. Δεν πρόσεξε όμως ότι ο ιη΄ Αποστολικός κανόνας αναφέρεται στη περίπτωση όπου ο άνδρας εν γνώση του έλαβε αυτή τη γυναίκα. Γνώριζε το ποιόν της και παρ’ όλα αυτά δέχτηκε να την νυμφευθεί. Αυτό δηλούται από τη μετοχή «λαβὼν». Ενώ στη περίπτωση του η΄ κανόνα της Νεοκαισαρείας συνόδου τόσο ο κληρικός όσο και ο λαϊκός έχουν νυμφευθεί κανονικώς και έπειτα μοιχάται η σύζυγός τους, όχι δηλαδή κάποια από τις ...

Γράφει ο μακαριστός Γέρων Σωφρόνιος Σαχάρωφ στο βιβλίο του «Αγώνας Θεογνωσίας»: «...η Παναγία στο διάλογό της με τον Αρχάγγελο έδειξε ότι δεν ήταν αφελής (βλ. Λουκ. 1,34)». Πολλές φορές η προσοχή μας στα όσα εξιστορεί ο Ευαγγελιστής Λουκάς για τον Ευαγγελισμό πέφτει περισσότερο επάνω στο μεγαλείο της Θείας Συγκαταβάσεως και στην καθαρότητα της Πανάγνου Μαρίας η οποία αξιώνεται να γίνει το δοχείο του Ενσάρκου Λόγου, η Χώρα του Αχωρήτου. Ελάχιστοι είναι εκείνοι που αναλογίζονται την θέση, τα αισθήματα και τον προβληματισμό της από την στιγμή που ο Άγγελος της απευθύνει τον ασπασμό με το χαρμόσυνο μήνυμα. Πηγή:www.daytonannunciation.org/ Αυτό όμως που ξεφεύγει από την προσοχή των πολλών δεν περνά απαρατήρητο από την Εκκλησία. Ολόκληρος ο κανόνας που ψάλλεται στον όρθρο του Ευαγγελισμού είναι ...

Επισκεφθήκαμε το Λαογραφικό και Εθνολογικό Μουσείο Μακεδονίας Θράκης στο οποίο θαυμάσαμε την έκθεση παραδοσιακών φορεσιών. Η έκθεση περιλαμβάνει 55 ενδυμασίες από τη Μακεδονία και τη Θράκη και από τις ιστορικά κεκυρωμένες προεκτάσεις του βορειοελλαδικού χώρου (Βόρεια Μακεδονία, Ανατολική Θράκη, Ανατολική Ρουμελία, Εύξεινος Πόντος, Μικρά Ασία) όπου κατοίκησαν Έλληνες σε συμπαγείς κοινότητες, με συνείδηση της καταγωγής τους, καθώς και παραδοσιακές μεταμφιέσεις. Ενδυμασία ή φορεσιά ονομάζεται το σύνολο των ενδυμάτων, κοσμημάτων και διαφόρων εξαρτημάτων που καλύπτουν το ανθρώπινο σώμα από την κορυφή ως τα νύχια. Τα κοσμήματα στην παραδοσιακή κοινωνία, δεν εξυπηρετούσαν μόνο την αρχέγονη ανάγκη για στολισμό και διάκριση, ούτε είχαν μόνο πρακτική σκοπιμότητα, ως εύκολος τρόπος αποταμίευσης και μεταφοράς αγαθών σε περίπτωση ανάγκης: ως σύμβολα (θρησκευτικά ή μαγικά) αποσκοπούσαν στην προστασία του ατόμου ...

Τα αντικείμενα καθημερινής χρήσεως, που πλαισιώνουν την ζωή των ανθρώπων και συντελούν στην διαμόρφωση της καλαισθησίας και του γούστου, αλλά και στην ικανοποίηση επιθυμιών ή αναγκών, προσελκύουν όλο και περισσότερο την προσοχή των συλλεκτών αλλά και των ερευνητών. Στην κατηγορία των αντικειμένων αυτών ανήκουν οι ταμπάκοι ή ταμπακέρες, που κατασκευάζονταν για να κλείσουν εντός τους τις καπνιστικές συνήθειες των προηγούμενων αιώνων.           Ταμπάκοι ή ταμπακέρες, νταμπακέλες, ταμπακοθήκες ή ταμβακοθήκες, είναι μερικές από τις ονομασίες που είχαν τα μικρά κουτιά «πάθους», μέσα στα οποία άνδρες και γυναίκες φύλασσαν στο παρελθόν τον καπνό τους. Κουτιά πάθους χρηστικού, αλλά και πάθους συλλεκτικού. Αντικείμενα ατομικής καπνιστικής τελετουργίας, που οι επιταγές της μόδας στην Δυτική Ευρώπη, ήδη από τον 16ο αιώνα, επιβάλλουν ως το απαραίτητο εξάρτημα της ...

«Οι Έλληνες αγωνίζονται υπό την γαλανόλευκην σημαίαν των κατά των Τούρκων». Φανταστική απεικόνιση της μάχης στα Δερβενάκια και της καταστροφής του Δράμαλη. Έγχρωμη λιθογραφία Αλεξ. Ησαΐα, 1835. Πηγή: «Σημαίες Ελευθερίας», Συλλογή Εθνικού Ιστορικού Μουσείου. Η Επανάσταση των Ελλήνων για την ανεξαρτησία θα κρινόταν σε δύο επίπεδα, το διπλωματικό και το στρατιωτικό. Τα στρατιωτικά γεγονότα του Απελευθερωτικού Αγώνα είναι ευρέως γνωστά και καταλαμβάνουν πολλές σελίδες από την ιστορία μας. Δεν είναι, όμως, το ίδιο γνωστά και τα διπλωματικά γεγονότα. Η Ελληνική Επανάσταση υπήρξε από τα σημαντικότερα γεγονότα του 19ου αιώνα. Διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στις εξελίξεις της Δυτικής Ευρώπης. Υπήρξε δε ένας από τους καταλυτικούς παράγοντες για τη διάλυση της Ιεράς Συμμαχίας. Η Ιερά Συμμαχία ιδρύθηκε με Συνθήκη της Βιέννης (26 Ιουνίου 1815) ...

Έρευνα για βαρυτικά κύματα στο πλαίσιο του πειράματος LISA Τα τελευταία 80 χρόνια η Κβαντομηχανική, σε όλα μας τα πειράματα, έχει αποδείξει με επιτυχία την πραγματικότητα των παράξενων συνθηκών που επικρατούν στον μικρόκοσμο των υποατομικών σωματιδίων. Παρ’ όλα αυτά κανείς, όσο ειδήμων κι αν είναι, δεν υποστηρίζει ότι βαθιά μέσα στο μυαλό του μπορεί να κατανοήσει πλήρως όσα συμβαίνουν εκεί, ούτε να προβλέψει το αποτέλεσμα ενός πειράματος αλλά απλώς να υπολογίσει τις πιθανότητες κάποιου αποτελέσματος. Κι ενώ η θεωρία του Αϊνστάιν παρουσιάζει ένα Σύμπαν προβλέψιμο, στα βάθη του ατόμου η Κβαντομηχανική βασίζεται στην απροσδιοριστία και στις πιθανότητες, κάτι που οδήγησε τον διαφωνούντα Αϊνστάιν να δηλώσει ότι στο Σύμπαν «ο Θεός δεν μπορεί να παίζει ζάρια». Κι όμως αυτή είναι η ...

ΑΓΙΟΥ  ΦΩΤΙΟΥ  ΤΟΥ  ΜΕΓΑΛΟΥ ΠΑΤΡΙΑΡΧΟΥ    ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ   ΟΜΙΛΙΑ  ΣΤΟΝ  ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟ   Αλλά τί λέγει σ’ αυτήν ο άγγελος; Την άφησε άραγε να ταράσσεται από τις αντίθετες σκέψεις; Την άφησε άραγε να κλυδωνίζεται από τα κύματα των αποριών; Και πώς δεν θα αποδεικνυόταν ανάξιος υπηρέτης της προσταγής; Και πώς δεν θα τιμωρούνταν δίκαια αν άφηνε την Παρθένο ταραγμένη; Αλλά τί της λέγει; «Μη φοβάσαι, Μαριάμ»˙   Δεν ήρθα να σε εξαπατήσω, αλλά να αναγγείλω την αναίρεση της απάτης˙ δεν ήρθα για να σε παραπλανήσω, αλλά να διαβεβαιώσω τη λύτρωση από την πλάνη˙ δεν ήρθα για να συλήσω την ασύλητη παρθενία σου, αλλά να φέρω το χαρμόσυνο μήνυμα της ενοίκησης μέσα σου του πλάστη της παρθενίας και φύλακά της. «Μη φοβάσαι, Μαριάμ»˙ δεν είμαι υπηρέτης της πονηρίας του ...

Μετά από αιώνες χρήσης της βυζαντινής μουσικής στην εκκλησιαστική λειτουργική και τη δημοτική παράδοση, στα τέλη του 19ου αιώνα άρχισαν οι πρώτες προσπάθειες κατασκευής ενός μουσικού οργάνου βυζαντινής μουσικής. Η πρώτη προσπάθεια κατασκευής του συγκεκριμένου οργάνου έγινε το 1882 στην Κωνσταντινούπολη από τον καθηγητή φυσικομαθηματικών στη Μεγάλη του Γένους Σχολή, Ανδρέα Σπαθάρη, επί πατριαρχείας του Οικουμενικού Πατριάρχη Ιωακείμ Γ' του Τρανού το οποίο και ονομάστηκε προς τιμήν του "Ιωακείμιο Ψαλτήριο". Το 1898 επιχειρήθηκε βελτίωση του "Ιωακειμίου Ψαλτηρίου" από το μουσικολόγο Λεωνίδα Νεοκλέους, ο οποίος κατασκεύασε το "Κωνσταντίνειον Ψαλτήριον". Ομως το συγκεκριμένο όργανο ήταν δύσχρηστο και δεν ευδοκίμησε. Με βάση αυτό, ο σπουδαίος καθηγητής βυζαντινής μουσικής, Κωνσταντίνος Ψάχος, πρωτοστάτησε στην κατασκευή, το 1924, του "Ευείου Παναρμονίου" το οποίο ονομάστηκε έτσι προς τιμήν της Εύας Σικελιανού, η οποία το χρηματοδότησε. Κατασκευάστηκαν τρία όργανα, ένα μεγάλο, το οποίο ουδέποτε ήρθε ...

 Αύριο στις 11:00 στο Διαδικτυακό Ραδιόφωνο Pemptousia FM, στην εκπομπή "Νεώτερα Μουσικά Ρεύματα", ακούστε το τραγούδι "ΜΑΞ - Πάθη και αρετές" του σύγχρονου ραψωδού Αρτέμη. Με τους στίχους του περιγράφεται η ταραχώδης ζωή ενός νέου, του Μάξιμου, που μετά από πολλές περιπέτειες κατάφερε να βρει την αλήθεια και το πραγματικό νόημα στη ζωή του. Διαβάστε παρακάτω τι λέει ο ίδιος ο Αρτέμης σε συνέντευξή του που είχε παραχωρήσει στο μουσικό site avopolis.gr για το τραγούδι αυτό. "Το τραγούδι “Ο Μαξ (Πάθη και Αρετές)”, είναι το δεύτερο αμιγώς storytelling (αφηγηματικό) ραπ το οποίο γράφω. Η ιστορία που περιγράφεται εδώ βασίζεται σε πραγματικά γεγονότα: ο Μάξιμος είναι υπαρκτό πρόσωπο, είναι παλιός μου φίλος από τη Θεσσαλονίκη και ένα από τα πρώτα μέλη της ...

«Και ο Λόγος έγινε άνθρωπος και έστησε τη σκηνή του ανάμεσά μας, και είδαμε τη θεϊκή του δόξα, τη δόξα που ο μοναχογιός την έχει απ’ τον Πατέρα και ήρθε γεμάτος χάρη θεϊκή κι αλήθεια για μας» (Ιω. 1, 14.). «Ο Θεός, λοιπόν, η αρχή και ο σκοπός των πάντων, ενώ οδήγησε πολλούς υιούς στη δόξα, έπρεπε να οδηγήσει τον αίτιο της σωτηρίας τους στην ολοκλήρωση του έργου του με το πάθος» (Εβρ. 2, 10.). Αφού η εικόνα έπεσε και έγινε κομμάτια, δεν μπορούσε να μεσολαβήσει για την ανανέωσή της  κανένας άλλος παρά μόνο ο πρώτος δημιουργός, αυτός που «είπε και έγιναν, που έδωσε εντολή και δημιουργήθηκαν» (Ψαλμ. 32, 9.). «Όταν έφθασε η ώρα που είχε καθορίσει ο Θεός», η ώρα ...

Δεῦτε καὶ καταβάντες (λόγος για την επέτειο της εθνεγερσίας της 25ης  Μαρτίου 1821) «Δεῦτε καὶ καταβάντες συγχέωμεν αὐτῶν ἐκεῖ τὴν γλῶσσαν» (Γεν. 11:7). Με αυτήν τη διήγηση της σύγχυσης της γλώσσας των ανθρώπων ερμηνεύουν τα βιβλικά κείμενα τη δημιουργία των εθνών στη γη ως ένα μεταπτωτικό φαινόμενο που προήλθε από το φοβερό πάθος της φιλαυτίας και της εωσφορικής ανθρώπινης ματαιοδοξίας. Είναι σαφές πως η διάσπαση της πρωτόγονης ομόγλωσσης κοινότητας αποτελεί στοιχείο παρακμιακής έκπτωσης και ηθικής αλλοτρίωσης του ανθρωπίνου γένους, καθιστώντας αναπόφευκτη την πολυεπίπεδη διαίρεσή του σε μια πληθώρα κοσμικών σχημάτων, ένα εκ των οποίων και τα έθνη. Ποτέ η Ορθόδοξη Εκκλησία στην αδιάσπαστη μακραίωνη συνέχειά της - πιστή στην παραπάνω βιβλική διήγηση της Γένεσης και όπως τη βλέπουμε συνοδεύουσα την ιστορική πορεία του ...