Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Ο εορτασμός των Εθνικών Επετείων αποκτά μεγαλύτερη σημασία και μεταδίδει πιο ουσιαστικά μηνύματα όταν αναζητούμε όχι μόνο τους πρωταγωνιστές των πεδίων των μαχών, αλλά κυρίως όταν ανιχνεύουμε τους πνευματικούς προδρόμους, αυτούς πού άνοιξαν το δρόμο. Τιμώντας, λοιπόν, την 25η Μαρτίου, διπλή πανήγυρη, χριστιανική και εθνική, και αναλογιζόμενοι πόσοι ήρωες αγωνίσθηκαν και θυσιάσθηκαν κατά την Ελληνική Επανάσταση, καλό είναι να τιμούμε και τους πνευματικούς πρωτοπόρους, τους καθοδηγητές, τους εμπνευστές. Ένας από αυτούς είναι ο Άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης, ο οποίος εκοιμήθη πριν από 200 ακριβώς χρόνια, στις 14 Ιουλίου 1809. Εφέτος, λοιπόν, που η Εκκλησία μας τιμά ιδιαιτέρως τα 200 χρόνια από την οσιακή κοίμηση του Αγίου, ας γράψουμε δυο λόγια για τη συνεισφορά του στήν προετοιμασία του Αγώνος. Όχι. Ο Άγιος ...

Νικολάου Γύζη: Η Δόξα των Ψαρών  Στα τέλη του 17ου αιώνα στην Ευρώπη έκανε την εμφάνισή του το κίνημα του Διαφωτισμού. Με τον όρο «Διαφωτισμό» ή «Αιώνα των Φώτων» ονομάστηκε η οικονομική, κοινωνική, επιστημονική, πολιτική και γενικότερη ιδεολογική κίνηση, που έθετε σκοπό τη βελτίωση των συνθηκών της ανθρώπινης κοινωνίας και που εκτείνεται χρονικά από το 1688 – Ένδοξη Επανάσταση στην Αγγλία- έως το 1789 –έναρξη της Γαλλικής Επανάστασης. Βασικά γνωρίσματα αυτής της πολύμορφης κίνησης ήταν: α) Εμπιστοσύνη στη λογική ικανότητα του ανθρώπου, β) Κριτικός έλεγχος, άρνηση των παραδόσεων και κάθε αυθεντίας, γ) Άσκηση αμείλικτης κριτικής σε κάθε θεωρία για τη φύση, τη γνώση, την κοινωνία, τη θρησκεία, την πολιτική οργάνωση, για όλους τους θεσμούς, δ) Πίστη στη δυνατότητα βελτίωσης του ανθρώπου ...

Λαμπρή και χαρμόσυνη η σημερινή ημέρα για το ανθρώπινο γένος. Ο αρχάγγελος Γαβριήλ φέρνει στην Παρθένο Μαρία το μήνυμα της σωτηρίας των ανθρώπων. Ο Θεός έρχεται να σαρκωθεί, να κατοικήσει στο ανθρώπινο σώμα, για να εξαλείψει την κατάρα, για να γεφυρώσει το χάσμα που χώριζε το Θεό από τον άνθρωπο. Ο Κύριος των ουρανών ζητά τη συγκατάθεση του πλάσματός του, για να μνηστευθεί την ευτέλεια της φύσης του. Σήμερα φανερώνεται το άρρητο μέγεθος της θείας ευσπλαχνίας για τον αποστάτη άνθρωπο. Ο αχώρητος στην κτίση κατέρχεται και κενώνεται, αδειάζει, και γίνεται υιός ανθρώπου, "μορφήν δούλου" και "κτιστήν σάρκα λαβών". Μέσα στην Άνοιξη, την εποχή της αναγέννησης της φύσης, έρχεται ο Υιός και Λόγος του Θεού να προσλάβει την ανθρώπινη φύση και να ...

Το μοντέλο της «Πληθωριστικής Εξέλιξης» του Σύμπαντος φαίνεται ότι επιβεβαιώνεται από την ανάλυση των παρατηρήσεων που μας έστειλε το 2006 η διαστημοσυσκευή WMAP, αλλά βασίζεται επίσης και στις σύγχρονες μελέτες της φυσικής των σωματιδίων. Η θεωρία του Πληθωρισμού, πάντως, η οποία διατυπώθηκε για πρώτη φορά από τον Άλαν Γκουθ το 1980, έχει σήμερα πολλές και διάφορες εκφράσεις (νέος πληθωρισμός, ανοιχτός πληθωρισμός, χαοτικός πληθωρισμός, κλπ.) που διατυπώθηκαν κατά καιρούς από διάφορους ερευνητές (Αντρέϊ Λίντε, Αντρέας Άλμπρεχτ, Πωλ Στάϊνχαρντ, Ρίτσαρντ Γκοτ, Λι-ξιν Λι, κ.ά.). Σύμφωνα, λοιπόν, με ορισμένες εκτιμήσεις η Πληθωριστική διαστολή του Σύμπαντος ίσως να μην έγινε παντού με τον ίδιο τρόπο. Αυτό που υποστηρίζει δηλαδή ένα από τα μοντέλα του Πληθωριστικού Σύμπαντος είναι ότι εκείνη την απόμακρη εποχή, το Σύμπαν αποτελούνταν ...

Τα δημοτικά τραγούδια είναι από τις  σημαντικότερες πνευματικές ποιητικές δημιουργίες του λαού μας. Ονομάζονται δημοτικά γιατί είναι δημιουργήματα της φαντασίας του λαού (δήμος = λαός). Υπάρχει αρχικά δημιουργός με ποιητικό τάλαντο, αλλά με το πέρασμα του χρόνου αυτός ξεχνιέται, το ποίημα γίνεται κτήμα όλων των ανθρώπων που το τραγουδούν κι αλλάζουν ελεύθερα σ’ αυτό πολλά στοιχεία (ονόματα, τοπωνύμια κλπ.) κάνοντάς το δικό τους. Αυτός είναι και ο λόγος που βρίσκουμε συχνά το ίδιο ποίημα με διαφορετική μορφή σε διάφορες περιοχές της χώρας. Ο νομπελίστας ποιητής Γιώργος Σεφέρης είπε γι’ αυτά τα τραγούδια: «Μέσα στους αιώνες της σκλαβιάς, τον πνευματικό πολιτισμό εξέφρασε ο ανώνυμος κι αναλφάβητος λαός.»  Η δημοτική ποίηση δε σπουδάζεται, δε «φιλολογείται». Αν τη νιώθεις, τη νιώθεις χωρίς να χρειάζεσαι να τη μελετάς. ...

Με αφορμή την επέτειο των 560 χρόνων από την ανίδρυση της Πατριαρχικής Μεγάλης του Γένους Σχολής (1454-2014), η οποία θα τιμηθεί στην Αθήνα και στην Κωνσταντινούπολη καθ' όλη την διάρκεια του τρέχοντος έτους, η Πατριαρχική Μεγάλη του Γένους Σχολή, η Εφορεία της Πατριαρχικής Μεγάλης του Γένους Σχολής, ο Σύνδεσμος Μεγαλοσχολιτών εν Κωνσταντινουπόλει, ο Σύνδεσμος των εν Αθήναις Μεγαλοσχολιτών, ο Σύλλογος Φίλων της Πατριαρχικής Μεγάλης του Γένους Σχολής, το Κέντρο Μικρασιατικών Σπουδών και το Κέντρο Ερεύνης της Ελληνικής Λαογραφίας της Ακαδημίας Αθηνών συνδιοργανώνουν ημερίδα με θέμα: Εξέχουσες μορφές της Μεγάλης του Χριστού Εκκλησίας και της Κωνσταντινουπολίτικης λογιοσύνης: Ιωακείμ Γ΄ ο Μεγαλοπρεπής και Κωνσταντίνος Ψάχος. Η ημερίδα, η οποία τελεί υπό την αιγίδα της Αυτού Θειοτάτης  Παναγιότητος του Οικουμενικού Πατριάρχου Κυρίου Κυρίου Βαρθολομαίου, θα πραγματοποιηθεί το Σάββατο, ...

Α΄και Γ΄ ωδή των Κανόνων %di%   %nes% «Ο Μέγας Στρατηγός» %gas%      

Φωτο:neolaia.gr   Όμως ξεχωριστή θεωρώ και την ιστορία του Βασίλη Σεβαστόπουλου, συμπατριώτη μας που ζει και εργάζεται μόνιμα στη Μελβούρνη της Αυστραλίας, την οποία προσωπικά το Μάιο του 1994 μου διηγήθηκε. Ο Βασίλης, που για χρόνια ήταν πρόεδρος της Αδελφότητας Ποντίων Μελβούρνης, σε ένα από τα ταξίδια του στην Ελλάδα είχε επισκεφθεί το μοναστήρι της Σουμελά. Στη συνάντηση που είχε με τον τότε πρόεδρο του Ιδρύματος Παναγιώτη Τανιμανίδη, εκείνος του χάρισε ένα αντίγραφο της ιερής εικόνας. Το εικόνισμα αυτό, αφού το διάβασε στην Ιερά Τράπεζα, το έφερε μαζί του στην Αυστραλία και το είχε μόνιμα στο προσκέφαλό του. Στα χρόνια που ακολούθησαν και ενώ οι δουλειές του (big business) όπως χαρακτηριστικά μου έλεγε ότι κάνει μεγάλωναν. Έτσι που ο ίδιος είχε αγοράσει, μεταξύ ...

Ο πιστός καλείται στην άρνηση της ανούσιας καθημερινής ζωής για να κερδίσει την όντως ζωή. Όχι μόνο με την έννοια της αιώνιας ζωής, αλλά και της παρούσας. Καλείται ν’ απαλλαγεί από την αγχωτική και καταστροφική μέριμνα για την απόκτηση αγαθών. Να υπερβεί τον εαυτό του και τη λογική του κόσμου, που οδηγούν σε πραγματική τυραννία για πλούτο, δύναμη και δόξα. Καλείται ο άνθρωπος σε μια πραγματική ποιότητα ζωής. Με αυτή την έννοια ο Χριστός κάνει χρήση του όρου «ψυχή». Καλεί τον άνθρωπο ν’ απολέσει την «ψυχήν» του, δηλαδή τη βιολογική ζωή του, που έρπεται στα χαμηλά και τετριμμένα. Όποιος αποκτά την όντως ζωή, πρέπει να είναι έτοιμος να θυσιάσει αρκετά πράγματα από την καθημερινή ζωή του παρόντος κόσμου. Πηγή:agiosnikolaosnisi.blogspot.gr/ 3. Η ...

Ἡ Θράκη καί ὁ ὁπλαρχηγός της Κωστῆς Ἰγνάτογλου ἐκ Τσαντῶς (Τζιντῶς) ἐπαρχίας Σηλυβρίας, ἕνας ξεχασμένος Ἀνατολικοθρακιώτης ἥρωαςτῆς Ἐθνεγερσίας τοῦ 1821 Ἡ Θράκη κατά τήν Ἐθνεγερσία Μέ τήν ἔκρηξη τῆς Ἑλληνικῆς Ἐπανάστασης στίς 22 Φεβρουαρίου 1821 στίς Παραδουνάβιες Ἡγεμονίες ὑπό τήν ἀρχηγία τοῦ ἡρωικοῦ Ἀλέξανδρου Ὑψηλάντη, ἡ τουρκική μανία καί ἐκδικητικότητα ἐκδηλώθηκε πρός τούς πληθυσμούς τῆς Κωνσταντινουπόλεως, Θράκης, παραλίων καί ἐνδοχώρας τῆς Μικρᾶς Ἀσίας μέ τή μεγαλύτερή της ὡμότητα. Ἀρχῆς γενομένης τοῦ ἀπαγχονισθέντος μαρτυρικοῦ Πατριάρχη Γρηγορίου Ε’ τήν ἡμέρα τοῦ Πάσχα, τόν Ἀπρίλιο τοῦ 1821, τά ἀντίποινα τῶν Τούρκων κατά τοῦ ἀπανταχοῦ Ἑλληνισμοῦ τήν περίοδο αὐτή παίρνουν τόση ἔκταση ὥστε ἔγιναν ἀντικείμενο ἰδιαίτερης μελέτης κατά τά τελευταῖα χρόνια. Τήν Ἀνατολική Θράκη ἰδιαίτερα τήν περίοδο αὐτή κατεκόσμησε πλῆθος νεομαρτύρων καί ἐθνομαρτύρων μέ πρῶτον τόν πρώην Οἰκουμενικό ...

Εννέα μήνες πριν από τη Γέννηση του Χριστού, στις 25 Μαρτίου, έχουμε τον Ευαγγελισμό της Θεοτόκου, δηλαδή την καλή είδηση (Ευαγγέλιο) που πήρε η Παναγία από τον Άγγελο ότι θα φέρει στον κόσμο τον Σωτήρα Χριστό. Η γιορτή αυτή είναι μία από τις μεγαλύτερες και σημαντικότερες Δεσποτικές γιορτές, γι’  αυτό και η Εκκλησία ψάλλει: «Σήμερον τῆς σωτηρίας ἡμῶν τό κεφάλαιον καί τοῦ ἀπ’ αἰῶνος μυστηρίου ἡ φανέρωσις…». Δηλαδή, σήμερα είναι η αρχή της σωτηρίας μας με το να φανερωθεί σε αγγέλους και ανθρώπους το μυστικό σχέδιο που υπήρχε ανέκαθεν στον νου του Θεού, για να σώσει τον άνθρωπο. Ποιο δηλαδή; Η ενανθρώπηση του Υιού Του, του δεύτερου Προσώπου της Αγίας Τριάδος, του Ιησού Χριστού. Και περίμενε αιώνες ολόκληρους ο Θεός να ...

O Κώστας Λουδοβίκος συμμετέχοντας για 2η φορά στην Μπιενάλε της Φλωρεντίας 2013, απέσπασε ένα ακόμη διεθνές βραβείο, κατακτώντας το μετάλλιο "Lorenzo il Magnifico". Το βραβείο αυτό δίνεται για πρώτη φορά σε έλληνα εικαστικό και αποτελεί τόσο μια διεθνή καλλιτεχνική καταξίωση σε επίπεδο προσωπικό, όσο και μία εθνική υπερηφάνεια και νίκη. Η Επιτροπή της μεγάλης αυτής Γιορτής του Πολιτισμού στη Φλωρεντία, αποτελείται από παγκοσμίου κύρους ιστορικούς τέχνης, από καταξιωμένους διευθυντές μεγάλων ευρωπαϊκών και αμερικανικών Μουσείων και από σπουδαίους επιμελητές Διεθνών Εκθέσεων. Ενδεικτικά το βραβείο αυτό έχει δοθεί τιμητικά στoυς Marina Abramovic, Gilbert and George, David Hockney, José Luis Cuevas κ.α. και διαγωνιστικά έχει δοθεί σε σπουδαίους διεθνείς ανερχόμενους καλλιτέχνες Moises Castillo Cruz, Wen Hua Zhao κ.α. Με την απονομή του βραβείου "Lorenzo ...

"Οὐκέτι φλογίνη ῥομφαία φυλάττει τὴν πύλην τῆς Ἐδέμ· αὐτῇ γὰρ ἐπῆλθε παράδοξος σβέσις τὸ ξύλον τοῦ Σταυροῦ, θανάτου τὸ κέντρον, καὶ ᾍδου τὸ νῖκος ἐλήλαται, ἐπέστης δὲ Σωτήρ μου βοῶν τοῖς ἐν ᾍδῃ· Εἰσάγεσθε πάλιν εἰς τὸν Παράδεισον". Διαβάζοντας ο αναγνώστης το Κοντάκιο της εορτής της Σταυροπροσκυνήσεως, της τρίτης δηλ. Κυριακής των Νηστειών, κατά την οποία η Εκκλησία προβάλλει τον Τίμιο Σταυρό ώστε να προσκυνείται από τους πιστούς και να τους ενδυναμώνει στη συνέχεια του σταδίου των αρετών, τη νηστεία και τον αγώνα κατά των παθών και της αμαρτίας, παρατηρεί πως το Κοντάκιο αναφέρει: "οὐκέτι φλογίνη ῥομφαία φυλάττει τὴν πύλην τῆς Ἐδέμ" και αναζητεί να ερευνήσει και να πληροφορηθεί τι ακριβώς ήταν η "φλογίνη ρομφαία". Η "φλογίνη ρομφαία", όπως πληροφορεί το 3ο ...